II SA/Bk 308/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku oddala skargę Starosta Powiatu B. decyzją z [...] stycznia 2011r. nr [...], na podstawie art. 9 ust.1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust.1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uznał z dniem 11 stycznia 2011r. S. M. za osobę bezrobotną i odmówił przyznania mu prawa do zasiłku. Swoje rozstrzygnięcie organ uzasadnił tym, iż wnioskodawca spełnił warunki do uznania za osobę bezrobotnych, natomiast suma okresów, o których mowa w art. 71 ust.1 i 2 ustawy, przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, jest krótsza niż 365 dni, co uzasadnia odmowę przyznania prawa do zasiłku. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. M. zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 7, 8 i 77 kpa oraz art. 71 ust.1 pkt 2 lit. e ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez zaniechanie wezwania go do złożenia zaświadczenia o zarobkach osiąganych w okresie odbywania kary pozbawienia wolności. Do odwołania dołączył zaświadczenie o wynagrodzeniu w okresie odbywania kary pozbawienia wolności. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] marca 2011r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając powyższe organ zacytował przepis art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przedstawił zebrane w toku postępowania przed organem I instancji dowody i wskazał, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację w Powiatowym Urzędzie Pracy w B., to jest od 11 lipca 2009r. do 10 stycznia 2011r., S. M. wykonywał pracę podczas odbywania kary pozbawienia wolności w wymiarze 7/8 etatu od dnia 11 lipca 2009r. do 29 października 2009r., przez 111 dni i był zatrudniony w PUH T. Sp. z o. o. przez 369 dni. Brak jest jednak podstaw do zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych okresu zatrudnienia w T. na ½ etatu, albowiem bezrobotny w okresie od 7 stycznia 2010r. do 30 kwietnia 2010r. nie osiągał wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. W ocenie organu odwoławczego brak jest też podstaw do zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku okresu wykonywania pracy w okresie odbywania kary pozbawienia wolności od dnia 11 lipca 2009r. do 29 października 2009r., gdyż osiągane przez odwołującego wynagrodzenie było niższe od połowy kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę i wynosiło w lipcu 2009r. – 530,67 zł, w sierpniu 2009r. – 503,15 zł, we wrześniu 2009r. – 530,67 zł i w październiku 2009r. – 480,98 zł. Reasumując organ stwierdził, że do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się jedynie okres zatrudnienia S. M. w pełnym wymiarze obowiązującego czasu pracy od dnia 1 maja 2010r. do 10 stycznia 2011r., tj. 255 dni. Końcowo organ wyjaśnił, że nie analizował długości okresu uprawniającego do zasiłku, o którym mowa w art. 71 ust.3 ustaw, gdyż odwołujący się nie zarejestrował się w urzędzie pracy w wymaganym 30-dniowym okresie od zwolnienia w Aresztu Śledczego w B. Z powyższą decyzją nie zgodził się S. M. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zarzucił organowi II instancji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, stwierdzając, że nie jest jego winą, iż wypłacano mu niższe wynagrodzenie niż wymiar etatu, na który został zatrudniony. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że nie jest prawdą, iż nie spełnił przesłanki z art. 71 ust.3 ustawy, albowiem po opuszczeniu aresztu (29 października 2009r.) zarejestrował się w ciągu 30 dni, a do stycznia 2010r. (tj. do chwili podjęcia zatrudnienia) pobierał nawet zasiłek dla bezrobotnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się zaś do zarzutów skargi wyjaśnił, że fakt posiadania przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od 2 listopada 2009r. do 6 stycznia 2010r. i pobierania zasiłku od dnia 3 listopada 2009r. do 6 stycznia 2010r. nie ma znaczenia dla uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na mocy art. 73 ust.5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, albowiem skarżący utracił status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia na okres dłuższy niż 365 dni. Utrata statusu osoby bezrobotnej nastąpiła bowiem od dnia 7 stycznia 2010r. do 10 stycznia 2010r., tj. na 369 dni, a zatem na okres dłuższy niż przewidziano w ustawie. Końcowo ustosunkowując się do zarzutu bezprawnego zaniżania wynagrodzenia skarżącego, organ wyjaśnił, że ustalenie sposobu naliczania wynagrodzenia w zakładzie karnym nie należy do kompetencji organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2008 r. nr 69 poz. 415 ze zm.). W myśl art. 71 ust. 1 powołanej ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104b i art. 105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, c) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, d) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a - c, w wysokości 9,75 % przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia, h) był zatrudniony za granicą przez okres co najmniej 365 dni, w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant, i) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Wymienione w art. 71 ust. 1 ustawy przesłanki przyznania bezrobotnym zasiłku mają charakter kumulatywny. Tylko ich łączne spełnienie powoduje bowiem uzyskanie przez bezrobotnego prawa do zasiłku. Tym samym, ustalenie w trakcie postępowania administracyjnego, iż którakolwiek z przesłanek nie została spełniona, skutkuje odmową przyznania bezrobotnemu prawa do tego świadczenia. Wskazać bowiem należy, że ustawa o promocji zatrudnienia nie zezwala organom administracji na przyznawanie statusu osoby bezrobotnej oraz uprawnień do zasiłków w drodze uznania. Przepisy tego aktu prawnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracji możliwości brania pod uwagę argumentów o charakterze słusznościowym bądź celowościowym. Organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest jedynie do ustalenia, czy bezrobotny spełnia określone w przepisach prawa obiektywne przesłanki uzyskania prawa do zasiłku i wydania w tym zakresie stosownego rozstrzygnięcia. Warunkiem zaś uzyskania prawa do takiego zasiłku jest, jak podkreślono wyżej, posiadanie okresu zatrudnienia wynoszącego co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację i uzyskiwanie w powyższym okresie wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia objętego obowiązkiem opłacania składki na Fundusz Pracy, a w przypadku wykonywania pracę w okresie odbywania kary pozbawienia wolności uzyskiwanie co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przy czym, co istotne, chodzi tu o wynagrodzenie faktycznie otrzymywane, a nie o wynagrodzenie, które pracownik mógł otrzymywać, będąc zatrudnionym w innym, wyższym wymiarze czasu pracy. Dla uzyskania zasiłku dla bezrobotnych niezbędne jest więc wykazanie, że w czasie 365 dni przed rejestracją wynagrodzenie pracownika nie było niższe od najniższego wynagrodzenia albo połowy tego wynagrodzenia w przypadku wykonywania pracę w okresie odbywania kary pozbawienia wolności. Okresy, w których nie osiągał on takiego wynagrodzenia nie podlegają natomiast zaliczeniu do stażu zasiłkowego. Nie są przy tym istotne przyczyny takiego stanu rzeczy. Nie ma zatem znaczenia czy zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy i otrzymywane w związku z tym niskie wynagrodzenie było wynikiem świadomego wyboru pracownika, czy też spowodowane było innymi okolicznościami, w szczególności brakiem możliwości podjęcia innej pracy (tak NSA w wyroku z 7 września 2006r. I OSK 333/06 oraz wyroki: WSA w Opolu z dnia 9 listopada 2006r., II SA/Op 509/06, WSA w Olsztynie z 16 grudnia 2008r., II SA/Ol 909/08, WSA w Gliwicach z dnia 6 maja 2010r. IV SA/Gl 596/09 – wszystkie dostępne w elektronicznej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Konkludując powyższe rozważania, które w pełni podziela skład orzekający w przedmiotowej sprawie, należy stwierdzić, że bez względu na wymiar czasu pracy, w przeliczeniu na okres miesiąca, kwota wynagrodzenia winna odpowiadać co najmniej kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę, tj. kwocie określonej na podstawie art. 4 ust. 1 w związku z art. 2 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu (por. wyrok NSA z 23 października 2009r. I OSK 330/09). W ocenie Sądu skarżący, rejestrując się w dniu 11 stycznia 2011r. nie spełniał warunków przewidzianych w art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Jak wynika z akt sprawy skarżący w okresie od 11 lipca 2009r. do 10 stycznia 2010r. wykonywał pracę: podczas odbywania kary pozbawienia wolności w wymiarze 7/8 etatu od dnia 11 lipca 2009r. do 29 października 2009r. (w sumie 111 dni), a po odbyciu kary pozbawienia wolności od dnia 7 stycznia 2010r. do 10 stycznia 2011r. był zatrudniony w PUH T. sp. z o.o. (w sumie przez 369 dni). W okresie od 3 listopada 2009r. do 6 stycznia 2010r. otrzymywał zasiłek dla bezrobotnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący w okresie 18 miesięcy przed rejestracją przepracował wymagane 365 dni, jednakże nie udokumentował osiągania przez ten okres wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek odprowadzania składki na Fundusz Pracy. Jak wynika, bowiem z akt sprawy skarżący w trakcie zatrudnienia w T. sp. z o.o. na ½ etatu w okresie od 7 stycznia 2010r. do 30 kwietnia 2010r. otrzymywał wynagrodzenie w wysokości poniżej obowiązującego wówczas minimalnego wynagrodzenia wynoszącego w 2010 roku – 1317 zł (obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2010r. (M.P. Nr 48, poz. 709). Potwierdzają to załączone do akt druki ZUS RMUA, z których wynika, że podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne wyniosła w styczniu 2010r. – 772,90 zł, w lutym – 909,29 zł, w marcu – 909,29 zł, w kwietniu – 909,29 zł. Do okresu uprawiającego do zasiłku nie można też zaliczyć okresu wykonywania pracy w trakcie pozbawienia wolności (tj. w okresie od 11 lipca 2009r. do 29 października 2009r.) gdyż osiągane przez skarżącego wynagrodzenie było niższe od połowy kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę wynoszącego w 2009r. roku – 1276 zł (obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2008r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2010r. (M.P. Nr 55, poz. 499). Jak wynika, bowiem z zaświadczenia Aresztu Śledczego w B. skarżący w lipcu 2009r. uzyskał wynagrodzenie w kwocie 521,40 zł, w sierpniu 2009r. – 503,15 zł, we wrześniu 2009r. 530,67 zł i w październiku 2009r. – 480,98 zł. Reasumując zgodzić należy się z organem, że w przedmiotowej sprawie do okresu uprawiającego do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych zaliczyć można jedynie okres zatrudnienia skarżącego w T. Sp. z o.o. (od 1 maja 2010r. do 10 stycznia 2011r.) w pełnym wymiarze czasu pracy, tj. 255 dni. W konsekwencji skoro skarżący w okresie 18 miesięcy przed dniem rejestracji, nie udokumentował osiągania przez 365 dni wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, ani połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę w okresie odbywania kary pozbawienia wolności, odmowa przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych była w pełni zasadna. W kontrolowanej sprawie brak było też podstaw do zastosowania art. 73 ust.5 ustawy i przyznanie skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych na okres uzupełniający. Wprawdzie skarżący, po opuszczeniu aresztu śledczego, w okresie od 2 listopada 2009r. do 6 stycznia 2010r. posiadał status osoby bezrobotnej i pobierał zasiłek dla bezrobotnych (decyzja nr [...] z [...] listopada 2009r.) jednakże utracił ten status w związku z podjęciem zatrudnienia na okres dłuższy niż 365 dni. Tymczasem, jak wynika z treści art. 73 ust. 5 ustawy, jednym z warunków uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres uzupełniający jest utrata statusu osoby bezrobotnej na okres krótszy niż 365 dni. Z akt sprawy wynika natomiast, iż skarżący utracił powyższy status na okres 369 dni, a zatem na okres dłuższy niż dopuszcza analizowany przepis. Reasumując Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie orzekające organy właściwie oceniły zgromadzony materiał dowodowy i dokonały trafnej interpretacji mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów, w konsekwencji przyznając skarżącemu status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji i jednocześnie odmawiając mu przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji