II SA/Bk 6/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. W. o wznowienie postępowania w sprawie sygn. II SA/Bk 32/12 ze skargi J. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego nakazania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Wyrokiem z dnia [...] października 2012 r., wydanym w sprawie II SA/Bk 32/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę J. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: [...]WINB w B.) z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. W dniu [...] stycznia 2013 r. J. W. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. prawomocnym wyrokiem. W skardze wskazała dwie podstawy prawne do wznowienia: z art. 273 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) i z art. 273 § 3 p.p.s.a. W ramach pierwszej podstawy powołała się na nowe okoliczności i środki dowodowe, które miały wpływ na wynik sprawy sądowej, a z których nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu sądowym, gdyż występowała bez pomocy prawnej. W ocenie skarżącej, Sądowi wiadomym było, że strony postępowania zaskarżyły w trybie nadzwyczajnym decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H.(dalej: PINB w H.) z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], która to decyzja została uznana przez Sąd za inne postępowanie w sprawie zbiornika. Skarżąca zarzuciła Sądowi: 1. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 151 p.p.s.a. polegające na nieodniesieniu się do zarzutów skargi, 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej p.u.s.a.) poprzez zaniechanie funkcji kontrolnej sądu wobec niedostrzeżenia naruszenia prawa materialnego 28 k.p.a. w zw. z art. 28 Prawa budowlanego i art. 170 p.p.s.a. oraz art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., co miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia; 3. naruszenie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a. poprzez: 1) nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów prawa materialnego przez organ i prawa procesowego w toku postępowania administracyjnego; niedostrzeżenie naruszenia prawa procesowego przez organ administracyjny, tzn. art. 61 § 4 kpa i art. 10 k.p.a., wobec nie powiadomienia wszystkich stron postępowania – stron przeciwstawnych, o wszczęciu dniu [...]lutego 2008 r. z urzędu postępowania i nie zapewnienia im czynnego udziału w toczącym się postępowaniu oraz zgłaszania uwag i wniosków oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane; 2) naruszenia art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy p. u. s. a., wobec pominięcia ustaleń Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.03.2007 r., sygn. akt II OSK 208/06 w zakresie posiadania interesu prawnego skarżącej w pozwoleniu na budowę spornego obiektu budowlanego na działce nr [...] we wsi I., sąsiedztwa, sposobu ustalania obszaru oddziaływania, w pozwoleniu na budowę, a tym samym posiadania interesu prawnego w sprawie niniejszej; 3) naruszenie art. 45 Konstytucji RP i art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka przez pozbawienie J. W. i W. K.sprawiedliwego rozpatrzenia jej sprawy przez sąd i naruszenie art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie zainteresowanych stron o przeciwstawnych interesach – inwestora i sąsiadów posiadających swoje nieruchomości w obszarze oddziaływania spornego obiektu budowlanego – obory na 200 DJP; 4) przyjęcie bez dowodu, który miałby wskazywać o braku zagrożenia bezpieczeństwu mienia, środowiska, zdrowia i życia a tym samym bezpodstawnie stwierdzenie, iż wniosek skarżącej o rozbiórkę zbiornika na gnojowicę o pojemności ponad 1200 m3 nie zagraża środowisku; 4. powoływanie się na nieprawomocne wyroki WSA w Warszawie, będące aktualnie w zaskarżeniu przed NSA, które w żaden sposób nie mogą podważać ustaleń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 28.03.2007 r., II OSK 208/06 w zakresie interesu prawnego skarżącej, sąsiedztwa, obszaru oddziaływania i sposobu ustalania obszaru oddziaływania, w sytuacji, kiedy kwestie te posiadają powagę rzeczy osądzonej a przedmiotowy zbiornik na gnojowicę został pobudowany w warunkach ewidentnej samowoli budowlanej, ze zmienioną lokalizacją nie objętą decyzją Starosty H. z dnia [...].11.2004 r. Nr [...]. Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji organu administracyjnego w części umarzającej postępowanie odwoławcze, bowiem została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa - art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego i pozbawienie strony możliwości obrony jej praw stanowiło, w ocenie Skarżącej, rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014r. Skarżąca uzupełniająco wyjaśniła, iż w postępowaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 32/12 nie mogła powołać się na wyroki NSA przyznające jej status strony, tj. z dnia 9 lipca 2013r. (II OSK 2720/12) oraz z 15 października 2013r. (II OSK 1133/12), albowiem zostały one wydane później. Uzasadniając z kolei podstawę wznowienie z art. 273 § 3 p.p.s.a. Skarżąca wyjaśniła, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 809/13 dotyczy przedmiotowego zbiornika, ale nieco innej sytuacji. Autorka skargi przyznała jednocześnie, że przedmiotowy wyrok został wydany później aniżeli orzeczenie, którego wznowienia żąda w niniejszym postępowaniu, stąd też wskazaną podstawę wznowienia pozostawiła ocenie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Na wstępie należy przypomnieć, że warunkiem możliwości rozpatrywania skargi o wznowienie postępowania sądowego, co wyraźnie wynika z art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), jest wniesienie skargi w terminie i oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia. Brak jednego z tych warunków powoduje, że rozpatrywanie skargi o wznowienie jest niemożliwe i skutkuje jej odrzuceniem. Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest badaniem zasadności skargi, lecz jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny dokonuje się na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, a tylko fakt ich powołania. To wstępne badanie skargi co do zasady odbywa się na posiedzeniu niejawnym, ale może być też połączone z rozpoznaniem sprawy. W takiej sytuacji stosownie do art. 280 p.p.s.a. sąd wyznaczając rozprawę, na rozprawie bada dopuszczalność wznowienia, może przy tym uczynić to w dwojaki sposób, czyli traktując tę kwestię odrębnie jako pewnego rodzaju samodzielne postępowanie, po zakończeniu którego albo odrzuca skargę, albo przystępuje do badania sprawy, albo łącząc badanie dopuszczalności wznowienia z badaniem istoty sprawy. Negatywny wynik tej oceny powoduje oddalenie skargi o wznowienie, a nie jej odrzucenie (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2012 r., sygn. II OSK 2577/12). W sprawie niniejszej, w ocenie Sądu, Skarżąca uczyniła zadość wymogom z art. 279 p.p.s.a., stąd postanowieniem na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 4 października 2012r. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wywiedzionej skargi wskazać należy, że wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadkach zajścia ustawowych przyczyn wznowienia. Skarga o wznowienie postępowania jest środkiem obalania prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach. Podstawy skargi o wznowienie zostały wyliczone taksatywnie w art. 271 – 273 p.p.s.a., co oznacza, że w takim postępowaniu nie są rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia. Należy jednocześnie podkreślić, że wznowienie uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym. W rozpatrywanej sprawie Skarżąca domaga się wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 października 2012r. (sygn. akt II SA/Bk 32/12), wskazując podstawy wznowienia z art. 273 § 2 i art. 273 § 3 p.p.s.a. Przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zgodnie natomiast z art. 273 § 3 p.p.s.a., można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Oceniając pierwszą ze wskazanych przez Skarżącą podstaw wznowienienia w postaci późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych i środków dowodowych w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a., wskazać należy, że przedmiotowy zarzut jest całkowicie niezasadny. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym wykrycie nowych okoliczności lub dowodów, o którym mowa w powołanym przepisie odnosi się tylko do takich, które w poprzednim postępowaniu w ogóle nie były ujawnione i zgłaszane, bowiem nie były one znane ani stronom, ani rozstrzygającym sprawę organom w dacie podejmowania końcowego rozstrzygnięcia, chociaż obiektywnie wtedy istniały, a strona nie miała jakichkolwiek możliwości ich procesowego wykorzystania (zob. postanowienie NSA W-wa, z 2012-09-12, II OSK 2135/12). Istotne jest również to, że środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku nie stanowi podstawy wznowienia postępowania (por. wyroki NSA z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1345/06; z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 446/04; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 406/07; postanowienie NSA z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I OSK 806/08; z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 1839/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Stwierdzić więc należy, że podstawą wznowienia przewidzianego w powołanym wyżej przepisie jest późniejsze – po uprawomocnieniu się orzeczenia – wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zwrot użyty w omawianym przepisie "wykrycie" odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i nieznanych stronom. W zakresie tej przesłanki Skarżąca powołała dwa orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2013r. sygn. akt II OSK 2720/12 oraz z 15 października 2013r. sygn. akt II OSK 1133/12, na okoliczność posiadania przez nią interesu prawnego. W ocenie Sądu powołane orzeczenia (bez wątpienia korzystne z punktu widzenia Skarżącej) nie mogą stanowić – wbrew temu co wywodzi Skarżąca - podstawy wznowieniowej z art. 273 § 2 p.p.s.a. Po pierwsze zostały wydane po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie II SA/Bk 32/12, a po drugie są to orzeczenia sądowe, a nie nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, a tylko o takich mowa w powołanej wyżej regulacji. Sąd nie mógł podzielić też stanowiska Skarżącej, iż w sprawie zaistniała podstawa wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 273 § 3 p.p.s.a. Późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy, o którym mowa w art. 273 § 3 p.p.s.a., rozumieć należy wyłącznie jako wykrycie prawomocnego orzeczenia sądu rozstrzygającego skargę na tę samą ostateczną decyzję administracyjną, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie, której dotyczy żądanie wznowienia. W żadnym razie nie można utożsamiać orzeczenia dotyczącego "tej samej sprawy" z orzeczeniem dotyczącym sprawy "takiej samej", podobnej lub sprawy o analogicznym przedmiocie sporu. Ponadto, analizując powołaną przesłankę wznowienia, znamienne jest, że podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia się żąda (tak: A.Kabat, Komentarz do art. 273 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex, 2013). Tymczasem wskazany przez Skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2013r. sygn. akt VII SA/Wa 809/13 nie stanowi prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (pomimo tożsamości stron i takiego samego rodzajowo przedmiotu sprawy). Ponadto orzeczenie to, co należy podkreślić, zostało wydane w dniu 25 września 2013r., a więc po uprawomocnieniu się wyroku, którego wznowienia żąda Skarżąca. Mając powyższe na względzie, Sąd uznał zgłoszone przez stronę Skarżącą podstawy wznowienia za niezasadne i na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., skargę oddalił.