II SA/Bk 65/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-04-14

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Marek Leszczyński, Mieczysław Markowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uznając, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w sytuacji gdy roboty budowlane zostały już zakończone?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji prawidłowo umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., gdyż wobec zakończenia robót budowlanych postępowanie o pozwolenie na budowę stało się bezprzedmiotowe. Zakończenie budowy w czasie obowiązywania decyzji o pozwoleniu na budowę nie uprawnia organu do umorzenia postępowania, ale też nie wymaga wydania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, a jedynie może rodzić potrzebę postępowania przed organami nadzoru budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o pozwolenie na budowę wytwórni mas bitumicznych. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji, organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na zakończenie budowy. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie przez organ pierwszej instancji zaleceń sądu i niewłaściwe zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2014 r. i stwierdził, że decyzja ta nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewody P. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Mieczysław Markowski, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niemniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego S. Sp. z o.o. w P. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. inwestor – P. Sp. zo.o. z siedzibą w P. wystąpił do Starosty Z. o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę wytwórni mas bitumicznych wraz infrastrukturą techniczną obejmującą budowę: kontenera socjalno-biurowego, kontenera zaplecza laboratoryjnego, kontenera obsługi wagi, wagi samochodowej, fundamentów pod urządzenie technologiczne, zasieków na kruszywo, dróg i placów manewrowych, przyłącza wody, przyłącza kanalizacji sanitarnej z kontenera socjalno-biurowego, instalacji zewnętrznej kanalizacji deszczowej z separatorem, linii kablowej oświetlenia terenu, przebudowę słupa w chodniku ul. [...], linii kablowej nn 04 kV, linii kablowej SN 15kV, stacji transformatorowej SN/nn, przebudowę zjazdu publicznego z drogi gminnej nr [...] przy ul. [...], na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Starosta Z. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Budowy Dróg "B. Sp.zo.o. w Z., Wojewoda P. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze w związku z tym, że spółka nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 469/11 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd zobowiązał organ do szczegółowego rozważenia zarzutów odwołania w kontekście zasięgu immisji szkodliwych czynników przyszłej inwestycji na nieruchomości spółki, graniczącej bezpośrednio z terenem inwestycji. Wskazał, że należy mieć na uwadze oddziaływanie zarówno ponadnormatywne jak i zamykające się w granicach dopuszczalnych norm. Dodał, że przeprowadzona analiza winna doprowadzić do prawidłowego wniosku, czy spółka posiada interes prawny nadający jej legitymację procesową w postępowaniu o pozwolenia na budowę. Rozpoznając sprawę, po ww. wyroku WSA w Białymstoku, Wojewoda P. decyzją z [...] marca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 341/12, po rozpatrzeniu skargi Przedsiębiorstwa Budowy Dróg "B." Sp.zo.o. w Z., uchylił decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2012 r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Z. z dnia [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził , że na etapie postępowania przed organem I instancji, doszło do nieprawidłowego ustalenia kręgu osób, które z uwagi na posiadanie interesu prawnego, powinny brać udział w niniejszym postępowaniu i stanowi to wystarczającą przesłankę do wydania decyzji kasacyjnej w trybie art.138 § 2 k.p.a., czego jednak Wojewoda P. w omawianej sprawie nie uczynił. W związku z powyższym Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ I instancji dopuścił skarżącą spółkę jako stronę postępowania oraz przeprowadził postępowanie wyjaśniające z jej udziałem, zapewniając jej prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2622/12 oddalił skargę kasacyjną P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku WSA w Białymstoku z dnia 11 lipca 2012 r. W dniu [...] lipca 2014 r. do Starosty Z. wpłynęło pismo S. Sp. z o.o. informujące, że przejęła ona w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych P. Sp. z o.o. oraz że z dniem [...] lutego 2013 r. wstępuje ona we wszystkie prawa i obowiązki przejmowanej spółki. Do ww. pisma dołączono aktualne oświadczenie S. Sp. z o.o. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt budowlany. Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2014 r. organ I instancji, stosując się do zaleceń Sądu, powiadomił strony, w tym Przedsiębiorstwo Budowy Dróg "B." Sp. z o.o. w Z., o ponownym rozpoznaniu wniosku o pozwolenie na budowę, a także o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami i dokumentami oraz wniesienia ewentualnych uwag. Następnie decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Starosta Z., działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył w całości postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę wyżej opisanej inwestycji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że postępowanie o pozwolenie na budowę jest bezprzedmiotowe, gdyż roboty budowlane zostały już skutecznie zakończone. Organ wskazał, że dniu .. lipca 2011 r. inwestor zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o zakończeniu budowy, a ten w terminie 21 dni nie wniósł sprzeciwu. Starosta Z. wyjaśnił również, że wydanie nowej decyzji o pozwoleniu na budowę wiąże się z rozpoczęciem budowy, którą można przy danym obiekcie rozpoczynać tylko raz w znaczeniu prawnym. Tymczasem w przedmiotowej sprawie budowa została już skutecznie zakończona w dniu [...] lipca 2011 r. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda P. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Argumentując swoje stanowisko, organ II instancji stwierdził, że Starosta Z. nie zastosował się do zaleceń wskazanych w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 11 lipca 2012 r., który wskazał, że ze względu na dwuinstancyjność postępowania sprawę należy ponownie rozpatrzyć na etapie organu pierwszej instancji, poprzez uznanie Przedsiębiorstwa Budowy Dróg "B." Sp. z o.o. w Z. za stronę postępowania oraz przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z jej udziałem, zapewniając jej prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy. W ocenie organu odwoławczego fakt zakończenia budowy i zgłoszenia do użytkowania nie uprawnia organu do umorzenia postępowania, gdyż pozostał do rozpatrzenia wniosek inwestora dotyczący zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Wojewoda P. zaznaczył, że powyższą sytuację reguluje art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej: "P.b." Zdaniem organu II instancji umorzenie postępowania byłoby właściwe, gdyby inwestor wycofał wniosek o wydanie pozwolenia na budowę. Podniósł również, że nie rozstrzygnął sprawy pod względem merytorycznym, ponieważ decyzja Starosty Z. dotknięta jest wadą proceduralną. Końcowo Wojewoda P. zalecił organowi I instancji, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zastosował się ściśle do wskazań WSA zawartych w wyroku z dnia 11 lipca 2014 r. oraz rozpatrzył wszystkie zastrzeżenia i uwagi wniesione przez stronę w zakresie projektu budowlanego i szczegółowo odniósł się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem S. Sp.zo.o. w P. (zwana też dalej: "skarżącą") reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do tutejszego Sądu. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 37 ust. 2 P.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na powołaniu się przez organ na normę prawną, która nie ma zastosowania do ustalonego stanu faktycznego; - art. 36a ust. 2 P.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na powołaniu się przez organ na normę prawną, która nie ma zastosowania do ustalonego stanu faktycznego; - art. 28 oraz art. 51 ust. 4 P.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na powołaniu się przez organ na normę prawną, która nie ma zastosowania do tego stanu faktycznego; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: - art. 105 § 1 k.p.a., polegającego na błędnej wykładni tego przepisu, a w konsekwencji bezpodstawnym uchyleniu prawidłowo wydanej decyzji Starosty Z.; - art. 138 § 2 k.pa poprzez uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wobec powyższych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od Wojewody P. na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że art. 37 ust. 2 P.b., na który powołał się Wojewoda P. w zaskarżonej decyzji odnosi się do sytuacji, w której inwestor zamierza rozpocząć roboty lub je wznowić. Tymczasem w przedmiotowej sprawie obiekt budowlany został całkowicie wykonany w czasie kiedy decyzja o pozwoleniu na budowę była w obrocie prawnym. Zdaniem strony skarżącej konsekwencją błędnej subsumcji przez organ odwoławczy art. 37 ust. 2 P.b., było też błędne zastosowanie art. 28 P.b. (ponieważ inwestor w momencie rozpoczęcia i prowadzenia robot budowlanych posiadał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę) oraz art. 51 ust. 4 P.b. (ponieważ w ustalonym stanie faktycznym nie doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując uprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Na wstępie podnieść należy, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem inwestora – P. Sp.zo.o. z siedzibą w P. (przejętej przez S. Sp.zo.o.). Tutejszy Sąd orzekał dwukrotnie w niniejszym postępowaniu. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt II S/Bk 496/11 uchylił decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Na skutek zaś rozpoznania skargi od decyzji Wojewody P. z dnia [...] marca 2012 r. (wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy), tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 11 lipca 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 341/12 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Z. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Wytyczne udzielone przez WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 11 lipca 2012 r. koncentrowały się głównie na konieczności dopuszczenia przez organ I instancji Przedsiębiorstwa Budowy Dróg "B." Sp.zo.o. jako strony postępowania oraz przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego z jej udziałem. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2622/12 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Białymstoku z dnia 11 lipca 2012 r. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie zaś samego sądu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Konsekwencją powyższego, jest również to, że Sąd nie może powracać do kwestii już wcześniej przesądzonych (vide: wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r., IV SA 527/97, LEX nr 47275). Ocena prawna, o której mowa w powołanym wyżej przepisie dotyczy zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, natomiast wskazania mają wytyczyć kierunek działalności organu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Przedmiotem obecnie dokonywanej kontroli Sądu jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2014 r. uchylająca decyzję Starosty Z.z dnia [...] października 2014 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Powyższa decyzja kasacyjna została wydana w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sąd zobligowany był zatem dokonać oceny spełnienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., a więc stwierdzenia, czy Wojewoda P. miał uzasadnione podstawy do uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że Starosta Z. nie zastosował się do zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 11 lipca 2012 r. oraz zaznaczył, że fakt zakończenia budowy i zgłoszenia do użytkowania nie uprawnia organu do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., gdyż pozostał do rozpatrzenia wniosek inwestora dotyczący zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Wojewoda P. wskazał, że powyższą kwestię reguluje art. 37 ust. 2 P.b. W ocenie Sądu, organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję, naruszył wyżej powołany art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja organu I instancji, wbrew twierdzeniom Wojewody P., nie została bowiem wydana z uchybieniem przepisów postępowania. Po pierwsze Starosta Z., stosując się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 11 lipca 2012 r., pismem z dnia [...] lipca 2014 r. powiadomił strony, w tym Przedsiębiorstwo Budowy Dróg "B." Sp. zo.o. w Z. o ponownym rozpoznaniu wniosku o pozwolenie na budowę, a także o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami i dokumentami oraz wniesienia ewentualnych uwag. Po drugie organ I instancji, wbrew twierdzeniom organu II instancji, dokonał prawidłowej wykładni art. 105 § 1 k.p.a. Stosownie bowiem do dyspozycji powołanego przepisu bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz Warszawa 1996 r., s. 462). Tak więc sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Odnosząc powyższe stwierdzenie do przedmiotu niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wobec zrealizowania planowanej inwestycji w dniu [...] lipca 2011 r. (okoliczność nie kwestionowana w sprawie), opisana wyżej sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie i dlatego organ I instancji właściwie zastosował art. 105 § 1 k.p.a. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko Wojewody P., że fakt zakończenia budowy i zgłoszenia do użytkowania nie uprawnia organu do umorzenia postępowania, gdyż pozostał do rozpatrzenia wniosek inwestora dotyczący zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy błędnie podniósł, że powyższą sytuacje reguluje art. 37 ust. 2 P.b., zgodnie z którym rozpoczęcie albo wznowienie budowy, w przypadkach określonych w ust. 1, art. 36a ust. 2 albo w razie stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się już pogląd, że przepis art. 37 ust. 2 P.b. przewiduje wydanie nowej decyzji o pozwoleniu na budowę jedynie w przypadku nie rozpoczęcia robót budowlanych, zaś w pozostałych przypadkach wznowienie budowy następuje po wydaniu decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1402/12, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl., zwana w skrócie: "CBOSA"). Ponadto, jaki słusznie podniósł pełnomocnik skarżącego, art. 37 ust. 2 P.b. odnosi się do sytuacji, w której inwestor zamierza rozpocząć roboty lub je wznowić. Tymczasem w przedmiotowej sprawie obiekt budowlany został całkowicie wykonany w czasie, kiedy decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 2011 r. była w obrocie prawnym. Z akt sprawy wynika bowiem, że inwestor w dniu [...] lipca 2011 r. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o zakończeniu budowy, a ten w terminie 21 dni nie wniósł sprzeciwu. Ponadto w doktrynie i orzecznictwie sądowym ugruntowane jest już stanowisko, że z ustawy Prawo budowlane wynika zasada, że postępowanie o pozwolenie na budowę jest bezprzedmiotowe w przypadku, gdy roboty budowlane zostały już wykonane i inwestycja została zrealizowana. Przyjęcie takiego stanowiska wynika przede wszystkim z istoty sprawy o pozwolenie na budowę. Stosownie do art. 28 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, chyba że budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Oznacza to, że inwestor przed rozpoczęciem robót budowlanych w pierwszej kolejności powinien wystąpić o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Stąd też decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych i realizacja robót budowlanych przez inwestora przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nawet, jeśli nie została wykonana całość tych robót, powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę (tak: wyrok NSA w Warszawie z dnia 15 listopada 2000 r. sygn. akt IV SA 1164/98 LEX nr 53387). Za bezprzedmiotowością postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę po zakończeniu robót budowlanych, także w przypadku gdy roboty budowlane nie zostały rozpoczęte w warunkach samowoli budowlanej, przemawia brzmienie art. 36 ust. 1 P.b. Zgodnie z tym przepisem organ udzielający pozwolenia na budowę ma obowiązek określić w decyzji szczegółowe warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych oraz szczegółowe wymagania dotyczące nadzoru na budowie. W przypadku, gdyby przyjąć dopuszczalność prowadzenia postępowania o pozwolenie na budowę po zakończeniu robót budowlanych, to elementy konieczne decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogłyby być w niej zamieszczone, bowiem dotyczyłby stanu, który już został zakończony, a nie który ma dopiero nastąpić. Oznacza to, że gdy organ właściwy do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę stwierdzi, iż realizacja zamierzenia inwestycyjnego, którego dotyczy wniosek o wydanie decyzji, została zakończona, postępowanie w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę dla tego zamierzenia staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Takie stanowisko, które skład orzekający w pełni popiera i przyjmuje jako własne, zostało zaprezentowane między innymi w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 285/05 oraz z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 187/10, opubl. CBOSA. W konsekwencji podzielić należy pogląd przyjęty w decyzji organu I instancji, że skoro inwestycja została zrealizowana, to postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe. Końcowo już nie jako na marginesie podnieść należy, że umorzenie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę nie oznacza, że nie może być prowadzone postępowanie w sprawie zgodności wykonanej inwestycji z przepisami prawa budowlanego. Jednakże postępowanie w tym zakresie winno toczyć się przed organami nadzoru budowlanego, które posiadają stosowne uprawnienia w tym przedmiocie. W tym stanie rzeczy skarżoną decyzję należało uchylić, orzekając w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do ponownego rozpoznawania sprawy przez organ odwoławczy z należytą wykładnią art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a oraz § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło