II SA/Bk 665/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 2 września 2024 r. nr OB-I.621.14.15.2024.EN w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy Płaska z dnia 15 lipca 2024 r. numer USC.5343.1.2024; 2. zasądza od Wojewody Podlaskiego na rzecz skarżącej A. R. kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do tut. Sądu decyzją z dnia 2 września 2024 r. nr OB.-I.621.14.15.2024.EN Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy Płaska z dnia 15 lipca 2024 r. nr USC.5343.1.2024 o wymeldowaniu A. R.(dalej powoływanej jako: "Skarżąca") z pobytu stałego w lokalu Nr [...] w miejscowości M.. U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne. Wnioskiem z dnia 23 stycznia 2024r. W. R. (dalej: "Wnioskodawca") zwrócił się do Wójta Gminy M. o wymeldowanie byłej żony A. R. z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości M. Podał, że była żona opuściła miejsce zamieszkania w dniu 2 kwietnia 2023 r. zabierając wszystkie swoje rzeczy oraz majątek osobisty, a obecnie przebywa wraz z córką w A. przy ul. [...]. Wyjaśnił też, że jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego z A. R., nabył w drodze darowizny od rodziców nieruchomość zabudowaną obecnie przedmiotowym budynkiem. Powyższe stanowiło podstawę do wszczęcia przez Wójta Gminy Płaska postępowania w przedmiocie wymeldowania Skarżącej z ww. lokalu. Równocześnie z wniosku W. R. wynikało, że wszczęte zostało odrębne postępowanie w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu A. R.- córki stron. W ramach tego postępowania organ ustalił, że strony postępowania zawarły związek małżeński w dniu [...] lipca 1999 r., a Skarżąca zameldowana jest na pobyt stały w miejscowości M. od dnia [...] sierpnia 1999 r. Ustalono też, że z powództwa Skarżącej p-ko Wnioskodawcy toczy się sprawa o rozwiązanie ich związku małżeńskiego, a Wnioskodawca wniósł apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach I Wydział Cywilny rozwiązującego związek małżeński stron postępowania przez rozwód z wyłącznej winy Wnioskodawcy. Organ I instancji w toku postępowania odebrał wyjaśnienia od Wnioskodawcy, z których wynikało, że Skarżąca nie mieszka budynku M. od dnia 2 kwietnia 2023 r. i wyprowadziła się dobrowolnie. Aktualnie mieszka w A. przy ul. [...]. W przedmiotowym lokalu nie pozostały jej rzeczy osobiste - zostały rzeczy niezdatne do użytku, które zostaną spakowane jej do oddania. Przedmiotowy lokal został pozostawiony w bardzo złym stanie. Precyzując swoje poprzednie wyjaśnienia Wnioskodawca wskazał, że Skarżąca nie zamieszkuje pod adresem M. od około 5 lat. Przeniosła się w tym czasie do budynku oznaczonego Nr [...], gdzie nie była zameldowana, ale razem z córką zamieszkiwała. W kwietniu 2023 r. Skarżąca opuściła posesję w M. i do chwili obecnej zamieszkuje z córką w A. Do wniosku dołączone zostały: - zdjęcia opuszczonego lokalu zajmowanego wcześniej w M. przez Skarżącą; - kopia wyroku Sadu Rejonowego w A. II Wydział Karny z dnia [...] maja 2023 r. sygn. akt [...] o warunkowym umorzeniu postępowania karnego wobec Skarżącej na okres próby 2 lat i oddaniu jej w tym czasie pod dozór kuratora w związku z oskarżeniem jej m.in. o to, że w okresie od [...] lipca 2021r. nie później niż do [...] sierpnia 2022r. w miejscowości M. wielokrotnie groziła W. R., D. R. i M. R. zniszczeniem mienia poprzez spalenie domu mieszkalnego i budynków gospodarczych; - kopia wyroku Sądu Rejonowego w A. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] lutego 2023r. sygn. akt [...] o ustanowieniu z dniem [...] sierpnia 2022 r. rozdzielności majątkowej pomiędzy Wnioskodawcą, a Skarżącą; - kopia postanowienia Asesora Prokuratury Rejonowej w A. z dnia [...] lutego 2024r. o zastosowaniu wobec A. R. środka zapobiegawczego w postaci dozoru Policji połączonego z obowiązkiem stawiennictwa jeden raz w tygodniu w siedzibie wskazanej jednostki Policji połączony z zakazem kontaktowania się w jakikolwiek sposób z pokrzywdzonymi i zakaz zbliżania się na odległość mniejszą niż 50 metrów. Na podstawie wyjaśnień A. R. organ ustalił z kolei, że nie przebywa ona pod adresem zameldowania, tj. w M., a jej adresem zamieszkiwania do czasu wymiany zamków, był adres: M.B. Pod tym adresem nie przebywa jednak od 15 października 2023 r., gdyż były mąż uniemożliwił jej wejście na działkę i do budynku. Razem z córką nie opuściły domu dobrowolnie. W budynku mieszkalnym pozostały wszystkie jej i córki rzeczy osobiste. Wskazała, że budynek w M. o nr [...] jest nowym budynkiem, w 1999 roku budynek ten został częściowo oddany do użytku i wówczas nastąpiła zmiana miejsca zamieszkania całej rodziny - cała rodzina zamieszkała pod adresem: M.B i tu rodziły się kolejne dzieci. W 2012 roku nastąpiła rozbudowa budynku w M., w wyniku której powstało nowe piętro. Natomiast w 2015 roku powstał kolejny nowy budynek w M. M.C. Wyjaśniła, że została wygoniona wraz z córką Aleksandrą z domu w M., a zatem nie opuściła go dobrowolnie i chce tam wrócić. W dniu 15 października 2023 r. Wnioskodawca powymieniał zamki i wszystkie jej rzeczy zostały w domu. Podkreśliła też, że sama budowała budynki mieszkalne w M. oznaczone M., [...] i [...]. Do złożonych wyjaśnień Skarżąca dołączyła: (-) kopię postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w A. z dnia 16.09.2022 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie mającego mieć miejsce w okresie od 13.06.2021 r. do 24.08.2022 r. znęcania się nad A. R. i A. R .przez W. R. oraz M. R.; (-) uzasadnienie do nieprawomocnego wyroku rozwodowego stron postępowania, z którego wynika, że to wyłącznie W. R. ponosi winę za rozkład pożycia małżeńskiego stron; kryzys w małżeństwie stron nastąpił w czerwcu 2020 r. gdy pozwany wrócił z wycieczki i zaprzestał stałego zamieszkiwania z żoną i dziećmi, a znaczną część czasu spędzał obok ich domu mieszkalnego; (-) zdjęcia odzwierciedlające uniemożliwianie jej przez Wnioskodawcę funkcjonowania z domu w M. wraz z potwierdzeniem zgłaszanych w tym zakresie organom Policji incydentów w dniu [...] czerwca 2023 r. oraz w dniach [...] lipca 2023r. i [...] lipca 2023 r. Przy piśmie z dnia [...] czerwca 2024 r. Skarżąca dołączyła dodatkowo wezwanie skierowane do niej i córki (A.) przez W. R. do zabrania rzeczy, tj. spakowanych w worki ubrań, pościeli, ręczników, butów, itp. z miejscowości M. do dnia [...] czerwca 2024 r. i informacją, że po tym terminie pozostawione rzeczy zostaną uznane za śmieci i usunięte bez ponownego powiadomienia. W toku postępowania zostali przesłuchani też świadkowie. I tak A. R. zeznał do protokołu w dniu [...] lutego 2024 r., że od dłuższego czasu nie widzi A. R. i nie słyszał, aby przebywała w M., a ostatni raz widział ją jesienią ubiegłego roku (tj. w 2023 r.). Wskazał też, że nie ma wiedzy, czy A. R. wyprowadziła się dobrowolnie. J. R. podał z kolei, iż od września 2023r. A. R. nie jest widywana na posesji w M. ale nie posiada wiedzy, czy wyprowadziła się dobrowolnie. Świadek R. E. zeznała do protokołu w dniu [...] lutego 2024 r., że A. R.nie mieszka obecnie pod adresem: M., ponieważ były mąż powymieniał zamki we wszystkich budynkach i uniemożliwi jej wejście na teren nieruchomości. O wymianie zamków wie od A. R. i od W. R., przy czym część zamków została wymieniona w kwietniu 2023 roku, a w budynku mieszkalnym zamki zostały wymienione [...] października 2023r. Do tego czasu A. R. mieszkała pod adresem: M.. Z zeznań świadka H. W. wynikało z kolei, że A. R. obecnie nie mieszka pod adresem: M. i z tego co wie nie wyprowadziła się dobrowolnie, bo brama była zamknięta na stałe i zabita deską. Świadek W. W. oświadczyła z kolei, że A. R. nie mieszka pod adresem M., ale często do M. przyjeżdża, brała udział w głosowaniu na sołtysa. Zeznała jednocześnie, że nie wie, czy wyprowadziła się dobrowolnie. W dniu 29 lutego 2024 r. do akt prowadzonego postępowania wpłynęło też pismo z Sądu Rejonowego w A. o toczącym się przed tym sądem postępowaniem z powództwa A. R. przeciwko W. R. o przywrócenie naruszonego posiadania i nakazanie zaniechania dalszych naruszeń o sygn. akt [...]. W związku z otrzymaną informacją Wójt Gminy Płaska wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania o wymeldowanie A. R. z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości M. do czasu zakończenia ww. sprawy. Powyższe postanowienie zostało uchylone przez Wojewodę Podlaskiego. W związku z powyższym Wójt Gminy Płaska ponownie wystąpił do Sadu Rejonowego w A. z prośbą o udzielenie informacji czy postępowanie z powództwa A. R. przeciwko W. R. o przywrócenie naruszonego posiadania i nakazanie zaniechania dalszych naruszeń dotyczy naruszonego posiadania pod adresem M., czy M.B. Po uzyskaniu z Sądu Rejonowego w A. informacji, że sprawa z powództwa A. R. przeciwko W. R. o przywrócenie naruszonego posiadania i nakazanie zaniechania dalszych naruszeń - dotyczy domów położonych pod adresem M., [...] i [...], organ I instancji ponownie wydał postanowienie o zawieszeniu prowadzonego postępowania o wymeldowanie do czasu zakończenia sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w A. Postanowienie to zostało jednak ponownie uchylone przez Wojewodę Podlaskiego, który w postanowieniu z dnia 22 maja 2024r. stwierdził, że postępowanie o ochronę naruszonego posiadania nie jest bezpośrednio związane z postępowaniem o wymeldowanie z pobytu stałego. Wojewoda uznał jednocześnie, że tocząca się przez Sadem Rejonowym w A. sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania i zaniechania dalszych naruszeń odnosi się do całej posesji zabudowanej kilkoma, a nie tylko przedmiotowym lokalem. W toku postępowania, tj. w dniu 4 lipca 2024 r. przeprowadzone zostały też oględziny budynku M. w M., w trakcie których ustalono, w mieszkaniu nie ma żadnych mebli, ani też innych sprzętów, czy też rzeczy osobistych należących do A. R.. Skarżąca nie uczestniczyła w przeprowadzonych oględzinach ze względu na prawomocny zakaz zbliżania się m.in. do Wnioskodawcy. Oględziny zostały przeprowadzone przy asyście funkcjonariuszy Policji. A. R. w oświadczeniu z dnia [...] lipca 2024 r. podważyła zarówno treść jak formę sporządzonego protokołu z oględzin ww. lokalu. W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy, Wójt Gminy Płaska decyzją z dnia 15 lipca 2024 r., na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2024r., poz. 736, dalej w skrócie "u.e.l."), orzekł o wymeldowaniu A. R. z pobytu stałego w lokalu M. w miejscowości M.. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwołał się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wskazując, że Skarżąca bezspornie nie mieszka w przedmiotowym lokalu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, a opuszczenie lokalu w M. nastąpiło dużo wcześniej przed tym, jak nastąpiła wymiana zamków w budynkach przez Wnioskodawcę. Opuszczenie przez Skarżącego tego lokalu nastąpiło dobrowolnie i trwale poprzez zamieszkanie na tej samej posesji ale pod innym adresem, tj. M.B, gm. Płaska. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Skarżąca zarzucając jej naruszenie przepisów zarówno prawa materialnego jak i procedury administracyjnej polegające na pominięciu, że ustawowa przesłanka wymeldowania w postaci opuszczenia lokalu nie została w jej sytuacji spełniona z powodu braku trwałości i dobrowolności takiego opuszczenia. Wojewoda Podlaski, po rozpoznaniu argumentacji odwołania, decyzją z dnia 2 września 2024r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy Płaska. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołując się na art. 35 ustawy o ewidencji ludności, wyjaśnił, że przesłanką warunkującą rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie jest jedynie opuszczenie przez osobę jej dotychczasowego miejsca pobytu stałego, przy czym opuszczenie to powinno nosić cechy trwałości i dobrowolności. Organ wyjaśnił też, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, a adres – zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy - określa się przez podanie m.in. nazwy miasta, ulicy, numeru domu i lokalu - jeżeli jest wydzielony. Organ zaznaczył też, że zameldowanie stanowi czynność meldunkową dokonywaną w konkretnym lokalu w budynku mieszkalnym oznaczonym numerem, a nie na nieruchomości. Nawiązując do stanu faktycznego sprawy organ wyjaśnił, że aktualnie Skarżąca nie ma realnej możliwości przebywania w M., albowiem wobec niej zastosowany został środek zapobiegawczy w postaci dozoru Policji połączony z zakazem kontaktowania się w jakikolwiek sposób z W. R., D. R. i M. R. i zbliżania się do nich na odległość mniejszą niż 50 m (postanowienie Asesora Prokuratury Rejonowej w A. z dnia 9.02.2024 r.). Wyjaśniając, że czynność zameldowania jak również czynność wymeldowania odnosi się do konkretnego lokalu oznaczonego adresem, którego składową jest numer budynku, Wojewoda zwrócił uwagę na fakt, że zameldowanie Skarżącej nastąpiło pod adresem: M., sama zaś Skarżąca wyjaśniając rozbieżności w kwestii miejsca jej zameldowania, a zamieszkiwania podała, że w 1999 r. cała jej rodzina przeniosła się do nowo wybudowanego budynku oznaczonego adresem: M.B. Adresem jej zamieszkiwania, do czasu wymiany zamków przez W. R. był zatem adres: M.B. Domu stanowiącego miejsce faktycznego zamieszkiwania (a nie zameldowania), tj. domu w M. [...], dotyczyła też sprawa o utrudnianie A. R.j i A. R.w sposób istotny od 10.10.2023 r. do 4.11.2023 r. korzystania z lokalu mieszkalnego (sprawa zakończona prawomocnie odmową wszczęcia dochodzenia - postanowienie Prokuratury Rejonowej w A. z dnia [...].11.2023 r.). Jakkolwiek więc Skarżąca korzystała wcześniej z całej posesji zabudowanej kilkoma budynkami, to de facto dom oznaczony adresem: M., przestał być miejscem jej zamieszkiwania wiele lat temu. Z tych też względów Wojewoda stwierdził, że tocząca się przed Sądem Rejonowym w A. I Wydział Cywilny pod sygn. akt [...] sprawa z powództwa A. R. p-ko W. R. o przywrócenie naruszonego posiadania i nakazanie zaniechania dalszych naruszeń dot. domów położonych w M., [...] i [...], nie stanowi zagadnienia wstępnego, od rozstrzygnięcia którego uzależniona jest ocena opuszczenia przez A. R. domu (M.), w którym - zanim wyjechała z M. - już nie zamieszkiwała. Konkludując organ stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy odmowa wymeldowania A. R. z lokalu, w którym nie zamieszkuje, potwierdzałaby fikcję meldunkową. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyła Skarżąca powtarzając w niej zarzuty zawarte w odwołaniu. Podkreśliła, że decyzja została wydana w oparciu o nieprawdziwe dane, protokół Gminy potwierdza nieprawdę, a urzędnik kłamie. Wyjaśniła, że nie wyprowadziła się dobrowolnie, ale przemocą i groźbami został zmuszona do opuszczenia swojego domu. Wymeldowanie jest bezprawnym aktem sankcjonującym bezprawne zachowania Wnioskodawcy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podlaski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025r. pełnomocnik Skarżącej sprecyzował, że nadal w toku pozostaje postępowanie sądowe o ochronę posesoryjną dla wykazania chęci odzyskania przez Skarżącą posiadania lokalu, z którego została wymeldowana. Wyjaśnił też, że numery porządkowe [...] i [...] dwóm nowym budynkom zostały nadane dopiero w 2022 roku, a Skarżąca mieszkała w M. do dnia 15 października 2023r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji o wymeldowaniu Skarżącej z pobytu stałego w lokalu M. w miejscowości M. zostały dokonane z naruszeniem przepisów mających i mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 935, dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowił art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 736 ze zm., dalej jako "u.e.l."), stanowiący, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 tej ustawy, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 (właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu) decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jak wynika z powołanej regulacji decyzja w sprawie wymeldowania zostaje wydana, gdy spełnione zostaną przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. A contrario, jeżeli przesłanki te nie zostaną spełnione właściwym rozstrzygnięciem jest wydanie decyzji o odmowie wymeldowania. Pobytem stałym w rozumieniu przepisu art. 25 ust. 1 u.e.l. jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. O pobycie stałym przesądzają zatem takie elementy jak: fizyczne przebywanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały. Sposób określenia adresu normują z kolei przepisy art. 26 ust. 1 i 2 u.e.l., z których wynika, że adres określa się między innymi przez podanie numeru domu. Ze zmianą miejsca stałego pobytu, o której mowa w art. 35 u.e.l. mamy zatem do czynienia w sytuacji, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i opuściła go na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym - nowym miejscu - ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny, tj. przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany, a mianowicie poprzez zachowanie, które wyraża wolę danej osoby trwałego skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Opuszczenie miejsca pobytu stałego musi zatem cechować zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, lokalu bądź na nieruchomości, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu komentowanego przepisu art. 35 u.e.l. następuje, gdy opuszczenie to jest dobrowolne i ma charakter trwały. Przy czym przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są zawsze okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Z kolei ocena zamiaru opuszczenia lokalu, tzn. ustalenie, czy miało ono charakter dobrowolny odbywa się przez ocenę całokształtu okoliczności obiektywnych. Przez trwałe opuszczenie miejsca stałego pobytu, tak jak zostało to już wyżej zasygnalizowane, należy rozumieć przebywanie poza tym miejscem z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym, połączone z brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Opuszczenie lokalu można z kolei uznać za dobrowolne, jeżeli wynikało z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. O dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym, psychicznym czy jakimkolwiek innym osoby trzeciej (por. wyroki NSA z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 2961/20, z dnia 1 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 2915/18, z dnia 28 grudnia 2017r., sygn. akt II OSK 863/17, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jeżeli bowiem strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu np. wobec wymiany zamków w drzwiach, to nie można uznać tego stanu za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu w warunkach dobrowolności (wyrok NSA z 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00). Dlatego też w zakresie dotyczącym wystąpienia przesłanki dobrowolności istotnym elementem stanu faktycznego jest rozważenie, czy strona która podnosi, że bezprawnie pozbawiono ją posiadania lokalu, skorzystała we właściwym czasie z adekwatnych, przysługujących w takich okolicznościach środków prawnych i uczyniła to w sposób potwierdzający i uprawdopodabniający jej wolę dalszego zamieszkiwania w lokalu w chwili utraty posiadania. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym skargę w pełni podziela, że powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego zamieszkania z kwestią dobrowolności ma takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany podejmuje próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Wyczerpanie bezskuteczne tych środków lub rezygnację z ich zastosowania uznaje się za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania (por. wyroki NSA: z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2224/19; z 19 lutego 2021 r., II OSK 2961/20; z 1 lipca 2021 r., II OSK 2915/18; z 20 maja 2016 r., II OSK 2065/14; z 28 grudnia 2017 r., II OSK 863/17; z 1 marca 2018r., II OSK 2068/17, CBOSA). Środkami prawnymi umożliwiającymi powrót do lokalu są roszczenia cywilnoprawne, które mogą wynikać z prawa do lokalu, o ile przysługuje ono danej osobie, albo też z przewidzianej przepisami Kodeksu cywilnego - ochrony posiadania. I tak, jak wynika z art. 344 § 1 Kodeksu cywilnego przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem. Co jest przy tym istotne roszczenie to wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia (art. 344 § 2 Kodeksu cywilnego). Niekorzystanie zatem we właściwym czasie z tychże środków, jak również sytuacja, gdy nie odniosły one zamierzonego skutku powoduje, że zachodzą podstawy do wymeldowania, skoro jego przesłanką jest fakt niezamieszkiwania w lokalu. Przeszkodę do wymeldowania stanowi z kolei uwzględnienie przez sąd powszechny stosownego roszczenia cywilnoprawnego przed wydaniem decyzji rozstrzygającej wniosek o wymeldowanie (por. wyrok z 17 lipca 2020r., II OSK 392/20, CBOSA). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Sąd orzekający stanął na stanowisku, że organy orzekające w niniejszej sprawie pomimo, że zgromadziły materiał dowodowy w sposób wszechstronny i dość szczegółowo uzasadniały wydane rozstrzygnięcia, to cena zgromadzonego materiału dowodowego nastąpiła z naruszeniem wynikającej z art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów w zakresie istotnej - kwestii, a mianowicie wniesienia przez Skarżącą powództwa posesoryjnego przeciwko Wnioskodawcy o przywrócenie naruszonego posiadania i nakazanie zaniechania dalszych naruszeń. W konsekwencji organy nieprawidłowo, bo przedwcześnie zastosowały normę art. 35 u.e.l. i dokonały wymeldowania Skarżącej pomimo niewykazania zaistnienia przesłanki dobrowolności opuszczenia przez nią miejsca stałego zamieszkania. W sprawie nie było sporne, że Skarżąca została zameldowana pod adresem: M., gm. Płaska, a przed opuszczeniem M. zamieszkiwała w innym budynku - wybudowanym na tej samej nieruchomości i oznaczonym w 2022 roku - numerem [...]. Tym niemniej co istotne i co konsekwentnie podnosi Skarżąca, nie przebywa ona pod ww. adresem od 15 października 2023 r., gdyż Wnioskodawca uniemożliwił jej wejście na działkę i do ww. budynków poprzez wymianę zamków w obu budynkach. Z materiału zgromadzonego w toku niniejszego postępowania administracyjnego jak i w toku postępowania w sprawie rozwodowej stron, wynika również, że w warunkach ostrego, wciąż eskalującego konfliktu pomiędzy stronami, Skarżąca wyprowadziła się z córką (A.) i zamieszkały w A., a Wnioskodawca wymienił zamki w drzwiach budynków zaś bramy wjazdowe zabezpieczył łańcuchami skutymi kłódkami (okoliczności ustalone w toku postępowania w niniejszej sprawie i prowadzonej sprawie rozwodowej stron. Niewątpliwie wyjazd Skarżącej z M. w 2023 roku był przejawem ostrego i wciąż eskalującego konfliktu stron na tle relacji rodzinnych i kwestii majątkowych, tym niemniej w zaistniałych okolicznościach nie sposób nie dostrzec, że Skarżąca nie opuściła budynków mieszkalnych w M. – dobrowolnie, ale w związku z wymianą zamków w drzwiach przez Wnioskodawcę. Ponadto, co istotne Skarżąca podjęła realne działania, by doprowadzić do zmiany tego stanu rzeczy, albowiem po tym, gdy została pozbawiona posiadania i dostępu do miejsca zamieszkania zwróciła się do Sądu Rejonowego w A. I Wydział Cywilny z żądaniem przywrócenia naruszonego posiadania. Ponadto, co ważne, organ I instancji uzyskał z Sądu Rejonowego w A. informacje, że zainicjowana przez A. R. sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania i nakazanie zaniechania dalszych naruszeń o sygn. akt [...] dotyczy domów położonych pod adresem M., [...] i [...]. Nie ulega zatem wątpliwości, że wytoczone powództwo dotyczy też budynku M., z którego wymeldowana została Skarżąca w ramach toczącego się aktualnie - postępowania. Zdaniem Sądu, skarżąca wykazała, że podjęła działania zmierzające do przywrócenia posiadania nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że podkreśla ona każdorazowo, że nieruchomość w M. opuściła pod przymusem, niedobrowolnie i bez zamiaru stałego przebywania w innym miejscu. Biorąc powyższe pod uwagę nie sposób oceniać okoliczności w niniejszej sprawie w sposób negatywny dla Skarżącej, skoro roszczenie o przywrócenie utraconego posiadania niewątpliwie zgłosiła, a sprawa jest w toku. Powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania ma zaś istotne znaczenie w postępowaniu meldunkowym, ale nie jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (jak trafnie zaznaczył Wojewoda) lecz jako element stanu faktycznego, który organ administracji ma obowiązek wziąć pod uwagę oceniając zaistnienie przesłanek z art. 35 ustawy o ewidencji ludności (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2218/11, CBOSA). W przypadku bowiem pozytywnego dla Skarżącej orzeczenia posesoryjnego uznać trzeba będzie, że Skarżąca tego posiadania została uprzednio pozbawiona, co nie pozwala na przyjęcie, że lokal został przez nią opuszczony w sposób dobrowolny. W związku zatem z wiedzą o wniesieniu przez Skarżącą powództwa posesoryjnego przeciwko Wnioskodawcy zadaniem organów w ramach prowadzonego postępowania o wymeldowanie było ustalenie, czy Skarżąca skorzystała z tego środka w odpowiednim czasie. Jak wynika bowiem z art. 344 § 2 k.c. roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia. Niekorzystanie zatem we właściwym czasie z tychże środków, jak również sytuacja, gdy nie odniosły one zamierzonego skutku powoduje, że zachodzą podstawy do wymeldowania. W kontekście złożonego powództwa posesoryjnego ocena organów w zakresie dobrowolności powinna bowiem skupić się na tym, czy działania wnoszącego powództwo nie są wyrazem jedynie taktyki procesowej, lecz realnie wskazują na brak zgody danej osoby na uniemożliwienie jej w określonym momencie dostępu do lokalu. Okolicznościami uprawdopodabniającymi deklarowany braku dobrowolności opuszczenia lokalu będzie niewątpliwie wniesienie powództwa, w nieodległym czasie od zdarzeń, które doprowadziły do utraty posiadania, a także potwierdzenie przez inne zebrane w sprawie dowody, że w określonej dacie doszło do utraty posiadania lokalu. Tym niemniej wniesienie takiego powództwa jest okolicznością, a złożony pozew dowodem, które należy rozważyć w kontekście dobrowolności opuszczenia lokalu. Okoliczność toczącego się przed sądem powszechnym sporu posesoryjnego podlega zatem każdorazowo ocenie organów w toku prowadzonego postępowania i – co należy podkreślić, stanowi element stanu faktycznego, który organ powinien wziąć pod uwagę przy ocenie zaistnienia przesłanek z art. 35 u.e.l. Oceny takiej w istocie nie dokonano, w nieuprawniony sposób koncentrując się tylko na ocenie, że Skarżącą zanim wyjechała z M. już nie zamieszkiwała w domu M.. Tymczasem wytoczone powództwo posesoryjne dotyczy też tego budynku, a jak konsekwentnie wskazuje Skarżąca, przed opuszczeniem M. - korzystała z całej posesji zabudowanej kilkoma budynkami. Sąd jeszcze raz pragnie podkreślić, że jeżeli w tej sprawie przyjęto za udowodnione, że Skarżąca utraciła posiadanie to należało ocenić towarzyszące temu zdarzeniu okoliczności łącznie z tym, czy Skarżąca podjęła adekwatne i terminowe kroki prawne dla odzyskania posiadania, bez dokonywania oceny, czy takie posiadanie powinno być przywrócone, czy też nie. Dostrzec zaś należy, że w tej sprawie powództwo posesyjne zostało wniesione prawdopodobnie skutecznie i zainicjowało sprawę sądową przed sądem powszechnym, skoro z informacji udzielonej przez SR w A. z dnia 28 lutego 2024r. wynika, że sprawa jest w toku (k. 81 akt administracyjnych I instancji). Niezależnie od tego należy wyraźnie podkreślić, że uwzględnienie skargi strony tego stanu nie zmienia, nie kreuje praw do lokalu, ani domagania się możliwości zamieszkania w lokalu. Organ wskazał wprawdzie, że aktualnie, w obecnym stanie faktycznym i prawym Skarżąca nie ma realnej możliwości przebywania w M. albowiem wobec niej zastosowany został środek zapobiegawczy w postaci dozoru Policji połączony z zakazem kontaktowania się w jakikolwiek sposób z W. R., D. R. i M. R. i zbliżania się do nich na odległość mniejszą niż 50 m (postanowienie Asesora Prokuratury Rejonowej w A. z dnia 09.02.2024 r. wydanego pod znakiem [...]), tym niemniej organy nie ustaliły, czy na datę podejmowanych rozstrzygnięć środek ten nadal obowiązywał, co ma istotne znaczenie dla treści wydanego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu w stanie faktycznym sprawy właściwym na moment wydania decyzji zamiar opuszczenia lokalu przez Skarżącą nie może zostać oceniony, jako dobrowolny, a zatem ustalenia organów orzekających w tej materii należy uznać za nieprawidłowe, a co najmniej za przedwczesne. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135 ustawy p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wskazania co do dalszego postępowania w sprawie wynikają z powyższych rozważań. Organy rozważą wystąpienie przesłanek wymeldowania, w kontekście okoliczności faktycznych dotyczących opuszczenia lokalu, w tym złożenia przez Skarżącą powództwa posesoryjnego, uwzględniając przedstawioną wyżej przez Sąd wykładnię przepisów. Ponownej weryfikacji wymagać będzie zatem zebrany materiał dowodowy i ustalenia, czy Skarżąca skorzystała z przysługującej jej ochrony posesoryjnej w odpowiednim czasie oraz, czy jej powództwo odniosło zamierzony skutek. Istotne też będzie uaktualnienie informacji o zastosowanym wobec Skarżącej środku zapobiegawczym - na podstawie postanowienie Asesora Prokuratury Rejonowej w A. z dnia 9 lutego 2024 r. Sąd w żaden sposób nie przesądza przy tym treści przyszłego rozstrzygnięcia. O kosztach, na które składają się wpis od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.