II SA/Bk 74/20

WyrokWSA w Białymstoku2020-06-09

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Grażyna Gryglaszewska, Marcin Kojło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie zarobkowego przewozu osób samochodem osobowym, zamówionego za pośrednictwem aplikacji mobilnej, bez posiadania licencji na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub zezwolenia, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie zarobkowego przewozu osób, nawet jeśli zamówionego przez aplikację mobilną i realizowanego samochodem osobowym, bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że przewóz był realizowany za pomocą aplikacji mobilnej i że pasażer uiścił opłatę, potwierdza zarobkowy charakter działalności. Ponadto, wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych (przeznaczonym do przewozu do 7 osób łącznie z kierowcą) bez spełnienia pozostałych warunków określonych w ustawie, również stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że dla przypisania odpowiedzialności nie jest konieczne zarejestrowanie działalności gospodarczej, a istotne jest faktyczne wykonywanie czynności odpowiadających transportowi drogowemu.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę D. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), który utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie zarobkowego przewozu osób samochodem osobowym bez wymaganej licencji lub zezwolenia, a także za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. Kontrola drogowa wykazała, że skarżący przewoził pasażerkę zamówioną przez aplikację mobilną, za co pobrał opłatę. Kierowca nie posiadał wymaganych dokumentów, a pojazd nie spełniał wymogów taksówki ani wymogów dla przewozu okazjonalnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Marcin Kojło, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi D. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: PWITD) z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], o nałożeniu na D. Ł. (powoływanego dalej jako: "skarżący") kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Decyzja GITD wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Podczas kontroli drogowej samochodu osobowego marki [...], przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2019 r. przez funkcjonariuszy Policji, stwierdzono, że kierujący ww. pojazdem D. Ł., wykonywał przewóz zarobkowy pasażerki z ulicy [...] na ulicę [...] w B. Zgodnie z informacją zawartą w notatce urzędowej z dnia [...] kwietnia 2019 r. za wykonanie usługi pasażerka uiściła opłatę. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019r., w jej trakcie ustalono, że ww. przejazd zamówiono za pomocą aplikacji B. zainstalowanej na telefonie pasażerki. Kierowca nie posiadał w pojeździe, ani też nie okazał do kontroli drogowej zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Przedłożył jedynie kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną na rzecz spółki U. sp. z o.o. sp.k. Pojazd, którym odbył się przejazd nie był oznakowany w sposób przewidziany dla taksówek, nie posiadał taksometru ani kasy fiskalnej. Ponadto ustalono, że ww. przewóz okazjonalny wykonywany był pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu najwyżej 5 osób łącznie z kierowcą, w związku z czym nie spełnia on kryterium konstrukcyjnego do wykonywania tego przewozu, określonego w art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2019 r. poz. 58 ze zm. dalej: "u.t.d.") z zastrzeżeniem art. 18 ust. 4b u.t.d. W oparciu o powyższe okoliczności P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. (dalej: "PWITD") pismem z dnia [...] maja 2019r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia na niego kary pieniężnej w związku z naruszeniami stwierdzonymi w ww. protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 r. Decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 92a ust. 1, 6 i 7 u.t.d., PWITD nałożył na D. Ł. karę pieniężną wysokości 12.000 zł. W uzasadnieniu decyzji PWITD wskazał, że na podstawie ww. protokołu kontroli stwierdzono naruszenie art. 92a ust. 1 u.t.d., tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, za które na podstawie punktu 1.1. załącznika nr 3 do tej ustawy, wymierzono karę pieniężną w wysokości 12.000 zł oraz naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., za które na podstawie punktu 2.11. załącznika nr 3 do tej ustawy, wymierzono karę pieniężną w wysokości 8.000 zł. W ocenie organu w chwili zatrzymania pojazdu kierowcy do kontroli, wykonywał on krajowy transport drogowy osób w ramach przewozu okazjonalnego, w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.Urz.EU L.2009.300.88), który co więcej nie spełniał warunków dla przewozu osób, który można wykonywać samochodem osobowym, określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Powinien on był bowiem legitymować się zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencją na wykonywanie przewozu drogowego osób, podczas gdy nie przedstawił żadnego z tych dokumentów. Wprawdzie skarżący do kontroli przedstawił kopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną na firmę U. Sp. z o.o. s.k. z siedzibą w R., ale organ nie uznał tej licencji wskazując, ze nie zostały spełnione warunki do wykonywania transportu drogowego samochodem osobowym, a ponadto skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających jego współpracę ze spółką U. Sp. z o.o. Sp. K. W kontekście art. 5 ust. 1 u.t.d. organ uznał, że przedmiotowy przewóz był dokonywany przez kierowcę we własnym imieniu i w celu zarobkowym, który nie dopełnił ustawowych obowiązków, wykonując czynności odpowiadające pojęciu działalności gospodarczej z art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2018, poz. 646). Ponadto organ uznał, że w odniesieniu do każdego z ww. uchybień brak było podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d., zaś ze względu na treść art. 92a ust. 3 u.t.d. za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie mógł wymierzyć kary przekraczającej 12.000 zł. Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") utrzymał w mocy ww. decyzję, od której odwołanie złożył skarżący. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia poczynione przez PWITD, że podstawą wymierzenia kary stały się stwierdzone podczas kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 r. naruszenia w zakresie: (-) wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., (-) wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, za które odwołującym odpowiada na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. tj. jako podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że odwołujący wykonywał zarobkowo przewóz drogowy osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotowy przewóz jako wykonywany bez licencji i skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz punktu 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy. Odnośnie okoliczności faktycznych sprawy GITD wskazał, że strona wykonywała przewóz we własnym imieniu w ten sposób, że zrealizowała usługę zamówioną przez aplikację B.. Opłata za usługę została wniesiona za pośrednictwem aplikacji. Niewskazanie dowodów na okoliczność wykonywania usługi w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje przypisanie odpowiedzialności stronie postępowania. Zdaniem organu, aplikacja B. służy wyłącznie do zamawiania usług przewozu i bezgotówkowego inkasowania opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji kierowcy realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób pełnią rolę wykonawców przewozu. Zrealizowana przez stronę w dniu 9 kwietnia 2019 r. usługa stanowiła przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób (art. 4 pkt 11 u.t.d.). O takiej kwalifikacji, zdaniem organu, nie przesądza częstotliwość realizacji przewozów okazjonalnych. Nie przypisał również organ znaczenia w sprawie faktowi niezarejestrowania przez stronę działalności gospodarczej. Jak wskazał, wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające cechom transportu drogowego i nie musi być przedmiotem trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej. Za aktulane organ uznał prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (wyr. NSA z dnia 20 stycznia 2009 r. II GSK 670/08, CBOSA). W ocenie organu odwoławczego pojazd, którym wykonywany był przewóz nie spełniał wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd, którym kierujący we własnym imieniu wykonywał skontrolowany przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób włącznie z kierowcą, co jednoznacznie potwierdza protokół kontroli i okazany dowód rejestracyjny pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Uwzględniając powyższe, w ocenie GITD, organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę odwołująca się karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz punktu 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł tytułem popełnienia naruszeń z punktów 1.1 oraz 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, wymierzając ją z uwzględnieniem art. 92a ust. 3 u.t.d., który stanowi, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł D. Ł., w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. art. 5 b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (głównie ze względu na to, że czynności Skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej) 2. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie B., świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy; 3. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest B.eu; 4. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego. 5. art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; a także pominięcie wyjaśnień Strony oraz przedłożonych przez Skarżącego w toku postępowania dokumentów potwierdzających fakt współpracy z firmą U. Sp. z o.o. sp.k. - co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń w zakresie ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia; 6. art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 9 kwietnia 2019 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; 7. art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer; 8. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; 9. art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji B.; 10. art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Wobec podniesionych zarzutów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I stopnia oraz o zwrot kosztów postępowania sądowo- administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej: "u.t.d."), które określają m.in. odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.) Stosownie do treści art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE. Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Uzyskanie licencji na przewozy wymienione w art. 5b ust. 1 pkt 1 – 3 u.t.d. udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w art. 87 u.t.d., w tym wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.). W u.t.d. zdefiniowano również przewóz okazjonalny, którym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 11 u.t.d.). Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Dopuszczalny jest przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego z art. 18 ust. 4a u.t.d. pod warunkiem, że pojazd jest wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy oraz gdy przewóz następuje: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Zgodnie natomiast z art. 92a ust. 1 i 2 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, a suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy zgodnie z ust. 6 ww. przepisu. Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12.000 zł - co określa lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł - zgodnie z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem sądu ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny pozwalał na uznanie przez organ, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób. Organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, a ustaleniom tym i ich ocenie dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji sporządzonych zgodnie z regułami art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji organ odwoławczy nie naruszył również art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz osób. W dniu [...] kwietnia 2019r. w B. funkcjonariusz Policji przeprowadził kontrolę pojazdu marki [...]. Kierowcą był skarżący, który przewoził jedną pasażerkę Panią N. N. z ul. [...] na ul. [...] w B. Zgodnie z informacją zawartą w notatce urzędowej z dnia [...] kwietnia 2019 r. pasażerka korzystała z usługi przewozu wykonywanej przez skarżącego, usługa została zamówiona za pośrednictwem aplikacji B. zainstalowanej w telefonie, a a jej wykonanie pasażerka uiściła opłatę. Podczas kontroli kierowca nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wypisu z licencji. W pojeździe nie stwierdzono zainstalowanej kasy fiskalnej, ani urządzenia spełniającego funkcję taksometru, a pojazd nie posiadał żadnych oznaczeń związanych z działalnością gospodarczą. Podczas kontroli na podstawie okazanego dowodu rejestracyjnego pojazdu marki [...] ustalono też, że pojazd ten jest przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób. Fakt zapłaty za przejazd przez pasażerkę potwierdza jednoznacznie, że działalność skarżącego miała charakter zarobkowy, na własną odpowiedzialność skarżącego (we własnym imieniu) i dla wymierzenia kary za wskazane naruszenia nie miało znaczenia, czy skarżący ma zarejestrowaną działalność jako przedsiębiorca jednoosobowy. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie miał obowiązku badać, do jakiego podmiotu trafiło wynagrodzenie za wykonany przewóz. Istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy jest ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażerkę za pośrednictwem aplikacji B. zrealizował skarżący, za co została przez pasażera wniesiona oplata. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest zaś już stanowisko, odwołujące się do wykładni charakteru usługi pośrednictwa za pomocą usługi internetowej aplikacji B., że odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych na wzór wykorzystanej przez skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (vide Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. C-434/15 oraz zamiast wielu wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r., III SA/Gd 501/19, dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nie ulega także wątpliwości, że dla przypisania wykonywania krajowego transportu drogowego konieczne jest stwierdzenie działania polegającego na faktycznym przewozie osób lub rzeczy odpowiadającego transportowi drogowemu przy braku konieczności ustalenia, że ta działalność stanowi przedmiot trwale prowadzonej działalności gospodarczej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., II GSK 701/17, CBOSA). Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08 oraz z dnia 4 listopada 2009 r., II GSK 166/09, CBOSA). Nie ulega również wątpliwości, że skarżący wykonywał usługę we własnym imieniu i na swoją rzecz. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił żadnych dowodów dla wykazania, że w dniu kontroli wykonywał usługę transportu drogowego na rzecz innego podmiotu (U. Sp. z o.o., sp.k.), mimo że był wzywany do przedstawienia dokumentów na tę okoliczność. Podkreślenia wymaga, że skarżący na etapie administracyjnym był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. To zaś oznacza domniemanie znajomości konsekwencji niewykonania wezwania organu. W tej sytuacji aktualizował się obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez ten podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej (por. np. wyroki w sprawach III SA/Kr 146/19, III SA/Lu 231/19 czy II SA/Bk 715/19, CBOSA). W konsekwencji, fakt nieposiadania przez skarżącego stosownej licencji skutkować musiał nałożeniem kary przewidzianej w lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Ustalone okoliczności faktyczne sprawy jednoznacznie również potwierdzają, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób bez posiadania ważnych uprawnień, a zarazem wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy. Odnośnie definiowania przewozu okazjonalnego, z uwagi na nie dość precyzyjną definicję zawartą w art. 4 pkt 11 u.t.d. sięgnąć należy po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide wyrok z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06, CBOSA). Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że skarżący w dniu [...] kwietnia 2019 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Możliwość (okazja) wykonania przewozu została zainicjowana przez pasażera zamówieniem w aplikacji, przyjęta przez kierowcę, który umożliwił realizację takich zleceń instalując w swoim urządzeniu mobilnym aplikację dla kierowców (B. Driver), co wymaga świadomych działań i zgód. Usługa była zatem wykonywana z inicjatywy de facto i zleceniodawcy i przy zgodzie samego przewoźnika. Sporny przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych, o których mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. Nieskuteczny jest argument skarżącego o spełnieniu wymogu przewidzianego w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d., to jest ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu oraz regulowaniu zapłaty za przewóz w formie bezgotówkowej. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszczający wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, wymaga bowiem spełnienia wszystkich trzech warunków określonych pod. lit. a, b, c. Nie budzi natomiast wątpliwości w okolicznościach sprawy, że podstawy przewozu nie stanowiła umowa zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Ponadto przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli oraz dokumentacji fotograficznej znajdującej się w zgromadzonym materiale dowodowym. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Sąd nie podziela również stanowiska skarżącego, że w realiach niniejszej sprawy można mówić o świadczeniu tzw. usług "carsharingu" czy "carpoolingu". "Carsharing" bowiem to tzw. współdzielenie jednego pojazdu przez wielu użytkowników, system wspólnego używania tego samego samochodu przez kilka osób albo model biznesowy wypożyczania samochodu na krótki czas. Z kolei "carpooling" polega na udostępnianiu miejsca w pojeździe osobom przez kierującego, który jadąc w określonym przez siebie kierunku przy okazji na tej samej trasie zabiera do pojazdu osoby, które chcą udać się w tym samym kierunku, na tej samej trasie, zwracając kierującemu część kosztów wspólnego przejazdu (vide także wyroki w sprawach II SA/Bk 695/19, II SA/Bk 716/19, CBOSA). Tymczasem w sprawie niniejszej skarżący wykonywał transport drogowy nie posiadając zezwolenia lub licencji. W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów u.t.d. zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł. Wymierzenie kary w tej wysokości, w warunkach sprawy niniejszej, było zatem uzasadnione i zgodne z prawem. W wyniku dokonanej kontroli, Sąd doszedł zatem do wniosku, że w zaistniałym stanie faktycznym nie nastąpiło naruszenie powołanych w skardze przepisów prawa, a zatem wszystkie podniesione w skardze zarzuty, okazały się niezasadne. Sąd zaś nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W kontrolowanej sprawie właściwie oceniono cały materiał dowodowy. Zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem. Skarżący zawiadomiony o wszczęciu postępowania nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby potwierdzać, że nie wykonywał we własnym imieniu usługi przewozu. Skarżący nie złożył ponadto żadnych wyjaśnień. Organy oparły się zatem na protokole z przeprowadzonej kontroli, notatce urzędowej oraz okazanych przez skarżącego w dniu kontroli dokumentach i było to wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Organy prawidłowo umotywowały wydane decyzje, przedstawiły stan faktyczny i prawny sprawy oraz wyjaśniły na podstawie jakich dowodów zdecydowano o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej. Organ odwoławczy odniósł się ponadto do każdego z zarzutów odwołania czyniąc to w sposób wystarczający do wyjaśnienia sprawy. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło