II SA/Bk 790/19

WyrokWSA w Białymstoku2020-01-16

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Marcin Kojło, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej (np. Bolt) stanowi transport drogowy wymagający zezwolenia lub licencji, nawet jeśli osoba wykonująca przewóz nie prowadzi formalnie działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej, nawet jeśli osoba wykonująca przewóz nie prowadzi formalnie zarejestrowanej działalności gospodarczej, stanowi transport drogowy. Odpłatny charakter usługi, organizacja przewozu przez platformę oraz ciągłość działań kwalifikują takie działania jako transport drogowy podlegający przepisom ustawy o transporcie drogowym, co skutkuje obowiązkiem posiadania licencji i zezwoleń.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na Z. Ł. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. Kontrola wykazała, że skarżący wykonywał przewóz pasażera zamówionego przez aplikację Bolt, nie posiadając wymaganych uprawnień. Skarżący twierdził, że nie prowadzi działalności gospodarczej i że jego działania nie noszą znamion transportu drogowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Z. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Z. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] o nałożeniu na Z. Ł. (dalej również jako Skarżący) kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Podstawą wymierzenia kary stały się stwierdzone podczas kontroli z dnia [...] maja 2019 r. naruszenia w zakresie: - wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, - wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 58 ze zm. – dalej: "u.t.d.") z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, tj. naruszenia określone w Ip. 1.1 i Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.. Karę wymierzono Skarżącemu uwzględniając przepis art. 92a ust. 3 u.t.d., który stanowi, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Z akt sprawy i ustaleń poczynionych przez organy wynika, że podczas kontroli drogowej samochodu osobowego marki T. przeprowadzonej w dniu [...] maja 2019 r. w B. stwierdzono, że kierujący – Z. Ł. - wykonywał przewóz pasażera, który zamówił przejazd za pomocą aplikacji Bolt na odcinku z ul. [...] w B.. Przed rozpoczęciem przewozu pasażer otrzymał informację o wysokości opłaty za wykonanie zamówionej usługi. Opłata za usługę przewozu na ww. trasie miała wynieść 5,79 zł. Po wykonaniu usługi przewozu z karty płatniczej pasażera zgłoszonej do aplikacji została pobrana opłata w tej właśnie wysokości. Z zeznań Skarżącego wynika, że wykonuje przewozy okazjonalne pasażerów zamawiających usługę przy użyciu aplikacji Bolt od ok. [...] marca 2019 r. Wynagrodzenie otrzymuje raz w tygodniu od E. sp. z o.o. sp. k. w W.. Płatność za usługę odbywa się bezgotówkowo, za pośrednictwem aplikacji Bolt. Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej. Zawarł ze spółką E. wyłącznie umowę najmu kontrolowanego pojazdu. Skarżący nie posiada umowy o świadczenie usług przewozowych ani regulaminu świadczenia takich usług. Oświadczył, że nie posiada żadnych uprawnień w transporcie drogowym. W ocenie organu odwoławczego bezspornym jest, że wykonawcą przewozu z dnia kontroli był Skarżący. Wskazuje na to treść jego zeznań oraz fakt nieprzedłożenia w toku postępowania dowodów na okoliczność wykonywania przewozu z dnia kontroli w imieniu innego podmiotu. Zdaniem organu przewóz miał charakter odpłatny. Opłata za usługę została pobrana za pośrednictwem aplikacji Bolt, co wynika z treści zeznań pasażera i strony. Usługę przewozu osób zamówioną przez pasażerkę za pośrednictwem aplikacji Bolt zrealizował Skarżący. Bolt to aplikacja służąca wyłącznie do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji Bolt kierowcy, realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu, zatem zasadnym było nałożenie na Skarżącego kar z załącznika nr 3 do u.t.d. Transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 u.t.d.). Bezspornym jest zatem, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Wbrew przekonaniu strony przewóz okazjonalny nie oznacza przewozu wykonywanego "przy nadarzającej się okazji". Częstotliwość realizacji przewozów okazjonalnych nie ma wpływu na uznanie, że przewóz spełnia przesłanki przewozu okazjonalnego. Zdaniem organu, nawet nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. W ocenie organu nie budzi również wątpliwości, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast bezsprzeczne jest, iż kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza protokół kontroli. Był to pojazd przeznaczony do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Nadto nie zostały spełnione przesłanki z art. 18 ust. 4b u.t.d., które muszą być spełnione łącznie. Wynika to z faktu zamówienia usługi przewozu za pośrednictwem aplikacji Bolt, która wyłącza możliwość zawarcia przed realizacją przewozu umowy z pasażerem w siedzibie przedsiębiorstwa, co zostało potwierdzone zeznaniem pasażera. A zatem organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł tytułem popełnienia naruszenia z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ odwoławczy podkreślił, że przewóz był wykonywany osobiście przez Z. Ł., o czym niezbicie świadczą wyniki kontroli potwierdzonej protokołem - to Skarżący prowadził kontrolowany pojazd i na żadnym etapie postępowania nie wskazał dowodów, z których wynikałoby, że przewóz wykonuje w imieniu innego podmiotu. Jednocześnie Skarżący złożył obszerne zeznania w charakterze strony. Skarżący nie przedstawił przy tym żadnych dowodów wyłączających jego odpowiedzialność. Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił ponadto, że przedmiotowe postępowanie toczyło się wobec Z. Ł. jako podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. (podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem). W omawianym przypadku doszło bowiem do naruszenia obowiązków związanych z przewozem drogowym przez Skarżącego jako wykonawcy przewozu. Łączna wysokości kary za naruszenia popełnione przez wykonawcę przewozu wyniosła 20.000 zł, lecz została ograniczona do kwoty 12.000 zł, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 92a ust. 3 u.t.d. Natomiast nałożenie kary w innym postępowaniu toczącym się na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. wobec zarządzającego transportem, osoby, o której mowa w art. 7c, lub każdej innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym, podlega ograniczeniom wynikającym z art. 92a ust. 4 u.t.d. Dlatego też organ za nietrafny uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d., bowiem przepis ten odnosi się wyłącznie do kar nakładanych na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. i został on w omawianej sprawie zastosowany. W skardze złożonej do tut. Sądu pełnomocnik działający w imieniu Z. Ł. zaskarżył powyższą decyzję w całości i zarzucił naruszenie: 1) naruszenie art. 5b u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy, polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (głównie ze względu na to, że czynności Skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej); 2) art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i 4b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Bolt, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy; 3) art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bolt.eu; 4) art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego; 5) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności: (-) zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, brak zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 9 maja 2019 roku), brak wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; (-) zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer; 6) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; 7) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt; 8) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Wskazując na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W rozpatrywanym przypadku P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Skarżącego karę pieniężną w związku z wykonywaniem transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz w związku z wykonywaniem przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.). Na mocy art. 92a ust. 3 u.t.d. karę pieniężną za stwierdzone naruszenia ograniczono do kwoty 12.000 zł. Z ustaleń poczynionych przez organy wynika, że w dniu [...] maja 2019 r. Skarżący dokonywał przewozu pasażera nie posiadając zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji, za wynagrodzeniem otrzymywanym od spółki E. w W.. Spór dotyczy kwestii, czy tego rodzaju przewóz można zakwalifikować jako transport drogowy wymagający posiadania zezwolenia lub licencji, czy był to przewóz okazjonalny oraz czy miał on charakter odpłatny. Zdaniem Sądu rację w tym sporze mają organy. W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługują przede wszystkim zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Realizując wytyczne płynące z tych regulacji proceduralnych organy zgromadziły i poddały ocenie wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy, co znalazło swój wyraz w motywach wydanych w sprawie decyzji. Organy ustaliły, że Skarżący nie posiadał statusu przedsiębiorcy, skojarzenie pomiędzy nim jako kierowcą wykonującym usługę przewozu oraz pasażerem nastąpiło poprzez aplikację BoltDriver, a płatność następowała za pośrednictwem spółki E. w W.. Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, że w sprawie zachodziła potrzeba dogłębnej weryfikacji zasad działania aplikacji BoltDriver czy też aplikacji Bolt (dla pasażera). Nie jest też tak, że organy ustaliły stan faktyczny wyłącznie w oparciu o protokół kontroli z dnia [...] maja 2019 r. Podkreślenia wymaga, że dane dotyczące pojazdu ustalono na podstawie znajdujących się w aktach wydruku z CEPiK. Przeprowadzono również dowody z przesłuchania świadka E. M. (pasażera) oraz z przesłuchania strony (Skarżącego). W związku z powyższym twierdzenie, że nie ustalono, czy Skarżący prowadzi działalność gospodarczą jest gołosłowne, skoro zeznając jako strona sam przyznał, że takiej działalności nie prowadzi. Chybione są przy tym twierdzenia skargi, że nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której Skarżący dokonał jednorazowego przewozu. Ze zgromadzonych w aktach dowodów wynika, że jego działanie nie miało jednorazowego, incydentalnego charakteru. Skarżący zeznał, że tego rodzaju przewozy wykonuje od około [...] marca 2019 r. i wykonał już kilkadziesiąt kursów. Wynagrodzenie otrzymuje od spółki E. w rozliczeniu raz na tydzień. Wobec tego na uwzględnienie nie zasługują argumenty, że przewozy te miały mieć nieodpłatny charakter. Przy czym w tej kwestii nie ma znaczenia, czy wynagrodzenie było Skarżącemu płacone bezpośrednio przez pasażera, czy też za pośrednictwem spółki E. Było to bowiem wynagrodzenie za wykonywane usługi transportowe przewozu pasażerów. Sąd nie podziela również stanowiska Skarżącego, że w realiach niniejszej sprawy można mówić o świadczeniu tzw. usług "carsharingu" czy "carpoolingu". "Carsharing" bowiem to tzw. współdzielenie jednego pojazdu przez wielu użytkowników, system wspólnego używania tego samego samochodu przez kilka osób albo model biznesowy wypożyczania samochodu na krótki czas. Z kolei "carpooling" polega na udostępnianiu miejsca w pojeździe osobom przez kierującego, który jadąc w określonym przez siebie kierunku przy okazji na tej samej trasie zabiera do pojazdu osoby, które chcą udać się w tym samym kierunku, na tej samej trasie, zwracając kierującemu część kosztów wspólnego przejazdu. Tymczasem w sprawie niniejszej skarżący wykonywał transport drogowy nie posiadając zezwolenia lub licencji. Pozbawiony podstaw jest także zarzut, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Jak wynika bowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego, organ ten odniósł się do każdego z zarzutów w sposób wystarczający do wyjaśnienia sprawy. W szczególności – w zakresie zarzutu naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. – trafnie wywiódł, że nałożenie na Skarżącego kary za naruszenia określone w załączniku nr 3 do ustawy nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania i nałożenia kary za naruszenia określone w załączniku nr 4 w zw. z art. 92a ust. 2 u.t.d., co też nastąpiło w odrębnej decyzji. Powyższe potwierdza zestawienie i analiza przepisów art. 92a ust. 3 oraz art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. Należy przy tym zaakceptować stanowisko, że w sprawie nie zachodziła potrzeba szczegółowego badania systemu BoltDriver. Zasady działania takich aplikacji są bowiem możliwe do poznania dla każdego potencjalnego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych "inteligentnych" telefonów ("smartfonów"). Nie ma więc przeszkód, aby zasady jej działania uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. Wszak okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie była między stronami sporna. Korzystał z niej tak Skarżący jak i pasażer, a opis działania aplikacji wynika z akt sprawy. To dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1191/19, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd uznał zatem, że postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Przyjęty stan faktyczny nie wymagał uzupełnienia o kolejne ustalenia. Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d. krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowi, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: (1) samochodem osobowym, (2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, (3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Także z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE wynika, że działalność transportowa podlegająca jej rygorom to nie tylko działalność przedsiębiorców wykonujących zawód przewoźnika drogowego, ale również działalność przedsiębiorców mających zamiar wykonywać zawód przewoźnika drogowego. W drodze odstępstwa, jeżeli prawo krajowe nie stanowi inaczej, w myśl art. 1 ust. 4 lit. b rozporządzenia, nie znajduje ono zastosowania do przedsiębiorców wykonujących usługi drogowego transportu osób wyłącznie w celach niezarobkowych lub których główna działalność nie obejmuje drogowego transportu osób. Pojęcie przedsiębiorcy jest definiowane w art. 2 pkt 4 rozporządzenia i obejmuje osobę fizyczną lub prawną, nastawioną na osiągnięcie zysku lub nie, stowarzyszenie lub grupę osób bez osobowości prawnej, nastawione na osiągnięcie zysku lub nie, lub jakikolwiek podmiot publiczny, posiadający własną osobowość prawną lub podlegający organowi, który taką osobowość posiada, wykonujące przewozy osób lub osobę fizyczną lub prawną, wykonującą przewozy towarów w celach handlowych. Przedsiębiorca transportowy musi uzyskać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (art. 11 ust. 1 rozporządzenia). Wykonywanie działalności z naruszeniem rozporządzenia obarczone jest sankcjami określonymi w prawie krajowym (motyw 21 i art. 22 rozporządzenia). Sąd nie podziela stanowiska, że przewozu z dnia [...] maja 2019 r. nie można uznać za transport drogowy. Przede wszystkim był to przewóz odpłatny i nie zmienia tego fakt, że płatność odbywała się nie bezpośrednio na linii pasażer - przewoźnik, tylko za pomocą podmiotu trzeciego. Utrwalone jest w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, odwołujące się do wykładni charakteru usługi pośrednictwa za pomocą usługi internetowej aplikacji Bolt, że odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych na wzór wykorzystanej przez Skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (vide Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. C-434/15 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r. sygn. III SA/Gd 501/19, wyrok WSA w B. z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Bk 716/19, dostępnym w CBOSA). Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację BoltDriver miało też charakter zorganizowany i ciągły, a usługa ta była świadczona przez Skarżącego w jego własnym imieniu, jako wykonawcę przewozu, za którą był odpowiedzialny. Pełnił on zatem rolę przewoźnika drogowego osób. Ponadto, jak trafnie podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. II GSK 166/09, dostępny w CBOSA). Każdy zatem podmiot podejmujący i wykonujący transport drogowy w zakresie określonym w art. 5b ust. 1 u.t.d. jest zobowiązany posiadać licencję na wykonywanie przewozu drogowego. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Wykonywanie bowiem transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 823/17; wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 55/19, dostępne w CBOSA). W tej sytuacji stwierdzić należy, że na Skarżącym ciążył obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który spoczywa na podmiotach wykonujących faktyczną działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego, nawet gdy nie została ona zgłoszona jako przedmiot prowadzenia działalności gospodarczej. Organy prawidłowo przyjęły zatem, że Skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Wykonywany przez Skarżącego przewóz drogowy wyczerpywał znamiona art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz lp. 1.1 złącznika nr 3 do u.t.d. Podkreślenia też wymaga, że przedmiotowa kara pieniężna została nałożona za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganej licencji i zezwolenia, a nie za prowadzenie niezarejestrowanej działalności gospodarczej, gdyż przepisy u.t.d. takiego naruszenia nie przewidują (por. przywołany już wyrok WSA w Rzeszowie w sprawie sygn. akt II SA/Rz 1191/19). Zdaniem Sądu niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i 4b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy oraz art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d. Organy trafnie zakwalifikowały, w oparciu o art. 4 pkt 11 u.t.d., że przedmiotowy przewóz drogowy to przewóz okazjonalny, który może być wykonywany tylko pojazdami określonymi w art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d., przy czym jeżeli chodzi o warunki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a), b) i c) u.t.d., to muszą być spełnione łącznie. Samochód Skarżącego nie spełniał ww. wymagań, ponieważ konstrukcyjnie przystosowany był do przewozu tylko 5 osób łącznie z kierowcą (niezgodność z art. 18 ust. 4a u.t.d.), a przepisy wymagają, aby przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Nie zostały też spełnione przesłanki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., ponieważ umowy z pasażerem nie zawarto w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, lecz za pośrednictwem aplikacji telefonicznej, a opłata za przewóz nie miała charakteru ryczałtowego (została skalkulowana przez algorytm aplikacji) i nie została uregulowana bezgotówkowo na rzecz przedsiębiorcy, tylko na rzecz platformy internetowej Bolt. Prawidłowo zatem, na mocy art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz załącznika nr 3 lp. 2.11. orzeczono wobec Skarżącego za powyższe naruszenie karę w wysokości 8.000 zł. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. Stosownie do lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł (lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.). Zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł. Wymierzenie kary w tej wysokości, w warunkach sprawy niniejszej, było zatem uzasadnione i zgodne z prawem. W sprawie nie wystąpiły również okoliczności wyłączające odpowiedzialność Skarżącego, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d. Skarżący nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, skoro to on sam - osobiście prowadził skontrolowany pojazd, którym odpłatnie przewoził pasażerów, nie posiadając przy tym licencji wymaganej przez przepisy u.t.d. i nie spełniając wymogów przewozu okazjonalnego. Wobec powyższego Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Organ odwoławczy prawidłowo w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podkreślenia wymaga, że tożsamy pogląd dotyczący kwalifikowania jako transportu drogowego usług przewozu organizowanych poprzez aplikację Bolt wyrażony już został w orzecznictwie tut. Sądu (zob. np. wyroki: z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. II SA/BK 660/19, z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. II SA/BK 695/19, z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Bk 716/19) i skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni go podziela i przyjmuje jako własny. Uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło