II SA/Bk 811/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 01 lutego 2011 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Starosta Powiatu B. decyzją z [...] czerwca 2010r. nr [...], na podstawie art. 9 ust.1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust.1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uznał z dniem 17 czerwca 2010r. I.B. za osobę bezrobotną i odmówił przyznania jej zasiłku. Wojewoda P., na skutek odwołania I. B., uchylił powyższą decyzję w części orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, utrzymując w pozostałej części w mocy. Uznał, że zaskarżona decyzja jest lakoniczna i nie zawiera wymaganego art. 107 kpa – uzasadnienia, które powinno zawierać okresy zatrudnienia, które organ uznał, a których nie uznał przy ustalaniu prawa do zasiłku. Ponadto nie ustalono wysokości wynagrodzenia, jakie otrzymywała I. B. w okresie zatrudnienia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Powiatu B. decyzją z [...] sierpnia 2010r. Nr [...] odmówił I. B. przyznania prawa do zasiłku. Wyjaśnił, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy (to jest dzień 17 czerwca 2010 r.) nie spełniła ona warunków określonych w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, to jest nie udokumentowała przepracowania 365 dni ani też innego okresu wymienionego w ust. 2, a wynagrodzenie brutto jakie otrzymywała w okresie zatrudnienia było niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ze zgromadzonych przez organ I instancji dowodów, w tym w szczególności z oświadczenia M. F. prowadzącego działalność pod firmą "S." wynikało bowiem, że I. B. była zatrudniona w jego firmie w okresie od 8.02.2010 – 12.06.2010 na stanowisku recepcjonistki w wymiarze ½ etatu z miesięcznym wynagrodzeniem brutto: luty 2010 – 495,00 zł, marzec 2010 – 660,00 zł, kwiecień 2010 – 660,00 zł, maj 2010 – 660 zł, czerwiec – 345,73 zł. Z oświadczenia natomiast F. R. prowadzącego usługi noclegowe i gastronomiczne inż. F. R. wynikało, że I. B. była zatrudniona w jego firmie w okresie od 1.07.2009-31.12.2009 na podstawie umowy zlecenia z dnia 1 lipca 2009r. z miesięcznym wynagrodzeniem 900,00 zł brutto. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła I. B. argumentując, że należy się jej zasiłek dla bezrobotnych, albowiem łącznie przepracowała 367 dni (242 dni u jednego pracodawcy i 125 u drugiego pracodawcy). W ocenie skarżącej wysokość osiąganego przez nią wynagrodzenia nie miała znaczenia, gdyż pracownik nie musi znać wszystkich przepisów, a w szczególności tych dotyczących minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2010r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając powyższe orzeczenie organ zacytował przepis art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia, przedstawił zebrane w toku postępowania przed organem I instancji dowody i wskazał, w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację w Powiatowym Urzędzie Pracy w B., to jest od 17 grudnia 2008r. do 16 czerwca 2010r., I. B. nie posiadała w ogóle żadnego okresu uprawniającego do zasiłku, albowiem wynagrodzenie, jakie otrzymywała na podstawie umowy zlecenia, a następnie umowy o pracę było niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Z powyższą decyzją nie zgodziła się I. B. i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu stwierdziła, że należy się jej zasiłek dla bezrobotnych, albowiem w okresie poprzedzającym rejestrację przepracowała łącznie 367 dni, a na wysokość wypłacanego jej wynagrodzenia i rodzaj umowy nie miała wpływu. Końcowo wyjaśniła, że znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej, ma czworo dzieci, a mąż w dniu 1 listopada 2010r. został zwolniony z pracy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się zaś do zarzutów skargi wyjaśnił, że do okresu uprawniającego do zasiłku nie mógł zaliczyć przepracowanych przez skarżącą 367 dni, gdyż w każdym z poszczególnych miesięcy zatrudnienia skarżącej osiągała ona niższe wynagrodzenie brutto od określonego w przepisach minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji. Ponadto, stosownie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że brak jest podstaw prawnych pozwalających na uwzględnienie skargi. Z uwagi na charakter podniesionych w skardze zarzutów w pierwszej kolejności należy podkreślić, że przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracyjnym, ani sądowi administracyjnemu, uprawnień do uznaniowego traktowania oraz rozstrzygania o problematyce uregulowanej ustawą. Stosownie do przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o promocji zatrudnienia prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365, był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacenia składki na Fundusz Pracy. Zatem podstawowym warunkiem, od spełnienia którego zależy nabycie uprawnień do zasiłku, jest zatrudnienie przez okres 365 dni w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem i uzyskiwanie w tym czasie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, jak też opłacanie składki na Fundusz Pracy. W przypadku osiągania innego rodzaju dochodów niż wynagrodzenie, np. z tytułu umowy zlecenia, prawo do zasiłku uzależnione zostało od wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy. Podstawę tę stanowić musi kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca (art. 71 ust.1 pkt 2 lit. c). Jak wynika z powyższego, ani sytuacja materialna osoby, która uzyskała status bezrobotnego, ani też inne okoliczności dotyczące jego sytuacji życiowej nie mają wpływu na uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych. Warunkiem, bowiem uzyskania prawa do takiego zasiłku jest, jak podkreślono wyżej, kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek, z których pierwszą jest posiadanie okresu zatrudnienia wynoszącego co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, natomiast drugą jest uzyskiwanie w powyższym okresie wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia objętego obowiązkiem opłacania składki na Fundusz Pracy. Przy czym chodzi tu o wynagrodzenie faktycznie otrzymywane, a nie o wynagrodzenie, które pracownik mógł otrzymywać, będąc zatrudnionym w innym, wyższym wymiarze czasu pracy. Dla uzyskania zasiłku dla bezrobotnych niezbędne jest więc wykazanie, że w czasie 365 dni przed rejestracją wynagrodzenie pracownika nie było niższe od najniższego wynagrodzenia. Okresy, w których nie osiągał on takiego wynagrodzenia nie podlegają natomiast zaliczeniu do stażu zasiłkowego. Nie są przy tym istotne przyczyny takiego stanu rzeczy. Nie ma zatem znaczenia czy zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy i otrzymywane w związku z tym niskie wynagrodzenie było wynikiem świadomego wyboru pracownika, czy też spowodowane było innymi okolicznościami, w szczególności brakiem możliwości podjęcia innej pracy (tak NSA w wyroku z 7 września 2006r. I OSK 333/06 oraz wyroki: WSA w Opolu z dnia 9 listopada 2006r., II SA/Op 509/06, WSA w Olsztynie z 16 grudnia 2008r., II SA/Ol 909/08, WSA w Gliwicach z dnia 6 maja 2010r. IV SA/Gl 596/09 – wszystkie dostępne w elektronicznej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Konkludując powyższe rozważania, które w pełni podziela skład orzekający w przedmiotowej sprawie, należy stwierdzić, że bez względu na wymiar czasu pracy, w przeliczeniu na okres miesiąca, kwota wynagrodzenia winna odpowiadać co najmniej kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę, tj. kwocie określonej na podstawie art. 4 ust. 1 w związku z art. 2 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu (por. wyrok NSA z 23 października 2009r. I OSK 330/09). Przepis art. 71 ust. 1 pkt. 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia nie daje, bowiem żadnych podstaw do przyznania zasiłku dla bezrobotnych osobie, która przez cały wymagany okres nie otrzymywała miesięcznie co najmniej najniższego wynagrodzenia. W przedmiotowej sprawie skarżąca w okresie od 4 maja 2009r. do 31 grudnia 2009r. (w sumie 242 dni) wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z firmą U. N. i G. inż. F.R. w B. z wynagrodzeniem miesięcznym 900 zł brutto. Następnie w okresie od 8 lutego 2010r. do 12 czerwca 2010r. (w sumie 125 dni) była zatrudniona w firmie S. M. F. w B. na stanowisku recepcjonistki w wymiarze ½ etatu z miesięcznym wynagrodzeniem brutto: luty 2010 – 495,00 zł, marzec 2010 – 660,00 zł, kwiecień 2010 – 660,00 zł, maj 2010 – 660 zł, czerwiec – 345,73 zł. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca w okresie 18 miesięcy przed rejestracją przepracowała wymagane 365 dni. Jednakże nie udokumentowała osiągania przez ten okres, a więc okres 365 dni, wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek odprowadzania składki na Fundusz Pracy. Jak podano wyżej skarżąca we wskazanych okresach otrzymywała wynagrodzenie w wysokości poniżej obowiązującego wówczas minimalnego wynagrodzenia wynoszącego w 2009 roku - 1276 zł (obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2008r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2009r. (M.P. Nr 55, poz. 499)., a w 2010 roku – 1317 zł (obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2010r. (M.P. Nr 48, poz. 709). W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że ustalenia organów obu instancji odnośnie niespełnienia przez skarżącą wymogu osiągania wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w okresie 365 dni, mają pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Odmowa zaś przyznania skarżącej prawa do zasiłku, mimo jej trudnej sytuacji materialnej, była więc zasadna. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji