II SA/Bk 884/13
WyrokWSA w Białymstoku2014-03-27
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Grażyna Gryglaszewska, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwoty spłacane na rzecz Funduszu Alimentacyjnego z tytułu zaległości powstałych w przeszłości mogą być odliczone od dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku celowego z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kwoty spłacane na rzecz Funduszu Alimentacyjnego z tytułu zaległości powstałych w przeszłości nie mogą być odliczone od dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku celowego. Przepis art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej dotyczy jedynie bieżących alimentów świadczonych na rzecz innych osób, a nie spłaty dawnych zobowiązań. Ponadto, przyznanie zasiłku celowego jest świadczeniem uznaniowym, a organy mają obowiązek uwzględniać ograniczone środki finansowe i potrzeby innych osób uprawnionych do pomocy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania B. O. zasiłku celowego z pomocy społecznej na żywność, odzież, obuwie, przejazdy MPK oraz bieżące wydatki związane z nauką syna. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił m.in. błędną wykładnię art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez nieodliczenie od dochodu kwot płaconych na rzecz Funduszu Alimentacyjnego oraz przekroczenie granic uznania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją dnia [...].08.2013 r., znak: [...], po rozpoznaniu odwołania B. O. od decyzji Prezydenta B. z dnia [...] czerwca 2013 r., w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. U podstaw rozstrzygnięcia organu legły następujące ustalenia.
Powołaną na wstępie decyzją, wydaną w wyniku rozpatrzenia wniosku Pana B. O., organ I instancji odmówił przyznania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na żywność, na zakup odzieży, obuwia, na przejazdy MPK, na bieżące wydatki związane z nauką syna oraz na inne bieżące potrzeby rodziny. W uzasadnieniu organ podał zasady przyznawania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego oraz wyjaśnił powody dla których odmówił przyznania zasiłku w sprawie niniejszej. Od decyzji powyższej Pan B. O. złożył odwołanie podając, że jednym z zasadniczych powodów złożenia odwołania jest rażące naruszenie przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B. prawa materialnego - art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy, co odwołujący obszernie wyjaśnił w uzasadnieniu tego odwołania. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że przesłanki udzielenia pomocy społecznej w formie zasiłku celowego zawiera art. 39 ustawy. Warunkiem przyznania pomocy jest spełnianie kryterium dochodowego, określonego art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty ( patrz, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej - Dz. U. z 2012 r., póz. 823) 542 zł dla osoby samotnie gospodarującej oraz 456 zł dla osoby w rodzinie. Są to podstawowe zasady przyznawania świadczeń pieniężnych, a ustalenie dochodu rodziny jest sprawą podstawową. Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu wnarodowym funduszu zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Jednym z zarzutów odwołania jest nie odliczenie od dochodów odwołującego kwot płaconych na rzecz Likwidatora Funduszu Alimentacyjnego ZUS w B. Z przytoczonego przepisu wynika, że kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób pomniejsza dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy, a więc "sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na źródło i tytuł ich uzyskania". Jakkolwiek różnie kształtowało się orzecznictwo sądów administracyjnych w tym temacie, co zauważył odwołujący, nie mniej jednak Kolegium podziela stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 957/12 (czy z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 1433/11 ( dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W wyroku tym Sąd podkreślił, iż treść art. 8 ust. 3 pkt 3 wskazuje, że chodzi o alimenty, do których świadczenia osoba była zobowiązana w analizowanym miesiącu, które rzeczywiście świadczyła w danym miesiącu, w związku z obowiązkiem alimentacyjnym dotyczącym tego miesiąca. Nie ma więc podstaw do pomniejszenia dochodu o zaległości wobec Funduszu Alimentacyjnego. Zdaniem Kolegium, art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy został w sprawie niniejszej zastosowany prawidłowo. Odwołujący obszernie rozwodzi się w odwołaniu na temat wytycznych MOPR wydanych w tym przedmiocie. Wyjaśnić należy, że organy administracji publicznej obowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa ( art. 6 Kpa - zasada praworządności). Zasada praworządności oznacza, że podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej stanowić może tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie. Natomiast wydane bez upoważnienia ustawowego instrukcje czy wytyczne nie stanowią powszechnie obowiązującego prawa. Organ I instancji zaskarżoną decyzję wydał na podstawie powszechnie obowiązującego prawa, a nie wytycznych.
Kolegium stwierdziło, że odwołujący spełnia warunki uprawniające go do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Z ustaleń organu I instancji wynika, że odwołujący mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem K. O. - studentem I roku studiów magisterskich, kierunek stosunki międzynarodowe. Dochodem rodziny są alimenty na syna w wysokości 350 zł, dodatek mieszkaniowy 219,28 zł, stypendium syna w wysokości 300 zł, zasiłek stały odwołującego w wysokości 30 zł. Łączny dochód wynosi więc 899,28 zł, zaś kryterium dochodowe 2-osobowej rodziny wynosi 912 zł. Mimo spełniania kryterium dochodowego, zaskarżoną decyzją odmówiono przyznania zasiłku celowego i Kolegium decyzję tę uważa za uzasadnioną.
Zadaniem pomocy społecznej, jak wskazuje sama nazwa ustawy, jest świadczenie pomocy osobom, które znalazły się w trudnej sytuacji materialnej, życiowej, losowej, są chore, niepełnosprawne, bezdomne. Jest to więc pomoc w codziennych podstawowych sprawach bytowych, żywieniowych, zdrowotnych, mieszkaniowych, czy edukacyjnych. Organy, rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego muszą mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z treścią tego przepisu koresponduje art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w świetle którego, organ administracji publicznej działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia obowiązany jest załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. O możliwościach świadczenia pomocy społecznej decydują więc nie tylko potrzeby odwołującego i cel pomocy, ale również możliwości finansowe Ośrodka i potrzeby innych osób, objętych pomocą. Podkreślić należy, iż organ pomocy musi uwzględnić fakt, że ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje, winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących. Nie można zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna , czy zdrowotna była najtrudniejsza. Organ ma obowiązek dokonać oceny nie tylko sytuacji materialnej odwołującego, ale także ilości i rodzaju skierowanych do niego form pomocy. Środki na pomoc społeczną muszą zabezpieczyć potrzeby związane z całym rokiem i uwzględnić potrzeby wszystkich podopiecznych. Organ I instancji wykazał, że posiadane środki są niewystarczające na zaspokojenie wszystkich potrzeb. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że miesięczny budżet pozostający w 2013 r. w dyspozycji Ośrodka na ten cel wynosi 223000 zł, zaś przeciętnie kierowanych jest około 1800 wniosków o udzielenie pomocy. Mając na uwadze powyższe zasadnym jest stwierdzenie, że możliwości finansowe Ośrodka są ograniczone, nie można więc przyjąć, że odmowa przyznania kolejnego zasiłku celowego odwołującemu nosi znamiona dowolności lub jest nieuzasadnione. Granice uznania w ocenie Kolegium nie zostały przekroczone. Jak wskazano wyżej dochód rodziny odwołującego wynosi 899,28 zł. Odrębnymi decyzjami przyznano zasiłki celowe w łącznej wysokości 340 zł. W dyspozycji odwołującego pozostaje więc kwota 1.239,28 zł, czyli 619,64 zł na osobę. Łączne, posiadane przez rodzinę środki finansowe przekraczają minimum socjalne wyżej podane, a więc dają możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na powyższą decyzję wniósł B. O. zarzucając jej naruszenie prawa, a w szczególności art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej poprzez błędną wykładnię. Jednocześnie zdaniem Skarżącego rażąco naruszono powołany przepis poprzez pominięcie tej normy w rozstrzygnięciu organ I instancji. Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie norm art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej polegające na przekroczeniu granic uznania administracyjnego.
Zarzucił także naruszenie przepisów: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, k.p.a., a ponadto naruszenie interesu prawnego t.j.: art. 128 i art. 135 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 roku Nr 164, poz. 1365, z późn. zm – poprzez nieuwzględnienie charakteru i znaczenia prawnego kwot przychodów syna, tj. uzyskanych alimentów od matki i stypendium socjalnego z Uczelni i uznanie ich tym samym – wbrew ich tytułom prawnym- jako wspólne środki utrzymania rodziny, gdy takowymi nie są, i choć niewątpliwie są składnikami przychodu rodziny zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., to mimo tego są bezwzględnie jego własnymi środkami utrzymania niezbędnymi do zaspokojenia jego usprawiedliwionych potrzeb jako osoby w sytuacji art. 133 § 1 k.r.o. i art. 179 ust. 1 p.s.w. W oparciu o powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji.
Jednocześnie skarżący zwrócił się z wnioskiem o wystąpienie tut. Sądu do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. o przekazanie na podstawie art. 48 § 2 p.p.p.s.a. urzędowo poświadczonego przez ten organ odpisu dokumentu urzędowego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. Zespół Pracowników Socjalnych Nr [...], [...] Korekta do wcześniejszych wytycznych pomniejszania dochodu o należności alimentacyjne Nr [...], z dnia [...] lutego 2011 r. – jako istotnego dowodu w sprawie, co uzasadnia ważny interes skarżącego, ponieważ skarżący sam uzyskać go nie może.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił ciężką sytuację zdrowotną swoją i swojego syna, wskazując, że jest ona rozbieżna z sytuacją, którą SKO w B. przedstawiło w uzasadnieniu wydanej decyzji. Skarżący stwierdził, iż powodem złożenia przez niego skargi jest niezgodne z prawem stosowanie przez MOPR w B. dokumentu urzędowego o nazwie Korekta do wcześniejszych wytycznych pomniejszania dochodu o należności alimentacyjne [...] z dnia [...] lutego 2011 r., który jako poświadczający nieprawdę jest fałszywy. W oparciu o powyższe skarżący twierdzi, że od dochodu jego rodziny winna być odliczana kwota, którą comiesięcznie przekazuje likwidatorowi Funduszu Alimentacyjnego ZUS.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa przyznania wnioskodawcy B. O. zasiłku celowego na żywność, zakup odzieży, obuwia, przejazdy mpk i bieżące wydatki związane z nauką syna.
Ustawodawca w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182) precyzyjnie określił warunki przyznawania pomocy społecznej. Jak wynika z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Celem tym nie może się stać zapewnienie wnioskodawcy stałego źródła dochodów. Odmienna interpretacja przepisów ustawy jest niedopuszczalna i byłaby całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy, który pomocy społecznej wyznaczył jedynie funkcję wspierania tych wysiłków, a nie ich zastępowania. Dalej ustawa stanowi (art. 3 ust. 4 u.p.s.), że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Stosownie natomiast do art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Zdaniem Sądu, z konstrukcji omawianych przepisów wynika, że decyzja podejmowana przez organ administracji na ich podstawie zależy od uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet w sytuacji spełnienia warunków przez wnioskodawcę do otrzymania wnioskowanej pomocy, organ nie jest obligatoryjnie zobowiązany do jej przyznania. Zasiłek ten jest bowiem świadczeniem nieobowiązkowym i przy jego przyznawaniu organy muszą uwzględniać fakt, że w sytuacji posiadania ograniczonych środków finansowych na ten cel, środki te winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących. Za nieprawidłowe należałoby uznać działania organu polegające na finansowaniu potrzeb tylko jednej lub kilku rodzin, z pominięciem pozostałych uprawnionych rodzin, chociażby sytuacja materialna albo zdrowotna tej rodziny lub tych rodzin była najtrudniejsza. Organ ma bowiem obowiązek dokonywać każdorazowo oceny nie tylko sytuacji materialnej wnioskodawcy, analizować ilość i rodzaju skierowanych do niego form pomocy, ale także przestrzegać pewnej dyscypliny finansowej pozwalającej zabezpieczyć realizację potrzeb wszystkich osób uprawnionych w okresie rozliczeniowym.
Organy w niniejszej sprawie wykazały, że środki będące w ich dyspozycji są niewystarczające na zaspokojenie wszystkich potrzeb osób uprawnionych. W związku z tym odmówiły przyznania zasiłku. Zdaniem Sądu, organy rozstrzygając sprawę dokonały wszechstronnej analizy okoliczności faktycznych i zebranego materiału dowodowego, a jej wyniki zawarły w uzasadnieniach wydanych decyzji i nie budzą one zastrzeżeń Sądu. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego, gdyż organy szczegółowo wskazały, czym kierowały się przy podejmowaniu rozstrzygnięć i argumentacja ta zasługuje, w ocenie Sądu, na akceptację.
W decyzji Kolegium dokonano wykładni art. 8 ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy, posiłkując się dodatkowo interpretacją tego przepisu dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. I OSK 957/12 i w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. I OSK 1433/11. Kolegium stanęło na stanowisku, że z przepisu tego wynika, że kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób pomniejsza dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3, ale chodzi o alimenty, do których świadczenia osoba była zobowiązana w analizowanym miesiącu, które rzeczywiście świadczyła w danym miesiącu, w związku z obowiązkiem alimentacyjnym dotyczącym tego miesiąca i że nie ma podstaw do pomniejszenia dochodu o uiszczane zaległości wobec Funduszu Alimentacyjnego.
Zdaniem Sądu, interpretacja art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej dokonana przez organy zasługuje na aprobatę. Z przepisu tego bowiem jednoznacznie wynika, że dochód rodziny pomniejsza się o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ustawodawca postanowił zatem, że nie każdy wydatek świadczony na rzecz innych osób uprawniał będzie do jego odliczenia od uzyskiwanego dochodu, tylko kwota świadczonych alimentów. W sprawie niniejszej nie jest zaś kwestionowane, że skarżący spłaca na rzecz Funduszu Alimentacyjnego zobowiązania powstałe w wyniku wyłożenia przez ten Fundusz alimentów na rzecz córki skarżącego w roku 2004. Dokonywane więc obecnie przez skarżącego świadczenia na rzecz tego Funduszu, z tytułu zobowiązań powstałych w 2004 r., nie posiadają przymiotu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób w rozumieniu cytowanego przepisu. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela argumentację wyłożoną przez NSA we wskazanych wyrokach. Pokreślić bowiem należy, zgodnie z regułą excepciones no sunt extendendae, że wyjątek od reguły, jakim jest pomniejszenie dochodu o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób, dotyczy tylko alimentów na rzecz osób a nie świadczeń na rzecz Funduszu Alimentacyjnego – tak jak w rozpoznawanej sprawie. Interpretacja wskazywana przez Skarżącego, powołanego przepisu, prowadziłaby do wykładni rozszerzającego wspomnianego wyjątku, co jest niezgodne z powołaną regułą.
W tym miejscu podkreślenia jednak wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. I OSK 1353/09, wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. I OSK 116/10 oraz wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. I OSK 107/11) kształtowany jest obecnie pogląd, że nie zachodzi potrzeba precyzyjnego wykazania w uzasadnieniu każdej decyzji mającej za przedmiot zasiłek celowy możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Obowiązek taki nie wynika bowiem ani z norm art. 3 ust. 4 i art. 39 ust 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, ani też z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. To samo odnosi się również do ilości środków finansowych pozostających w dyspozycji organu pomocy społecznej w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych, średniej wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego, ilości osób korzystających w danym miesiącu z tej formy pomocy oraz celu na jaki tym osobom przyznano zasiłki. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej nie może bowiem sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej, gdyż byłaby sprzeczna z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Niezasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Wskazane przepisy nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy nie dopuściły się takiego naruszenia.
Dodatkowo skarżący twierdzi, że organy wyliczając dochód rodziny w oparciu o art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej nie rozważyły w pełni kwestii, iż jego syn, mieszkający z nim, otrzymuje stypendium oraz alimenty od matki, czym naruszyły art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 179 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Z jednej więc strony skarżący twierdzi, że zarówno wskazane stypendium i alimenty syna winny być zaliczone do dochodu rodziny skarżącego, z drugiej zaś strony, powołując się na szczególny charakter tych świadczeń, zmierza do wykazania, że tak naprawdę organy tych świadczeń do dochodu rodziny nie powinny uwzględniać.
Niezasadny jest także zarzut skarżącego dotyczący oparcia przez organy rozstrzygnięcia o Wytyczne MOPR "Zespół Pracowników Socjalnych [...], [...]; Korekta do wcześniejszych wytycznych pomniejszania dochodu o należności alimentacyjne". Działanie na podstawie prawa, to działanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Zasada praworządności nakłada zatem na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa w dniu wydania decyzji. Po ustaleniu mocy obowiązującej przepisu prawa, organy powinny podjąć czynności w celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie, do którego zastosowany zostać powinien przepis obowiązujący w dniu orzekania.
Sąd podziela argumentację organów, że po pierwsze prawidłowo zastosowały art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, a ponadto, że przedmiotowe wytyczne nie stanowiły żadnego dowodu w rozumieniu art. 75 k.p.a., w oparciu o który organy dokonałyby wydania przedmiotowych decyzji. Ani z sentencji decyzji, ani z ich uzasadnienia nie wynika, aby organy rozstrzygnęły sprawę i wydały decyzje powołując się na te wytyczne. Stąd też, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o żądanie tych wytycznych od organu i dopuszczenia ich jako dowodu w sprawie na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło