II SAB/Bk 19/26

WyrokWSA w Białymstoku2026-04-21

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Anna Bartłomiejczuk, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Podlaski pozostawał w bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku S. o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, pomimo obowiązywania przepisów specustawy ukraińskiej zawieszających bieg terminów załatwiania spraw cudzoziemców?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda Podlaski pozostawał w bezczynności, ponieważ bieg terminów załatwiania spraw cudzoziemców, zawieszony na mocy specustawy ukraińskiej, nie mógł być stosowany po 30 czerwca 2024 r. ze względu na jego niezgodność z Konstytucją RP. Pomimo tego, sąd nie przypisał bezczynności cechy rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę, że skarżący posiadał legalny pobyt w Polsce, a przepis specustawy nie został formalnie wyeliminowany z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący S. złożył wniosek o zezwolenie na pobyt stały w dniu 25 kwietnia 2025 r. Zarzucił Wojewodzie Podlaskiemu bezczynność i przewlekłość postępowania, wskazując na brak działań organu przez okres dziewięciu miesięcy oraz brak reakcji na trzy ponaglenia. Wojewoda Podlaski wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że bieg terminów został zawieszony na mocy specustawy ukraińskiej, a wniosek skarżącego zawiera braki formalne. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę ze skargi na bezczynność organu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zobowiązał Wojewodę Podlaskiego do rozpoznania wniosku S. o udzielenie zezwolenia na pobyt stały w terminie 30 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, nie wymierzył grzywny ani nie przyznał sumy pieniężnej, a zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. na bezczynność Wojewody Podlaskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt stały 1. zobowiązuje Wojewodę Podlaskiego do rozpoznania wniosku S. o udzielenie zezwolenia na pobyt stały w terminie 30 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. nie wymierza organowi grzywny i nie przyznaje skarżącemu sumy pieniężnej; 4. zasądza od Wojewody Podlaskiego na rzecz skarżącego S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargą złożoną za pośrednictwem organu 19 stycznia 2026r. S. zarzucił Wojewodzie Podlaskiemu bezczynność oraz nadmierny bo wynoszący prawie dziewięć miesięcy, czas trwania postępowania z wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt stały, złożonego w dniu 25 kwietnia 2025r. Skarżący podał, że 25 kwietnia 2025r. złożył kompletny wniosek o zezwolenie na pobyt stały na podstawie art. 195 ustawy o cudzoziemcach. Organ nie wydal decyzji ani nie wezwał skarżącego do złożenia odcisków palców ani nie podjął działań, które przybliżyłyby postępowanie do zakończenia. Skarżący podał, że złożył trzy formalne ponaglenia ale żadne nie przyspieszyło postępowania. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu i przewlekłości postępowania, nakazanie wydania decyzji w terminie 30 dni, nałożenie na organ grzywny lub przyznanie skarżącemu odszkodowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podlaski wniósł o jej oddalenie. Przyznał, że w dniu 28 kwietnia 2025r. skarżący S. będący obywatelem Islamskiej Republiki Pakistanu wystąpił do Wojewody Podlaskiego o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, motywując wniosek zawarciem związku małżeńskiego z obywatelką Polski oraz stałym zamieszkaniem w Polsce od ponad 2 lat. Wniosek został złożony osobiście w Punkcie Obsługi Klienta PUW w Białymstoku. Wniosek jest obarczony brakami formalnymi – niezłożone są odciski linii papilarnych i nieokazany oryginał paszportu. Następnie organ podał, że 21 października 2025r. wpłynął do organu wniosek skarżącego o przyśpieszenie postępowania oraz udzielenie informacji o stanie sprawy. Organ odpowiedział na wniosek pismem z 27 października 2025r. powołując się w nim na wynikające z art. 100d ustawy z 29 września 2025r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zawieszenie biegu terminów załatwiana spraw oraz odwołał się do informacji o terminach załatwiania spraw, podanych na stronie internetowej Urzędu Wojewódzkiego. W dniu 8 grudnia 2025r. wpłynęło do organu ponaglenie, które pozostawione zostało bez rozpoznania a cudzoziemiec po raz kolejny został poinformowany o ustawowym zawieszeniu biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń udzielanych cudzoziemcom na pobyt czasowy, stały lub pobyt rezydenta długoterminowego. Wojewoda stwierdził, że skarga na bezczynność podlegać winna oddaleniu albowiem stosownie do treści art. 100 d specustawy ukraińskiej termin na załatwienie sprawy z wniosku skarżącego w ogóle nie rozpoczął biegu. Stan ten trwał na dzień złożenia wniosku, na dzień złożenia ponaglenia oraz na dzień złożenia skargi. Wojewoda nawiązał do stanowiska zajętego przez NSA w wyroku z 25 lipca 2024r. sygn. II OSK 793/24. Wojewoda nadmienił, że skarżący przebywa w Polsce na podstawie ważnego zezwolenia na pobyt czasowy, wydanego w związku z zawarciem małżeństwa z obywatelką Polski, które jest ważne do 12 kwietnia 2026r. Przeczy to więc argumentom podnoszonym przez skarżącego, że mimo legalnego pobytu, stabilnej sytuacji rodzinnej, bezczynność organu wprowadziła stronę w stan niepewności prawnej. Nadto Wojewoda wskazał, jak wielu szczegółowych i skomplikowanych czynności sprawdzających organ winien dokonać w postępowaniu o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały. Podał, że gdyby bieg terminów nie był zawieszony specustawą ukraińską, wówczas czas na załatwienie wniosku liczony od daty uzupełnienia dokumentów, wynosiłby 6 miesięcy a zatem żądanie skarżącego wydania decyzji w terminie 30 dni, jest niemożliwe do spełnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Przedmiotem skargi jest bezczynność Wojewody Podlaskiego w postępowaniu o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r., poz. 1079 z późn. zm.). Zgodnie z art. 210 ustawy o cudzoziemcach decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały wydaje się w terminie 6 miesięcy (ust. 1); termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 203 ust. 2 pkt 2, lub upłynął bezskutecznie wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 203 ust. 2a (ust. 2). Nie ulega wątpliwości, że w sprawie niniejszej termin sześciomiesięczny liczony od dnia złożenia wniosku czyli od dnia 28 kwietnia 2025r. upłynął 28 października 2025r. Bezspornym także jest, że skarżący nie otrzymał żadnej informacji o terminie załatwienia sprawy oraz o tym, czy jego wniosek wymaga uzupełnienia. Wystosowane przez skarżącego w dniu 12 grudnia 2025r. ponaglenie zostało pozostawione w aktach sprawy założonej dla wniosku bez nadania mu biegu. Organ w odpowiedzi na ponaglenie poinformował skarżącego, że pozostawia ponaglenie bez rozpoznania z uwagi na treść art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zawieszający bieg terminów załatwiania spraw cudzoziemców, między innymi o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. Regulacja wkraczająca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wprowadzona została - z mocą obowiązywania od 15 kwietnia 2022r. - ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano art. 100c. do ustawy pomocowej. Zgodnie z nowo dodanym wówczas art. 100c ust. 1, w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej; 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji; 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Następnie do ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa - z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r. - został wprowadzony art. 100d, będący powieleniem regulacji art. 100c, ale wskazujący nowy graniczny okres zawieszający bieg terminów dotyczących niektórych spraw prowadzonych przez wojewodów, początkowo do 24 sierpnia 2023r. Kolejnymi zmianami ustawy przedłużono ten termin: do 4 marca 2024 r. (art. 12 pkt 5 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 1088), potem do 30 czerwca 2024 r. (art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych; Dz. U. poz. 232), kolejno do 30 września 2025 r. (art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. poz. 854), na dzień wniesienia skargi w sprawie niniejszej tj. 19 stycznia 2026r. przepis art. 100d ustawy pomocowej przedłużył ten termin "do dnia 4 marca 2026 r." (art. 10 pkt 1 ustawy z 12 września 2025 r. – Dz.U. poz. 1301 zmieniającej ustawę pomocową z dniem 30 września 2025 r.), zaś na datę wyrokowania okres zawieszenia biegu termonów załatwiania spraw cudzoziemców przedłużony został do 4 marca 2027r. (vide: art. 17 pkt 50 ustawy z 23 stycznia 2026r., zmieniającej ustawę pomocową z dniem 5 marca 2026r. – Dz. U. z 2026r., poz. 203). Przepis art. 100d przedłużył więc w istocie obowiązywanie określonych w art. 100d ustawy pomocowej zasad biegu terminów załatwiania spraw prowadzonych od 15 kwietnia 2022 r. - do 4 marca 2027 r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. - w wyrokach: z 13 lutego 2024 r., II OSK 2362/23; z 7 maja 2024 r., II OSK 1286/23; z 16 maja 2024 r., II OSK 2424/23, z 8 maja 2024 r., II OSK 1551/23. ugruntowane zostało stanowisko, podzielone przez skład orzekający w sprawie niniejszej, że przepis art. 100d ustawy pomocowej odnosi się do wszystkich cudzoziemców, którzy wnioskują o zalegalizowanie pobytu w oparciu o formy wymienione w tych przepisach. Dla kwestii oceny skuteczności usprawiedliwiania przez organ swojej bezczynności treścią przywołanego wyżej przepisu art. 100d ustawy pomocowej, fundamentalne znaczenie ma czasokres, w którym krajowy prawodawca wyłączył prawo badania przez sądy administracyjne stanu zaniechań wojewodów w prowadzeniu postępowań wymienionych w przepisie art. 100d ustawy pomocowej (obecnie od 15 kwietnia 2022 r. do 4 marca 2027 r.) oraz ilość nowelizacji wprowadzających to przedłużenie. W ugruntowanym już orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny stanął bowiem na stanowisku, że ponad dwuletni okres od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. należy uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w ilości tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d ustawy pomocowej). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter. Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" – dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji. Treścią tej zasady jest bowiem gwarancja ochrony nie tylko praw nabytych, lecz również ekspektatyw. W konsekwencji NSA doszedł do przekonania, że okoliczności powoływane jako uzasadnienie kolejnego przedłużania braku biegu terminów nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej, tj. po 30 czerwca 2024 r. W związku z tym w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw należy odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U poz. 854) w zakresie, w jakim przedłużono do 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia biegu terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d ustawy pomocowej, jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (vide: wyrok NSA z 5 sierpnia 2025 r., II OSK 2743/24 i wyroki tam powołane, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzeczeniach prezentujących powyższy pogląd wyjaśniano również, że analiza konstytucyjnych kompetencji Trybunału Konstytucyjnego (art. 188 pkt 1 i 2 Konstytucji RP) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 184 Konstytucji RP) każe uznać, że NSA nie jest co do zasady sądem powołanym do oceny zgodności ustaw z Konstytucją RP oraz ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie (por. np. wyrok NSA z 9 lipca 2024 r., II OSK 172/24). Z uwagi na precyzyjne określenie kompetencji Trybunału i NSA, w świetle zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji RP), związania sędziów sądów administracyjnych Konstytucją oraz ustawami (art. 178 ust. 1 Konstytucji), a także konieczności dążenia przez sądy do zapewnienia pewności co do treści obowiązujących norm prawnych (art. 2 Konstytucji RP), ewentualne pominięcie określonego przepisu ustawy przez sąd administracyjny, w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP – przepisy Konstytucji RP stosuje się bezpośrednio) - musi być ograniczone do sytuacji wyjątkowych i niebudzących wątpliwości interpretacyjnych co do naruszenia norm Konstytucji RP (por. np. wyrok NSA z 21 sierpnia 2024 r., II OSK 174/24). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że z uwagi na bezpieczeństwo obrotu prawnego kształtowanego również przez indywidualne akty stosowania prawa, jakimi są orzeczenia sądowe – odmowa zastosowania przepisu ustawy może nastąpić wyłącznie w wypadku, gdy sąd rozpoznający sprawę nie ma wątpliwości co do niezgodności tego przepisu z Konstytucją, a sprzeczność ma charakter oczywisty. Sytuacja taka może zachodzić szczególnie wówczas, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne, a norma konstytucyjna jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na jej samoistne zastosowanie. Zaznaczyć przy tym należy, że nie jest możliwe odmówienie zastosowania przepisu w danej sprawie bez uprzedniego generalnego stwierdzenia, że przepis ten jest sprzeczny w Konstytucją. Niezbędne jest też dodanie, że odmowa zastosowania przepisu w sprawie ma takie znaczenie, że sąd, stwierdziwszy niekonstytucyjność danego przepisu, uwzględnia ten fakt przy orzekaniu o indywidualnym stosunku prawnym będącym przedmiotem oceny jedynie w rozpoznawanej sprawie. Dzięki temu takie uprawnienie sądu nie uchybia kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, którego orzeczenie jest powszechnie obowiązujące i ostateczne (art. 188 pkt 1 Konstytucji RP). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że taka właśnie sytuacja oczywistej sprzeczności przepisu ustawy z przepisem rangi konstytucyjnej miała miejsce w odniesieniu do art. 100d ust. 1- 4 ustawy pomocowej w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z 15 maja 2024 r. i w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którymi każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. NSA podkreślił, że prawo do sądowej kontroli działalności administracji publicznej stanowi jeden z fundamentów demokratycznego porządku prawnego (art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). W świetle art. 184 Konstytucji RP zasadą jest, że jednostka ma prawo poszukiwania ochrony sądowej przed działaniami administracji publicznej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze przywołane regulacje konstytucyjne, trzeba przyjąć, że ewentualne wątpliwości interpretacyjne, czy jednostka może poddać kontroli sądowej określone działania administracji publicznej, należy rozstrzygać na korzyść jednostki. Prawo do sądu administracyjnego nie jest bowiem przywilejem, czy też szczególnym uprawnieniem, ale jednym z podstawowych gwarantów przestrzegania przez organy administracji publicznej porządku prawnego (por. np. wyrok z 2 lutego 2023 r., II OSK 2869/21). Tym samym rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 ustawy pomocowej, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 15 maja 2024 r., w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości, bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Wobec powyższego należy wskazać, że niezgodność art. 100d ustawy pomocowej z konstytucyjną zasadą prawa do sądu zaktualizowała się po 30 czerwca 2024 r. Sąd w sprawie niniejszej w całości podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza ono, że terminy na załatwienie sprawy nie biegły do 30 czerwca 2024 r. a po tej dacie organ winien był procedować zgodnie z przepisami ustawy o cudzoziemcach. Skarżący w sprawie niniejszej złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały w dniu 28 kwietnia 2025r. Ewidentny brak jakichkolwiek działań organu w okresie 6 miesięcy, przewidzianym przepisami ustawy o cudzoziemcach na rozpatrzenie wniosku o zezwolenie na pobyt stały, wskazuje na stan bezczynności. Bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest bowiem w treści art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Nadto należy odwołać się do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 K.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 K.p.a. - organy mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Stosownie do kodeksowej regulacji określającej terminy załatwiania spraw administracyjnych, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki - art. 35 § 1 K.p.a., a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Ustawodawca przewidział przy tym ewentualną sytuację niezałatwienia sprawy w terminie, nakładając na organ administracji publicznej na mocy art. 36 § 1 K.p.a. obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Z perspektywy niniejszej sprawy istotne pozostaje również, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne, niż wymienione w Kodeksie postępowania administracyjnego terminy rozpoznania spraw przez właściwe organy administracji publicznej, o czym stanowi art. 35 § 4 K.p.a. Stwierdzając zatem, że po stronie organu trwa stan bezczynności, sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał Wojewodę Podlaskiego do rozpoznania wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt stały w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Stanowi bezczynności organu sąd nie przypisał jednak cechy rażącego naruszenia prawa albowiem upływ ustawowego 6 miesięcznego terminu na rozpatrzenie wniosku skarżącego nastąpił w dacie 28 października 2025r. a zatem około 2,5 miesiąca przez wniesieniem skargi na bezczynność a ponadto w okresie, gdy pobyt skarżącego w Polsce był zalegalizowany ważnym do 12 kwietnia 2026r. zezwoleniem na pobyt czasowy. Sąd zwraca także uwagę, że przepis art. 100d ustawy pomocowej nie został wyeliminowany z obrotu prawnego przez ustawodawcę, zatem nadal obowiązuje. Ustalenie jego niekonstytucyjnego charakteru nastąpiło w orzecznictwie sądów administracyjnych i było wynikiem dogłębnej analizy oraz wykładni przepisów o wstrzymaniu biegu terminów w kontekście prawa do sądu. Odmowa zastosowania art. 100d ustawy pomocowej jest więc wynikiem określonego kierunku orzecznictwa sądów, bowiem początkowo akceptowano ograniczenia wynikające z art. 100c i art. 100d ustawy pomocowej, zastrzegając jedynie możliwość zmiany tej oceny w razie zmiany okoliczności sprawy (vide szerzej wyrok z 26 sierpnia 2025 r., II OSK 3112/24). A zatem skoro zmiana okoliczności sprawy niniejszej polegająca na przyjęciu niedopuszczalności stosowania art. 100d ustawy pomocowej od 1 lipca 2024 r. wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych (np. pierwszy z takich wyroków NSA z 19 maja 2025 r., II OSK 2921/24), a nie była expressis verbis zmianą legislacyjną, to wobec związania organów administracji publicznej zasadą legalności (art. 6 k.p.a.) - nie można Wojewodzie Podlaskiemu przypisywać prowadzenia postępowania warunkach bezczynności mającej cechy rażącego naruszenia prawa. Dlatego orzeczono jak w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154§6. Mając na uwadze okoliczności sprawy wobec braku przypisania organowi rażącego naruszenia prawa stanem bezczynności oraz wobec faktu, że do 12 kwietnia 2026r. skarżący miał uregulowany prawnie status pobytu w Polsce, sąd nie wymierzył organowi grzywny i nie przyznał skarżącemu sumy pieniężnej. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 210 P.p.s.a. Skarga została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło