II SO/Bk 2/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2025 r. sprawy z wniosku G. D. o wymierzenie grzywny Zarządowi Powiatu Sokólskiego za nieprzekazanie sądowi skargi na przewlekłość postępowania z wniosku o odbudowę zjazdu z drogi powiatowej p o s t a n a w i a 1) wymierzyć Zarządowi Powiatu Sokólskiego grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych za nieprzekazanie Sądowi w ustawowym terminie skargi G. D.; 2) zasądzić od Zarządu Powiatu Sokólskiego na rzecz skarżącego G. D. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z 11 kwietnia 2025 r. (data stempla pocztowego k. 54) G. D. ("skarżący", "wnioskodawca"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o wymierzenie grzywny Zarządowi Powiatu Sokólskiego za nieprzekazanie tutejszemu sądowi skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez ww. organ z wniosku skarżącego z 29 stycznia 2024 r. o odbudowę zjazdu z drogi powiatowej nr [...] na działkę skarżącego nr [...], obręb R. Wniesiono również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wnioskodawca wskazał, że dnia 15 października 2024 r. wniósł skargę do sądu, która przez siedem miesięcy nie została przekazana do rozpoznania, co uzasadnia wymierzenie grzywny organowi w maksymalnej wysokości, tj. w kwocie 71.405,20 zł. W dniu 12 czerwca 2025 r. do WSA w Białymstoku wpłynęła przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy i została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Bk 66/25. Pismem z 11 czerwca 2025 r. w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Zarząd Powiatu Sokólskiego wniósł o umorzenie postępowania z wniosku o wymierzenie grzywny, a w sytuacji nie podzielenia przez sąd argumentacji strony, o oddalenie wniosku, w całości oraz o zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych. Wskazał, że opóźnienie w przekazaniu skargi nie było wynikiem celowego działania, lecz miało charakter incydentalny i było spowodowane czynnikami organizacyjnymi, związanymi m.in. z restrukturyzacją wydziałów oraz koniecznością zebrania pełnej dokumentacji i stanowiska organu, co nastąpiło niezwłocznie po ich skompletowaniu. Organ podniósł również, że kara w wysokości 71.405,20 zł byłaby rażąco wygórowana, niewspółmierna do skutków opóźnienia, a także stanowiłaby nadmierne obciążenie dla budżetu powiatu sokólskiego, co pozostawałoby w sprzeczności z zasadą proporcjonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje Wniosek jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Co do zasady, zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a., organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. W świetle przytoczonych przepisów należy uznać, że obowiązek przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od stanowiska organu co do dopuszczalności i zasadności skargi. Już tylko samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Natomiast wedle art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada zatem, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. W razie niezastosowania się organu do omawianego obowiązku, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przywołane przepisy statuują dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny. Pierwszym z nich jest stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, natomiast drugim - złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Wobec tego przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Zauważyć też należy, że ustawodawca określił wyłącznie górną granicę grzywny, nie wskazał natomiast jej minimalnej kwoty oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania. Ustalając grzywnę w określonej wysokości, sąd powinien zatem wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy. W przekonaniu sądu podzielić należy pogląd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką jej wymierzenia jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu (por. postanowienia NSA: z 18 maja 2021 r., III OSK 4560/21; z 23 września 2014 r., I OZ 759/14; z 22 lipca 2014 r., I OZ 489/14; z 6 czerwca 2013 r., I OZ 429/13; z 25 kwietnia 2013 r., I OZ 278/13; dostępne w CBOSA, http://orzeczeniansa.gov.pl). Z tego względu przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi, nie mają znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Mogą one mieć wpływ jedynie na określenie wysokości grzywny. Ponadto na względzie należy mieć, że organ lub podmiot zobowiązany ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Użyte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny" wskazuje z kolei, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Oznacza to, że podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie grzywny, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ lub podmiot zobowiązany do przekazania skargi wypełnił obowiązek w tym zakresie i czy wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Dokonując oceny w niniejszej sprawie, sąd stwierdził, że okoliczności faktyczne odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a., wobec czego wniosek o wymierzenie grzywny jest uzasadniony i podlega uwzględnieniu. Organ nie wykonał bowiem ustawowego obowiązku przekazania skargi do sądu. Zgromadzone w sprawie dowody świadczą jednoznacznie, że skarżący, za pośrednictwem Zarządu Powiatu Sokólskiego, wniósł do WSA w Białymstoku skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez ww. organ z wniosku skarżącego z 29 stycznia 2024 r. o odbudowę zjazdu z drogi powiatowej nr [...] na działkę skarżącego nr [...], obręb R. Okoliczność ta została potwierdzona w udzielonej odpowiedzi na skargę. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ miał więc obowiązek przekazać skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w 30-dniowym terminie. Skarga ta, jak wskazał skarżący, została skutecznie doręczona 15 października 2024 r. Stąd ustawowy termin do przekazania skargi sądowi upływał z dniem 14 listopada 2024 r. Skarga wpłynęła do sądu dopiero 12 czerwca 2025 r., a zatem już po powzięciu wiedzy o złożonym przez organ wniosku o wymierzenie grzywny. Trzeba podkreślić, że zasadność skargi na przewlekłość będzie oceniana w odrębnym postępowaniu. Określając wysokość grzywny, sąd uwzględnił okres zwłoki, który wynosi 7 miesięcy, ale też fakt, że ostatecznie skarga została przekazana. Jednocześnie sąd miał na względzie treść wniosku i charakter sprawy będący przedmiotem skargi. Na tej podstawie sąd uznał, że grzywna w wysokości 500 zł jest kwotą adekwatną do zaistniałego uchybienia, a wymierzenie jej w tej wysokości służyć będzie realizacji zarówno funkcji dyscyplinującej i represyjnej, jak też funkcji prewencyjnej przez zapobiegnie popełnianiu w przyszłości podobnych naruszeń zarówno przez ukarany podmiot, jak i przez inne zobowiązane podmioty i organy. Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., w pkt 2 sentencji postanowienia, orzeczono natomiast o kosztach, na które składa się uiszczony przez skarżącego wpis od wniosku w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964).