I SA/Bd 102/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-04-08
Skład orzekający: Ewa Kruppik – Świetlicka, Dariusz Dudra, Izabela Najda – Ossowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku sprzedaży nieruchomości objętej wspólnością majątkową małżeńską, gdzie oboje małżonkowie są podatnikami VAT, jeden z małżonków może wystawić fakturę na całą sprzedaż, czy też oboje powinni wystawić oddzielne faktury na swoje części?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy oboje małżonkowie są podatnikami VAT i zamierzają wspólnie sprzedać nieruchomość objętą wspólnością majątkową, każdy z nich powinien wystawić odrębną fakturę dokumentującą sprzedaż w części odpowiadającej jego udziałowi (50%). Prawo podatkowe, w ramach swojej autonomii, nie jest związane przepisami prawa rodzinnego w zakresie skutków podatkowych, a zatem nie można automatycznie przypisać całej transakcji jednemu małżonkowi tylko dlatego, że drugi małżonek wyraził zgodę na zbycie nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący, będący współwłaścicielem gruntu objętego wspólnością majątkową małżeńską, wystąpił o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości wystawienia przez jego żonę (zarejestrowaną podatniczkę VAT) faktury na sprzedaż całej nieruchomości. Skarżący argumentował, że ze względu na bezudziałowy charakter wspólności małżeńskiej, żona powinna móc wystawić jedną fakturę na całą transakcję. Organ podatkowy uznał to stanowisko za nieprawidłowe, stwierdzając, że oboje małżonkowie będą stronami transakcji i powinni wystawić oddzielne faktury na swoje części.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. P. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
I SA/Bd 102/10
UZASADNIENIE
W dniu 14 sierpnia 2009 r. skarżący wystąpił z wnioskiem do Ministra Finansów reprezentowanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w B.w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości wystawienia faktury przez jednego z małżonków dotyczącej sprzedaży gruntu.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny: wnioskodawca jest wraz z małżonką współwłaścicielem (na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej) niezabudowanych gruntów o pow. 3,83 ha, które zostały zakupione przed kilkunastu laty. Grunty te (wraz gruntami o pow. ok. 4,45 ha, których właścicielką jest żona) stanowią zwarty kompleks, ale objęte są trzema różnymi księgami wieczystymi. Są one niezabudowane i nie ma dla nich planu zagospodarowania przestrzennego. Strona wraz z żoną uzyskała warunki zabudowy dla tego terenu, zgodnie z którymi przeznaczone są one na cele przemysłowe (zabudowa budynkiem magazynowo-produkcyjnym wraz z infrastrukturą).
Wnioskodawca nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej i nie jest zarejestrowany dla celów rozliczania podatku. Natomiast jego żona prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, w związku z którą jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Opisane grunty nie były jednak nigdy wykorzystywane w tej działalności. Od przedmiotowych gruntów żona odprowadzała podatek rolny, a także pobierała na nie dopłaty unijne.
Strona uzyskała interpretację indywidualną, zgodnie z którą sprzedaż przedmiotowych gruntów podlega w całości opodatkowaniu.
W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym zadano następujące pytanie: czy wobec faktu, że żona wnioskodawcy jest zarejestrowanym podatnikiem natomiast one nie , wystawione przez żonę ( w jej imieniu i z nadanym jej NIP) faktury na sprzedaż całości gruntów – w tym objętych wspólnością małżeńską –zwalnia wnioskodawcę z obowiązku zarejestrowania dla potrzeb VAT tylko dla tej jednej transakcji oraz obowiązku wystawienia faktury? W przypadku negatywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie – czy wnioskodawca ma obowiązek zarejestrowania się na potrzeby tej transakcji jako podatnik oraz jak powinna zostać zafakturowana sprzedaż dotycząca gruntów wchodzących w skład wspólności małżeńskiej?
W opinii wnioskodawcy w związku z faktem, iż wspólność majątkowa nie jest współwłasnością w częściach ułamkowych, lecz współwłasnością łączną, żona jako zarejestrowany podatnik może jako jeden ze współmałżonków, wystawić fakturę na całość sprzedawanych gruntów w tym grunty stanowiące współwłasność małżeńską, co zwolni wnioskodawcę z obowiązku wystawienia faktury od tej transakcji. W przypadku nieuznania powyższego stanowiska za prawidłowe, strona uważa, że powinna zarejestrować się na potrzeby tej transakcji jako podatnik oraz wystawić fakturę na sprzedaż 50% wartości gruntów objętych wspólnością małżeńską.
Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszcz, działając w imieniu Ministra Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...] uznał, iż w świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił kto na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) jest podatnikiem tego podatku. Wskazał dalej, iż zgodnie z treścią art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy ci są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16. Następnie organ przedstawił uregulowania dotyczące szczegółowych zasad wystawiania faktur, danych, które powinny zawierać, oraz sposobie i okresie ich przechowywania, zawarte w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1337).
Minister Finansów wskazał dalej, iż zgodnie z art. 196 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną. Stosownie do § 2 tegoż artykułu, współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. W przypadku małżeństwa stosunki własnościowe dotyczące ustawowego ustroju majątkowego regulują przepisy art. 31-46 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Zgodnie z ww. przepisami, ustawową wspólność majątkową charakteryzuje współposiadanie objętego nią majątku przez obojga małżonków, przy czym żaden z małżonków nie może rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku (art. 35 ww. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Ponadto zgodnie z art. 37 § 1 pkt 3 tego Kodeksu, do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa, potrzebna jest zgoda drugiego małżonka.
Organ podkreślił, iż wnioskodawca otrzymał interpretację indywidualną, zgodnie z którą sprzedaż przedmiotowych gruntów w całości winna zostać opodatkowana. W związku z tym wnioskodawca chciałaby uzyskać potwierdzenie, czy aby uniknąć jego rejestracji dla celów podatku, żona może - jako podatnik - wystawić fakturę na sprzedaż całości gruntów (również objętych wspólnością małżeńską).
W ocenie organu skoro część gruntów objęta jest ustawową wspólnością małżeńską, oznacza to, że pod względem cywilistycznym grunty te stanowią współwłasność przysługującą niepodzielnie obydwu małżonkom. W konsekwencji w przypadku sprzedaży gruntów stanowiących wspólność ustawową, stronami takiej transakcji - jako równouprawnieni współwłaściciele - będą wnioskodawca oraz jego żona. Przenosząc powyższe na grunt przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, a także biorąc pod uwagę rozstrzygnięcie zawarte w otrzymanej przez stronę interpretacji indywidualnej, które wskazano we wniosku, organ stwierdził, że w przedmiotowej sytuacji wnioskodawca będzie stroną dokonującą czynności opodatkowanej tym podatkiem, a w konsekwencji - podatnikiem z tytułu sprzedaży ww. gruntu. W związku z czym będzie miał obowiązek dokonania zgłoszenia rejestracyjnego dla celów rozliczenia podatku z tytułu tej transakcji. Ustawa o podatku od towarów i usług nie reguluje sytuacji przeprowadzania transakcji przez małżonków, w odniesieniu do majątku stanowiącego wspólność małżeńską. Jednakże z uwagi na fakt, że ustrój ten - jak wynika z powołanych przepisów prawa cywilnego - określa równe prawa majątkowe dla obydwu małżonków, należy stwierdzić, iż wystawiając fakturę dokumentującą sprzedaż tych gruntów, strona winna w niej uwzględnić sprzedaż w części stanowiącej 50% ich wartości.
Organ wskazał, iż z uwagi na błędne wskazanie przez wnioskodawcę w części stanowiska odnoszącej się do pierwszego pytania, iż jego żona może wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż całości gruntów (w tym gruntów należących do wspólności ustawowej), należało uznać stanowisko strony za nieprawidłowe. Podniesiono jednocześnie, że w części odnoszącej się do drugiego pytania, stanowisko jest prawidłowe.
Pismem z dnia 16 listopada 2009r. strona wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym wniosła o zmianę interpretacji indywidualnej z dnia [...] W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia 04 grudnia 2009r. Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany powyższej interpretacji.
W skardze z dnia 07 stycznia 2010r. na interpretację indywidualną z dnia [...] strona wniosła o jej uchylenie zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 15 i art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług, wskutek ich błędnej wykładni oraz art. 35, 37 i 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO), wskutek ich nie zastosowania w sprawie.
Strona nie zgadza się ze stanowiskiem przedstawionym w otrzymanej interpretacji indywidualnej, gdyż oznacza to, że każdy ze współwłaścicieli nieruchomości objętej małżeńską wspólnością majątkową ma niejako sprzedać oddzielnie część nieruchomości obejmującej 50 % jej wartości. W ocenie skarżącej zaprezentowane stanowisko w przedmiotowej sprawie jest w oczywisty sposób błędne tym bardziej, że w jego uzasadnieniu organ podatkowy słusznie zauważa - nie wyciągając jednak z faktu tego poprawnych wniosków - że grunty objęte są ustawową wspólnością małżeńską charakteryzującą się niepodzielnością (w odróżnieniu od współwłasności ułamkowej).
Niepodzielność nieruchomości objętej wspólnością małżeńską, na którą wskazuje organ podatkowy, w świetle dyspozycji art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oznacza, że w czasie trwania tej wspólności udziały współmałżonków w majątku wspólnym są nieokreślone - konkretyzują się one dopiero z momentem ustania wspólności praw, co wynika z art. 46 KRO, przewidującego, że od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału majątku stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku.
Skoro cechą małżeńskiej wspólności majątkowej jest jej bezudziałowy charakter, to oczywiste jest, że małżonek nie może rozporządzać udziałem we wspólności. Takiego udziału po prostu nie ma. Tym samym nie może wystawić faktury obejmującej 50 % wartości nieruchomości, zwłaszcza, że przecież już po ustaniu wspólności (np. przy rozwodzie) Sąd może ustalić inne udziały w majątku wspólnym (np. 60%/40%).
Zdaniem skarżącego przepis art. 37 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wskazuje że zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania: czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, lub odpłatnego nabycia nieruchomości. W konsekwencji regulacja ta zezwala by jeden z małżonków zbył całą nieruchomość objętą wspólnością majątkową pod warunkiem, ze posiada zgodę drugiego z małżonków, a tym samym na gruncie prawa podatkowego winno być oczywiste, że to zbywca (jeden z małżonków) winien wystawić jedną fakturę obejmującą sprzedaż całej nieruchomości objętej małżeńską wspólnością ustawową. Jednocześnie faktury wystawione przez każdego ze współwłaścicieli oddzielnie, obejmujące po 50% wartości nieruchomości, byłyby niezgodne z konstrukcją prawa cywilnego, zabraniającą zbycia w czasie trwania wspólności małżeńskiej, przez każdego współwłaściciela osobno udziałów (czyli w świetle prawa cywilnego udziały takie po prostu nie istnieją).
Konkludując skarżący stwierdził, iż skoro nie ma przeciwwskazań cywilnoprawnych do zbycia przez jednego ze współwłaścicieli, za zgodą drugiego z małżonków, całej nieruchomości objętej małżeńską wspólnością majątkową, to konsekwencją na gruncie prawa podatkowego musi być obowiązek wystawienia faktury - ale tylko jednej - przez zbywcę nieruchomości, także w sytuacji gdy obydwoje małżonków składają zgodne, wspólne oświadczenie o zbyciu takiej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd na wstępie podkreśla, iż zaskarżona interpretacja indywidualna wydana przez Ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydana została w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego złożonego na podstawie przepisów art. 14b-14p ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwana dalej ord. pod. Na podstawie powołanych powyżej przepisów ustawy Minister Finansów, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zgodnie z art. 14b § 2 i § 3 ustawy ord. pod. wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Mając na uwadze wskazane powyżej przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa podnieść także należy, iż podstawą udzielenia interpretacji indywidualnej jest stan faktyczny wskazany we wniosku podatnika. W związku z czym orzeczenie Sądu w przedmiotowej sprawie wiąże wyłącznie w zaprezentowanym przez skarżącego zaistniałym stanie faktycznym, na podstawie przedstawionych przez niego ogólnych informacji i dokumentów źródłowych.
Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę wskazane powyżej przepisy, a także kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego w postaci pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w indywidualnych sprawach; określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - dalej jako "p.p.s.a.") nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona indywidualna interpretacja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.
Spór w przedmiotowej sprawie w zasadzie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy małżonkowie w związku ze sprzedażą nieruchomości powinni wystawić dwie faktury.
Zdaniem Sądu aprobująca odpowiedź na postawione pytanie organu udzielającego indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie narusza prawa.
W stanie faktycznym sprawy istotną okolicznością jest to, że skarżący i jego żona uzyskali już interpretacje przepisów prawa podatkowego udzielone przez Ministra Finansów w przedmiocie opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji sprzedaży przedmiotowych nieruchomości. W interpretacji uzyskanej przez skarżącego z dnia [...] nr [...] stwierdzono, że sprzedaż przedmiotowych gruntów podlega w całości opodatkowaniu podatkiem VAT. Podobnie w interpretacji udzielonej żonie skarżącego z dnia [...] nr [...], także uznano, że sprzedaż przedmiotowych gruntów podlega w całości opodatkowaniu podatkiem VAT.
Skarżący, jak i jego małżonka interpretacji tych nie kwestionowali, nie stały się one przedmiotem zaskarżenia.
Przyjąć zatem należy, że Minister Finansów aktualnie udzielając interpretacji przepisów prawa, stanowiących swego rodzaju kontynuację wykładni przepisów regulujących skutki podatkowe przedstawionego przez małżonków zagadnienia podatkowo-prawnego - sprzedaży nieruchomości, w związku z istniejącą możliwością zastosowania się do udzielonej interpretacji przez podatnika w ramach konstytucyjnej zasady pewności prawa oraz zasady zaufania wynikającej z art. 121 ord. pod., prawidłowo podczas wydawania nowych interpretacji uwzględnił treść interpretacji wydanych w stosunku do skarżącej i jej męża w dniu 26 maja 2008 r.
Celem nadrzędnym, jakiemu miało służyć wprowadzenie w art. 14 b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej "wiążących interpretacji", było zapewnienie pewności prawa (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 200/07, POP 2008/3/42). Nie można, mając na uwadze zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez fakt zmiany interpretacji przepisów przez organ podatkowy powodować ujemnych następstw dla obywatela, który działa w dobrej wierze i w zaufaniu do treści otrzymanej interpretacji (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Bk 72/05, LEX nr 173766).
Interpretacja przepisów prawa podatkowego funkcjonuje w obrocie prawnym do dnia jej zmiany. Zgodnie bowiem z art. 14e § 1 ord. pod., Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Warto też dodać, że w myśl art. 14i § 2 ord. pod. interpretacje indywidualne wraz z informacją o dacie doręczenia są niezwłocznie przekazywane organom podatkowym właściwym ze względu na zakres spraw będących przedmiotem interpretacji oraz właściwemu organowi kontroli skarbowej. Interpretacje te, co do zasady, wiążą te organy w postępowaniu podatkowym, w kontroli podatkowej, zaś organy kontroli skarbowej w postępowaniu kontrolnym (por. R. Mastalski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa. Komentarz, UNIMEX, Wrocław 2008, s.131).
Wypada także zauważyć, że interpretacje z dnia [...] wraz z ich główną tezą dotyczącą opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży nieruchomości, stanowią element stanu faktycznego przywołany przez podatnika w złożonym wniosku o udzielenie interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 ord. pod. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ dokonujący indywidualnej interpretacji prawa podatkowego jest związany zarówno stanem faktycznym, jak i zaprezentowaną przez pytającego oceną prawną stanu faktycznego, w tym, sensie, że nie może dokonywać, ani w ramach stanu faktycznego, ani w ramach oceny tego stanu dokonywać żadnych zmian. Rolą organu podatkowego w ramach udzielania indywidualnych interpretacji jest ocena stanowiska pytającego, w kontekście przedstawionego przez niego stanu faktycznego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 49/08, LEX nr 467739 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1745/09).
Drugą istotną kwestią w sprawie jest okoliczność wynikająca z zaistniałego stanu faktycznego, iż czynność sprzedaży nieruchomości ma być dokonana przez obydwoje z małżonków. Wynika to bezspornie z przywołanych wyżej interpretacji z dnia [...], a także w sposób jednoznaczny z wezwań do usunięcia naruszenia prawa, w których to skarżący, jak i jego żona, mówią o - małżonkach sprzedających nieruchomość.
Dokonując zatem oceny zgodności z prawem zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego w formie interpretacji, Sąd przede wszystkim musiał mieć na względzie interpretacje udzielone skarżącemu, jak i jego żonie w dniu [...] stanowiące o opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług sprzedawanych gruntów oraz okoliczność w postaci sprzedaży przedmiotowych nieruchomości przez obydwoje z małżonków.
Zadaniem Sądu, w konsekwencji wydanych wcześniej interpretacji za prawidłową należało uznać interpretację Ministra wskazującą na obowiązek wystawienia faktur przez skarżącego i jego żonę, gdyż to obydwoje małżonkowie zamierzali dokonać czynności podlegającej podatkowi od towarów i usług w postaci sprzedaży nieruchomości. Dokonanie czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT nakłada na podatnika tego podatku szereg obowiązków wynikających z regulacji odnoszących się do tej daniny, w tym obowiązek udokumentowania transakcji poprzez wystawienie dowodu w formie faktury VAT.
Nie budzi też wątpliwości Sądu powołanie się przez Ministra na autonomię prawa podatkowego podczas ustalania wielkości obowiązku podatkowego powstałego w związku ze sprzedażą majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską - po 50% u każdego z małżonków. Z autonomii prawa podatkowego wynika min. zasada, z której wynika, że przepisy prawa rodzinnego i opiekuńczego nie przesadzają skutków na gruncie prawa podatkowego.
Organy podatkowe, w ramach autonomii prawa podatkowego mają nie tylko prawo ale i obowiązek oceniać, czy konkretna czynność mogła wywołać skutek deklarowany przez podatnika, oceniać istotę, a nie prezentowaną formę tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 1765/07, LEX nr 480259).
Odnośnie powołanego na etapie wezwania do usunięcia naruszenia prawa art. 37 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z którego to treści § 1 pkt 1 wynika, że zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia nieruchomości, stwierdzić należy, co następuje. Nie do zaakceptowania w świetle wyżej zaprezentowanych wywodów w przedstawionym przez stronę stanie faktycznym sprawy, jest twierdzenie skarżącego oparte na treści art. 37 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dotyczące możliwości wystawienia faktury obejmującej całą transakcję sprzedaży dokonaną przez małżonków, tylko przez żonę skarżącego. Podkreślić jeszcze raz należy, iż w świetle stanu faktycznego sprawy sprzedaż miała być zrealizowana przez skarżącego, jak i jego żonę, a interpretacje z dnia [...] dotyczą opodatkowania jednego i drugiego małżonka.
Mając na uwadze, iż jak wskazano wyżej stronami takiej transakcji - jako równouprawnieni współwłaściciele - będą skarżący i jego żona, organ słusznie przyjął, biorąc pod uwagę przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz uwzględniając rozstrzygnięcie zawarte w otrzymanej przez skarżącego interpretacji indywidualnej, że w przedmiotowej sytuacji skarżący będzie stroną dokonującą czynności opodatkowanej tym podatkiem, a w konsekwencji stanie się podatnikiem z tytułu sprzedaży ww. gruntu. W związku z tym, będzie miał obowiązek dokonania zgłoszenia rejestracyjnego dla celów rozliczenia podatku z tytułu tej transakcji.
Na marginesie wspomnieć jedynie wypada, iż jeżeli transakcja nie została jeszcze zrealizowana, to nic nie stoi na przeszkodzie wystąpieniu z ponownym wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, w kontekście możliwości działań prawnych wywodzonych przez stronę z treści przepisu art. 37 kro.
W tym stanie rzeczy Sąd uznając, iż wydana przez Ministra Finansów indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego odpowiadała prawu - na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło