I SA/Bd 703/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 02 maja 2016 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi Postanowieniem z dnia 14 marca 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę M. P. z uwagi na uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego (k. 63 akt sądowych). Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 31 marca 2016r. (k. nr 69 akt sądowych). W dniu 11 kwietnia 2016r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu od skargi. W uzasadnieniu pełnomocnik strony wyjaśnił, że o odrzuceniu skargi dowiedział się w momencie doręczenia mu postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi, tj. w dniu 31 marca 2016r. Wskazał, że w dniach od 22 lutego 2016r. do 01 marca 2016r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, co znacznie utrudniło mu możliwość zawiadomienia skarżącej o konieczności uiszczenia wpisu i pouczenia jej o skutkach niedochowania terminu. Nadmienił, że zmuszony był spędzić czas objęty zwolnieniem lekarskim w łóżku z powodu wysokiej gorączki, co uniemożliwiło mu dopilnowanie formalności związanych z uiszczeniem wpisu (k. nr 70-71 akt sądowych). Na poparcie swojej argumentacji pełnomocnik skarżącej załączył dwa zaświadczenia lekarza sądowego oraz zwolnienie lekarskie (k. nr 72-74 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Warunkami skuteczności takiego wniosku jest: złożenie go w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Wymaga również odnotowania, że w sprawach, w których strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w orzecznictwie akcentuje się, że to na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (por. postanowienia NSA: z 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II GZ 527/11, niepubl.; z 6 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 768/11, niepubl.). Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (post. NSA z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 198/09; post. NSA z dnia 3 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 155/09; post. NSA z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt II OZ 468/06). W konsekwencji w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. W stanie sprawy, pełnomocnik skarżącej dopełnił wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. (który należało liczyć od 31 marca 2016 r. - daty odbioru postanowienia Sądu z dnia 14 marca 2016 r. o odrzuceniu skargi – zwrotne potwierdzenia odbioru k. 69 akt sądowych). Wniosek pełnomocnika skarżącej nie mógł być pomimo tego rozpoznany pozytywnie z uwagi na niespełnienie ustawowej przesłanki przywrócenia wnioskowanego terminu (o charakterze merytorycznym), a mianowicie, braku zawinienia w uchybieniu terminowi. Do takiego uchybienia doszło bowiem, zdaniem Sądu, w następstwie okoliczności zawinionych przez pełnomocnika skarżącej. Podstawowym kryterium przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy. O braku winy można mówić tylko w razie uprawdopodobnienia przez stronę, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, iż usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2008 str. 381). Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku strony skarżącej stwierdzić należy, że nie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 87 § 2 p.p.s.a., stanowiące konieczny warunek przywrócenia terminu. Wnioskodawca bowiem nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik w treści wniosku wskazał, że z uwagi na swoją chorobę przebywał na zwolnieniu lekarskim w dniach od 22 lutego 2016r. do 01 marca 2016r., co w zestawieniu z terminem do uiszczenia wpisu, który upływał z dniem 01 marca 2016r. miało oznaczać, że nie był on w stanie dokonać wymaganej czynności w ustawowym terminie. Zauważyć jednak należy, że oświadczenie pełnomocnika zawarte w uzasadnieniu wniosku przeczy informacjom zawartym w załączonych do wniosku zaświadczeniach, z których jednoznacznie wynika, że niezdolność do pracy pełnomocnika trwała do 29 lutego 2016r. włącznie. Zarówno z zaświadczenia lekarza sądowego nr 16/02/16 jak i zaświadczenia nr 19/02/16 wynika, że przewidywany termin zdolności pełnomocnika do stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie określony został na dzień 01 marca 2016r. Natomiast jak wynika z treści zawartej w pkt 12-13 zaświadczenia lekarskiego z dnia 22 lutego 2016r. niezdolność do pracy obejmowała dni od 22 lutego 2016r. do 29 lutego 2016r. A zatem przyjąć należy, że skoro termin do uiszczenia wpisu upływał z dniem 01 marca 2016r., a pełnomocnik skarżącej przebywał na zwolnieniu lekarskim do dnia 29 lutego 2016r., to był on w stanie dokonać czynności w wymaganym terminie. Reasumując podkreślić jeszcze raz należy, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich – w tym przypadku pełnomocnika – upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności (vide wyrok NSA z 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). W konsekwencji, za działania i zaniechania pełnomocnika w zakresie powierzonych mu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.