I SA/Bd 715/18

WyrokWSA w Bydgoszczy2018-12-11

Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Leszek Kleczkowski, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie zawiadomiła organu podatkowego o zmianie adresu do doręczeń, mimo że otrzymała korespondencję na wskazany wcześniej adres, może skutecznie powoływać się na przesłankę wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej z powodu nieuczestniczenia w postępowaniu bez własnej winy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że strona nie wykazała, iż nie brała udziału w postępowaniu podatkowym bez własnej winy. Strona miała obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu do doręczeń zgodnie z art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej, czego nie uczyniła, mimo otrzymywania korespondencji na wskazany wcześniej adres i aktywnego udziału w części postępowania. Brak zawiadomienia o zmianie adresu skutkuje uznaniem pisma za doręczone pod dotychczasowym adresem, co uniemożliwia skuteczne powołanie się na przesłankę wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 4 O.p.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku VAT za 2014 r. po wznowieniu postępowania. Skarżący twierdził, że nie miał wiedzy o postępowaniu, ponieważ korespondencja była wysyłana na stary adres i doręczana zastępczo, a od lutego 2016 r. nie mieszkał już pod tym adresem. Organy uznały, że skarżący nie wykazał braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu, ponieważ nie zawiadomił organu o zmianie adresu, a korespondencja była kierowana na adres wskazany w CEIDG i odbierana przez stronę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska- Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania. oddala skargę W dniu [...] listopada 2017r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. wydał wobec J. S. (skarżącego) decyzję w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2014r. Przedmiotowa decyzja została doręczona w trybie doręczenia zastępczego. Pismem z dnia [...] lutego 2018r. skarżący wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie zakończonej ww. decyzją z uwagi na wystąpienie przesłanki wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (dalej jako: "O.p."). W uzasadnieniu wniosku podkreślił, iż zarówno postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego, jak i decyzja kończąca postępowania zostały wysłane na adres: [...] G., ul. [...] i doręczone w trybie doręczenia zastępczego. Dodał, że wszystkie pisma w toku postępowania zostały doręczone w trybie doręczenia zastępczego i jako strona nie miał faktycznej wiedzy o wszczęciu postępowania, nie brał w nim czynnego udziału oraz nie znał treści i daty wydania decyzji kończącej postępowanie. Wskazał, iż z ww. decyzją z dnia [...] listopada 2017r. mógł zapoznać się dopiero w dniu [...] lutego 2018r. w momencie, gdy zgłosił się do Urzędu Skarbowego we W. celem zapoznania się z materiałem dowodowym postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem z dnia [...] października 2015r. w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2014r. Skarżący nie mógł podjąć żadnego z pism wysłanych po dniu [...] lutego 2016r., ponieważ od tej daty nie mieszkał już pod wskazanym wyżej adresem. Po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2018r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] listopada 2017r. uznając, że brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia przesłanek zawartych w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2018r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że będący podstawą wniosku strony przepis art. 240 § 1 pkt 4 O.p. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W związku z powyższym kwestią sporną jest stwierdzenie, czy skarżący nie brał udziału w postępowaniu podatkowym w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2014 r. bez własnej winy. W tym kontekście organ podał, że na podstawie upoważnienia do kontroli z dnia [...] lipca 2014r. oraz z dnia [...] kwietnia 2015r. została u strony przeprowadzona kontrola w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2014r. do grudnia 2014r. W jego trakcie sporządzono dwie adnotacje urzędowe z dnia [...] czerwca 2015r. oraz z dnia [...] sierpnia 2015r. na okoliczność przeprowadzonych z podatnikiem rozmów telefonicznych, z których wynika, iż adresem na który ma być wysłana korespondencja to adres do korespondencji wynikający z CEIDG: G., ul W. . W związku z tym, iż podatnik nie zgodził się z ustaleniami kontroli organ postanowieniem z dnia [...] października 2015r. wszczął postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2014r. do grudnia 2014r. Postanowienie zostało doręczone do rąk własnych na wskazany adres do doręczeń tj. ul. [...], G.. Kolejne wysłane w toku prowadzonego postępowania postanowienia tj. z dnia: [...] stycznia 2016r., [...] lutego 2016r., [...] lutego 2016 r. oraz wezwanie z dnia [...] lutego 2016r. zostały wysłane przez organ podatkowy na ten adres i odebrane przez stronę. Organ zauważył przy tym, że w dniu [...] kwietnia 2016r. do Urzędu Skarbowego we W. wpłynęła wysłana przez skarżącego korespondencja będąca odpowiedzią na wezwanie urzędu. Odnosząc się do argumentacji sformułowanej w odwołaniu, że skarżący w dniu [...] lutego 2016r. wyprowadził się z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w G., dniu [...] kwietnia 2016r. zgłosił zmianę adresu zameldowania Wójtowi Gminy M., a w dniu [...] maja 2017r. złożył zeznanie podatkowe PIT-37 za 2016r. do Pierwszego Urzędu Skarbowego w C., wskazując w zeznaniu nowy adres zamieszkania - W. , ul. [...], organ stwierdził, że podjęte przez stronę czynności nie wypełniają obowiązku wynikającego z art. 146 § 1 O.p., tj. obowiązku zawiadomienia o zmianie swojego adresu organu prowadzącego postępowanie podatkowe. Organ wyjaśnił, że obowiązek określony w przywołanym przepisie rozciąga się w toku postępowania podatkowego, począwszy od wszczęcia postępowania podatkowego, aż do czasu doręczenia ostatecznej decyzji. Co istotne, strona ma obowiązek zawiadomić o zmianie adresu organ podatkowy prowadzący dane postępowanie podatkowe, a nie tylko np. właściwy miejscowo urząd skarbowy czy też sąd rejestrowy. Organ prowadzący postępowanie podatkowe nie ma bowiem obowiązku poszukiwania podatnika i prowadzenia postępowania celem ustalenia zmienionego adresu siedziby podatnika. Organ podkreślił, że skarżący bezspornie posiadał wiedzę o toczącym się wobec niego postępowaniu podatkowym. Korespondencja była kierowana przez organ podatkowy na świadomie wskazany przez stronę adres do korespondencji. Brak jest natomiast w aktach informacji, z której by wynikało, iż wyraziła ona oświadczenie woli w formie zawiadomienia organu podatkowego, aby korespondencję kierować na adres zamieszkania skarżącego. W odniesieniu do wskazanego w odwołaniu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. o zaliczeniu kwoty VAT za maj 2014r. podlegającej zwrotowi na poczet należności podatkowych, organ wyjaśnił, iż zostało ono wydane [...] stycznia 2018r., tzn. już po wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2017r., a zatem nie świadczy o tym, iż organ podatkowy pierwszej instancji znał nowy adres do korespondencji przed wydaniem decyzji. W związku z powyższym, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, organ I instancji wobec niestwierdzenia istnienia przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 O.p., nie miał podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 245 § 1 pkt 1 O.p., który stanowi podstawę wydania decyzji, w której organ uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową (ostateczną), jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p. W złożonej do tut. Sądu skardze strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie: - art. 240 § 1 pkt 4 O.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż brak udziału strony w postępowaniu nie był zawiniony, - art. 148 § 1 O.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż korespondencja była przez organ kierowana na właściwy adres skarżącego, - art. 146 O.p., poprzez błędne przyjęcie, iż strona dokonując zmiany adresu nie dopełniła obowiązku zawiadomienia organu podatkowego o nowym adresie, a organ podatkowy prowadzący postępowanie przed wydaniem decyzji nie znał aktualnego adresu strony, - art.122, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p., poprzez zaniechanie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez pominięcie istotnych okoliczności sprawy mających znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż przed wydaniem decyzji organ podatkowy ustalił, iż aktualny adres podatnika to [...] ul. [...], a nie G. ul. [...], na który kierowano korespondencję. Podkreślono również, iż w dniu [...] stycznia 2018r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. wydał postanowienie o zaliczeniu kwoty VAT za maj 2014r. podlegającej zwrotowi na poczet zaległych należności podatkowych. W przedmiotowym postanowieniu wskazano adres: [...], [...], ul. [...]. Autor skargi nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że skarżący nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu podatkowym gdyż nie dopełnił obowiązku przewidzianego w art. 146 § 1 O.p. W niniejszej sprawie skarżący nie ustanowił adresu do korespondencji innego niż adres zamieszkania, ale wskazał, aby korespondencję doręczać na jego adres zamieszkania i pobytu ujawniony w ewidencji podatników i znany organowi podatkowemu. W skardze wskazano również, iż treść decyzji organu podatkowego pierwszej instancji potwierdza, iż organ podatkowy w toku postępowania wiedział, iż wskazany adres do doręczeń jest adresem zamieszkania i pobytu strony. Ponadto forma w jakiej skarżący poinformował organ prowadzący postępowanie o zmianie adresu nie ma znaczenia dla oceny skuteczności tego zawiadomienia. Skarżący podkreślił, iż w dniu [...] kwietnia 2016r. zmiana adresu została zgłoszona Wójtowi Gminy M.. Nie zgodził się przy tym, że zgłoszenie ww. zmiany nie stanowiło skutecznego zgłoszenia zmiany adresu organowi prowadzącemu postępowanie. Jednak nawet jeśli przyjąć za słuszne takie stanowisko, to zdaniem strony skuteczne zgłoszenie zmiany adresu, zgodnie z przepisem art. 146 § 1 O.p., nastąpiło w dniu [...] maja 2017r. kiedy skarżący dokonał zgłoszenia aktualizacyjnego dotyczącego adresu w zeznaniu PIT-37 za 2016r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. prowadził wobec skarżącego postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2014 r. W trakcie postępowania ustalono, że skarżący świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym i bezpodstawnie dokonywał odliczenia podatku naliczonego z "pustych" faktur, jak i bezpodstawnie wystawiał faktury VAT, co skutkowało określeniem wysokości podatku do wpłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2014 r. Decyzja ta została doręczona w trybie doręczenia zastępczego na adres: [...] G. ul. [...]. Skarżący wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją, na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p., podnosząc, że nie miał wiedzy o prowadzonym wobec niego postępowaniu podatkowym i nie brał w nim czynnego udziału, ponieważ korespondencja była mu doręczana w trybie doręczenia zastępczego. Skarżący wskazał też, że od dnia [...] lutego 2016 r. nie mieszkał już pod dotychczasowym adresem i nie mógł podejmować pism po tym dniu. N. adres jego zamieszkania to [...], [...] ul. [...]. Podkreślił, że wydając decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. dysponował nowym adresem skarżącego, a mimo to decyzja została wysłana na "stary" adres. O wydanej decyzji dowiedział się dopiero w dniu [...] lutego 2018 r., gdy przyszedł do Urzędu Skarbowego we W. i zapoznał się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2016 r. zgłosił zmianę adresu zameldowania Wójtowi Gminy M., a w dniu [...] maja 2017 r. złożył zeznanie podatkowe PIT-37 za 2016 r. do Pierwszego Urzędu Skarbowego w C., podając w zeznaniu nowy adres zamieszkania. Organ podatkowy odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2017 r., z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Organ podkreślił, że skarżący miał wiedzę o toczącym się wobec niego postępowaniu podatkowym, bowiem odbierał do rąk własnych korespondencję. Nadto organ zauważył, że skarżący nie zawiadomił organu w trybie art. 146 § 1 O.p. o zamianie swojego adresu. Podkreślić należy, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 § 1 O.p. Skarżący jako podstawę wznowienia wskazał art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Zgodnie z tym przepisem wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przesłanka określona w tym przepisie zostaje spełniona zarówno wtedy, gdy strona nie brała udziału w całym postępowaniu, jak i wtedy, gdy nie uczestniczyła w niektórych istotnych czynnościach. Niewystarczające jest jednak samo stwierdzenie, że strona nie brała w nim udziału. Konieczne jest jeszcze wykluczenie zawinienia strony. Ciężar tego wykluczenia spoczywa na stronie. Z żądaniem wznowienia postępowania może wystąpić także osoba mająca uprawnienia strony, która jednak została pominięta przez organ w postępowaniu i w związku z tym nie otrzymała decyzji, a o jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł (por. J. Rudowski (w:) S. Babiarz, B. Dauter, R.M. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Lex 2017, Komentarz do art. 240). Należy zauważyć, że w aktach sprawy znajdują się dwie adnotacje urzędowe z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2015 r. na okoliczność przeprowadzonych ze skarżącym rozmów telefonicznych, z których wynika, iż adresem, na który ma być wysyłana korespondencja jest adres do korespondencji wskazany w CEIDG: G., ul [...]. W związku z tym postanowienie z dnia [...] października 2015 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. o wszczęciu postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. zostało doręczone na wskazany adres do rąk własnych skarżącego. Kolejne wysłane w toku prowadzonego postępowania postanowienie, tj. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] zostało również doręczone do rąk własnych pod wskazany adres do korespondencji. Następna wysyłana w toku prowadzonego postępowania korespondencja, czyli: postanowienie z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], postanowienie z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], wezwanie z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], czy postanowienie z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] zostały przez organ podatkowy wysłane na adres G. ul. [...] i zostały odebrane przez skarżącego. Zauważyć również należy, iż w dniu [...] kwietnia 2016 r. do Urzędu Skarbowego we W. wpłynęła wysłana przez stronę korespondencja będąca odpowiedzią na wezwanie Urzędu. W konsekwencji nie sposób uznać za zasadne twierdzenie, że skarżący nie miał wiedzy o toczącym się wobec niego postępowaniu podatkowym i nie brał w nim udziału bez własnej winy. Nie można także podzielić stanowiska skarżącego, że organ powinien po dniu [...] lutego 2016 r. wysyłać korespondencję, w tym decyzję podatkową, na nowy adres, tj. [...], [...] ul. [...]. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 146 § 1 O.p. w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu pod którym dokonuje się doręczeń, lub adresu elektronicznego. Art. 146 § 2 O.p. stanowi, że w przypadku niedopełnienia obowiązku przewidzianego w § 1, w sytuacji doręczania pisma za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pismo uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Obowiązek zawiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń służy niedopuszczeniu do przewlekłości postępowania przez stronę (pełnomocnika), która mogłaby celowo uchylać się od doręczenia jej pisma. Utrudnianie doręczenia jest jedną z form uchylania się od opodatkowania (por. P. Piertasz (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, pod red, L. Etela, Lex/el 2018, Komentarz do art. 146). Użyte w tych przepisach pojęcie "adresu" nie oznacza, że musi to być miejsce stałego zamieszkania lub pobytu, może to być miejsce wykonywania pracy zawodowej, jak też adres tylko do doręczeń. Powinien to być adres aktualny, pozwalający na dokonanie czynności doręczenia pism zgodnego z przepisami (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 maja 2004 r., V SA 3767/03). W tym kontekście należy też zauważyć, że myśl z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe użyte w tej ustawie określenie "adres" wiąże się z oznaczeniem miejsca doręczenia przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym wskazanego przez nadawcę albo oznaczeniem miejsca ich zwrotu do nadawcy. W świetle powyższego stwierdzić należy, że adres do korespondencji nie musi się pokrywać z adresem zamieszkania. W orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie przyjmuje się, że obowiązek określony w art. 146 § 1 O.p. rozciąga się w toku postępowania podatkowego, począwszy od wszczęcia postępowania podatkowego, aż do czasu doręczenia ostatecznej decyzji. Co istotne, strona ma obowiązek zawiadomić o zmianie adresu organ podatkowy prowadzący dane postępowanie podatkowe, a nie tylko np. właściwy miejscowo urząd skarbowy. Organ prowadzący postępowanie podatkowe nie ma bowiem obowiązku "poszukiwania podatnika" i prowadzenia postępowania celem ustalenia zmienionego adresu siedziby podatnika. Regulacja ta przewiduje sankcję za zaniedbanie obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu strony lub jej pełnomocnika. W razie zaniedbania tego obowiązku, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2017r., I SA/Wr 1210/16; B. Dauter (w:) S. Babiarz, B. Dauter, R.M. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Lex 2017, Komentarz do art. 146). W rezultacie organ prawidłowo uznał, że dokonując zmiany adresu skarżący powinien poinformować organ podatkowy, że na ten nowy adres powinna być wysyłana kierowana do niego przez organ korespondencja. Skarżący tego nie uczynił. Skoro podatnik nie poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. o zmianie adresu, to nie może skutecznie podnosić, że nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu podatkowym. W takiej sytuacji nie można uznać, że przesłanka wynikająca z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. została spełniona. Stanowiska tego nie podważają przywołane w skardze wyroku sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 marca 2016 r., I SA/Gd 192/16), na co trafnie zwrócił uwagę w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy. W odniesieniu do wskazanego przez stronę postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. o zaliczeniu kwoty VAT za maj 2014 r., zauważyć należy, iż zostało ono wydane [...] stycznia 2018 r., a zatem znacznie później niż decyzja z dnia [...] listopada 2017 r. Przesłanie zatem tego postanowienia na nowy adres nie oznacza, że również decyzja podatkowa powinna być automatycznie wysłana na ten sam adres, tym bardziej, że skarżący nie zawiadomił organu o nowym adresie do doręczeń zgodnie z art. 146 § 1 O.p. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że korespondencję należało wysyłać na adres zamieszkania skarżącego. Skarżący twierdzi także, że organ ustalił przed wydaniem powyższej decyzji aktualny jego adres, o czym świadczy znajdujący się aktach sprawy wydruk z rejestru pełnomocnictw (k. 1308), w którym wskazano adres: [...] ul. [...]. Organ nie miał jednak podstaw być uznać, że jest to nowy adres do korespondencji. Należy zauważyć, że w odpowiedzi na wezwania Urzędu kierowane pod "starym" adresem, skarżący przesłał do organu pismo z dnia [...] kwietnia 2016 r. (t. 7, k. 948). W piśmie tym jednak nie zawiadomił o zmianie adresu, pomimo że zmiana ta miała nastąpić od dnia [...] lutego 2016 r. Ponadto skarżący w dniu [...] lutego 2016 r. odebrał skierowane na powyższy adres postanowienie z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], wyznaczające nowy termin załatwienia sprawy (t. 7, k. 893). Dalsza zatem korespondencja była wysyłana na adres: G. ul. [...]. Skarżący wiedząc o toczącym się wobec niego postępowaniu podatkowym i zmieniając adres do doręczeń, powinien wskazać organowi nowy, aktualny adres. Ordynacja podatkowa nie nakłada na organy podatkowe prowadzące na jej podstawie postępowanie obowiązku poszukiwania aktualnych danych adresowych strony i konieczności informowania strony o treści art. 146 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2017 r., II GSK 5734/16). Skarżący podnosi także, że w dniu [...] kwietnia 2016 r. zgłosił zmianę adresu zameldowania Wójtowi Gminy M., a w dniu [...] maja 2017 r. złożył zeznanie podatkowe PIT-37 za 2016 r. do Pierwszego Urzędu Skarbowego w C., podając w zeznaniu nowy adres zamieszkania. Skarżący wskazał, że podanie w zeznaniu podatkowym nowego adresu wypełniło też obowiązek aktualizacji danych na podstawie ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, co wynika z art. 9 ust. 1d tej ustawy. Zdaniem strony oznacza to, że skutecznie powiadomił organ prowadzący postępowanie o zmianie adresu. Sąd tego poglądu nie podziela. Należy zauważyć, że obowiązek wynikający z art. 146 § 1 O.p. ciąży na stronie postępowanie, a zatem na podmiocie, który został związany z organem podatkowym stosunkiem prawnoprocesowym. Natomiast obowiązek wynikający z ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników dotyczy aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym. Są to zatem dwa różne obowiązki, ustalone w dwóch odmiennych aktach prawnych. Z art. 146 O.p. nie wynika, żeby wypełnienie obowiązku aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym czyniło zbędnym zawiadomienie organu podatkowego o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń. Nadto zaakceptowanie poglądu skarżącego oznaczałoby, że to organ prowadzący postępowanie przed wysłaniem pisma podatnikowi, winien każdorazowo sprawdzać w ewidencji podatników, czy jego dane adresowe nie uległy zmianie. Taka interpretacja powodowałaby, że obowiązek nałożony na stronę na podstawie art. 146 § 1 O.p. byłby iluzoryczny. Należy również podkreślić, że w judykaturze przyjmuje się, że z art. 146 § 1 O.p. wynika obowiązek strony zawiadomienia o zmianie swojego adresu organu prowadzącego wobec niej postępowanie. Nie wystarczy więc powiadomienie o zmianie adresu innych organów (por. wyroki NSA: z dnia 19 stycznia 2017r., II FSK 3882/14 i z dnia 13 czerwca 2017 r., II FSK 1286/15). Okoliczność zatem, że skarżący poinformował o zmianie swego adresu Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. nie oznacza, iż wykonał obowiązek określony w art. 146 § 1 O.p. W konsekwencji nie można też zgodzić się ze stroną, że organ naruszył art. 148 § 1 O.p. Nie został również naruszony art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Organ działał na podstawie przepisów prawa. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Rozpatrując ten materiał, nie pominięto żadnych istotnych dowodów. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, organ wykazał bezpodstawność twierdzeń strony. Okoliczność, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego jest dla podatnika niekorzystna, nie oznacza, że decyzja będąca przedmiotem skargi jest nieprawidłowa. Podniesiony przez skarżącego zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów byłby uzasadniony, gdyby organ rzeczywiście pominął istotne dowody dla rozstrzygnięcia sprawy, włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, naruszył reguły prawidłowego logicznego rozumowania, uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia. Zdaniem Sądu, żadnym regułom czy wskazaniom w tym względzie organ nie uchybił. Dokonana ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Fakt, że ocena ta jest niezgodna z oczekiwania strony, nie oznacza, że została naruszona zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Mając na uwadze, że organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w całości. L. Kleczkowski H. Adamczewska – Wasilewicz M. Łent

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło