I SA/Bd 723/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego "M." M. T. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M. T. – Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "M." w upadłości układowej (obecnie Syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego "M." M. T.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od stycznia do grudnia 2007 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w T. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...]r. i określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od stycznia do grudnia 2007 r. Na decyzję organu odwoławczego strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zarządzeniem z dnia 17 lutego 2016r., przesłanym wraz z pismem z 19 lutego 2016r., Sąd wezwał Syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego "M." M. T. do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 8.515 złotych w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu dokonano w dniu 23 lutego 2016r. Termin do uiszczenia wpisu upłynął więc z dniem 01 marca 2016r. W zakreślonym terminie strona skarżąca nie dokonała wpłaty wpisu. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2016r. Sąd odrzucił skargę w przedmiotowej sprawie. Rozstrzygnięcie zostało doręczone Syndykowi w dniu 26 kwietnia 2016r. Pismem z dnia 02 maja 2016r. nadanym w placówce pocztowej w dniu 04 maja 2016r. strona wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Jednocześnie w dniu 04 maja 2016r. skarżąca wniosła na rachunek bankowy Sądu wpis sądowy w kwocie 8.515 zł. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że ze względu na niezawinione przez Syndyka okoliczności, nie wykonał on zobowiązania wynikającego z zarządzenia z dnia 17 lutego 2016 r. Z uwagi na chorobę, która nasiliła się w końcowej fazie zakreślonego przez Sąd terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, nie miał on możliwości wykonywania czynności służbowych. Choroba i ogólny stan osłabienia wymagały odpoczynku i rekonwalescencji, co uniemożliwiało podejmowanie jakichkolwiek działań. Konieczność zadbania o własne zdrowie wyłączyła go całkowicie z dokonywania czynności w miejscu pracy. Syndyk nie miał także żadnej możliwości skorzystania z pomocy osób trzecich w wykonaniu zarządzenia Sądu z dnia 17 lutego 2016 r. Opisany stan rzeczy trwał także w dacie odebrania odpisu postanowienia z dnia 11 kwietnia 2016 r. o odrzuceniu przedmiotowej skargi. Wówczas Syndyk powziął wiadomość o uchybieniu terminowi na uiszczenie wpisu od skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W ocenie strony uprawdopodobniła ona okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle postanowień zawartych w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270, dalej: "p.p.s.a"), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie natomiast z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., I CKN 556/98, postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar (wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., I SA 1072/00, wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., I SA/Ka 1609/97). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie to forma wykazania faktów mniej pewna, niż udowodnienie, jednakże, co wynika choćby z brzmienia słowa "uprawdopodobnić", twierdzenie strony nie może być całkowicie gołosłowne. Uprawdopodobnienie jest środkiem słabszym od dowodu, ale o jego zaistnieniu można mówić wówczas, gdy twierdzenie strony jest prawdopodobne, wiarygodne (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 477/08). Podkreślić należy, że art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to zatem sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99). Sąd nie jest przy tym związany twierdzeniami zawartymi we wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności mających wpływ na brak winy w uchybieniu terminu (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009, s. 270). Mając na uwadze powyższe wywody w kontekście zaistniałego stanu faktycznego, Sąd stwierdza, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z uzasadnienia wniosku strona skarżąca nie uiściła wpisu z uwagi na chorobę, która nasiliła się w końcowej fazie zakreślonego przez Sąd terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, strona nie miała też możliwości wykonywania czynności służbowych. Syndyk twierdzi, że nie miał także żadnej możliwości skorzystania z pomocy osób trzecich w wykonaniu zobowiązania Sądu, a opisany stan rzeczy trwał w dacie odebrania odpisu postanowienia z dnia 11 kwietnia 2016 r. o odrzuceniu skargi. Podkreślić należy, że z analizy akt sprawy wynika, iż Syndyk osobiście odebrał w dniu 23 lutego 2016r. zarządzenie z dnia 17 lutego 2016r. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 204). W treści zarządzenia oraz piśmie przewodnim zawarte zostało dokładne pouczenie, co do terminu i trybu uiszczenia wpisu oraz konsekwencjach prawnych związanych z niedopełnieniem w terminie tego obowiązku. W pismach tych wskazano, że wpłaty można dokonać w kasie Sądu, jak również na podany rachunek bankowy Sądu w banku lub urzędzie pocztowym. Pouczono również, że o zachowaniu terminu do uiszczenia wpłaty decyduje data jej uiszczenia, a za datę uiszczenia wpłaty przyjmuje się datę dokonania tej wpłaty w kasie Sądu jak również na rachunek bankowy. W rezultacie, Syndyk został poinformowany co do terminu i trybu uiszczenia wpisu oraz konsekwencjach prawnych związanych z niedopełnieniem w terminie tego obowiązku. Tym samym, już w dniu następnym (2 marca 2016 r.) po dniu, do którego winien uiścić wpis (1 marca 2016r.), miał on wiedzę, że uchybił terminowi. Tymczasem strona dokonała wpłaty wpisu oraz złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia dopiero w dniu 04 maja 2016r., a więc przeszło dwa miesiące od momentu, w którym powzięła wiedzę o konieczności dokonania czynności procesowej, do której została wezwana przez Sąd. W tym kontekście trudno dać wiarę twierdzeniu Syndyka, że powziął wiadomość o uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego dopiero w dniu 26 kwietnia 2016 r., tj. w dniu doręczeniu mu postanowienia z dnia 11 kwietnia 2016 r. o odrzuceniu skargi. W ocenie Sądu argumentacja ta ma jedynie uzasadnić bezczynność strony przez tak długi okres i umożliwić złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Podkreślenia też wymaga, że Syndyk w żaden sposób nie uprawdopodobnił twierdzeń o swojej chorobie. W jego wyjaśnień wynika, że choroba ta trwała co najmniej od 23 lutego 2016 r. do co najmniej 26 kwietnia 2016 r., czyli prawie 2 miesiące. Jednakże skarżący nie przedstawił żadnego zaświadczenia lekarskiego, które by tę okoliczność uprawdopodobniło. We wniosku o przywróceniu terminu Syndyk nawet nie wskazał jaka to była choroba. Trzeba podkreślić, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (postanowienia NSA: z dnia 17 października 2013 r., I FZ 397/13, z dnia 3 października 2013 r., I FZ 410/13, z dnia 26 sierpnia 2014 r., I FZ 248/14 z dnia 10 sierpnia 2015 r., I FZ 319/15). Twierdzenie strony nie może być całkowicie gołosłowne. Przychylenie się do wniosku strony, oznaczałoby, że w zasadzie w każdym przypadku gdy twierdzi ona, że jest chora, należałoby przywrócić uchybiony przez nią termin do dokonania czynności procesowej. Podkreślenia wymaga, że to strona powinna wskazać okoliczności uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu. Tak więc ciężar uprawdopodobnienia zdarzeń stanowiących przeszkodę w terminowym realizowaniu obowiązków procesowych spoczywa na stronie postępowania (por. postanowienia NSA: z dnia 1 sierpnia 2013 r., II OZ 626/13, z dnia 22 lutego 2011 r., II GZ 61/11, z dnia 24 maja 2004 r., FZ 63/04). To strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd, co do zasadności jej wniosku o przywrócenie terminu. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia w tym zakresie jakiegoś dochodzenia. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, że z powodu choroby uchybił terminowi do dokonania czynności procesowej. Ponadto wnioskodawca nie wykazał, że przy dokonaniu tej czynności nie mógł wyręczyć się osobą trzecią. Skarżący wskazał wprawdzie, że nie miał żadnej możliwości skorzystania z pomocy osób trzecich w wykonaniu zarządzenia Sądu z dnia 17 lutego 2016 r., jednak należy zauważyć, że postanowienie o odrzuceniu skargi z dnia 11 kwietnia 2016 r. odebrała M. G. - dorosły domownik (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 217). Syndyk nie wyjaśnił, dlaczego nie mógł wyręczyć się tą osobą dla dokonania wpisu od skargi. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że brak jest w rozpoznawanej sprawie okoliczności uprawdopodabniających brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Na marginesie wskazać należy, że strona złożyła dwa wnioski z dnia 02 maja 2016r. o przywrócenie terminu, zawierające identyczną argumentację. Pierwszy, to będący przedmiotem niniejszego postępowania i zatytułowany "wniosek o przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi", który dotyczy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Natomiast drugi z wniosków został zatytułowany jako: "wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia opłaconej skargi". W kontekście drugiego z wniosków wskazać należy, że Sąd nie stwierdził, by strona złożyła skargę po terminie. Zważywszy na treść tego wniosku uznać należy, że w zasadzie wniosek ten dotyczy również przywrócenia terminu do wniesienia wpisu. Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił jak w sentencji.