I SA/Bd 828/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 01 października 2014r. sprawy ze skargi "H." Sp. z o.o. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis. oddala skargę Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia [...]. odmówił H. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (skarżąca) wydania zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis z uwagi na uchybienie terminowi na złożenie wniosku, o którym mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 245, poz. 1810) – dalej jako "rozporządzenie". W złożonym zażaleniu Spółka zarzuciła błędną interpretację § 9 ust. 2 rozporządzenia. Zaznaczyła, że w przypadku innych organów podatkowych, do których również zwracała się o wydanie zaświadczenia, upływ terminu nie stanowił przeszkody do jego wydania, nawet pomimo, że Spółka nie zwracała się o jego przywrócenie. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z aktualną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, 30-dniowy termin wskazany w § 9 ust. 2 rozporządzenia jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że po jego upływie wygasa uprawnienie do uzyskania zaświadczenia. Jednocześnie jako termin prawa materialnego nie podlega przywróceniu. W związku z powyższym, skoro termin do przedstawienia informacji o dokonaniu przez Spółkę wydatku mijał w dniu 26 stycznia 2012r., a skarżąca wniosek złożyła w dniu 5 listopada 2013r., a zatem po upływie terminu, o którym mowa powyżej, zasadnie organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia. Organ odwoławczy podkreślił, że takie stanowisko zajmuje także Urząd Ochrony Konsumentów i Konkurencji, który w opublikowanym na stronie internetowej www.niepelnosprawni.gov.pl piśmie z dnia 17 marca 2014r. wyraził pogląd, iż przekroczenie przez wnioskodawcę wskazanego terminu powinno skutkować odmową wystawienia zaświadczenia potwierdzającego wartość i charakter udzielonej pomocy. Ustosunkowując się do podniesionego przez Spółkę argumentu o praktykach innych organów Kolegium podkreśliło, że nie może mieć to wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem Spółka złożyła na nie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie, a w szczególności § 9 ust. 2 rozporządzenia poprzez przyjęcie, iż 30-dniowy termin na złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis od dnia dokonania wydatku jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu, a jego niezachowanie powoduje utratę uprawnienia, które przysługiwałoby gdyby termin ten został zachowany. W uzasadnieniu skargi Spółka, podobnie jak w zażaleniu, podkreśliła, że kierując się dotychczasową, wieloletnią i ugruntowaną praktyką organów administracji publicznej traktowała termin wynikający z § 9 ust. 2 rozporządzenia jako instrukcyjny, którego przekroczenie nie powoduje utraty określonych tym przepisem uprawnień. W ocenie skarżącej zmiana praktyki organu w tym zakresie narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych wynikającą z art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749) – dalej: "O.p.". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczania wydanego przedsiębiorcy przez organ. Natomiast w celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania (§ 9 ust. 2 rozporządzenia). Z niespornego stanu faktycznego wynika, że w dniu 27 grudnia 2011r. skarżąca Spółka poczyniła wydatki z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej: ZFRON). Natomiast dopiero pismem z dnia 05 listopada 2013r. (data wpływu do organu 07 listopada 2013r.) wystąpiła do Prezydenta Miasta B. z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis. Poza sporem jest zatem fakt, iż skarżąca uchybiła terminowi, o którym mowa w § 9 ust. 2 powoływanego wyżej rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, zgodnie z którym w celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do charakteru terminu wskazanego w § 9 ust. 2 rozporządzenia: czy jest on terminem prawa materialnego, jak uznały organy, czy też procesowego (instrukcyjnego), jak podnosi strona skarżąca. Terminem prawa materialnego jest czas, w którym może nastąpić ukształtowanie prawa i obowiązków jednostki w formie autorytatywnej konkretyzacji prawa materialnego lub bezpośrednio z mocy prawa (por. B. Adamiak, J. Borkowski –Postępowanie administracyjne 2008r., s. 404.). Termin procesowy wyznacza natomiast okres, w czasie którego lub datę, do której, powinny być dokonane czynności o charakterze procesowym przez podmioty zobowiązane do takiego działania, jak również przez właściwe organy. Różnica między terminem materialnym i procesowym sprowadza się do skutków prawnych ich uchybienia. Uchybienie terminu prawa materialnego prowadzi do wygaśnięcia lub niepowstania praw i obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Uchybienie terminu procesowego wywołuje natomiast skutek prawny w płaszczyźnie procesowej przez uzależnienie skuteczności procesowej od zachowania terminu. Zasadą jest, że terminy prawa materialnego wynikają z przepisów prawa materialnego, a terminy procesowe z przepisów prawa procesowego, jednak zdarza się, że przepisy ustaw regulujących określone sfery prawa publicznego zawierają także przepisy procesowe. Zatem z powyższych regulacji (art. 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia) wynika, że warunkiem uzyskania pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia, jednakże na przedsiębiorcę został nałożony obowiązek warunkujący uzyskanie tego zaświadczenia w postaci przedłożenia organowi informacji o dokonaniu wydatku w terminie 30 dni od dnia dokonania tego wydatku. Te dwie przesłanki muszą być spełnione łącznie, aby ukształtowało się po stronie przedsiębiorcy prawo do stwierdzenia, że udzielona pomoc ma być uznana za pomoc de minimis. Brak spełnienia jednej z przesłanek określonych w § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, skutkuje wygaśnięciem prawa do uznania pomocy jako pomoc de minimis, a nie uchybieniem w sferze prawa procesowego. Przepis § 9 ust. 2 rozporządzenia stanowi uregulowanie typowe dla prawa publicznego, które ze swojej istoty wyklucza możliwość swobodnego kształtowania treści stosunku prawnego łączącego strony. Należy zauważyć, że z treści tego przepisu nie wynika w żadnej mierze, że długość tego terminu może być przez podatnika negocjowana z organem administracji publicznej lub tym bardziej jednostronnie zmieniana. Nie ulega zatem wątpliwości, że termin ten wiąże podmiot ubiegający się o wydanie zaświadczenia warunkującego uznanie pomocy jako pomocy de minimis, o którym mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia. Nie ma również wątpliwości, że wskazany termin jest terminem prawa materialnego, co oznacza, iż wyznacza on czas, w którym może nastąpić ukształtowanie prawa i obowiązków jednostki w formie autorytatywnej konkretyzacji prawa materialnego lub bezpośrednio z mocy prawa. Wobec tego złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia z uchybieniem terminu z § 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, powoduje wygaśnięcie prawa do uzyskania zaświadczenia, że poniesiony wydatek spełnia kryterium pomocy de minimis. Pogląd, iż omawiany termin ma charakter materialnoprawny jest zgodny z linią orzeczniczą tut. Sądu (por. wyroki z dnia 03 września 2013r. Sygn. akt I SA/Bd 436-438/13), a także w pełni ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, np. wyroki: NSA z dnia 11 maja 2011r., sygn. akt II GSK 512/10; z dnia 29 sierpnia 2013r., sygn. akt II GSK 547/12; z dnia 28 listopada 2013r., sygn. akt II GSK 1105/12; z dnia 15 lipca 2014r., sygn. akt II GSK 924/13; WSA w Poznaniu WSA z dnia 04 grudnia 2013r., sygn. akt I SA/Po 441/13; we Wrocławiu z dnia 08 marca 2012r., sygn. akt I SA/Wr 842/11; WSA w Gorzowie z dnia 06 września 2012r., sygn. akt I SA/Go 408/12; z dnia 12 września 2012r., sygn. akt I SA/Go 584/12 i I SA/Go 444/12; WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013r., sygn. akt I SA/Wa 1791/12 (wszystkie dostępne na www.orzeczenia.gov.pl). W związku z zawartą w treści niniejszego uzasadnienia argumentacją oraz z uwagi na ugruntowaną linię orzeczniczą, Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądów przeciwnych, prezentowanych niekiedy w orzeczeniach, że termin z § 9 ust. 2 rozporządzenia jest terminem procesowym (instrukcyjnym). Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze wskazującej na naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych zawartej w art. 121 Ordynacji podatkowej, należy zauważyć, że wadliwa praktyka stosowania prawa przez inne organy, czy też nawet ten sam organ we wcześniejszych postępowaniach, nie może sankcjonować domagania się dalszych decyzji sprzecznych z prawem, powielających błędną interpretację. Skorygowanie nieprawidłowego, niewłaściwego stosowania prawa nie narusza w żadnym stopniu zasady zaufania, o której mowa w powyższym przepisie. Mając na uwadze powyższe skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.