II SA/Bd 1019/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Leszek Tyliński sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2020 roku sprawy ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], Wójt Gminy na podstawie art. 17, art. 20 ust. 3, art. 32 ust. 1a i ust. 1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz.2220 ze zm., dalej powoływana jako "uśr") odmówił E. C. (dalej określana jako "Skarżąca") świadczenia w formie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na O. D. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, Skarżąca złożyła [...].08.2019 r. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem. Organ pierwszej instancji ustalił na podstawie informacji z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), że wnioskodawczyni jest aktywną prezeską zarządu działającej od [...].02.2017 r. S. sp. z o.o. i do chwili weryfikacji nie zrezygnowała z prowadzenia działalności gospodarczej. Z oświadczenia złożonego przez wnioskodawczynię wynika dodatkowo, że jedynie zawiesiła ona jedną z prowadzonych przez siebie działalności gospodarczej, co nie jest tożsame z wymaganą art. 17 ust. 1 uśr rezygnacją z zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania wniesionego przez E. C. od powyższej decyzji i decyzją z [...] września 2019 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 uśr oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. u. z 2020 r. poz. 256, dalej powoływana jako "kpa") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że syn Skarżącej na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...].05.2019 r. zaliczony został do osób niepełnosprawnych ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, co oznacza spełnienie pierwszego warunku, o którym mowa w art. 17 ust. 1 uśr. Sporna w niniejszej sprawie jest natomiast kwestia wymaganego ww. przepisem niepodejmowania lub rezygnacji przez Skarżącą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Zgodnie z art. 3 pkt 22 ww. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej oznacza to m.in. prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca zaprzestała działalności w prowadzonej firmie F. W oświadczeniu z [...].08.2019 r. wskazała, że jedna z jej działalności została zawieszona, co jej zdaniem tożsame jest z rezygnacją z pracy zarobkowej. Załączony do akt sprawy wypis z KRS wskazuje, że Skarżąca jest prezeską zarządu S. sp. z o.o. w Ł. i nie została zawieszona w czynnościach. Powyższa okoliczność wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze wniesionej na powyższą decyzję Skarżąca zarzuciła niezapoznanie się przez organ z rzeczywistym statusem jej spółki w KRS. Skarżąca podniosła, że [...].06.2019 r. złożyła do Sądu Rejonowego dokumenty w celu zawieszenia spółki S. (KRS: [...]). SKO nie uznało wpisu w KRS, mimo że na stronie internetowej Centralnej Informacji KRS wpis znalazł się [...].08.2019 r. W związku z tym ocenie Skarżącej spełnia ona wszystkie warunki, by otrzymać wnioskowane świadczenie. Podniosła, że jest matką samotnie wychowującą dzieci i z racji tego, że nie prowadzi już żadnej działalności gospodarczej, aktualnie została bez środków do życia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 17 uśr, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jak wynika z akt sprawy, syn Skarżącej zaliczony został do osób niepełnosprawnych łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, co potwierdza orzeczenie o niepełnosprawności nr [...] z [...].05.2019 r. wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Powyższa okoliczność oznacza spełnienie jednej z przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Rozważenia wymaga natomiast kwestia, czy skarżąca spełnia jednocześnie przesłankę niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Zgodnie z art. 3 pkt 22 uśr, ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. W myśl przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych wspólnik jednoosobowej spółki z o.o., który jest osobą fizyczną, uznawany jest za osobę, która prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 300), za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że rezygnacją z zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej jest także zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej. Według art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1292), przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na zasadach określonych w niniejszej ustawie, z uwzględnieniem przepisów dotyczących ubezpieczeń społecznych. Natomiast zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy, w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Mając zatem na uwadze skutki, jakie wynikają z zawieszenia działalności gospodarczej, a więc faktyczną rezygnację z wykonywanej dotychczas działalności gospodarczej oraz utratę dochodu z tego tytułu osiąganego, Sąd podziela stanowisko, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej może być uznane za rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 uśr. Taki kierunek wykładni prezentowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Olsztynie z 18.02.2011 r., sygn. akt II SA/Ol 1023/10, Warszawie z 29.03.2011 r., sygn. akt I SA/Wa 290/11 i z 27.09.2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1596/12, we Wrocławiu z 22.10.2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 283/14, Szczecinie z 16.10.2013 r. sygn. akt II SA/Sz 585/13, Gliwicach z 14.11.2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 106/11, Rzeszowie z 15.11.2013 r., sygn. akt II SA/Rz 1015/13, Poznaniu z 23.10.2014 r., sygn. akt IV SA/Po 971/14 - dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że aktach sprawy znajduje się oświadczenie z [...].08.2019 r. złożone przez Skarżącą, zgodnie z treścią którego jedna z jej działalności została zawieszona. W aktach sprawy znajduje się również informacja z systemu CEIDG, zgodnie z którą firma E. C. F. zaprzestała działalności [...].06.2019 r. Działalność na dzień złożenia zapytania ([...].08.2019 r.) nie została wznowiona. Organ ustalił jednak na podstawie danych z oficjalnej strony KRS (stan na [...].08.2019 r.) że Skarżąca jest również prezeską jednoosobowego zarządu, a jednocześnie jedyną udziałowczynią S. sp. z o.o. Zgodnie z odpisem KRS (stan na [...].10.2019 r.) S. sp. z o.o. zawiesiła działalność [...].06.2019 r. Skarżąca, jako osoba wchodząca w skład zarządu, nie została jednak zawieszona w czynnościach, co wynika z pkt 6 Podrubryki 1 Rubryki Działku 2 informacji z KRS. Wobec powyższego organy uznały Skarżącą za aktywną prezeskę wzmiankowanej spółki. W tym miejscu wskazać należy, że co do zasady organy słusznie rozróżniły zawieszenie działalności spółki od zawieszenia działalności przez samą Skarżącą. Dla rozpoznania niniejszej sprawy kluczowe jest jednak ustalenie statusu Skarżącej w świetle skutków, jakie powoduje zawieszenie działalności przez spółkę. Wskazać należy, że zarząd spółki kapitałowej w okresie zawieszenia może dokonywać wszelkich czynności prawnych i procesowych, a więc zawierać umowy, składać i przyjmować oświadczenia w imieniu spółki oraz dochodzić należności. Przedsiębiorca ma bowiem prawo wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, ma prawo przyjmować należności, ma też obowiązek regulować zobowiązania powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, ma prawo zbywać własne środki trwałe i wyposażenie, ma prawo albo obowiązek uczestniczyć w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej, wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa, ma prawo osiągać przychody finansowe – także z działalności prowadzonej przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej, może też zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą. Do obowiązków przedsiębiorców należy również składanie rocznego sprawozdania finansowego. Z powyższego wynika, że zawieszenie działalności spółki nie oznacza jednoznacznego zawieszenia działalności przedsiębiorcy będącego prezesem zarządu i jednocześnie jedynym udziałowcem spółki, zwłaszcza że za pełnienie takiej funkcji prezes jednoosobowego zarządu może pobierać wynagrodzenie. W związku z powyższym organ obowiązany był do ustalenia, jaki jest status skarżącej w S. sp. z o.o., czy nadal pozostaje jedyną wspólniczką i korzysta z praw jej przysługujących, np. prawa do udziału w zyskach (art. 51 § 1 Ksh) czy prawa żądania wypłacania odsetek (art. 53 Ksh). Organ winien jest również ustalić to, czy Skarżąca podlega ubezpieczeniu społecznemu. W okresie zawieszenia przedsiębiorca (wspólnik spółki prawa handlowego) wyłączony jest z obowiązku ubezpieczeń społecznych. Nie podlega on również w tym okresie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Może on jednak podjąć decyzję o dobrowolnym uiszczaniu składek ubezpieczeń emerytalnych i rentowych, a także dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Nie może on jedynie na swój wniosek podlegać ubezpieczeniu chorobowemu i wypadkowemu w związku z tym, że zawiesił działalność. Akta nie zawierają ponadto informacji, na jakiej podstawie Skarżąca pełni funkcję prezeski przedmiotowej spółki. Reasumując, organ winien przeanalizować realne skutki, jakie wynikają dla Skarżącej z zawieszenia działalności gospodarczej przez S. sp. z o.o., a więc czy w konsekwencji można stwierdzić, że faktycznie zrezygnowała ona z prowadzonej dotychczas działalności. Dopiero ustalenie, że nie doszło do zaprzestania prowadzenia działalności przez Skarżącą, oznacza niespełnienie jednego z warunków do przyznania świadczenia rodzinnego wynikających z art. 17 ust. 1 uśr. Wobec powyższego stwierdzić należy, że organ odwoławczy wydał w niniejszej sprawie decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, przedwcześnie uznając, że Skarżąca nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ponownie rozpatrując sprawę organ dokona niebudzących wątpliwości ustaleń, czy zawieszenia działalności spółki oznacza faktyczne zaprzestanie prowadzonej działalności przez Skarżącą, w tym również zaprzestanie osiągania przez nią zarobków. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) orzekł jak w sentencji wyroku.