II SA/Bd 1205/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-12-02
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej przyznającej świadczenie rodzinne w trybie art. 155 k.p.a., jeśli decyzja ta wygasła z powodu upływu okresu, na który świadczenie zostało przyznane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie jest możliwe uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 155 k.p.a., jeśli decyzja ta wygasła z powodu upływu okresu, na który świadczenie zostało przyznane. Przepis art. 155 k.p.a. służy do uchylenia lub zmiany decyzji pozostającej w obrocie prawnym, a nie do reaktywacji wygasłych decyzji. Ponadto, nawet gdyby decyzja pozostawała w obrocie, przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowią przepisy szczególne, które mają pierwszeństwo przed art. 155 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zmianę ostatecznych decyzji przyznających dodatek do zasiłku rodzinnego na podstawie art. 155 k.p.a., powołując się na uchwałę NSA dotyczącą przyznawania dodatku na każde z dzieci urodzonych w trakcie jednego porodu. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, argumentując, że decyzje te wygasły z upływem okresu, na który przyznano świadczenie, a także, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowią przepisy szczególne uniemożliwiające zmianę w trybie art. 155 k.p.a. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Anna Klotz Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę.
Decyzjami nr [...] z dnia [...]2011 r., [...] z dnia [...]2011 r., [...] z dnia [...]2012 r., [...] z dnia [...]2013 r., Wójt Gminy [...] przyznał E. P. (skarżącej) m.in. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu - na E. i J. P. we okresach od [...]2011 r. do 31 października 2011 r., od 1 listopada 2011 r. do 31 października 2012 r., od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. i od 1 listopada 2013 r. do [...]2014 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskiem z dnia [...]2014 r. skarżąca zwróciła się do organu o zmianę powyższych decyzji, na podstawie art. 155 k.p.a., poprzez przyznanie jej prawa do drugiego dodatku do zasiłku rodzinnego, w związku z treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13. Decyzją z dnia [...]2014 r. odmówił zmiany wymienionych decyzji w części dotyczącej świadczenia w ten sposób, iż nie przyznał prawa do drugiego dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na okres od [...]2011 r. do [...]2014 r. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, iż rozpoznając jej wniosek organ nie odniósł się do możliwości zmiany ostatecznych decyzji w części dotyczącej dodatków do zasiłku rodzinnego w związku z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygnaturze I OPS 15/13, w trybie nadzwyczajnym, na podstawie art. 155 k.p.a. Decyzją z dnia [...]2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (SKO) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...], stwierdzając, iż liczba dzieci urodzonych podczas jednego porodu ma znaczenie wyłącznie przy ustalaniu okresu przysługiwania dodatku. W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], wyrokiem z dnia [...]2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1210/14, uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że organy nie przeprowadziły postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej w sposób zgodny z art. 155 k.p.a. - ich działania sprowadziły się wyłącznie do skontrolowania legalności decyzji objętych wnioskiem skarżącej przez ponowne rozpoznanie sprawy niejako w kolejnej instancji. Rozpoznając ponownie sprawę, organ I instancji, decyzją z dnia [...]2015 r., odmówił zmiany przedmiotowych decyzji we wskazanym zakresie, wskazując, że przepisy szczególne zawarte w ustawie o świadczeniach rodzinnych nie przewidują możliwości zmiany decyzji w innych przypadkach niż w niej wskazanych. Powyższe rozstrzygnięcie SKO [...] uchyliło i przekazało do ponownego rozpatrzenia decyzją z dnia [...] 2015 r., wskazując, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny poparł stanowisko skarżącej, a organ I instancji był związany stanowiskiem WSA zgodnie z art. 153 p.p.s.a.
Decyzją z dnia [...]2015 r., nr [...], Wójt Gminy [...] odmówił zmiany decyzji nr [...] z dnia [...]2011 r., [...] z dnia [...]2011 r., [...] z dnia [...]2012 r., [...] z dnia [...]2013 r., polegającej na przyznaniu prawa do drugiego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na okres od [...]2011 r. do [...]2014 r. W uzasadnieniu organ potwierdził spełnienie przesłanek z art. 155 k.p.a. - istnienia decyzji ostatecznej oraz zgody adresata decyzji na jej zmianę. Odmówił jednak uznania za spełnioną przesłanki nieistnienia przepisów szczególnych niesprzeciwiających się zmianie lub uchyleniu decyzji oraz przemawiania za taką zmianą interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Organ wskazał, iż przepisem szczególnym, który stoi na przeszkodzie zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 114), określający warunki zmiany decyzji, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych (zmiana sytuacji rodzinnej lub dochodowej strony mająca wpływ na prawo do świadczeń, nabycie przez członka rodziny prawa do świadczeń rodzinnych w innym państwie, pobranie świadczenia nienależnego); w ocenie organu nie jest możliwą zmiana lub uchylenie decyzji w innych przypadkach niż wskazanych w ustawie o świadczeniach. W ocenie organu w sprawie nie dało się także ustalić słusznego interesu strony lub interesu społecznego, albowiem żądanie strony dotyczące zmiany ostatecznych decyzji nie pozostawało w zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, tj. art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych - w interesie społecznym, jak stwierdził organ, leży odmowa zmiany przedmiotowych decyzji.
Pismem z dnia [...]2015 r. skarżąca odwołała się od powyższej decyzji do SKO [...], zarzucając jej naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 155 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzą przesłanki do zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej. Skarżąca podniosła, iż organ I instancji, po raz kolejny w toku postępowania przedłużającego się w sposób nieproporcjonalny do stopnia skomplikowania sprawy, powziął dowolne i niewyjaśniajace meritum rozstrzygnięcie, z pominięciem wytycznych zawartych w uchwale NSA, I OPS 15/13, oraz wyroku WSA w [...], II SA/Bd 1210/14.
Decyzją z dnia [...]2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wniosek o dokonanie zmiany ostatecznej decyzji może stanowić przedmiot rozpoznania przez organ administracji tylko wówczas, gdy decyzja ta pozostaje w obiegu prawnym. W związku z tym, iż w rozpoznawanej sprawie wnioskowane zmiany dotyczyły decyzji przyznających m.in. dodatek do zasiłku rodzinnego na okres od [...]2011 r. do [...]2014 r., a wniosek o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. wpłynął do organu w dniu [...]2014 r., a zatem po utracie mocy przedmiotowych decyzji, organ, w ocenie SKO, nie był uprawniony do ponownego badania przesłanek, które leżały u podstaw decyzji przyznających świadczenie; nie ma prawnej możliwości ich zmiany, bowiem z dniem [...]2014 r. upłynął okres, na który świadczenie zostało przyznane, a decyzje uznać należy za wykonane. Jako podstawę odmowy wnioskowanego dodatku za okres od [...]2011 r. do [...]2014 r. organ odwoławczy wskazał ponadto art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stwierdzając, że skoro wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego złożony został w dniu [...]2014 r., to nie mogła ona w ramach takiej sprawy uzyskać dodatku za okres poprzedzający tę datę. Powyższego, w ocenie organu, nie zmienia okoliczność istnienia rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych co do przysługiwania przedmiotowego dodatku w razie dzieci urodzonych po ciąży bliźniaczej, rozstrzygniętych powoływaną uchwałą NSA - jak wskazało SKO, skarżąca mogła domagać się dwóch dodatków na oboje swoich dzieci urodzonych po ciąży bliźniaczej już w sprawie, którą zainicjowała wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia, i w razie odmowy przyznania świadczenia na drugie z dzieci wstąpić na ścieżkę odwoławczą. Organ odwoławczy wskazał, że, zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, utrata mocy obowiązującej decyzji powoduje, że nie może być ona zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a., gdyż nie ma przedmiotu zmiany lub uchylenia; że wygaśnięcie uprawnień albo obowiązków adresata decyzji powoduje, że niedopuszczalna jest ingerencja prowadząca do zmiany lub uchylenia takiej decyzji w trybie art. 155 k.p.a.; oraz że stanowisko NSA zajęte w uchwale o sygn. I OPS 15/13 znajdzie zastosowanie w przyszłości przy orzekaniu w sprawach tożsamych przedmiotowo.
Pismem z dnia [...]2015 r. E. P. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], zarzucając jej naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez odmowę przyznania prawa do drugiego dodatku do zasiłku rodzinnego z racji na urodzenie dwojga dzieci przy jednym porodzie, art. 155 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zmiany decyzji ostatecznej oraz naruszenie art. 154 k.p.a. poprzez niezastosowania tego przepisu. W uzasadnieniu skargi wskazała, że przesłanka do zmiany decyzji administracyjnych powstała w toku wykonywania ostatniej z nich - uchwała NSA I OPS 15/13 wydana została już 26 czerwca 2014 r., a skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek [...]2014 r.; decyzja w sprawie zasiłku rodzinnego obowiązywała nieprzerwanie [...]2011 r. do [...]2014 r. Jak podniosła skarżąca, nieprzyznanie jej prawa do drugiego dodatku wynikało ponadto z winy organów administracji, które w postępowaniu i przyznanie zasiłków nie dość wnikliwie przeanalizowały rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Podkreśliła, że prawo do zasiłku skarżąca nabyła jednorazowo z chwilą złożenia wniosku, a następujące po sobie decyzje są wynikiem corocznej weryfikacji progu dochodowego przeprowadzanej przez organ; decyzje o zasiłku rodzinnym mają dla skarżącej charakter jednorodny i dlatego w okresie, gdy skarżąca wniosła o ich zmianę, decyzje wciąż obowiązywały i mogły być zmienione na jej korzyść.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym zaskarżona decyzja może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a także stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy, Sąd stwierdził, że nie narusza ona obowiązujących przepisów prawa materialnego, ani procesowego, w związku z czym wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...]2015 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...]2015 r., nr [...] odmawiającą zmiany decyzji nr [...] z dnia [...]2011 r"[...] z dnia [...],[...] z dnia [...]2012 r., [...] z dnia [...]2013 r., polegającej na przyznaniu prawa do drugiego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na okres od [...]2011 r. do [...]2014 r. Decyzja pierwszoinstancyjna stanowiła ponowne rozstrzygnięcie w sprawie, powzięte zgodnie sentencją zapadłego w toku niniejszego postępowania administracyjnego wyroku kasacyjnego WSA w [...] z dnia [...]2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1210/14.
Sąd w ww. wyroku zwrócił uwagę na okoliczność, że żądanie zmiany decyzji ostatecznych przyznających prawo do pobierania świadczenia skarżąca wyartykułowała wnioskiem z dnia 7 lipca 2014 r., opartym o art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej: "k.p.a."). Sąd zwrócił uwagę, że przedmiotem postępowania wszczętego w trybie nadzwyczajnym w celu zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., jest ustalenie istnienia przesłanek zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, co sprawia, że pojawia się nowy przedmiot sprawy w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej w trybie zwykłym. Postępowanie prowadzone w trybie art. 155 kpa nie może zatem zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy już ostatecznie zakończonej, lecz prowadzone tylko i wyłącznie w trybie tego przepisu. Należało więc w pierwszym rzędzie rozważyć, czy istnieją w niniejszej sprawie warunki do możliwości zmiany wskazanych przez stronę decyzji, wskutek zastosowania przepisu art. 155 k.p.a., który reguluje jeden z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych. Zgodnie z jego treścią decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron. By wcześniej wydana decyzja mogła być przedmiotem zmiany w oparciu o ww. przepis, jak słusznie zauważył to organ odwoławczy, decyzja ta musi pozostawać w obiegu prawnym. Przepis art. 155 k.p.a. służy tylko ściśle określonemu w tym przepisie celowi, tj. uchyleniu lub zmianie rozstrzygnięcia wyrażonego w formie ostatecznej decyzji administracyjnej. Na gruncie tego przepisu nie ma jednak możliwości wywiedzenia dodatkowego celu, jakim byłaby reaktywacja - na wniosek strony i za zgodą organu, po spełnieniu przesłanek w tym przepisie wymienionych - wygasłych decyzji administracyjnych. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest wprawdzie postępowaniem nowym, które wszczyna odpowiedni wniosek złożony przez stronę, ale z uwagi na to, że art. 155 k.p.a. jest przepisem prawa materialnego i stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, data złożenia wniosku i tym samym data wszczęcia postępowania administracyjnego pozostaje bez wpływu na możliwość jego stosowania, a sam wniosek wywołując określone skutki procesowe nie zmienia materialnoprawnych przesłanek z tego przepisu wynikających. Do tych przesłanek - jak już wyżej wspomniano - należy pozostawanie decyzji w obiegu prawnym w chwili orzekania organu (vide: wyroki NSA z 17 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1406/08; z dnia 9 listopada 2006 r., sygn. II OSK 1316/05; z dnia 14 października 1999 r., sygn. IV SA 1440/97; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie z dnia 25 wrzeąńia 2007 r., sygn. II SA/Kr 659/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2007 r., sygn. IV SA/Wa 2009/06; dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż w momencie rozstrzygnięcia o odmowie zmiany decyzji przyznających przedmiotowe świadczenia w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej, decyzje, których wniosek ten dotyczył, nie funkcjonowały już w obrocie prawnym, a to ze względu na wyczerpanie przyznanego nimi prawa do pobierania świadczenia rodzinnego wraz z nadejściem dnia [...]2014 r. W związku z powyższym uznać należy, iż decyzja organu przychylająca się do wniosku skarżącej byłaby w istocie bezprzedmiotowa, albowiem nie jest możliwym uchylenie lub zmiana w trybie art. 155 k.p.a. decyzji, która utraciła moc obowiązującą z racji na zrealizowanie zawartego w jej treści uprawnienia. Sąd popiera i przyjmuje za swój pogląd wyrażony przez NSA, iż w takiej sytuacji nie istnieje przedmiot wnioskowanej zmiany lub uchylenia (vide: wyrok NSA z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1431/08, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organ administracyjny, słusznie odmówił więc możliwości dokonania wnioskowanej zmiany decyzji ostatecznych na podstawie art. 155 k.p.a., a to ze względu na podniesioną przez ten organ i potwierdzoną przez Sąd w niniejszym orzeczeniu okoliczność nieistnienia w momencie orzekania pierwszoinstancyjnego decyzji mających być przedmiotem zmiany w obiegu prawnym.
Zauważyć ponadto należy, iż nawet gdyby okoliczności faktyczne w sprawie świadczyły o braku opisanej wyżej przeszkody, to i tak za niespełnioną uznać należałoby przesłankę zawartą w art. 155 k.p.a. dotyczącą nieistnienia przepisów szczególnych sprzeciwiających się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej, której dotyczy wniosek. Słusznie bowiem zauważył organ pierwszoinstancyjny, iż przepisem szczególnym w stosunku do art. 155 k.p.a. jest przepis art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 114 - dalej "u.ś.r."), zgodnie z którym organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli wystąpiły opisane w tym przepisie okoliczności. W orzecznictwie sądowym oraz w piśmiennictwie ukształtował się jednolity pogląd co do znaczenia użytego w tym przepisie sformułowania "przepisy szczególne", jako przesłanki negatywnej stosowania art. 155 k.p.a., zawartej w przepisach odrębnych. Chodzić tu będzie nie tylko o wyrażony expressis verbis zakaz zmieniania określonego rodzaju decyzji administracyjnych, czy też zakaz wynikający z istoty niektórych rozwiązań prawnych o charakterze restryktywnym (zob. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2002 r., str. 685 - 686), ale także uregulowany w poszczególnych ustawach "własny" tryb zmiany decyzji ostatecznej, wydanej w oparciu o przepisy takiej ustawy (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 118/14, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 32 ust. 1 wprowadza szczególne względem stosowanego w sprawach nieuregulowanych u.ś.r. (na mocy art. 32 ust. 2 u.ś.r.) Kodeksu postępowania administracyjnego warunki zmiany decyzji administracyjnej przyznającej prawo do świadczenia rodzinnego. Sąd popiera stanowisko, iż w odniesieniu do relacji art. 32 u.ś.r. i art. 155 k.p.a., w sytuacji gdy możliwe jest zastosowanie trybu z art. 32 u.ś.r. nie jest dopuszczalne stosowanie trybu z art. 155 k.p.a. Artykuł 32 u.ś.r. jest przepisem szczególnym i stąd też ma pierwszeństwo przed innymi trybami przewidzianymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Dopiero w sytuacji braku spełnienia przesłanek umożliwiających zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 32 u.ś.r., organ może zastosować tryb przewidziany w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego (Anna Kawecka, Joanna Sapeta, komentarz do art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych [w:] Katarzyna Małysa-Sulińska (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, : LEX 2015).
W odniesieniu do podniesionej w skardze okoliczności, iż organy nie wzięły pod uwagę rozbieżności w orzecznictwie w kwestii dotyczącej zasadności przyznawania zasiłku rodzinnego na każde z dzieci urodzonych po ciąży bliźniaczej, Sąd w całości popiera stanowisko organu odwoławczego, iż zarzut ten właściwy jest postępowaniu odwoławczemu od decyzji przyznającej świadczenie rodzinne, a nie postępowaniu dotyczącemu zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej. Przedmiotem postępowania w sprawie odmowy zmiany decyzji ostatecznej jest analiza, czy organ prawidłowo ocenił stan faktyczny w świetle warunków dopuszczalności odmowy zmiany tej decyzji. Również podnoszona przez skarżącą okoliczność powzięcia przez NSA uchwały z dnia 26 czerwca 2014, sygn. akt I OPS 15/13, nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem prawo przyznane tą decyzją do pobrania świadczenia rodzinnego zostało już zrealizowane i decyzję tę –uznać należy za wygasłą. Odmienny wniosek prowadziłby do niedopuszczalnej " sytuacji, w której okoliczność powzięcia uchwały przez NSA rozstrzygającej rozbieżności w orzecznictwie na korzyść strony postępowania, upoważnia ją do ponownego przyznania pobranego już świadczenia w drodze zmiany treści decyzji zrealizowanej i już pozbawionej mocy. Powzięcie przedmiotowej uchwały będzie miało wpływ na orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych o analogicznym charakterze, ale tylko w stosunku do decyzji pozostających w obrocie prawnym.
Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło