II SA/Bd 1224/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta M. T. z dnia [...] maja 2021 r., [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...]([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], znak: [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej określana jako kpa) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2021 r. poz. 1100, dalej określana jako ustawa o promocji zatrudnienia) po rozpoznaniu odwołania K. B. (dalej określana jako Skarżąca) od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...].05.2021 r., nr: [...], orzekającej o odmowie uznania za osobę bezrobotną z dniem [...].05.2021 r. - orzekł o uchyleniu ww. decyzji w całości i umorzeniu postępowania I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Skarżąca [...] .05.2021 r. przesłała do Powiatowego Urzędu Pracy dla Miasta T. wniosek o dokonanie rejestracji jako osoby bezrobotnej za pośrednictwem formularza elektronicznego w portalu praca.gov.pl. Z informacji zawartych w rejestrze PESEL wynika, że na stałe zameldowana jest ona w miejscowości B. w województwie [...] , czyli poza terenem działania wskazanego Urzędu. Prezydent Miasta T. wydał w dniu [...] .05.2021 r. decyzję orzekającą o odmowie uznania Skarżącej za osobę bezrobotną. Organ I instancji, wydając powyższą decyzję, kierował się definicją osoby bezrobotnej, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Organ ustalił, że Skarżąca posiada zameldowanie na pobyt stały w miejscowości B. położonej w województwie [...] , w powiecie b. i w związku z tym winna zostać zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. ze względu na fakt, że właściwym miejscowo dla miejsca zameldowania stałego jest wskazany urząd pracy. Skarżąca na terenie miasta T. nie posiada zameldowania. W konsekwencji, Prezydent Miasta T. nie był organem właściwym do wydania przedmiotowej decyzji. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła K. B., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 65 w zw. z art. 19 kpa poprzez ich niezastosowanie, co skutkuje nieważnością decyzji w związku z treścią art. 156 § 1 ust. 1 kpa. W ocenie odwołującej stanowisko organu jest nieprawidłowe, ponieważ zgodnie z art. 65 kpa jeżeli organ, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Zaskarżoną, powołaną na wstępie decyzją, Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie I instancji. W motywach rozstrzygnięcia wyjaśnił, że zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, w sposób jednoznaczny wskazuje właściwość organu do rozpoznania wniosku. Wiąże ją wyłącznie z miejscem zameldowania na pobyt czasowy lub stały. Miejsce zamieszkania określa właściwość organu wyłącznie w przypadku braku zameldowania. Organ wskazał, że miejsce zameldowania jest elementem definicji bezrobotnego, a nie jedynie czynnością o charakterze technicznym. Ze zgromadzonych dokumentów wynika, że Skarżąca nie spełniała wymogów, aby [...] .05.2021 r. uzyskać status osoby bezrobotnej w PUP dla Miasta T., bowiem w tym dniu nie posiadała zameldowania stałego ani czasowego na terenie miasta T. - co więcej, posiadała zameldowanie stałe na terenie powiatu b. Prezydent Miasta T. nie był właściwy miejscowo w sprawie do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania Skarżącej statusu osoby bezrobotnej, kierując się przesłanką pozaustawową. W takim przypadku zgodnie z art. 65 § 1 kpa organ, do którego złożono wniosek, powinien przekazać go do organu miejscowo właściwego. W konsekwencji, organ II instancji uznał, że należało wyeliminować z obiegu prawnego decyzję Prezydenta Miasta T. z [...] .05.2021 r. i umorzyć postępowanie organu I instancji, uznając, że nie zaistniały ustawowe przesłanki pozwalające na merytoryczne rozpatrzenie wniosku o zarejestrowanie jako osoby bezrobotnej przez PUP dla Miasta T. Skargę na ww. decyzję Wojewody złożyła Skarżąca, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 105 kpa poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania mimo braku przesłanek ku temu. W sprawie doszło do sytuacji, w której sprawa została rozstrzygnięta z naruszeniem przepisów o właściwości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że definicja zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia w sposób jednoznaczny wskazuje właściwość organu do rozpoznania wniosku. Wiąże ją wyłącznie z miejscem zameldowania na pobyt czasowy lub stały. Skarżąca nie była i nie jest zameldowana w T., co powoduje niemożność uznania organu – Powiatowego Urzędu Pracy w T. za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku niezależnie od celu jego złożenia (por. wyrok WSA w Krakowie z 20.02.2020 r. III SA/Kr 1415/19, WSA w Gliwicach z 11.12.2018 r. IV SA/Gl 761/18). Miejsce zamieszkania określa właściwość organu wyłącznie w przypadku braku zameldowania, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Skarżąca jest zameldowana na pobyt stały w miejscowości B., w województwie [...] , co determinuje właściwość miejscową organu i wniosek winien być przekazany do właściwego powiatowego urzędu pracy obejmującego zakresem działania tą miejscowość. Zasadność tego stanowiska potwierdzają zapisy § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 14 kwietnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 667). Sama kwestia statusu bezrobotnego nie zależy od właściwości organu, ale przesłanek merytorycznych uprawniających do jego przyznania (por. wyrok WSA w Gliwicach z 16.01.2018 r., IV SA/Gl 604/17; z 15.12.2017 r., IV SA/Gl 612/17; wyrok NSA z 18.01.2018 r., I OSK 1075/17, z 20.01.2017 r. I OSK 107/17). W związku z tak określoną właściwością miejscową organu w każdym przypadku, gdy organ administracji, do którego zgłosi się osoba wnioskująca o uznanie za bezrobotną, powinien złożony przez nią wniosek przekazać organowi właściwemu do jego rozpatrzenia, a wnioskodawcę o tym powiadomić. Nie upoważnia to jednak organu, który nie jest właściwy miejscowo w sprawie, do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. W takim przypadku zgodnie z regułami określonymi w art. 65 § 1 kpa, organ, do którego złożono wniosek, powinien przekazać go do organu miejscowo właściwego. Jest to o tyle istotne, że data złożenia wniosku ma znaczenie dla ustalenia daty przyznania statusu osoby bezrobotnej (por. wyrok WSA w Lublinie z 15.05.2018 r., II SA/Lu 1221/17). Zgodnie bowiem z art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu winno zawierać uzasadnienie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 16.02.2005 r., II SA/Gd 692/03). W rozpatrywanej sprawie organy administracji obu instancji, mimo że wiedziały, iż Skarżąca nie jest zameldowana pod wskazanym adresem w T., co powoduje, że nie są w sprawie właściwe, wydały merytoryczne rozstrzygnięcie odmawiające przyznania jej statusu osoby bezrobotnej, kierując się przesłanką pozaustawową. Dlatego też należy stwierdzić, że zostały spełnione przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 pkt 1 kpa, to jest orzekały w sprawie organy niewłaściwe. W konsekwencji, z powyższych względów, błędem było również uchylenie przez organ odwoławczy decyzji wydanej przez organ I instancji i umorzenie postępowania. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracji powinny dokonać ustaleń związanych z aktualnym miejscem zameldowania na pobyt stały lub czasowy Skarżącej i od tego uzależnić dalszy przebieg postępowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej powoływana jako "ppsa") w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 kpa, orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania obejmujących opłatę za czynności adwokata - 480 zł postanowiono stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query. Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta B., będącego siedzibą tutejszego Sądu, oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W konsekwencji w sprawie wydane zostało zarządzenie z dnia 28 września 2021 r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ppsa, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.