II SA/Bd 1367/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-03-25
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Wojciech Jarzembski, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie rejestracji automatu o niskich wygranych jest uzasadnione, gdy automat umożliwia grę za stawkę przekraczającą dopuszczalną prawem, a także możliwość wykasowania danych i modyfikacji oprogramowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie rejestracji automatu o niskich wygranych było zasadne, ponieważ automat nie spełniał wymogów ustawowych określonych w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Stwierdzono, że automat umożliwiał grę za stawkę przekraczającą dopuszczalną prawem (10 zł zamiast 0,50 zł) oraz posiadał wady techniczne, takie jak możliwość wykasowania danych i modyfikacji oprogramowania, co naruszało warunki rejestracji. Sąd podkreślił, że podstawą do cofnięcia rejestracji jest stwierdzenie niezgodności automatu z przepisami ustawy, co zostało potwierdzone badaniem przeprowadzonym przez upoważnioną jednostkę badającą.Stan faktyczny
Spółka F. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. o cofnięciu rejestracji automatu o niskich wygranych. Organ pierwszej instancji cofnął rejestrację, wskazując na niespełnienie przez automat warunków ustawowych, w tym przekroczenie maksymalnej stawki za grę oraz wady techniczne. Skarżąca spółka zarzuciła m.in. wadliwość opinii jednostki badającej oraz naruszenie przepisów postępowania. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, podtrzymując argumentację organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, podnosząc szereg zarzutów dotyczących m.in. błędnej wykładni przepisów, wadliwości upoważnienia jednostki badającej oraz naruszenia przepisów Konstytucji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi spółki F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych oddala skargę.
Decyzją z dnia ... 2014 r., nr ... Naczelnik Urzędu Celnego w T., na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 748 ze zm. dalej "O.p"), oraz art. 8, art. 23a ust. 7, art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 z zm. w skrócie "u.g.h.") w zw. z art. 11 i art. 14 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 134, poz. 779), po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu, cofnął rejestrację automatu o niskich wygranych "A", nr fabr. ..., nr rej. ..., ponieważ nie spełnia on ustawowych warunków. Wskazał, iż już na etapie kontroli ujawniono, że maksymalna stawka za udział w jednej grze wynosi 10,00 zł, co przewyższa maksymalną stawkę za udział w jednej grze wskazaną w art. 129 ust. 3 u.g.h. Również biegły sądowy stwierdził, że przedmiotowy automat o niskich wygranych nie jest zgodny z u.g.h. Ustalenia te potwierdziła upoważniona przez Ministra Finansów jednostka badająca Izba Celna w B. - Wydział Laboratorium Celne w opinii z badania sprawdzającego nr ... z ... 2014 r., z której wynika, że ww. automat nie spełnia warunków określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h., albowiem maksymalna stawka za grę na tym automacie wynosić może 10 zł. Nadto istnieje: 1 możliwość wykasowania elektronicznego systemu trwałej rejestracji i zapamiętywania danych z poziomu opcji serwisowych automatu bez naruszania plomb oraz możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych automatu bez naruszania plomb jednostki badającej, 2. niespełnienie warunku ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania - możliwość zmiany minimalnej oraz maksymalnej stawki za grę z poziomu opcji serwisowych (bez ingerencji w płyty główne oraz bez naruszania plomb jednostki badającej), umożliwiającej ustawienie stawki za grę w wysokości wyższej od wartości dopuszczalnej prawem, 3. niespełnienie warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h., w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę: a) stwierdzono przekroczenia maksymalnej stawki za grę - do 10 zł, b) stwierdzono przekroczenie wartości maksymalnej jednorazowej wygranej do 20.000 zł, 4. niespełnienie wymogu wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych, 5.niespełnienie warunku zabezpieczenia liczników elektromechanicznych przed próbą zmiany wskazań, stwierdzono możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych bez ingerencji w płyty główne, obudowę licznika oraz bez naruszania plomb zabezpieczających, 6. niespełnienie warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu.
Od tej decyzji "B" złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zarzucając naruszenie:
- art. 23 b ust. 3 i 5 w związku z art. 23 f oraz art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. u.g.h. w zw. z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3 i art 16 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 30.08.2002 r. o systemie oceny zgodności oraz w zw. z art. 58 § 1 K.c. poprzez oparcie rozstrzygnięcia o opinię jednostki badającej, która nie przedłożyła Ministrowi Finansów właściwej akredytacji, czyli na dzień jej sporządzenia nie posiadała uprawnienia do wydania takiej opinii,
- art. 23b ust. 3 u.g.h. w zw. z § 7 ust. 2 pkt 2, § 22 Zarządzenia nr 28 Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2013 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF, poz. 19), w zw. z § 1 ust. 2 i § 6 ust. 2 zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 29 października 2009 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF, poz. 72) oraz w zw. z art. 58 § 1 Kc i art. 7 Konstytucji poprzez uznanie, iż Izba Celna w Białymstoku jest jednostką badającą;
-art. 180 § 1 o.p. poprzez przyjęcie, że opinia sporządzona przez Izbę Celną w B. może stanowić dowód w sprawie;
-art. 210 § 4 o.p. poprzez brak uzasadnienia co do wykładni art. 129 ust. 3 u.g.h. i co do definicji pojęcia "jednorazowa wygrana", "stawka za udział w jednej grze";
-art. 129 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt 3,4 i 11 oraz art. 8 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22.06.1998 r. poprzez nieuznanie jego uregulowania za przepis techniczny, który powinien zostać notyfikowany Komisji Europejskiej.
Wskazano, że zgodnie z art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. Minister Finansów może udzielić upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier wyłącznie jednostce badającej, która posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji. Jedynym certyfikatem akredytacji posiadanym przez Izbę Celnej B. jest wydany przez Polskie Centrum Akredytacji certyfikat nr ....
Skarżąca spółka zarzuciła wadliwości postępowania w zakresie uzasadnienia prawnego i oceny technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych i skutków braku ich notyfikacji.
Na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. art. 8, art. 23a ust. 7, art. 129 ust. 1 i 3 ww. u.g.h., w zw. z art. 11 i art. 14 ww. ustawy z dnia 26 maja 2011 r., dnia ... 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją nr ... utrzymał w mocy ww. decyzję z ... 2014 r. Wg organu sankcja wynikająca z art. 23a ust. 7 u.h.g. o cofnięciu rejestracji przedmiotowego automatu została prawidłowo zastosowana przez organ I instancji. Wg organu odwoławczego definicja gry na automatach o niskich wygranych w art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych, jak i w art. 129 ust. 3 u.g.h. nie przewidywała możliwości podwyższenia wartości jednorazowej gry oraz wartości jednorazowej wygranej, i Spółka winna była zapewnić działanie automatu w sposób zgodny z warunkami rejestracji oraz z ustawowo określoną wartością jednorazowej wygranej i maksymalną stawką za udział w jednej grze. Przeprowadzony eksperyment odtworzenia gry na automacie wykazał, że automat umożliwiał zagranie za stawki przekraczające wartość dopuszczalnych stawek, co potwierdziły: opinia biegłego sądowego i opinia jednostki badającej z badań sprawdzających. Stwierdzono wówczas: 1. możliwość wykasowania elektronicznego systemu trwałej rejestracji i zapamiętywania danych z poziomu opcji serwisowych automatu bez naruszania plomb jednostki badającej oraz możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych automatu bez naruszania plomb automatu bez naruszania plomb 2. niespełnienie warunku ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania -możliwość zmiany minimalnej oraz maksymalnej stawki za grę z poziomu opcji serwisowych (bez ingerencji w płyty główne oraz bez naruszania plomb), umożliwiającej ustawienie stawki za grę w wysokości wyższej od wartości dopuszczalnej prawem, 3.niespełnienie warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h., w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę: a) stwierdzono przekroczenia maksymalnej stawki za grę –do 10 zł, b) stwierdzono przekroczenie wartości maksymalnej jednorazowej wygranej do 20.000 zł, 4. niespełnienie wymogu wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych, 5. niespełnienie warunku zabezpieczenia liczników elektromechanicznych przed próbą zmiany wskazań, stwierdzono możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych bez ingerencji w płyty główne, obudowę licznika oraz bez naruszania plomb zabezpieczających, 6. niespełnienie warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu.
W świetle art. 23a ust. 7 u.g.h., wystarczające dla cofnięcia rejestracji jest stwierdzenie niezgodności automatu z warunkami określonymi w ustawie, i nie ma znaczenia fakt, czy automat utracił cechy techniczne pozwalające na prowadzenie gier odpowiadających definicji ustawowej gry na automatach o niskich wygranych, czy od początku ich nie posiadał, mimo że został zarejestrowany. Podstawą cofnięcia rejestracji jest stwierdzenie, że automat nie spełnia wymogów ustawowych, a te określa art. 129 ust. 3 u.g.h. wskazując, że są to urządzenia mechaniczne, elektromechaniczne i elektroniczne, pozwalające na gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Podstawą i dowodem cofnięcia rejestracji może być wyłącznie dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą potwierdzający, iż zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych ustawą, gdyż tylko jednostka badająca upoważniona przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, spełniająca warunki o których mowa w art. 23f u.g.h., może w badaniu sprawdzającym ustalić, czy automat do gier spełnia warunki określone w ustawie. Sporny automat przeszedł wymaganą u.g.h. procedurę sprawdzającą co do spełnienia określonych nią warunków. Badanie przeprowadziła upoważniona przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostka badająca - Izba Celna w B., Wydział Laboratorium Celne. Upoważnienie wydano w oparciu o właściwą podstawę prawną i przez właściwy organ, wskazując zakres upoważnienia. W opinii z badania sprawdzającego jednostka badająca stwierdziła negatywny wynik badania w zakresie zapewnienia grze na badanym automacie nieprzekraczania ustawowej maksymalnej stawki tym za udział w jednej grze. Wynika z niej, że automat nie spełnia wymogów art. 129 ust. 3 u.g.h., albowiem dopuszcza gry przy stawkach 100 punktów kredytowych (10 zł) przez co nie spełnia warunków rejestracji automatu o niskich wygranych. Odnosząc się do zarzutów dot. naruszenia art. 121, art. 124, art. 191 i art. 210 O.p. oraz art. 23a ust. 7 w zw. z art. 23b ust. 1 u.g.h., organ odwoławczy uznał je za nieuzasadnione, ponieważ postępowanie przeprowadzono prawidłowo, decyzję oparto o całokształt materiału dowodowego który jest kompletny i wyczerpujący. Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji Spółki, podważającej kompetencje Laboratorium Celnego w B. do prowadzenia badań automatów do gier, wskazując na art. 23f ust. 1 u.g.h., wg którego upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych. Jednym z warunków udzielenia upoważnienia jest przedstawienie akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement) – art. 23f ust 1 pkt 1 i ust 2 9 i pkt 1. Upoważnienie jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności i akredytacji (ust. 3), odmowa jego wydania następuje w drodze decyzji (ust. 4), w określonych w ustawie przypadkach może być cofnięte w drodze decyzji ministra (ust. 5). Ponadto ww. minister podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (ust. 6). Przepis ten wprowadzono do ustawy nowelizacją z 2011 r. (ustawa dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. Nr 134, poz. 779). W nowelizacji znalazł się przepis przejściowy - art. 12 ust. 1, wg którego podmioty będące w dniu wejścia w życie tej ustawy jednostkami badającymi upoważnionymi przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier, uznaje się za jednostki badające upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier zgodnie z przepisami art. 23f u.h.g. Z ust. 2 wynika m.in., że podmiot, który został w tym trybie uznany za upoważnioną jednostkę badającą jest obowiązany do złożenia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy (tj. do 14 lipca 2012 r.), dokumentu akredytacji, wystawionego zgodnie z wymogami określonymi w art. 23f ust. 2 pkt 1 ustawy o grach hazardowych. Sankcją za niedopełnienie tego warunku jest wygaśnięcie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 12 ust. 3). Jednostka badająca lzba Celna w B. uzyskała upoważnienie do badań nr ... w dniu ... 2012 r., czyli po dacie wejścia w życie zmian do u.g.h., nie było zatem podstaw do kwestionowania i dalszej merytorycznej oceny prawidłowości upoważnienia udzielonego przez Ministra Finansów jednostce badającej, gdyż byłoby to wkroczenie w kompetencje Ministra Finansów bez podstawy prawnej. Z art. 23f wynika, że Minister jest właściwy do kontroli, udzielania upoważnień, odmowy ich udzielenia lub cofnięcia już udzielonych upoważnień. Z art. 23f ust. 1 pkt 1 nie wynika, jaki rodzaj i charakter ma mieć akredytacja udzielona przez wymienione w przepisie podmioty. To Minister decyduje, czy posiadana przez jednostkę badającą akredytacja jest odpowiednia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Udzielenie upoważnienia i umieszczenie jej w wykazie jednostek badających przez Ministra oznacza, że przedstawione przez nią dokumenty zostały uznane za spełniające odpowiednie przesłanki z art. 23f ust. 1 u.g.h. Ocena spełnienia przesłanek udzielenia upoważnienia do badań automatów i urządzeń do gier wymaga wiedzy technicznej dotyczącej warunków prawnych uzyskania upoważnienia, której nie posiada organ badający zgodność z prawem przedmiotowej decyzji. Powoływanie się na informacje ze stron internetowych Polskiego Centrum Akredytacji nie może stanowić argumentu podważającego dane zawarte w dokumentach urzędowych. Organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu nie mają uprawnienia do podważania czy weryfikacji upoważnień Ministra Finansów udzielonych jednostkom badającym. Stąd zastrzeżenia co do obiektywizmu jednostki badającej, w strukturach Służby Celnej, nie mogą stanowić wystarczającego uzasadnienia dla odmowy poddania automatu badaniu przez tą jednostkę. Przeprowadzone badanie potwierdziło, że sporny automat nie spełnia warunków określonych w ustawie, istniały zatem podstawy do zastosowania przepisu art. 23a ust. 7 u.h.g.
Odnosząc się do wyjaśnienia pojęcia "jedna gra" organ wskazał, iż w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.h.g. za jedną grę należy uznać zamknięty cykl rozpoczynający się uruchomieniem gry i kończący się wraz z jej finałem, niezależnie od tego czy dana gra ma przebieg jednoetapowy czy też składający się z wielu etapów (losowań), a pod pojęciem maksymalnej stawki za udział w jednej grze należy uznać kwotę najwyższej opłaty, jaką grający może poddać ryzyku w trakcie tak rozumianej jednej gry.
Odnosząc się do odwołania w którym strona zakwestionowała przepis art. 129 ust. 3 u.g.h., który wg Spółki jest bezskuteczny wskutek nienotyfikowania ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. u.g.h., organ odwoławczy podkreślił, że wcześniej obowiązująca ustawa, pod rządami której Spółka uzyskiwała zezwolenie, zawierała identyczną wręcz definicję automatu do gier o niskich wygranych, jak również bardzo podobnie regulowała sytuację związaną z cofnięciem jego rejestracji. Ze swej istoty bowiem przepis ten (brak wprowadzenia nim jakichkolwiek nowych warunków, cel regulacji) nie może mieć wpływu, a tym bardziej istotnego, na właściwości lub sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Analogiczne w omawianym zakresie rozwiązanie prawne w u.g.h. oraz ustawie o grach i zakładach wzajemnych, świadczy także, że podmiot, któremu udzielono zezwolenia na prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, już w momencie ubiegania się o to zezwolenie, a później prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych, musiał mieć świadomość, iż naruszenie warunków rejestracji skutkuje cofnięciem poświadczenia rejestracji takiego automatu. Te same więc konsekwencje prawne naruszenia warunków rejestracji w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, taka sama świadomość tego stanu rzeczy podmiotu prowadzącego taką działalność oraz ten sam cel i charakter regulacji zawartych w przepisach dotyczących cofnięcia rejestracji automatów i art.129 ust. 3 u.g.h. oraz w dotychczas obowiązującej ustawie o grach i zakładach wzajemnych, wyrażające się w braku wpływu tych regulacji na obrót i właściwości automatów do gier o niskich wygranych, jako regulacji nie zawierających zakazów wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności na tych automatach, lecz sankcjonujących określony stan faktyczny związany z prowadzeniem działalności na tych automatach, powoduje iż w kontrolowanej sprawie nie wystąpiły i nie mogły wystąpić warunki, w oparciu o które Trybunał Sprawiedliwości, zobowiązał sąd krajowy do dokonywania oceny technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych. Wg organu przepisy u.g.h. nie doprowadziły do żadnej zmiany sytuacji podmiotu w porównaniu z sytuacją, jaką zastałby podmiot prowadząc działalność pod rządami poprzednio obowiązującej (ustawy o grach i zakładach wzajemnych). W takim przypadku sytuacja wyznaczona normami prawnymi, których treść zrekonstruowana została na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych nie różni się w żaden sposób od sytuacji wyznaczonej normami prawnymi wynikającymi z przepisów wcześniej obowiązującej ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W konsekwencji na skutek zastosowania przepisów ustawy o grach hazardowych ustawy nie dochodzi do ograniczenia możliwości działalności w zakresie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych.
W skardze na ww. decyzję z ... 2014 r. "B" Sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, zarzucając naruszenie prawa materialnego: 1) art. 23f ust. 6 u.g.h. w zw. z art.. 23b ust. 3 i art. 23f ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 i ust. 5 pkt 1 u.g.h. i z art. 129 ust. 3 i art. 2 ust. 3 i ust 5 u.g.h. oraz w zw. z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3, art. 16 ust 2 pkt 5. ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 30.08.2002 r. o systemie oceny zgodności oraz art. 5 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9.07.2008 r. ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) Nr 339/93 i art. 58 § 1 KC - przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że z samego faktu udzielenia Izbie Celnej w B. upoważnienia przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów urządzeń do gier oraz z samego faktu figurowania takiego podmiotu w charakterze jednostki badającej na stronie internetowej Ministerstwa Finansów wynika uzyskanie statusu jednostki badającej, podczas gdy wiadomość publikowana w internecie nie jest ani źródłem prawa, ani źródłem uprawnień kogokolwiek, sam fakt udzielenia upoważnienia nie przesądza jeszcze o uzyskaniu przez dany podmiot statusu jednostki badającej i możliwości przeprowadzania w tym charakterze badań sprawdzających, gdyż upoważnienie jest udzielane na okres nie dłuższy niż okres ważności akredytacji, a w ślad za tym do uzyskania statusu jednostki badającej konieczne jest zarówno udzielenie ważnego upoważnienia przez Ministra Finansów jak i posiadanie przez dany podmiot właściwy akredytacji (adekwatnej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier), nadto upoważnienie udzielone wbrew warunkom ustawy jest nieważne z mocy prawa,
2) art. 23b ust. 3 u.g.h. w zw. z § 7 ust. 2 pkt 5 i § 22 zarządzenia nr 28 Ministra Finansów z dnia 28.06.2013 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym z § 1 ust. 2 i § 6 ust. 2 zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 29.10.2009 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym oraz w związku z art. 58 § 1 KC i art. 7 Konstytucji, przez ich niezastosowanie i dokonanie błędnej oceny, że Izba Celna w B. jest jednostką badającą, pomimo iż w dniu ....2012 r. (data udzielenia upoważnienia przez Ministra Finansów) przepisy prawa nie zezwalały Izbie Celnej w B. co do zasady na prowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier,
3) art. 129 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 18 ust. 1 u.g.h. i w zw. z art. 22 Konstytucji przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że "stawką za udział w jednej grze" nie jest wyłącznie opłata/cena za przystąpienie do jedne gry pobierana z licznika wpłat, lecz wszelkie wartości podlegające ryzyku podczas rozpoczęcia gry i w jej trakcie, co prowadzi do wniosków ewidentnie sprzecznych z wykładnią gramatyczną i systemową cyt. przepisów oraz narusza zakaz dokonywania wykładni per non est, a nadto dokonywanie wykładni przepisu ograniczającego swobodę działalności gospodarczej w oparciu o kryteria pozajęzykowe jest niedopuszczalne z perspektywy art. 22 Konstytucji, gdyż tego rodzaju ograniczeń nie wolno domniemywać ani dorozumiewać oraz naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
4) art. 120 O.p., co polegało na wyrażeniu stanowiska, że skoro Minister Finansów udzielił upoważnienia Izbie Celnej w B. w zakresie badań technicznych automatów i urządzeń do gier, pomimo iż Izba ta nigdy nie posiadała certyfikatu akredytacji w zakresie adekwatnym do tematyki badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, jakimi są automaty do gier (w tym o niskich wygranych), to inne organy administracji publicznej są zwolnione od działania na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, podczas gdy zgodnie z art. 120 O.p. wszystkie organy administracji publicznej powinny działać na podstawie przepisów prawa, a brak uwzględnienia prawa przez jeden z organów (Ministra Finansów) nie ma wpływu na ocenę legalności rozstrzygnięcia innego organu,
5) art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. przez wyrażenie w dowolnego stanowiska, że w przebadanym automacie jest naruszone kryterium "jednorazowej wygranej" w sytuacji, gdy z opinii Izby Celnej w B. podającej się za jednostkę badającą, odnośnie opisu rozgrywanych super gier (SG) - z których istnieniem opinia wiąże przekroczenie pułapu jednorazowej wygranej wynika, że każda pojedyncza super gra kosztuje i łączy się z pobraniem opłaty z licznika kredyt, nadto każda pojedyncza gra jest losowaniem z niepewnym wynikiem każdego z tych losowań (w tym możliwością przegranej), a zatem przy niezdefiniowaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak organ rozumie ustawowe pojęcie "jednorazowej wygranej", decyzja ta nie wyjaśnia podstawy prawnej i jest w tym względzie nieczytelna dla adresata, gdyż nie wiadomo, czy organ posługując się nieujawnioną w decyzji wykładnią pozajęzykową, za jednorazową wygraną uznaje sumę szeregu jednorazowych wygranych osiągniętych w szeregu odpłatnych gier z niewiadomym z góry wynikiem każdej z tych gier (tzw. wygraną daną wiele razy z wielu odpłatnych gier), czy też ustalenie faktyczne, iż doszło do naruszenia kryterium jednorazowej wygranej jest wynikiem niedbałego rozważenia materiału dowodowego i przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zaś do przepisów art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy wynika natomiast, że organ pierwszej instancji, czyli Naczelnik Urzędu Celnego w T., dysponując opinią biegłego sądowego sporządzoną ... 2010 r. w postępowaniu karno-skarbowym, które prowadzi Naczelnik Urzędu Celnego w B. oraz protokołem z kontroli z ... 2010 r. przez tegoż Naczelnika dniu ... 2011 r. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych "A", typ video nr fabr. ..., nr rej. ... r. Z akt wynika także, że w dniu ... 2014 r. organ I instancji zlecił Jednostce Badającej do badania przedmiotowy automat do gier i w dniu ... 2014 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła opinia z badaniami sprawdzającego nr ... z dnia ... 2014 r. sporządzona przez Jednostkę Badającą – Izba Celna w B. Wydział Laboratorium Celne z negatywnym wynikiem badania. Powyższe dokumenty były podstawą wydania decyzji zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i zaskarżonej decyzji.
Badając zgodność zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że po myśli art. 129 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy jest prowadzona do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym udzielono zezwoleń, według przepisów dotychczasowych (tj. przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych - Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27), o ile ustawa nie stanowi inaczej. Dokonując oceny prawnej zaskarżonej decyzji należy także stwierdzić, że ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz i niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 14 lipca 2011 r., wprowadzono do ww. ustawy o grach hazardowych procedurę weryfikacji dotychczasowych rejestracji automatów do gier o niskich wygranych. W art. 11 ust. 1 ww. ustawy z 26 maja 2011 r. nowelizującej u.g.h., ustawodawca postanowił, że poświadczenia rejestracji dokonane na podstawie dotychczasowych przepisów w celu dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier, o których mowa w art. 23a ust. 1 u.g.h., zachowują swą ważność do czasu ich wygaśnięcia albo do czasu ich cofnięcia zgodnie z art. 23a ust. 6 i 7 u.g.h. Przepis art. 11 ust. 2 tejże ustawy nowelizującej stanowi, że przepisy art. 23a, art. 23c i art. 23e ust. 1 i 2 u.g.h. stosuje się odpowiednio również do eksploatacji automatów i automatów do gier o niskich wygranych przez podmioty prowadzące działalność na podstawie art. 129 ust. 1 u.g.h., do czasu wygaśnięcia udzielonego zezwolenia. Stosownie do wprowadzonej do u.g.h. mającego zastosowanie do stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, po myśli ww. przepisu przejściowego i art. 14 ustawy zmieniającej przepisu art. 23a ust. 7 u.g.h., naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Oznacza to, że podstawą do cofnięcia rejestracji jest ustalenie uprawnionego organu, iż automat nie spełnia wymogów ustawowych, a te określa przepis art. 129 ust. 3 u.g.h., wskazując, że są to urządzenia mechaniczne, elektromechaniczne i elektroniczne, pozwalające na gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.
Ww. ustawa nowelizująca u.g.h. wprowadziła art. 23b. co spowodowało zastąpienie § 14 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych tymże ustawowym – co należy zaakcentować –przepisem. Zgodnie z art. 23b ust. 1 u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać urządzenie lub automat badaniu sprawdzającemu. W myśl art. 23a ust. 4 u.g.h. badanie sprawdzające przeprowadza jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W świetle zaś przywołanych już powyżej dokumentów, wystąpiło w niniejszej sprawie uzasadnione podejrzenie, że automat będący przedmiotem decyzji nie spełnia warunków określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, stwierdzić trzeba, że zarzucane naruszenie aby były skuteczne muszą mieć walor istotności. To zaś oznacza, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Takie naruszenia przepisów mogłyby uzasadniać zastosowanie przez Sąd środka przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oceniając zasadność podnoszonych w skardze zarzutów przede wszystkim należy wskazać, że punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania podatkowego jest zasada wyrażona w art. 120 O.p., wg której organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, stanowiąca konkretyzację normy konstytucyjnej zawartej w art. 7 Konstytucji. Zgodnie zaś z art. 125 § 1, organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia; a w myśl art. 187 § 1 organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przepisy te są konkretyzacją, zasady prawdy materialnej, przewidzianej z art. 122 O.p. poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. Rzeczą organu jest udowodnienie każdego faktu za pomocą, wszystkich dostępnych środków dowodowych, celem wydania właściwego orzeczenia.
W polskiej procedurze podatkowej obowiązuje zgodnie z przepisami z art. 122 i art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów, w myśl której organy prowadzące postępowanie mają swobodę w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Wg art. 180 § 1 O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a na podstawie ww. art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wg art. 192 O.p., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zarówno materiał dowodowy i jego ocena winny - zgodnie z art. 210 § 4 O.p. - znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienie faktyczne powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 124 O.p., zgodnie z którym organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Niewątpliwie uzasadnienie zaskarżonej decyzji, wbrew stanowisku skarżącej, spełnia wszystkie ww. kryteria.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy zauważyć, że zastosowany przez organy przepis art. 23a ust. 7 u.g.h. obowiązujący od 14.07.2011 r. – będący materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji - nie naruszał prawa unijnego w zakresie procedury udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych, tj. Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 2008 r., ponieważ projekt ustawy zmieniającej, zawierający między innymi ten przepis, został notyfikowany Komisji Europejskiej, a okres obowiązkowego wstrzymania procedury legislacyjnej upłynął 17.12.2010 r., jak wskazano w piśmie Prezesa Rady Ministrów z 28.01.2011 r., nr RM 10.02.10, kierowanym do Marszałka Sejmu, którym przesłano do Sejmu projekt tej ustawy (druk nr 3860 dostępny na stronie http://sejm.gov.pl). Jak trafnie stwierdził organ odwoławczy, projekt nowelizacji u.g.h. został notyfikowany Komisji Europejskiej 16.09.2010 r. po numerem 2010/0622/PL. Należy także zauważyć, że ewentualnie techniczny charakter mogą mieć przepisy, które mogą powodować ograniczenia, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach w wypadku ustalenia, że wprowadzają one warunki mogące mieć wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a nie przepisy dopuszczające cofnięcie poświadczenia rejestracji w przypadku, gdy ujawniono, że automat nie spełnia przesłanek ustawowych do jego rejestracji.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów podkreślić należy, że podstawą cofnięcia rejestracji automatu może być wyłącznie dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą potwierdzający, iż zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia ww. warunków określonych w ustawie o grach hazardowych. Tylko bowiem jednostka badająca upoważniona przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, spełniająca warunki, o których mowa w art. 23f u.g.h., może w badaniu sprawdzającym ustalić, czy automat do gier spełnia warunki określone w ustawie.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy sporny automat przeszedł wymaganą ustawą procedurę sprawdzającą spełnianie warunków określonych w ustawie. Badanie przeprowadziła upoważniona przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostka badająca - Izba Celna w B. Wydział Laboratorium Celne. Upoważnienie to zostało wydane w oparciu o właściwą podstawę prawną i upoważniony do tego organ i wskazuje zakres upoważnienia. Nie można więc podzielić zarzutu dotyczącego dopuszczenia przez organy dowodu z opinii jednostki badającej niegwarantującej odpowiedniego standardu badań i niezapewniającej obiektywizmu w ich przeprowadzeniu. Podkreślić bowiem wypada, że to do wyłącznych kompetencji organu prowadzącego postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu należał wybór jednostki badającej. Jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest wybór takiej jednostki spośród wykazu jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier ogłoszonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Wykaz jednostek badających i upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier w myśl art. 23f ust. 6 u.g.h., minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, a ww. jednostka badająca widniała na niej w dacie wydawania przez nią opinii i widnieje również obecnie.
Rozpoznając skargę sąd podzielił stanowisko zawarte w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide np. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp z 2.10.2013 r., II SA/Go 743/13), że z art. 23f ust. 1-6 u.g.h. wynika, iż podanie do publicznej wiadomości wykazu jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier stanowi wystarczającą podstawę do zwrócenia się z odpowiednim zleceniem. Jeżeli bowiem upoważnienie do badań technicznych udzielane jest na określony czas, a w wykazie, o którym mowa w ust. 6, właściwy minister umieszcza tylko jednostki upoważnione, to oznacza to, że dany wykaz winien być aktualizowany przez wskazany organ administracyjny i powinien uwzględniać jedynie te jednostki badające, które spełniają wszystkie wymagane prawem warunki. Z treści wykazu jednostek upoważnionych przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier opublikowanego na jego stronie internetowej wynika, że Izba Celna w B. Wydział Laboratorium Celne znajduje się na tym wykazie. Upoważnienie jest aktem wewnętrznym Ministra Finansów, na podstawie którego dokonuje on wyboru jednostek umocowanych do prowadzenia odpowiednich badań. Nie stanowi ono rozstrzygnięcia kwestii materialnoprawnej, nie tworzy na rzecz innych podmiotów żadnych praw i obowiązków. Jego adresatem jest jednostka badająca. Udzielenie upoważnienia jest realizacją zadań Ministra Finansów, a wybór jednostki badającej nie jest dowolny, ale zdeterminowany spełnieniem odpowiednich warunków przez daną jednostkę (vide wyrok WSA w Białymstoku z 21.06.2012 r., II SA/Bd 266/12). Podstawowe kryteria udzielenia upoważnienia jednostce badającej odnoszą się przede wszystkim do poziomu jej fachowości (art. 23f ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h.) i bezstronności, wyrażającej się głównie w autonomii względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, mającej konkretny wymiar podmiotowy (zakaz określonych relacji). Z u.g.h. nie wynika uprawnienie dla podmiotu eksploatującego automaty do zainicjowania postępowania w sprawie upoważnienia dla określonej jednostki badającej udziału w takim postępowaniu, czy złożenia wniosku o cofnięcie jednostce badającej takiego upoważnienia. Byłoby to bowiem oddanie podmiotowi eksploatującemu automaty uprawnień do wyznaczania podmiotów, których opinia przesądza o możliwości eksploatacji tych automatów (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 20.11.2012 r., VI SA/Wa 1536/12).
W opinii technicznej w niniejszej sprawie jednostka badająca stwierdziła negatywny wynik badania w zakresie zapewnienia grze na badanym automacie nieprzekraczania ustawowej maksymalnej stawki za udział w jednej grze oraz nieprzekraczania ustawowej maksymalnej wartości jednorazowej wygranej (art. 129 ust. 3 u.g.h.). Z tego powodu automat w obecnym stanie prawnym nie spełnia warunków rejestracji automatu o niskich wygranych. Konstrukcja automatu nie zapewnia prawidłowego ustalenia maksymalnej stawki oraz nie zapewnia uniemożliwiania przekraczania wartości maksymalnej stawki, o której mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h., w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane, co spowodowało określenie negatywnego wyniku badań. W świetle stanowiącego podstawę prawną decyzji cofającej rejestrację automatu art. 23a ust. 7 u.g.h., wystarczające dla cofnięcia rejestracji jest stwierdzenie niezgodności automatu z warunkami określonymi w ustawie. Bez znaczenia jest fakt, czy automat utracił cechy techniczne pozwalające na prowadzenie gier odpowiadających definicji ustawowej gry na automatach o niskich wygranych, czy od początku ich nie posiadał, mimo że został zarejestrowany jako automat do takich gier (por. wyrok WSA w Białymstoku z 27.08.2013 r., II SA/Bk 349/13). W ocenie Sądu, jeżeli wystąpi sytuacja, w której po uzyskaniu opinii przez wdrożenie obowiązkowe trybu ustawowego (art. 23b u.g.h.), w sprawie nadal istnieją wątpliwości, czy automat nie spełnia warunku ustawowego, w szczególności gdy wątpliwości te wynikają z treści opinii wydanej w toku postępowania, to co należało postąpić tak jak uczynił organ w niniejszej sprawie i należało wydać decyzję, opierając się na wnioskach kwestionowanej przez skarżącą opinii jednostki badającej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów również uznać należy je za całkowicie nieuzasadnione. W ocenie Sądu organy obu instancji przeprowadziły prawidłowo całe postępowanie dowodowe, swoje rozstrzygnięcia opierając o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, który ma walor kompletności i jest wyczerpujący. Sąd podziela całkowicie przedstawione w orzecznictwie sądów stanowisko, w myśl którego badanie sprawdzające prowadzone w trybie art. 23b u.g.h. nie jest opinią biegłych w rozumieniu art. 197 O.p. Powołanie na biegłego następuje z urzędu, jeżeli opinii biegłego wymagają przepisy prawa podatkowego (art. 197 § 2). Do wyłączenia biegłego stosuje się odpowiednio przepisy art. 130 § 1 i 2 O.p. W pozostałym zakresie do biegłych stosuje się przepisy dotyczące przesłuchania świadków (art. 197 § 3). Z przepisów u.g.h. wynika, że podstawą cofnięcia rejestracji automatu może być wyłącznie dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą potwierdzający, iż zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Zatem, co istotne, nie może to być jakikolwiek inny dowód, np. opinia biegłego albo eksperyment funkcjonariusza celnego (Wyrok WSA w Bydgoszczy z 23.01.2013 r., I SA/Bd 999/12; wyrok WSA w Gdańsku z 19.04.2012 r., sygn. akt III SA/Gd 172/12; dostępne na stronie internetowej: orzeczenia. nsa.gov.pl; wyrok WSA w Białymstoku z 6.06.2013 II SA/Bk 106/13, LEX hr 1328562). Podobny pogląd wyraził wcześniej NSA (w wyrokach z 29.11.2011 r. w sprawach II GSK 1031/11 i II GSK 1262/11), który dokonując wykładni celowościowej przepisów regulujących kwestię podmiotu właściwego do przeprowadzenia wskazanego badania sprawdzającego jednoznacznie stwierdził, że badania przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą nie można utożsamiać z innym dowodem w postaci np. opinii biegłego. Wynik badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23 b u.g.h., nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu art. 197 o.p., stąd nie można skutecznie żądać wyłączenia wszystkich osób laboratorium jako biegłych czy też laboratorium jako całej instytucji.
Odnosząc się do brzmienia art. 129 ust. 3 u.g.h., definiującego pojęcie "gry na automatach o niskich wygranych" i wskazując m.in. na "wartość jednorazowej wygranej"
"wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze", to przy wykładni pojęć jednorazowej wygranej" i "jednej gry" należy zgodzić się z organem odwoławczym, że jeśli w tej samej grze gracz poddaje ryzyku stawkę postawioną na jej początku, a także wygrane uzyskane w trakcie tej gry, to oznacza to, że ocena stawki w całej grze wymaga dokonania zsumowania kwoty, którą zaryzykowano na początku gry, jak też kwot wygranych i zaryzykowanych w toku tej samej gry. Zapis art. 129 ust. 3 u.g.h. należy czytać łącznie, co oznacza, że odniesienie wartości jednorazowej wygranej i wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze należy przyporządkować do jednego i tego samego zdarzenia. Gdyby przyjąć, że w rozumieniu jednej gry stawką za udział w grze byłaby wyłącznie stawka pobierana z licznika "Kredyt" (bez względu na ilość uruchomień bębnów i rozegranych pojedynczych gier) rozpoczynająca jedną grę, a
wygraną - wygrana z pojedynczego losowania, a nie z pojedynczej gry (będącej w takiej sytuacji sumą wielu losowań), to spowodowałoby to sytuację, kiedy gracz jednorazowo ryzykuje postawione w grze pieniądze, a wypłaca z gry zwielokrotnioną wygraną, omijając w ten sposób przepis określający limit jednorazowej wygranej. Przeczyłoby to sensowi regulowania rynku gier na automatach o niskich wygranych. Dlatego nie można przyjąć, że skoro ustawodawca nie określił, z ilu losowań (etapów) składa się jedna gra, to może się ona składać z nieskończonej ilości losowań. Podobnie nie można przyjąć, że w jednej grze na automatach do gier o niskich wygranych może wystąpić nieskończona liczba jednorazowych wygranych, każda o wartości nie wyższej niż określona w ustawie, gdyż oznaczałoby to brak jakiegokolwiek pułapu limitującego górną granicę wygranej. Poprzez podział jednej gry na nieskończoną ilość etapów (losowań) oraz kumulację wielokrotnej liczby jednorazowych wygranych w jednej grze gra na automacie do gier o niskich wygranych pozwalałaby grającemu na osiągnięcie podobnych efektów, jak gra na automatach urządzanych w kasynie. Za jedną grę w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.g.h. należy zatem uznać zamknięty cykl rozpoczynający się uruchomieniem gry i kończący się wraz z jej finałem niezależnie od tego, czy dana gra ma przebieg jednoetapowy, czy też składający się z wielu etapów (losowań), a pod pojęciem maksymalnej stawki za udział w jednej grze należy uznać kwotę najwyższej opłaty, jaką grający może poddać ryzyku w trakcie tak rozumianej jednej gry. Zupełnie gołosłowny i nie poparty przekonywującą argumentacją jest zarzut dotyczący sprecyzowania zwrotów i pojęć, których używa organ. Zarzut ten odnosi się do treści opinii jednostki badającej i używanej tam nomenklatury. W ocenie Sądu treść opinii jest w pełni jasna i jej zrozumienie nie wymagało dodatkowego postępowania. Użyte tam słownictwo i pojęcia są jasne i nie wymagają jakiegokolwiek wyjaśnienia, nie wzbudziłyby żadnych wątpliwości Sądu i tym bardziej powinny być zrozumiałe dla skarżącej spółki prowadzącej przecież profesjonalną działalność w zakresie gier hazardowych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów Konstytucji stwierdzić należy, że Sąd nie dostrzegł żadnych argumentów przemawiających za ich zasadnością. Niewątpliwie art. 129 ust. 3 u.g.h. nie godzi w zakaz ograniczania swobody gospodarczej (zagwarantowany art. 22 Konstytucji). W art. 23d u.g.h. jest upoważnienie dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier, uwzględniających ochronę interesów uczestników gier i zabezpieczenie wykonywania zobowiązań wobec budżetu państwa. Wg Sądu, pojęcie "szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier" obejmuje kwestie określenia warunków badań automatów (urządzeń do gier) zarówno przedrejestracyjnych jak i sprawdzających, dokonywanych w czasie ich eksploatacji oraz wskazania niezbędnych elementów opinii technicznych z badań poprzedzających rejestrację i z badań sprawdzających prawidłowość funkcjonowania automatów. Doprecyzowanie w rozporządzeniu potrzeby sprawdzenia, czy eksploatowany automat do gier o niskich wygranych uniemożliwia kontynuowanie gry za uzyskane wygrane, nie modyfikuje ustawowej definicji gry na automatach do gier o niskich wygranych, ani nie godzi w zasadę swobody gospodarczej. Rynek gier na automatach podlega prawnej reglamentacji i świadomość warunków ograniczających swobodę działalności w zakresie gier na automatach powinna być znana podmiotom eksploatującym automaty. Powyższe zaś jest podyktowane istniejącym zagrożeniem uzależnieniem od hazardu, niewątpliwie godzącym w interesy uczestników gier i dlatego wymaga bieżącego monitorowania prawidłowości funkcjonowania automatów do gier o niskich wygranych, do których dostęp, do czasu wygaśnięcia dotychczasowych zezwoleń dla podmiotów eksploatujących takie automaty, jest bardzo łatwy. Mechanizm gry pozwalający na jej kontynuowanie za uzyskane wygrane prowadzący do uzyskiwania wygranych wielokrotnie przewyższających dopuszczalne stanowi zachętę hazardu i wypacza istotę gry na automacie do gier o niskich wygranych. Ponadto konieczność objęcia badaniem sprawdzającym mechanizmu gry na automacie pod kątem uniemożliwiania kontynuowania gry za uzyskane wygrane przekraczania ustawowej maksymalnej stawki opłaty za jedna grę i maksymalnej jednorazowej wygranej, istniała już w okresie obowiązywania ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Mechanizm gry pozwalający na jej kontynuowanie za uzyskane wygrane prowadzący do wygranej wyższej, niż maksymalna zastrzeżona dla gier o niskich wygranych, przyzwala na niekontrolowany rozwój hazardu poza kasynami, co jest sprzeczne z duchem ustawy o grach hazardowych.
Reasumując: w ocenie Sądu postępowanie przed organami zostało przeprowadzone wnikliwie i zgodnie z obowiązującymi przepisami a zgromadzony w materiał dowodowy oceniono właściwie. Mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło