II SA/Bd 1577/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2022-05-05

Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Grzegorz Saniewski, Katarzyna Korycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze było właściwe do rozpoznania wniosku o zmianę ostatecznej decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, mimo że wniosek dotyczył decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze było właściwe do rozpoznania wniosku o zmianę ostatecznej decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ decyzją ostateczną jest zawsze decyzja wydana na skutek odwołania. Wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 154 k.p.a. może odnosić się jedynie do decyzji ostatecznej, a nie do decyzji nieostatecznej organu pierwszej instancji. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca A. M. wniosła o zmianę ostatecznej decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, powołując się na zmianę stanu faktycznego (separacja rodziców) oraz na orzecznictwo dopuszczające przyznanie świadczenia, gdy współmałżonek niepełnosprawnego nie może sprawować opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło zmiany decyzji, uznając, że nie doszło do zmiany wykładni prawa, a okoliczności faktyczne nie uzasadniają zmiany decyzji. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania (niewłaściwość organu) oraz prawa materialnego (błędna wykładnia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji dotyczącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "SKO") zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...], na podstawie art. 154 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") odmówiło zmiany ostatecznej decyzji znak: [...], Nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. wydanej przez Prezydenta M. [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją znak: [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy: Prezydent M. [...] decyzją z [...] listopada 2020 r. znak: [...] Nr [...] odmówił A. M. (tj. Skarżącej) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem Z. G.. Organ ustalił, że niepełnosprawny Z. G. jest żonaty, nie zamieszkuje wspólnie z żoną, jedyną osobą sprawująca nad nim opiekę jest Skarżąca. Niepełnosprawność Z. G. powstała po 70 roku życia. Natomiast żona niepełnosprawnego nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Wobec tego organ odmówił przyznania świadczenia wskazując na art. 17 ust. 1 i ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111, zwanej w skrócie "u.ś.r."). W wyniku rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym, SKO decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wbrew stanowisku organu I instancji SKO uznało, że nie podstaw do odmowy przyznania świadczenia w oparciu o art. 17 ust. 1b u.ś.r. Zdaniem SKO przywoływany przez organ I instancji wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. K 38/13 ma ten skutek, że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała w okresie późniejszym niż wskazano w art. 17 ust. 1b (tj. po 18 roku życia lub po okresie nauki szkolnej do trwającej do 25 roku życia) kryterium momentu powstania niepełnosprawności utraciła walor konstytucyjności i nie może być stosowane. Natomiast wskazując, że żona niepełnosprawnego nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności SKO uznało, że istnieje przesłanka odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że zawsze, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności – świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z [...] sierpnia 2020 r. sygn. I OSK 599/20). Skargę A. M. na decyzję SKO z [...] stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wyrokiem z [...] kwietnia 2021 r. Pismem z [...] października 2021 r. Skarżąca, na podstawie art. 154 k.p.a. wniosła m.in. o "zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2020 r. znak: [...] Nr [...]" ze względu na słuszny interes strony oraz interes społeczny. Wnioskodawczyni podniosła, że doszło do zmiany stanu faktycznego – małżeństwo niepełnosprawnego ojca Skarżącej jest w trakcie separacji. Wnioskodawczyni wskazała także we wniosku na obecne w orzecznictwie sądów stanowisko, że możliwe jest przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku kiedy małżonek niepełnosprawnego nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Chodzi o takie sytuacje, gdy zobowiązany do sprawowania opieki współmałżonek nie jest zdolny wykonywać opieki, a opiekę tę – niejako w zastępstwie małżonka – sprawuje osoba zobowiązana do alimentacji w dalszej kolejności. Pismem z [...] listopada 2021 r. Prezydent [...] przekazał wniosek do SKO zaznaczając, że decyzją ostateczną jest zawsze decyzja wydana na skutek odwołania, co miało miejsce w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego dla Skarżącej, dlatego zgodnie z art. 154 k.p.a. organem właściwym do rozpoznania wniosku Skarżącej z [...] października 2021 r. jest organ II instancji. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2021 r. SKO, na podstawie art. 154 § 2 k.p.a. odmówiło zmiany ostatecznej decyzji znak: [...], Nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. wydanej przez Prezydenta M. [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją znak: [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. SKO podkreśliło, że wydanie decyzji w trybie art. 154 k.p.a nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony nie może być sprzeczny z prawem ani go zastępować. SKO wskazało, że ani przepis prawa, na podstawie którego została wydana decyzja odmawiająca Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, ani jego interpretacja nie uległy zmianie. Bez znaczenia w sprawie pozostaje okoliczność, że żona osoby wymagającej opieki tj. ojca Skarżącej, wyprowadziła się, zamieszkuje osobno, nie zajmuje się mężem i nie wspomaga go finansowo. Nie zwalnia jej to bowiem z obowiązku alimentacyjnego wobec męża. Zdaniem SKO również podniesiona we wniosku okoliczność, że rodzice wnioskodawczyni pozostają w separacji pozostaje bez wpływu na zasadność wydanego rozstrzygnięcia. Pomijając fakt, że wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnego dowodu na wydanie prawomocnego orzeczenia sądu o separacji (co wskazuje na prawdopodobieństwo zaistnienia jedynie faktycznej separacji między małżonkami), to zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, w świetle przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny małżonka w stosunku do współmałżonka wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych i innych osób, o których mowa w Tytule II "Pokrewieństwo i powinowactwo" Kodeksu. SKO podniosło, że sam brak realnego wypełniania obowiązków małżeńskich nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia stosowania art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. W ocenie SKO brak jest podstaw do uznania, że interes społeczny przemawia za zmianą wskazanej decyzji. Odmienne, niż przedstawione przez SKO, rozumienie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. prowadziłoby bowiem do ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz osób, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny wobec osoby niepełnosprawnej w dalszej kolejności niż na współmałżonku osoby niepełnosprawnej. Ustalanie prawa do takiego świadczenia i jego pobieranie w sytuacji, gdy istnieje małżonek zdolny do sprawowania takiej opieki (w rozumieniu ww. przepisu tj. nie legitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności) skutkowałoby nieuzasadnionym prawnie rozdysponowaniem publicznych środków finansowych na rzecz osób nieuprawnionych. SKO, powołując się na orzecznictwo (wyrok WSA w Łodzi z 3 sierpnia 2018 r. sygn. III SA/Łd 627/18, wyrok NSA z 9 listopada 2017 r. sygn. I OSK 1531/06), podniosło, że jedną z przyczyn zastosowania art. 154 k.p.a. może być zmiana wykładni prawa dokonywana po wydaniu decyzji ostatecznej, ponieważ celem zastosowania tego przepisu nie jest eliminowanie, na zasadzie tzw. uznania administracyjnego, decyzji administracyjnej, ze względu na jej istotną wadliwość, ale ze względu na istnienie innych przesłanek, także pozaprawnych. SKO podkreśliło, że w niniejszej sprawie nie doszło do zmiany wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. W skardze do sądu administracyjnego A. M. decyzji SKO z [...] listopada 2021 r. zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 65 k.p.a. w związku z art. 154 § 1 i § 2 k.p.a. – poprzez wydanie decyzji niezgodnie z właściwością; wnioskodawca wnioskował bowiem o zmianę decyzji Prezydenta M. [...] z [...] listopada 2020 r. znak: [...], Nr [...], a nie decyzji SKO we [...], 2) naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w postaci błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. – poprzez przyjęcie, że niedopuszczalne jest przyznanie osobie bliskiej niepełnosprawnemu świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, że małżonek niepełnosprawnego rodzica osoby wnioskującej o świadczenie nie jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu pomimo że małżonek nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych. Podnosząc powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji SKO oraz przekazanie sprawy do Prezydenta M. [...] według właściwości wynikającej z art. 154 k.p.a. Skarżąca podniosła, że wnioskowała o zmianę decyzji z racji na słuszny interes strony oraz zmiany w stanie faktycznym. Zmianie uległy okoliczności dotyczące przedmiotowej sprawy, a mianowicie małżeństwo jest w trakcie separacji. Małżonka niepełnosprawnego Z. G. nie zamieszkuje z nim – zamieszkuje ze Skarżącą. Małżonka niepełnosprawnego ze względu na brak kontaktu i utrudnienia fizyczne nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym. Uzyskanie alimentów od małżonki w obecnej sytuacji nie jest możliwe. W takiej sytuacji istotne było zbadanie stanu faktycznego zarówno potrzeb ojca Skarżącej jak i możliwości opieki ze strony małżonki. Powstała więc okoliczność, która pozwala zarówno na zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. (słuszny interes strony) jak i również – w przypadku uznania braku istnienia przesłanek z art. 154 k.p.a. – pozwala na wszczęcie nowej sprawy, bowiem wniosek w tej sprawie posiada uzasadnione przyczyny do wszczęcia – opiera się na innym niż dotychczas stanie faktycznym. Skarżąca podniosła, że organ nie zbadał wszystkich okoliczności sprawy. Skarżąca podniosła, że jej stanowisko potwierdza aktualne orzecznictwo np. wyrok WSA w Gliwicach z 25 sierpnia 2021 r. sygn.. II SA/Gl 629/21, w którym wskazano, że nie można z góry założyć, że tylko osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym nie jest zdolna do sprawowania opieki nad osobą tego wymagająca. Oceny niemożności sprawowania opieki przez męża osoby wymagającej opieki należy dokonywać kierując się zasadami logiki i względami doświadczenia życiowego, uwzględniając przy tym zgromadzone w sprawie dowody. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów postępowania SKO podniosło, że było właściwe do rozpoznania wniosku Skarżącej, gdyż organem właściwym do prowadzenia postępowania w trybie art. 154 k.p.a. jest organ odwoławczy, który wydał decyzję orzekającą co do meritum (reformatoryjną) w danej sprawie, ale także i decyzję utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji. Decyzją ostateczną jest bowiem zawsze decyzja wydana na skutek odwołania, o ile takie złożono. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zwanej w skrócie "p.p.s.a.") sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższego wynika, że nie każde naruszenie przepisów prawa skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu administracji, ale jedynie takie które miało (w przypadku naruszeń prawa materialnego) lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy (w przypadku naruszeń przepisów postępowania), ewentualnie naruszenie miało charakter kwalifikowany (dający podstawę do wznowienia postępowania, ewentualnie stwierdzenia nieważności – art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że aczkolwiek doszło do naruszenia przepisów prawa, to jednak nie miały one wpływu na wynik sprawy. Rozpatrując podniesiony w sprawie zarzut naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 65 k.p.a. w związku z art. 154 § 1 i § 2 k.p.a. – poprzez wydanie decyzji niezgodnie z właściwością, należy przede wszystkim wyjaśnić, która decyzja w przedmiotowej sprawie jest decyzją ostateczną. Stosownie do treści art. 16 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Będzie to zatem decyzja, od której nie wniesiono odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzja wydana po rozpatrzeniu odwołania, jak i decyzja utrzymana w mocy po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Legalis 2020). Taką decyzją jest także decyzja wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez samorządowe kolegium odwoławcze (organ Ii instancji) o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Taka decyzja jako wydana przez organ odwoławczy jest ostateczna i od niej nie przysługuje odwołanie. Decyzja ta spełnia wszystkie desygnaty definicji decyzji ostatecznej, o jakich mowa w art. 16 § 1 k.p.a. Ponadto decyzja ta pomimo użytego sformułowania "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" jest rozstrzygnięciem co do meritum sprawy. Istotą postępowania odwoławczego jest bowiem rozpatrzenie sprawy przez organ II instancji w jej całokształcie. Określone sformułowanie wyniku postępowania przez organ odwoławczy wynika wyłącznie z kodeksowego reżimu (art. 138 k.p.a.). Odmienne zaś rozumienie tego zagadnienia prowadziłoby do wypaczenia istoty postępowania odwoławczego, a tym samym naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Zgodnie z tą zasadą dana sprawa administracyjna może być dwukrotnie rozpatrywana merytorycznie. Jeżeli organ odwoławczy wydał ostateczną decyzję rozstrzygającą sprawę co do meritum, to niewątpliwie taka decyzja jako ostateczna kształtuje dany stosunek administracyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 20210 r. sygn. I OSK 1508/20 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - w skrócie "CBOSA" dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z powyższego wynika, że w postępowaniu zwykłym, w którym odmówiono Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego decyzją ostateczną jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego znak: [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. i w konsekwencji to ten organ, stosownie do art. 154 § 1 k.p.a. jest właściwy do rozpoznania wniosku o zmianę ww. decyzji. Należy zauważyć, że żądanie zmiany decyzji w trybie art. 154 k.p.a. może odnosić się tylko do decyzji ostatecznej. Żądanie zatem zmiany w trybie art. 154 k.p.a. decyzji nieostatecznej (a taką jest w przedmiotowej sprawie decyzja Prezydenta M. [...] z dnia [...] listopada 2020 r. znak: [...], Nr [...]) jest niedopuszczalne i powinno skutkować odmową wszczęcia postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z [...] listopada 2021 r., sygn.. II SA/Wa 2810/21 publ. CBOSA). Należy jednakże zauważyć, że Prezydent M. [...], po otrzymaniu wniosku Skarżącej o zmianę decyzji ostatecznej odmawiającej przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, wniosek ten przesłał do SKO we [...] (pismem z [...] listopada 2021 r.) wskazując, że "decyzją ostateczną jest zawsze decyzja wydana na skutek odwołania, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie", a zatem to SKO jest organem właściwym. Działania Prezydenta należy zatem uznać za działanie wypełniające nałożony na organy administracji w art. 9 k.p.a. obowiązek, aby organy czuwały nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Rezultatem tego działania była szybsza możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy Skarżącej odnośnie ewentualnej zmiany ostatecznej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Należy zauważyć, że pismo Prezydenta z [...] listopada 2021 r. został przesłane także Skarżącej i nie spotkało się z jej reakcją. Należy zatem uznać, że zaakceptowała ona tego rodzaju sprecyzowanie jej wniosku, pozwalające na merytoryczne jego rozpoznanie przez właściwy organ. W tym samym świetle należy kwalifikować błędnie sformułowaną sentencję decyzji SKO z [...] listopada 2021 r., która wprawdzie prawidłowo wymienia decyzję tego Kolegium z [...] stycznia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta z [...] listopada 2020 r., jednakże błędnie określa decyzję Prezydenta jako decyzję ostateczną. Z akt sprawy jasno tymczasem wynika, że ostatecznym rozstrzygnięciem tj. decyzją ostateczną, co do której orzekano na podstawie art. 154 k.p.a. w kontrolowanej sprawie, była ww. decyzja SKO z [...] stycznia 2021 r. W celu jasności sentencji decyzji wydawanej w trybie art. 154 k.p.a. orzekającej w sprawie zakończonej decyzją SKO wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (tj. posiadającej sentencję "utrzymuje w mocy") celowe jest wskazanie decyzji pierwszej instancji zawierającej pełny opis rozstrzygnięcia (tj. np. "odmawia świadczenia pielęgnacyjnego") – tak aby było wiadomo, jaka sprawa co do meritum była rozstrzygnięta decyzją organu odwoławczego w którego sentencji mowa tylko o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Celowość takiego rozwiązania nie zmienia jednak tego, że w takiej sytuacji to decyzja organu odwoławczego, a nie decyzja organu pierwszej instancji, jest decyzją ostateczną. W powyższej specyficznej sytuacji nie można zatem uznać za uzasadniony zarzutu naruszenia przepisów postepowania. Odnośnie podnoszonej w postępowaniu przed SKO jak też przed Sądem okoliczności, że niepełnosprawny ojciec Skarżącej jest w trakcie separacji z żoną, należy zauważyć, że jest to okoliczność nowa, zaistniała już po wydaniu ostatecznej decyzji SKO z [...] stycznia 2021 r. (w aktach sprawy administracyjnej znajduje się pozew o orzeczenie separacji z uwidocznioną datą wpływu do Sądu Okręgowego we [...] w dniu [...] kwietnia 2021 r.). Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. może być tymczasem dokonana tylko w granicach tego stanu faktycznego i prawnego, który był w sprawie "pierwotnej" tj. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, która ma być zmieniona. Słusznie wskazuje SKO w zaskarżonej decyzji, że jedną z przyczyn zastosowania art. 154 k.p.a. może być zmiana wykładni prawa dokonana po wydaniu decyzji ostatecznej, za odnosząca się do podstawy prawnej weryfikowanej decyzji ostatecznej. Jednakże wbrew stanowisku Skarżącej – do takiej zmiany wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. nie doszło. Nadal za przeważający w orzecznictwie sądów administracyjnych należy uznać pogląd, że "uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych podopiecznego przysługuje dopiero wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, przez co nie jest możliwe wypełnianie przez niego ustawowego obowiązku alimentacyjnego w sposób właściwy dla okoliczności faktycznych sprawy. Podkreślić przy tym należy, że realizacja tego obowiązku może przybrać formę świadczeń osobistych, sprawowania opieki lub też może mieć wymiar finansowy, sfinansowania osoby, która w miejsce małżonka (i w ramach jego obowiązku alimentacyjnego) będzie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym współmałżonkiem" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 2022 r., sygn.. I OSK 1244/21 oraz wskazane tam wyroki NSA z 23 lutego 2022 r., I OSK 1015/21, z 19 maja 2021 r., I OSK 229/21, z 24 lutego 2021 r., I OSK 2391/20, z 24 lutego 2021 r., I OSK 2422/20, z 23 stycznia 2020 r., I OSK 2462/19, z 11 sierpnia 2020 r., I OSK 599/20, z 14 grudnia 2018 r., I OSK 3539/18, z 20 stycznia 2016 r., I OSK 3283/14, z 27 listopada 2014 r., I OSK 1219/13, z 6 listopada 2014 r., I OSK 251/14, z 20 września 2013 r., I OSK 2623/12, z 14 października 2021 r., I OSK 575/21 - publ. CBOSA). Zasadne wobec tego jest stanowisko SKO, że brak było przesłanek do zmiany decyzji ostatecznej odmawiającej przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329), Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło