II SA/Bd 214/22
WyrokWSA w Bydgoszczy2022-06-21
Skład orzekający: Joanna Janiszewska – Ziołek, Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi przysługuje wyrównanie uposażenia za okres wsteczny, uwzględniające okresy zaliczane do wysługi lat, które zostały udokumentowane po dacie przyjęcia do służby, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że policjant nabywa prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat z mocy prawa, a złożenie przez niego dokumentów potwierdzających dodatkowe okresy pracy oraz wydanie rozkazu personalnego ma charakter deklaratoryjny. Dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost a dotychczasową wysokością. Policjant traci prawo do wzrostu uposażenia jedynie za okres objęty przedawnieniem, a podjęcie czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje zachowaniem prawa do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres.Stan faktyczny
Skarżący, M. C., funkcjonariusz Policji, złożył raport o zaliczenie do okresu służby okresów pracy sprzed przyjęcia do Policji, które wpływają na wzrost uposażenia zasadniczego i nabycie prawa do nagrody jubileuszowej. Po wydaniu rozkazu personalnego uwzględniającego te okresy, skarżący wystąpił o wyrównanie należności za poprzednie lata służby, powołując się na przedawnienie. Organy odmówiły wypłaty wyrównania za okres wsteczny, uznając, że prawo do wzrostu uposażenia nabywa się od dnia złożenia dokumentów. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Komendanta Policji na rzecz M. C. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skarg M. C. na decyzję Komendanta Policji z dnia 29 grudnia [...]21 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty wyrównania uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Komendanta Policji na rzecz M. C. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z 29 grudnia 2021r. Komendant Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania M. C. (Skarżącego) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego P. w S. K. w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania uposażenia za okres trzech lat wstecz w związku z wydanym rozkazem personalnym nr [...] z 13 sierpnia [...]21r.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następujących okolicznościach sprawy.
Skarżący [...] lipca 2021r. skierował do Komendanta Powiatowego P. w S. K. raport, w którym zwrócił on się o zaliczenie do okresu służby, od którego zależy wzrost uposażenia zasadniczego i nabycie prawa do nagrody jubileuszowej pracy następujących okresów:
- od [...] 1999r. do [...] 2000r. z tytułu stażu w [...] G.,
- od [...] 2002r. do [...] 2003r. z tytułu odbywania zasadniczej służby wojskowej,
- od [...] 2003r. do [...] 2004r. z tytułu pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Skarżący wniósł jednocześnie o uregulowanie należności za poprzednie lata służby.
W odpowiedzi na raport, w związku z zaliczeniem wnioskowanych okresów, Komendant Powiatowy P. w S. K. rozkazem personalnym nr [...] z 13 sierpnia [...]021r. określił funkcjonariuszowi na dzień przyjęcia do służby w P., tj. [...] r. łączną wysługę lat na 1 rok, 11 miesięcy i 7 dni oraz określił prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 16% na dzień [...] lipca 2021r. (dzień złożenia raportu).
Raportem z [...] r. Skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji (w uzupełnieniu wcześniej złożonego raportu) o wyrównanie należności w zakresie uposażenia z uwzględnieniem terminu przedawnienia, o którym mowa jest w art. 107 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji.
Decyzją nr [...] z [...]. Komendant Powiatowy Policji w S. K. odmówił wypłaty żądanego wyrównania za okres od [...]. Jako podstawę prawną wydania powyższego rozstrzygnięcia przyjął art. 107 k.p.a. w zw. z art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.- dalej powoływanej jako "u.p.") oraz § 5 ust. 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015r., poz. 1236 ze zm. – dalej powoływanego jako "rozporządzenie").
Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych, tj. wyrok WSA w Bydgoszczy z 24 lutego 2021r. w sprawie II SA/Bd 74/21. Stwierdził, że w zaskarżonej decyzji błędnie zinterpretowano przedawnienie roszczenia oraz moment jego wymagalności.
Komendant Policji w rozpoznaniu odwołania wydał decyzję opisaną na wstępie. W jej uzasadnieniu wskazał na brzmienie przepisów: art. 99 ust. 1 i ust. 2 u.p., art. 101 ust. 1 u.p. oraz § 5 ust. 1 - 5 rozporządzenia. Komendant wyjaśnił następnie, że z treści ww. przepisów wynika, że funkcjonariuszowi Policji uposażenie przysługuje już z dniem przyjęcia do służby. Ponieważ składową tego uposażenia stanowi obligatoryjnie procentowa wartość uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, zasadą jest ustalenie na dzień przyjęcia do służby dotychczasowej wysługi lat. Przy czym chodzi tutaj tylko o okresy podlegające wliczeniu do okresu pracy sprzed przyjęcia do służby w Policji. Natomiast w przypadku późniejszego udokumentowania przez policjanta dotychczas niezaliczonych okresów zatrudnienia sprzed przyjęcia do służby organ może zmienić dotychczasową decyzję ustalającą wysługę lat na dzień przyjęcia do służby. Zmiana ta dotyczy tylko ustalenia wysługi lat na dzień przyjęcia do służby. Zarówno ustalenie wysługi lat na dzień przyjęcia do służby, jak i późniejsza zmiana rozstrzygnięcia w tym zakresie, możliwa jest tylko w przypadku udokumentowania przez policjanta okresów zaliczanych do wysługi lat.
Komendant podkreślił, że zgodnie z art. 106 ust. 1 u.p., zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Natomiast roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem terminu wskazanego w ustawie, przy czym (jak dalej wywodził organ) bieg terminu przedawnienia może jednak zostać przerwany poprzez czynności podejmowane przez stronę przed kierownikiem danej jednostki organizacyjnej, która ma na celu dochodzenie lub ustalenie albo zaspokojenie roszczenia.
Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że przepisy ustawowe nie definiują stanu wymagalności roszczenia i dlatego należało uwzględnić poglądy judykatury – w tym m.in. wyrok NSA z 14 stycznia 2015 r. (I OSK 2885/13), w którym stwierdzono, że z dniem złożenia dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat staje się wymagalne roszczenie policjanta o wzrost uposażenia z tytułu wysługi lat. Komendant przyjął zatem, że to właśnie dzień złożenia dokumentacji określa początek biegu terminu przedawnienia w rozumieniu art. 107 ust. 1 u.p., a roszczenie o zmianę uposażenia nie istnieje wcześniej, tj. przed wykazaniem przez policjanta okresów zaliczanych do wysługi lat. Natomiast policjant w okresie nieprzedawnionym (3 lata od złożenia dokumentacji), może realizować swoje prawo do wzrostu uposażenia. W takim sensie należy w opinii Komendanta rozumieć zapis § 5 ust. 4 in fine rozporządzenia. Komendant powołał się także na stanowisko wyrażone w tej kwestii przez NSA również w innych orzeczeniach: w wyroku z 14 kwietnia 2015 r. (I OSK 1838/13), z 1 kwietnia 2014 r. (I OSK 823/13).
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że skoro Skarżący złożył dokumenty potwierdzające okres pracy, podlegające uwzględnieniu do wysługi lat, w dniu [...] r., to od tego dnia mogło być przyznane prawo do wzrostu uposażenia z tytułu zwiększonej wysługi lat. Tym samym organ I instancji prawidłowo przyjął, że okolicznością uzasadniającą zmianę uposażenia zasadniczego w niniejszej sprawie było złożenie przez policjanta nowych, nieposiadanych dotąd przez organ dokumentów.
Komendant Wojewódzki Policji nie zgodził się ze Skarżącym, że prawo do wzrostu uposażenia z tytułu zwiększonej wysługi lat nabył on już w dniu przyjęcia go do służby w Policji, a złożenie raportu o zaliczenie dodatkowych okresów pracy jedynie przerwało bieg przedawnienia. Uznał bowiem, że dopiero fakt złożenia przez policjanta w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr pełnej dokumentacji dotyczącej wysługi lat, wobec udokumentowania dodatkowego okresu powoduje, że funkcjonariusz uzyskuje prawo podmiotowe do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat i z tym dniem roszczenie policjanta staje się wymagalne (powołał się przy tym na wyroki: WSA w Warszawie: z 1października 2012 r., II SA/Wa 1223/12, z 13 lutego 2013 r., II SA/Wa 1871/12 oraz z 20 lutego 2013 r., II SA/Wa 26/13). Organ podniósł, że przedawnienie roszczenia nastąpiłoby tylko w sytuacji, gdyby organ, dysponując kompletem dokumentów, nie wydał niezwłocznie decyzji w sprawie ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, lecz rozstrzygnął sprawę w późniejszym terminie.
Skargę na powyższą decyzję złożył Skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika (radcę prawnego) wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 107 u.p. – podnosząc, że bieg przedawnienia został przerwany poprzez wniesienie raportu i od dnia jego złożenia wstecz należy liczyć 3 letni termin przedawnienia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, wyraził pogląd, iż ‘prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy covidowej jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego".
Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 25 lutego 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, ziściły się bowiem warunki określone w tym przepisie. Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, jednakże rozprawy tej nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że strony postępowania nie złożyły zgodnych oświadczeń o możliwościach technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie - co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie tego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione i pouczone o możliwości pisemnego zaprezentowania stanowiska w sprawie.
Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.
W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2022 r. poz. 329), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonane w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie.
Skarżący podniósł jedynie zarzut naruszenia prawa materialnego, a zatem należy przyjąć, że ustalony przez organy w sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Spór między stronami ogniskuje się na kwestii wykładni przepisów, na których oparte zostało zaskarżone rozstrzygnięcie, w szczególności kwestia ustalenia daty, od której przysługuje policjantowi wyższe uposażenie, to znaczy czy od daty złożenia udokumentowanego wniosku o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nie wykazywanych okresów pracy (jak twierdzą organy), czy też od daty wcześniejszej ustalonej przy uwzględnieniu przepisów o przedawnieniu (jak domaga się tego Skarżący).
W tak zarysowanym sporze rację należy przyznać stronie skarżącej.
Zgodnie z art. 99 ust. 1 u.p. prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, a w myśl ust. 2 tego artykułu, z tytułu służby policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Wysokość uposażenia zasadniczego jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej przez funkcjonariusza wysługi lat (art. 101 ust. 1 u.p.). Zasady obliczania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, zostały uregulowane zaś przepisami rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r.
Stosownie do § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia, dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5, policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia, wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w ust. 1 (§ 5 ust. 3 rozporządzenia).
Regulacja § 5 ust. 4 rozporządzenia stanowi, że termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.
Treść powyższych przepisów jednoznacznie wskazuje, że w momencie przyjmowania do służby policjantowi ustala się okresy zaliczane do wysługi lat, od której zależy wysokość należnego uposażenia. Zasadą jest, że podstawową wysługę ustala się na dzień przyjmowania policjanta do służby, zaliczając do tej wysługi wszystkie poprzednie okresy służby i inne równoważne okresy zatrudnienia. Pełna realizacja tej zasady jest możliwa tylko wówczas, gdy funkcjonariusz już w momencie podejmowania służby w Policji przedłoży wszystkie niezbędne w tym zakresie dokumenty. Jeżeli jednak - jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie - takie dokumenty policjant przedstawi dopiero w czasie pełnionej służby, to według przepisów rozporządzenia istnieje możliwość zmiany wysługi lat ustalonej na dzień przyjęcia do służby w Policji poprzez zaliczenie policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów pracy wykonywanej przed podjęciem służby w Policji (§ 5 ust. 3). Dlatego policjant, który przy przyjęciu do służby nie wykazał wszystkich zaliczanych okresów, może to uczynić później, nie tracąc prawa do ich uwzględnienia przy ustalaniu przedmiotowej wysługi. Po przedłożeniu dokumentów odnoszących się do okresów, które podlegają zaliczeniu do wysługi lat, funkcjonariusz może wnioskować o zaliczenie mu dotychczas nieudokumentowanych okresów. Realizacja takiego żądania następuje rozkazem personalnym zmieniającym ustaloną wysługę lat z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.
Zaprezentowana przez organ odwoławczy wykładnia powyższych przepisów została oparta na założeniu, że w przypadku, gdy udokumentowanie przez funkcjonariusza Policji okresu zaliczanego do wysługi lat nastąpiło po dacie przyjęcia do służby, to wówczas w sprawie znajduje zastosowanie art. 106 ust. 1 u.p., który stanowi, że zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tą zmianę. W takim wypadku okolicznością uzasadniającą zmianę uposażenia zasadniczego jest złożenie przez wyżej wymienionego policjanta, stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia. Zdaniem organu, nabycie przez Skarżącego prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat nastąpiło zatem w realiach rozpoznawanej sprawy [...]. – tj. na dzień złożenia raportu o wliczenie dodatkowego okresu do wysługi lat z wymaganymi do rozpatrzenia sprawy dokumentami.
Zauważyć jednak należy, że w myśl przepisu § 5 ust. 4 rozporządzenia, termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę na to, że podstawę do określania terminu nabycia przez policjanta prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat stanowi właśnie powołany wyżej przepis rozporządzenia, a nie art. 106 ust. 1 u.p. (tak w wyrokach NSA: z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 3088/21, z 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1512/17– dostępne na stronie internetowej:www.orzeeczenia.nsa.gov.pl).
Konieczność określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia wynika z treści art. 107 ust. 1 u.p. Zgodnie z tym przepisem, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Bieg przedawnienia takich roszczeń, w myśl art. 107 ust. 3 pkt 1 u.p., przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Zdaniem Sądu, dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr - tak jak wymaga tego przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia - przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej.
W konsekwencji, policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu na nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem. Podjęcie przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje tym, że zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres. NSA w przywołanych wyrokach wyjaśnił, że istnienie okresów uwzględnianych przy ustalaniu wysługi lat przy przyjęciu policjanta do służby ma charakter obiektywny. O tym, czy policjantowi w rozkazie personalnym zostanie ustalona wysługa lat oraz czy otrzyma odpowiedni wzrost uposażenia zasadniczego decyduje jedynie udokumentowanie okresów zaliczanych do wysługi lat. Nieprzedłożenie przez policjanta przy przyjęciu do służby dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat skutkuje tym, że jego uposażenie zasadnicze zostanie ustalone w wysokości niższej, niż mogłoby być ustalone, gdyby w tym terminie prawidłowo te okresy udokumentował. Nie oznacza to jednak, że policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za cały okres od przyjęcia do służby w Policji do dnia złożenia wniosku o zmianę wysługi lat.
Przepisy § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia przewidują, że również w razie zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, natomiast termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia określa się z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Oznacza to, że oprócz art. 107 ust. 1 u.p., określającego trzyletni termin przedawnienia, należy także uwzględniać art. 107 ust. 3 pkt 1 tej ustawy regulujący kwestię przerwania biegu przedawnienia. Dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej. Policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem. Natomiast podjęcie przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje tym, że zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres.
Oznacza to, że uprawnienie do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa. Złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie decyzji (rozkazu personalnego) ma charakter potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie. Policjant z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego posiada roszczenie o ustalenie nabycia prawa, a w konsekwencji roszczenie o jego realizację. Wydany w tym przedmiocie rozkaz personalny ma zatem charakter deklaratoryjny. Złożenie przez policjanta wniosku o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów, stanowi natomiast podjęcie czynności, o której mowa w art. 107 ust. 3 pkt 1 u.p. i przerywa bieg przedawnienia (vide: wyroki NSA: z 13 lutego 2015 r., I OSK 1340/13, z 2 lutego.2016 r., I OSK 2495/14, z 22 września 2017 r., I OSK 3106/15, z 12 października 2017 r., I OSK 3257/16, z 23 lutego 2018r., I OSK 879/16 – dostępne na stronie jw.), które Sąd orzekający podziela, w odróżnieniu od orzeczeń powołanych przez organ w odpowiedzi na skargę.
W konsekwencji, przyjąć w sprawie należało, że Skarżący prawo do wzrostu uposażenia z tytułu większej wysługi lat nabył nie z dniem złożenia raportu, ale wcześniej. Prawo to istniało już w dniu przyjęcia do służby, a ponieważ przerwanie biegu przedawnienia tego prawa zostało dokonane w dniu wpłynięcia stosownego wniosku do organu, to termin nabycia prawa należnego funkcjonariuszowi do wyższego uposażenia z tytułu wysługi lat winien uwzględniać okres nieprzedawniony - trzy lata przed złożeniem wniosku.
Z powyższych względów, z uwagi na naruszenie przez organy orzekające przepisów § 5 ust. 2-4 rozporządzenia w zw. z art. 106 ust. 1 i art. 107 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 u.p., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę, obowiązkiem Komendanta Policji będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.). Organ uwzględni zatem zaprezentowaną wyżej wykładnię powołanych przepisów ustawy o Policji oraz rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r., ustalając wysokość uposażenia również za odpowiedni okres poprzedzający złożenie raportu przez Skarżącego.
O kosztach postępowania Sąd orzekł mając na względzie treść art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty postępowania poniesione przez Skarżącego składa się kwota wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym, którego wysokość ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych(t.j. Dz. U. 2018 poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło