II SA/Bd 259/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-07-10
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Anna Klotz, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać wydane, jeśli projekt budowlany nie uwzględnia wszystkich zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i nie dokonano pełnej oceny oddziaływania na środowisko, w tym analizy kumulacji promieniowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie ustaliły prawidłowo stanu prawnego dotyczącego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie przeprowadziły wystarczającej analizy oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i prawnego, w tym brak analizy wszystkich zmian w planie miejscowym i potencjalnych kumulacji oddziaływań, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Starosta wydał pozwolenie, które zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę. Strony skarżące podnosiły zarzuty niezgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz negatywnego oddziaływania na środowisko i zdrowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty T. z dnia [...] listopada 2017 r. Zasądził od Wojewody K.-P. na rzecz strony skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 roku sprawy ze skargi D. L.-D. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty T. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody K.-P. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Starosta, decyzją z dnia [...] listopada 2017r. znak [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla X. S.A. z/s ul. M [...],[...] W., obejmujące budowę stacji bazowej telefonii komórkowej - obiektu radiokomunikacyjnego X. S.A numer [...] L. L./ [...], przewidzianą do realizacji na działce o nr geod. [...] w miejscowości L. D., obręb [...] L. D., gmina L.
Decyzja ta została poprzedzona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2017 r. znak [...], uchylającą decyzję odmowną Starosty znak [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. i przekazującą sprawę wniosku o pozwolenie do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Zatwierdzony decyzją Starosty z dnia [...] listopada 2017r. projekt budowlany został opracowany przez mgr inż. J. J., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, inż. J. S., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz A. G., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie sieci i instalacji elektrycznych, z zachowaniem warunków wynikających z art. 36 ust. 1 pkt 1-4 oraz art. 42 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że objęta wnioskiem działka położona jest na terenie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru części wsi L. D. – M., uchwalonego przez Radę Gminy uchwałą nr [...] z dnia [...].06.2010r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa nr [...], poz. [...] z dnia [...] sierpnia 2010r. w jednostce planistycznej U1 o przeznaczeniu podstawowym tereny usług.
W § 14 pkt 6 lit. e zapisanym w ustaleniach ogólnych ww. miejscowego planu - na terenie całego planu miejscowego obowiązuje w zakresie telekomunikacji, ustalono utrzymanie anten i masztu telefonii komórkowej; zakaz lokalizacji nowych masztów telefonii komórkowej.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji w dniu [...] września 2017 r. wydał postanowienie znak [...] o usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w projekcie budowlanym.
W poprawionej dokumentacji inwestor wskazał obszar zasięgu oddziaływania pól elektromagnetycznych załączając odpowiedni schemat graficzny, oraz określił obszar oddziaływania inwestycji zgodnie z § 13a rozporządzenia Ministra Transportu, budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r., w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462 ze zm.), wskazując jednoznacznie działki, które obejmują obszar oddziaływania oraz podał podstawę prawną w oparciu, o którą określono obszar.
Organ pierwszej instancji przytoczył treść art. 46 ust. 2 ustawy z 7.05.2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnej (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1537) i wskazał, że w przedmiotowej sprawie działka nr [...] znajduje się jednostce planistycznej U1 o przeznaczeniu podstawowym - tereny usług. Zdaniem Starosty, lokalizacja przedmiotowej stacji bazowej na tym terenie nie jest sprzeczna z jego przeznaczeniem, gdyż w związku z art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, zakaz, o którym owa w § 14 pkt 6e m.p.z.p. nie powinien być brany pod uwagę.
W ocenie organu, przedłożony projekt budowlany jest kompletny i ma wymaganą formę. Został wykonany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, aktualnie wpisane na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Osoby te dołączyły oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Przedstawiono informację dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
Obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, obejmuje działki o nr geod.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].
Odwołania od w/w decyzji wnieśli: J. J., D. L.- D. oraz K. P. podnosząc, że planowana inwestycja jest niezgodna z obwiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru części wsi L. D. – M., uchwalonego przez Radę Gminy uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., (Dz. Urz. Woj. nr [...], poz. [...] z dnia [...] sierpnia 2010r.), a wytwarzane przez nią promieniowanie elektromagnetyczne obniży wartość ich nieruchomości i wpłynie negatywnie na ich komfort zamieszkania w tym miejscu. Odwołujący się uważają, że "normy promieniowania elektromagnetycznego obliczeń zasięgów są powyżej 0,1 W/m2'', przez co inwestycja ta zagraża ich zdrowiu i życiu, dlatego też nie zgadzają się na jej realizację.
Decyzją z dnia [...].01.2018r. znak [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W treści uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że planowana inwestycja jest "inwestycją celu publicznego", przez którą należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2016 poz.2147 j.t.). Zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej jest inwestycją z zakresu "łączności publicznej", a zatem jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zdaniem Wojewody z art. 46 ust. 1 w zw. z art. 75 ustawy z 7.05.2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnej wynika, że w sytuacji, gdy przedsiębiorca telekomunikacyjny zamierza realizować inwestycje celu publicznego z zakresu łączności publicznej na terenie objętym planem miejscowym uchwalonym przed 17.07.2010 r., i gdy postanowienia tego planu zawierają zakazy albo rozwiązania uniemożliwiające lokalizację tej inwestycji, to wówczas organ administracji publicznej załatwiający sprawę pozwolenia na budowę inwestycji z zakresu łączności publicznej będzie obowiązany pominąć te postanowienia planu miejscowego, które wprowadzają takie ograniczenia, pod warunkiem, że inwestycja ta będzie zgodna z przepisami odrębnymi.
Wojewoda podkreślił, że cel kierunkowy wynikający z treści art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych musi być uwzględniany przy wykładni systemowej, co oznacza, że normy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowanie przestrzennego muszą być wykładane tak, aby usuwać zakazy i przeszkody w lokalizowanie inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Dotyczy to sytuacji, nie tylko wtedy, gdy mogą być one wyprowadzone z niejasnych i niekonsekwentnych ustaleń planu miejscowego, ale także wówczas, gdy stwierdzona zostanie oczywista niezgodność postanowień planu z warunkami wynikającymi z art. 46 ustawy.
Jak wskazał Wojewoda, mechanizmem wymuszającym zachowanie zasad hierarchicznej budowy systemu źródeł prawa, w tym zasady nadrzędności ustawy, jeżeli organy gminy odstąpiły od obowiązku, który nakłada na nie art. 33 u.p.z.p. (zmiana planu), pozostaje pominięcie tych ustaleń planów miejscowych w zakresie ustalonych zakazów lub przyjętych rozwiązań, których realizacja uniemożliwia lokalizowanie inwestycji telekomunikacyjnych.
Zakazy uniemożliwiające lokalizowanie inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej są dopuszczalne jedynie wówczas, gdy wynikają z konkretnego przepisu prawa.
Wojewoda wskazał, że działka inwestycyjna nr [...] znajduje się w jednostce planistycznej U1 o przeznaczeniu podstawowym - tereny usług. Organ pierwszej instancji zobowiązany był zbadać, czy inwestycja ta nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Organ odwoławczy uznał, że w związku z art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych , zakaz, o którym mowa w § 14 pkt 6e m.p.z.p. nie powinien być brany przez Starostę pod uwagę.
W przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym podano, że obszar oddziaływania planowanej stacji bazowej będzie obejmować nie tylko działkę inwestycyjną o nr [...] ale także działki o nr geod. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] położone w obrębie [...], w gminie i miejscowości L. D. Zdaniem organu drugiej instancji, fale elektromagnetyczne o wartości średniej gęstości mocy równej i większej od 0,1 W/m2, emitowane przez anteny nie znajdą się w miejscach dostępnych dla ludzi.
Organ drugiej instancji, odwołując się do dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazał, że z zamieszczonej w projekcie budowlanym kwalifikacji środowiskowej przedsięwzięcia wynika, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określania rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z 9 listopada 2010 r., inwestycja ta nie zalicza się ani do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymaga się sporządzenia raportu oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ani nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Lokalizacja stacji bazowej, według map udostępnionych przez Ministerstwo Środowiska, nie jest objęta obszarem Natura 2000. Zdaniem Wojewody wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozpatrywanego przedsięwzięcia nie jest wymagane.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach, Wojewoda stwierdził, że kwestia zmiany wartości nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie może mieć wpływu na podejmowane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej rozstrzygnięcie. Ewentualne obniżenie wartości nieruchomości na skutek realizacji inwestycji nie może bowiem stanowić przesłanki dla odmowy udzielenia pozwolenia i budowę. Jeżeli inwestycja nie wykazuje sprzeczności z wymogami stawianymi przez przepisy prawa, to spowodowane nią ewentualne dolegliwości dla otoczenia czy naruszenie adresów ekonomicznych właściciela działki sąsiedniej nie może być uznane za uzasadniające odmowę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę .
Co do niezgodności zamierzonej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, Wojewoda odwołał się do art. 46 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. W jego ocenie przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem organu odwoławczego nie jest również zasadny zarzut negatywnego oddziaływania stacji bazowej na nieruchomości skarżących, gdyż jak wynika z poprawionego projektu budowlanego i pisma z [...] listopada 2017r. "ponadnormatywne natężenie pola elektromagnetycznego mogą wystąpić jedynie w przestrzeni niedostępnej dla ludności". Stanowisko to potwierdzają również załączone do projektu budowlanego mapy i kwalifikacja środowiskowa przedsięwzięcia. Wojewoda uznał, że Starosta prawidłowo ustalił obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji i na jego podstawie wyznaczył krąg stron postępowania.
Wojewoda, na poparcie stanowiska, odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wielokrotnie wskazywano, że w celu oceny, czy nie zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 Prawa budowlanego, konieczne jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada warunkom techniczno- budowlanym i czy nie powoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa art. 5 Prawa budowlanego, obejmuje zaś szeroki zakres badania oddziaływania jednej nieruchomości na sąsiednie działki budowlane (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 roku, III ARN 87/95, OSN 1996/21/316, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2001 r., sygn. akt IV SA 558/99, LEX m; 77640).
Zdaniem Wojewody zasada ochrony interesów osób trzecich podlega ograniczeniom wynikającym z ustaw, w tym m.in. z przepisów Prawa budowlanego. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej całkowicie ograniczają uprawnienia inwestora. Zadaniem organu jest zatem takie wyważenie interesów stron, aby inwestycja realizowana była w sposób nienaruszający uzasadnionych interesów właściciela działki sąsiedniej, ale z zachowaniem uprawnień inwestora.
Wojewoda stwierdził, że zasadnie organ pierwszej instancji wziął pod szczególną uwagę regulacje prawne zawarte w 46 ust. 1 i 2 w zw. z art. 75 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnej i w ich świetle intepretował przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskutek stwierdzenia określonych braków i nieprawidłowości w projekcie budowlanym nałożył na inwestora w drodze postanowienia obowiązek ich usunięcia w wyznaczonym terminie. Decyzja organu pierwszej instancji o udzielaniu pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego była zatem oparta na prawidłowej podstawie prawnej.
D. L.-D., reprezentowana przed adwokata T. C., wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z:
1) Art. 87 ust 2 Konstytucji poprzez przyjęcie, iż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wiążące bezpośrednio z Konstytucji RP mogą zostać zmienione przepisem ustawy,
2) Art. 8,11 w związku z art. 107 § 3 kpa poprzez sporządzenie decyzji bez należytego uzasadnienia merytorycznego, z którego by wynikało dlaczego inwestycja nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tym bardziej, że przedłożona dokumentacja w oparciu, o którą orzekały oba organy została sporządzona dla pojedynczych anten bez uwzględnienia maksymalnych tiltów anten (elektrycznych oraz mechanicznych),
3) Art. 64 ust 3 Konstytucji RP w związku z art. 135 ustawy prawo ochrony środowiska poprzez pominięcie okoliczności, że planowana inwestycja wprowadzi trwałe uciążliwości poza terenem, co do którego inwestor posiada tytuł prawny i to pomimo, że obszar występowania pól ponadnormatywnych nie został wyznaczony dla maksymalnych pochyleń anten co potwierdza inwestor,
4) Art. 72 ust 1 pkt. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2008 nr 199 poz. 1227) w związku z § 2 ust 1 pkt 7 lit d oraz § 3 ust 1 pkt 8 lit g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż ocena oddziaływania na środowisko czyli raport jest wymagany obligatoryjnie lub fakultatywnie dla pojedynczego elementu przedsięwzięcia a nie dla jego całości i to bez uwzględnienia maksymalnych tiltów anten.
5) Art. 7,8, 107 § 1, 107 § 3 kpa poprzez sporządzenie decyzji w sposób nie możliwy do odkodowania z uwagi na brak:
a) określenia parametrów technicznych anten sektorowych z uwzględnieniem maksymalnych tiltów anten,
b) podania maksymalnych tiltów możliwych do uzyskania dla danej anteny,
c) podania mocy anten radioliniowych wraz z określeniem czy wejdą w superpozycję z antenami sektorowymi,
d) podania metody obliczeniowej oraz określenia jej maksymalnego błędu,
e) podania czy uwzględniono w obliczeniach zjawisko odbić pól elektromagnetycznych od naturalnych przeszkód,
f) jakiejkolwiek analizy udowadniającej, iż inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu terenu.
W oparciu o przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2018r. Stowarzyszenie w R. wystąpiło o dopuszczenie w charakterze uczestnika postępowania. Sąd, działając na podstawie art. 33§ 2 p.p.s.a., postanowił dopuścić ww. organizację w charakterze uczestnika. Obecny na rozprawie przedstawiciel Stowarzyszenia wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podzielając stanowisko wyrażone w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności czy celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody z dnia [...].01.2018r. znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2017r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla X. S.A. w W., polegającą na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej - obiektu radiokomunikacyjnego X. S.A numer [...] L. L. / [...], przewidzianą do realizacji na działce o nr geod. [...] w miejscowości L. D., obręb [...] L. D., gmina L.
Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.).
Stosownie do art. 28 Prawa budowlanego, rozpoczęcie robót budowlanych może nastąpić na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 32 ust. 1 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę lub rozbiórkę może być wydane dopiero po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; uzyskaniu przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów; wyrażeniu zgody przez właściwego ministra – w przypadku budowy gazociągów o zasięgu krajowym lub jeżeli budowa wynika z umów międzynarodowych.
Art. 32 ust. 1 pkt 1 odsyła do przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Oznacza to, że nie w przepisach Prawa budowlanego, ale właśnie w tej ustawie należy poszukiwać odpowiedzi na pytanie, czy konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W przedmiotowej sprawie organ, opierając się na dokumentacji projektowej, w tym na "Kwalifikacji środowiska" stanowiącej Załącznik nr I do projektu budowlanego, stwierdził brak potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ przedsięwzięcie nie należy do mogących znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko.
Organy obydwu instancji uznały kompletność dokumentacji projektowej oraz stwierdziły spełnienie wymogu z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Sąd kontrolując działanie organu w zakresie narzuconym przez art. 35 ust.1 ustawy Prawo budowlane stwierdził, że organy naruszyły przepisy postępowania, działając za mało wnikliwie. Przejawem tego uchybienia jest niedokładnie ustalony stan faktyczny sprawy co do zakresu obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania na terenie objętym planowana inwestycją.
Ustalenia organu w zakresie spełnienia wymagań wynikających z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane są niezmiernie ważnym etapem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego, ponieważ maja wpływ na rozstrzygnięcie kończące postępowanie. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (ust. 3). W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (ust. 4).
Zakres przedmiotowy pozwolenia na budowę oraz wymagane załączniki do wniosku o pozwolenie na budowę zawiera art. 33 ustawy Prawo budowlane.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego.
Wymagania projektu budowlanego zawarte zostały w art. 34 ustawy. Zgodnie z art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego projekt budowlany powinien zawierać:
1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich;
2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych;
3) stosownie do potrzeb - w przypadku drogi krajowej lub wojewódzkiej, oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą, zgodnie z przepisami o drogach publicznych;
4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych;
5) informację o obszarze oddziaływania obiektu.
Sąd uznał za konieczne przypomnienie treści powyższych przepisów, które obrazują kolejność czynności podejmowanych przez organ architektoniczno-budowlany w postępowaniu administracyjnym o pozwolenie na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego. Powyższe przybliżenie regulacji prawnych jest niezbędne z punktu widzenia sporu, który dotyczy przedmiotowej sprawy i wiąże się z rozwiązaniem problemu na dwóch płaszczyznach:
Po pierwsze – zgodności zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przez pryzmat art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7 maja .2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnej (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1537).
Po drugie – wymaganiami ochrony środowiska, ponieważ kwestią sporną jest to czy inwestycja należy do katalogu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Odnosząc się do pierwszego zagadnienia należy wskazać, że organy obydwu instancji uznały, po dokonaniu sprawdzenia przesłanek z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przy czym organ I instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał, że planowana inwestycja ma zostać zrealizowana na działce o nr geod. [...] w miejscowości L. D., gmina L., która znajduje się na terenie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru części wsi L. D. – M. uchwalonego przez Radę Gminy uchwałą nr [...] z dnia [...].06.2010r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa nr [...], poz. [...] z dnia [...] sierpnia 2010r. w jednostce planistycznej U1 o przeznaczeniu podstawowym tereny usług.
W ocenie Sądu powołany przez organy o wskazanym powyżej numerze akt prawa miejscowego z dnia [...].06.2010r. dotyczył nie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi L. D.-M., lecz uchwały zmieniającej uchwałę Rady Gminy z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru części wsi L. D. – M. opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...], poz. [...], ogłoszonej w dniu [...] sierpnia 2010r.
Wskazana natomiast przez organ I instancji uchwała Rady Gminy z dnia [...].06.2010r. Nr [...], zmieniająca uchwałę pierwotną została opublikowana również w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...] i ogłoszona w dniu [...] sierpnia 2010r., ale pod pozycją [...].
Błędu organu I instancji nie poprawił Wojewoda w zaskarżonej decyzji, co nasuwa wątpliwość czy organy obydwu instancji rzeczywiście sprawdziły zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie objętym planowana inwestycją.
Z uwagi na powyższe nieścisłości Sąd dokonał ustaleń na mocy kompetencji wynikających z art. 134 p.p.s.a. i stwierdził, że uchwała Rady Gminy z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru części wsi L. D. – M. (Dziennik Urzędowy Województwa Nr [...], poz. [...]) uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części wsi L. D. – M., zwany dalej planem, obejmujący obszar, którego granice wyznaczają: od strony północnej S. L. na odcinku od drogi S-1 do rozwidlenia ulic M. i A., następnie tereny kolejowe do rzeki D., od strony wschodniej Rzeka D., od strony południowej - granica leśna, od strony zachodniej - zachodnia strona drogi S-1 na odcinku ca 1,6 km, następnie granica leśna ( § 1 ust. 1). Granice obszaru objętego planem, o których mowa w ust.1 pokazano na rysunku planu sporządzonego w skali 1:2.000 stanowiącym integralną częścią powyższej uchwały, oznaczoną jako załącznik nr 1 ( patrz § 1 ust. 2).
W Dzienniku Urzędowym Województwa (str. 7417), zawarty został dla granic obszaru objętego planem "Schemat podziału na sekcje formatu A-4", w ramach którego wydzielono łącznie 28 sekcji.
W sekcji 21 znajduje się teren o przeznaczeniu oznaczonym symbolem U1, na którym położona jest działka o nr geod. [...], przewidziana pod planowane przedsięwzięcie.
W bezpośrednim sąsiedztwie sekcji 21 znajdują się sekcje 17, 18, 22, 25 i 26.
Dokumentów tych nie mógł analizować żaden z organów, ponieważ brak ich w aktach administracyjnych sprawy. Poza tym w żadnym z uzasadnień decyzji organy nie odniosły się do obszaru objętego planem. Zarówno w projekcie budowlanym oraz w decyzjach wskazuje się na teren oznaczony symbolem U1 i tylko dokumenty co do tego obszaru, w wypisie, zostały załączone do projektu budowlanego.
Wobec powyższego, organy na podstawie projektu budowlanego i załączonych do niego dokumentów oceniły wyłącznie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obrazujący przeznaczenie tereny w sekcji 21 aktu prawa miejscowego uchwalonego w 2010r.
Zgodnie z § 4 pkt 2 w pierwotnym brzmieniu m.p.z.p., podstawową formą przeznaczenia dla terenu o symbolu U1 były usługi. W ustaleniach ogólnych do całego obszaru objętego planem w § 14 pkt 6 lit. e postanowiono: "utrzymanie anten i masztu telefonii komórkowej; zakaz lokalizacji nowych masztów telefonii komórkowej"
Należy zauważyć, że pierwotny m.p.z.p. wszedł w życie [...] września 2010r., natomiast w dniu 17 lipca 2010r. weszła w życie ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U. z 2010, Nr 106, poz. 675, obecnie Dz.U.2017.2062). Tak więc w dacie podjęcia uchwały z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...], ww. zakaz wprowadzony art. 46 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, już obowiązywał.
W art. 46 ww. ustawy zawarte zostały przepisy dotyczące lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego. Stanowisko to zostało utrwalone w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2006r. sygn. akt II OSK 811/05).
Wobec powyższego, obowiązkiem organu było w dacie wydawania zaskarżonej decyzji uwzględnić obowiązujący stan prawny. W przypadku wystąpienia sprzeczności aktu rangi ustawy z aktem niższego rzędu, uprawnione jest zastosowanie wprost przepisu hierarchicznie wyższego. Tym bardziej, że w dacie obowiązywania art. 46 ustawy, podjęta został uchwała w przedmiocie m.p.z.p. bez respektowania jej postanowień, o czym świadczy o ogólny przepis zawarty w § 14 pkt 6 lit. e m.p.z.p. z 2010r. Ponadto w przepisach przejściowych ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, w jej art. 75 ust. 1 postanowiono, że przepis art. 46 i art. 48 stosuje się także do planów miejscowych obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy.
Tak więc prawidłowo organy uznały o obowiązku stosowania art. 46 ww. ustawy, jeżeli dochodzi do spełnienia przesłanek w nim określonych.
Błędem natomiast organów, co zadecydowało o uwzględnieniu skargi, było nieustalenie dokładnego stanu prawnego sprawy, który ma bezpośredni wpływ na stan faktyczny w zakresie przeznaczenia terenu przewidzianego pod inwestycję.
Mianowicie organy pominęły okoliczność, że pierwotny m.p.z.p. zawarty w uchwale Rady Gminy z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] był od 2010r. pięciokrotnie zmieniany. Ostatnia zmiana została dokonana w uchwale Rady Gminy z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi L. D. – M. (Dz. Urz. [...]2016. [...]), która była aktem obowiązującym na dzień wydania zaskarżonych decyzji.
Wobec powyższego, nie jest możliwa ocena zaskarżonych decyzji w zakresie dopuszczalności na działce geod. [...] budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, dopóki organ nie ustali dokładnie stanu prawnego na tym terenie w oparciu o obowiązujący m.p.z.p. na dzień wydania decyzji administracyjnej.
W § 20 pkt 3 pierwotnego m.p.z.p. wskazano, że utrzymuje się istniejącą zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem rozbudowy i nadbudowy bez prawa lokalizacji nowych budynków mieszkalnych. Przepis ten nie wprowadza zakazu i ograniczenia dla pozostałych kategorii budynków. Natomiast dopuszczalność realizacji stacji telefonii komórkowej, z uwagi na ochronę środowiska, powinna być oceniona z punktu widzenia obiektów, w których przewidziany jest ogółem pobyt ludzi, a nie tylko zabudowa mieszkaniowa.
Dlatego organ powinien przeprowadzić szczegółową analizę obowiązującego m.p.z.p. i ocenić czy zmiany ww. aktu prawa miejscowego miały wpływ na teren sekcji 21 i bezpośrednio graniczące z nią pozostałe sekcje. W ustaleniach powinno wskazać się w jakim zakresie i kierunku nastąpiła zmiana przeznaczenia terenów położonych w tej sekcji i oraz sekcjach sąsiednich.
Dopiero te ustalenia umożliwią ustalenie, czy dla terenu objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę stacji telefonii komórkowej ma zastosowanie wspomniany art. 46 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, a przede wszystkim czy ogólne ograniczenie wprowadzone w § 14 pkt 6 lit. e pierwotnego m.p.z.p. z 2010r. nadal obowiązuje dla całego terenu.
Z art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych wynika zasada ogólna dopuszczalności inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej na terenach objętych postanowieniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Z kolei w ust. 2 ustawodawca wyraził swoistą regułę interpretacyjną w stosunku do terenów przeznaczonych w planie na cele zabudowy wielorodzinnej oraz na cele rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne, stanowiącą, że lokalizowanie na takich terenach infrastruktury telekomunikacyjnej jest dopuszczalne, chyba że naruszałoby ustanowione w planie zakazy lub ograniczenia. Z przepisu tego wynika zatem, że aby lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej na wymienionych terenach nie była dopuszczalna, to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musiałby zawierać konkretne uregulowania ograniczające lub wręcz zakazujące realizacji takich inwestycji, ale na całym terenie. Gmina jednak w ramach władztwa planistycznego może wskazać tereny na których może być realizowana inwestycja celu publicznego polegająca na budowie bazy telefonii komórkowej, a na jakim terenie wprowadza się ograniczenie. Jeżeli okaże się przy analizie planu, że jego zapisy w ogóle nie stanowią, czy na danym terenie można lokalizować inwestycje celu publicznego z zakresu łączności publicznej, to w świetle treści art. 46 ust. 2 ustawy nie sposób uznać, że na terenie tym istnieje zakaz realizacji tego typu inwestycji.
Tak więc obowiązkiem organu jest ustalenie, na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 postanowień m.p.z.p., przeznaczenia tego terenu i obowiązujących zakazów.
Należy zauważyć, że m.p.z.p. w pierwotnym brzmieniu zawierał ustalenia ogólne w § 14 pkt 6 lit. e, odnoszące się do załącznika graficznego nr 1 obejmującego rysunek planu w skali 1: 2000 z granicami obszaru objętego planem wyznaczonym w § 3 tego aktu. Następnie w granicach obszaru objętego uchwałami zmieniającymi plan utraciła moc uchwała Rady Gminy z dnia [...].02.2010 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi L. D. – M. (Dz. Urz. Woj. z dnia [...].08.2010 r. Nr [...], poz. [...]). Oznacza to, że na części terenów nie obowiązuje zakaz wprowadzony w § 14 pkt 6 lit. e uchwały pierwotnej.
Odnosząc się już do samej inwestycji stacji bazowej telefonii komórkowej należy wskazać, że ustawodawca określa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, że "infrastruktura telekomunikacyjna o nieznacznym oddziaływaniu" oznacza kanalizację kablową, linię kablową podziemną, instalację radiokomunikacyjną wraz z konstrukcją wsporczą do wysokości 5 m, szafy i słupki telekomunikacyjne oraz inne podobne urządzenia i obiekty, a także związany z nimi osprzęt i urządzenia zasilające, jeżeli nie są zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub nie stanowią przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000.
W ocenie Sądu planowana inwestycja bezsprzecznie nie należy do inwestycji z zakresu infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu, określonych w art. 2 ust. 1 pkt 4 w.r.u.s.t., a w konsekwencji jej lokalizacja na terenie przeznaczonym pod budownictwo jednorodzinne, jest niedopuszczalna.
Wobec powyższego za przedwczesne należy uznać wyrażanie stanowiska w części drugiego z podnoszonych problemów, tj. ochrony środowiska, kwalifikacji czy inwestycja należy do katalogu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że planowana inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co w konsekwencji poskutkowało uznaniem przez organ za zbędne uzyskiwanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Wobec powyższego stanowiska organów, na potrzeby przyszłego postępowania administracyjnego Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę wyjaśnia, że rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko albo mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. tj. z 2016, poz. 71).
W § 2 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia wskazuje się, że do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 2 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 5 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 20 000 W
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Zgodnie natomiast z § 3 ust. 1 pkt 8 tego rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Równocześnie, w § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia wskazuje się, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy.
Z powyższych przepisów rozporządzenia wynika, że do parametrów technicznych stacji bazowej telefonii komórkowej decydujących o wpływie na środowisko należą: 1) rodzaj anteny - instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne; 2) liczba anten; 3) moc promieniowania poszczególnych anten; 4) emisja pola elektromagnetycznego przez poszczególne anteny; 5) odległość instalacji od miejsc dostępnych dla ludzi, a zatem konkretne umiejscowienie inwestycji na terenie objętym wnioskiem, 6) występowanie na obiekcie realizowanej lub zrealizowanej instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej lub radiolokacyjnej.
Skład Sądu podziela poglądy ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, odnoszące się do parametrów technicznych anten i całych stacji bazowych telefonii komórkowych. Dopiero określenie tych poszczególnych parametrów technicznych inwestycji i ustalenie okoliczności jej lokalizacji (np. wobec miejsc dostępnych dla ludzi) pozwoli na dokonanie kwalifikacji inwestycji i jej charakteru (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 12 czerwca 2014 r., w sprawie II OSK 104/13 oraz z dnia 16 czerwca 2015 r. w sprawie II OSK 2706/13, dostępne na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednym z parametrów inwestycji polegającej na budowie instalacji radiotelekomunikacyjnej, do jakich zalicza się stacja bazowa telefonii komórkowej jest, jak wyżej wskazano, ilość i moc anten. Wykładnia systemowa § 3 ust. 1 prowadzi bowiem do wniosku, że celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów powołanych do ochrony środowiska jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja (a nie poszczególne anteny) wpłynie na środowisko. Dla poczynienia prawidłowych ustaleń niezbędne jest zatem określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenia ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Nie można powiem wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. Odmienna interpretacja § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy. Przyjęcie bowiem, że dla ustalenia czy przedsięwzięcie oddziaływuje potencjalnie znacząco na środowisko niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku a nawet kilkunastu anten, których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną co najmniej na linii nakładania się lub przecinania stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2015 r. II OSK 139/14)
W niniejszej sprawie zatwierdzony projekt budowlany obejmował m.in. zespół 9 anten sektorowych, po 3 anteny w każdym sektorze oraz 1 anteny radioliniowej . Jednym z parametrów inwestycji polegającej na budowie instalacji radiotelekomunikacyjnej, do jakich zalicza się stacja bazowa telefonii komórkowej, jest ilość i moc anten. Obowiązkiem organów jest dokonana jednoznaczna ocena czy planowaną inwestycję można zakwalifikować, jako przedsięwzięcie, które wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z przepisami rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W przypadku stacji bazowej telefonii komórkowych kwalifikacji dokonuje się w oparciu o dwa kryteria określone w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia, tj. równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny i odległość miejsc dostępnych dla ludności od ośrodka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że dla prawidłowej oceny czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko niezbędne jest dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych urządzeń jak i całego przedsięwzięcia. Wykładnia systemowa § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko prowadzi bowiem do wniosku, że celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja, a nie jej poszczególne elementy, wpłynie na środowisko (porównaj wyroki NSA: z 9.06.2017 r. sygn. akt II OSK 1839/16; z 19.01.2016 r. sygn. akt II OSK 1162/14, LEX nr 2033968; z 29.09.2015 r. sygn. akt II OSK 139/14, LEX nr 1987019). Pogląd ten Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela.
Ważne jest ustalenie czy mamy do czynienia z inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko z uwzględnieniem kumulacji oddziaływań lub sumowania się parametrów tego samego rodzaju przedsięwzięcia – patrz wyroki NSA: z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 801/14 i z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 708/15.
Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika by dla przedmiotowej inwestycji przeprowadzono stosowne obliczenia w zakresie kumulacji promieniowania na tym samym sektorze celem dokonania odpowiedniej kwalifikacji prawnej inwestycji pod względem oddziaływania na środowisko tak, aby wykluczyć jakiekolwiek wątpliwości.
Organy powinny ustalić, czy w sąsiedztwie projektowanego obiektu, w sekcjach pierwotnego m.p.z.p. bezpośrednio sąsiadujących z planowana inwestycją nie występuje obecność innych anten stacji bazowej telefonii komórkowej już zlokalizowanych.
W tych okolicznościach należy uznać za uzasadniony zarzut wydania decyzji organu drugiej instancji z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie wyjaśnił bowiem w sposób prawidłowy kwestii oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym czy ewentualnie mieści się ono w katalogu przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w tym w szczególności czy nie należy do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a bądź § 3 ust. 1 pkt 8 lit. e ww. rozporządzenia.
Powyższe uchybienia uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
Zgodzić się zaś należy ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok 25 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1485/10, orzeczenia.nsa.gov.pl), który uznał, że kwestia istnienia miejsc dostępnych dla ludności jest nierozerwalnie związana z możliwością korzystania z prawa własności przez właścicieli nieruchomości będących w zakresie oddziaływania planowanej stacji bazowej. Należy bowiem ocenić, czy realizacja danego zamierzenia inwestycyjnego nie wpłynie w niedopuszczalny sposób na możliwość przyszłego zagospodarowania terenów sąsiednich, a więc czy planowana inwestycja nie spowoduje nadmiernego ograniczenia praw do sąsiednich nieruchomości bądź naruszenia istoty prawa własności, w tym przypadku przez możliwość promieniowania w miejscach dostępnych dla ludzi. W tym zaś celu niezbędne jest odniesienie się do możliwej zabudowy na terenach sąsiednich, w tym zabudowy planowanej.
W świetle powyższego podzielić należy zarzuty strony skarżącej, że organy przeprowadziły postępowanie z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. a sporządzone przez nie uzasadnienia podjętych rozstrzygnięć nie spełniają wymagań art. 107 § 3 K.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. W szczególności Starosta będzie miał na uwadze, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 2010r. na terenie całego obszaru nim objętego wprowadził określony porządek planistyczny. Pięciokrotne zmiany tego planu w granicach obszaru objętego planem spowodowały uwolnienie spod ogólnego zakazu lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej obszar na terenie gminy, na którym nie obowiązuje ograniczenie, które pozostawałoby w sprzeczności z art. 46 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnej.
Powyższe zmiany nie spowodowały jednak wyodrębnienia miejscowych planów zagospodarowania terenu dla odrębnych obszarów. Mimo zmian planu z 2010r. obowiązuje on w brzmieniu nadanym ostatnią zmianą w 2016r.
Z uwagi na powyższe Sąd zobowiązany był, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a, zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę obejmującą zwrot uiszczonego wpisu a także wynagrodzenie pełnomocnika na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 265) oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło