II SA/Bd 312/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-08-17

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Wiesław Czerwiński, Grażyna Malinowska-Wasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego o odmowie wznowienia postępowania, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, może ograniczyć się wyłącznie do uchylenia decyzji organu I instancji bez umorzenia postępowania lub wydania rozstrzygnięcia merytorycznego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, wydając decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, musi nie tylko uchylić decyzję organu I instancji, ale także umorzyć postępowanie lub wydać rozstrzygnięcie merytoryczne. Decyzja ograniczająca się wyłącznie do uchylenia decyzji i odmowy wznowienia postępowania jest wadliwa i podlega stwierdzeniu nieważności. Ponadto, organ odwoławczy ma obowiązek wyjaśnić wszelkie wątpliwości dotyczące zachowania terminu do wznowienia postępowania, a brak takiego wyjaśnienia stanowi naruszenie przepisów proceduralnych mogące mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
J. S. został wymeldowany z miejsca pobytu stałego decyzją Wójta Gminy B. Wniosek o wznowienie postępowania złożył 31 sierpnia 2009 r., powołując się na nieuczestniczenie w postępowaniu z powodu choroby. Organ I instancji wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia decyzji o wymeldowaniu. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i odmówił wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz sprzeczność decyzji organu odwoławczego z wcześniejszym postanowieniem wznawiającym postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody K., stwierdzono, że decyzja ta nie podlega wykonaniu oraz zasądzono od Wojewody K. na rzecz adwokata zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego wymeldowania z pobytu stałego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody K. na rzecz adwokata S. M. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Bd 312/11 Uzasadnienie Decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy B. orzekł o wymeldowaniu J. S. z miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w miejscowości B., woj. k. Uwzględniając wniosek J. S. z dnia 31 sierpnia 2009 r. Wójt Gminy B. postanowieniem z dnia [...] wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa postępowanie zakończone wyżej wymienioną decyzją z uwagi na podniesioną we wniosku okoliczność nieuczestniczenia przez niego w tymże postępowaniu z powodu choroby i konieczności długotrwałego leczenia. Następnie w dniu [...] Wójt Gminy B., powołując się na art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wydał decyzję nr [...] odmawiającą, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że mimo otrzymania zawiadomienia o wszyciu postępowania strona nigdy nie zgłaszała niemożności uczestniczenia w nim w związku z chorobą, a przedłożone dokumenty dotyczące wizyt u lekarza psychiatry obejmują okres już po wydaniu decyzji o wymeldowaniu, zaś z dokumentów potwierdzających wizyty u neurologa z powodu schorzenia kręgosłupa nie wynika, by była hospitalizowana i stawiała się na nie w siedzibie lekarza specjalisty, co oznacza, że schorzenie to nie było przyczyną niemożności uczestniczenia nie bez własnej winy w przedmiotowym postępowaniu. Organ nadto podniósł, że podjęcie przez stronę zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania pod innym adresem oraz przeprowadzona kontrola meldunkowa wskazują, iż nie przebywa przy ul. [...] w B., a fakt nieuczestniczenia z własnego wyboru we wznowionym postępowaniu (korespondencja, w tym wezwania na rozprawę administracyjną odbierane były dopiero po 14 dniach, przy czym zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy obejmującej datę trzeciej wyznaczonej rozprawy potwierdziło, że chory może chodzić) spowodował, iż wydając decyzję oparto się wyłącznie na analizie dostarczonej dokumentacji lekarskiej. Z uzasadnienia decyzji wynika również, że nie uwzględniono wniosku o przesłuchanie świadków, bowiem dotyczy on okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w pierwotnym postępowaniu w drodze innych dowodów. Odwołując się od powyższej decyzji do Wojewody K. J. S. zarzucił błędne przyjęcie przez organ I instancji, że nie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sytuacji, gdy nie uczestniczył, wobec niepowiadomienia, w istotnych czynnościach postępowania poprzedzającego wymeldowanie w postaci oględzin i przesłuchania świadków oraz nie został z urzędu przesłuchany, przez co nie miał możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co zebranego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji stanowiło podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej o wymeldowaniu. Według odwołującego się organ I instancji naruszył także przepisy art. 7, 75 § 1 i 78 kpa poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków i dokumentów, co miało wpływ na prawidłową ocenę zebranego materiału dowodowego (art. 80 kpa), a w szczególności naruszył art. 78 § 2 kpa przyjmując, iż nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność stwierdzona innymi dowodami. W odwołaniu zaznaczono, że dla zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa bez znaczenia jest, czy brak uczestniczenia strony miał wpływ na treść decyzji lub spowodował dla strony szkodę. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda K. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz odmowie wznowienia postępowania w sprawie z wniosku J. S. z dnia 31 sierpnia 2009 r. (decyzja z dnia [...] nr [...]). Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ II instancji stwierdził, że Wójt Gminy B. mimo ustawowego obowiązku nie zbadał z urzędu rzetelnie, czy podanie o wznowienie postępowania wniesione zostało w terminie określonym w art. 148 kpa, który to termin zaczyna biec od dnia, w którym strona dowiedziała się o istnieniu decyzji i jej treści, czego nie należy utożsamiać z doręczeniem decyzji. Wobec tego organ odwoławczy obligowany był wyjaśnić powyższą kwestię. Wezwany w tym celu J. S. oświadczył, że nie pamięta kiedy powziął informację o wydanej decyzji o wymeldowaniu go, odmówił dalszych wyjaśnień w tej sprawie oraz konfrontacji z żoną J. S. Brak z jego strony wyjaśnień, uchylanie się od odpowiedzi na konkretne zadawane mu pytania, a nadto zeznania J. S., iż wielokrotnie informowała męża o fakcie wymeldowania, w tym podczas rozprawy w Sądzie Okręgowym w Bydgoszczy oraz pod koniec 2007 r. w obecności policjanta - pana L., a także pisma pracownika komórki ewidencji z dnia 28 października 2010 r., świadczą - zdaniem organu - o tym, że o wymeldowaniu wiedział znacznie wcześniej aniżeli otrzymał pismo Urzędu Gminy z dnia 17 sierpnia 2009 r. informujące go o decyzji w tym przedmiocie - już w 2007 r., w związku z czym podanie o wznowienie postępowania złożone zostało z uchybieniem 30 - dniowego terminu. W uzasadnieniu podkreślono, że kwestie natury merytorycznej nie były przedmiotem rozpatrywanej sprawy, w związku z czym się do nich nie odniesiono. J. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję Wojewody K. wnosząc o jej uchylenie. W skardze ponowił zarzuty podniesione wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Poza tym zarzucił, iż rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu odwoławczego - uchylające decyzję organu I instancji i orzekające o odmowie wznowienia postępowania w sprawie o wymeldowanie rażąco narusza art. 138 § 1, który określa, jakiego rodzaju rozstrzygnięcia mogą być przez ten organ wydane, jak również decyzja ta narusza wyrażoną w art. 139 kpa zgodę reformationis in peius. Ponadto rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania pozostaje w sprzeczności z wydanym w dniu [...] przez Wójta Gminy B. postanowieniem wznawiającym w wymienionej sprawie postępowanie (art. 156 § 3 kpa w związku z art. 126 kpa). W odpowiedzi na skargę Wojewoda K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w ramach dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi zasady postępowania przez organami administracji publicznej. Wyeliminowanie zaś z obrotu prawnego przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu następuje w razie stwierdzenia, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź - przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Ponadto w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powoływaną podstawą prawną, to jest z urzędu, nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa i ocenia, czy ze względu na ich skutki, kwestionowany akt powinien być wyeliminowany z obrotu prawnego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że postępowanie w niniejszej sprawie nie toczyło się w trybie zwykłym, lecz w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji ostatecznych, to jest w trybie wznowienia postępowania, na skutek złożonego przez skarżącego w dniu 31 sierpnia 2009 r. wniosku. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania przebiega w dwóch fazach. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna fazę pierwszą, to jest prowadzenie przez organ postępowania wstępnego w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. W fazie tej organ bada wyłącznie formalne podstawy wznowienia, czyli jego dopuszczalność, a więc czy wniosek o wznowienie oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia określonych w art. 145 § 1 i art. 145a kpa, czy wniosek pochodzi od uprawnionego do jego złożenia podmiotu (strony) oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 kpa. W przypadku, gdy organ oceni, że wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych, (to ostatnie za wyjątkiem sytuacji oparcia wniosku na przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa), bądź nie został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie, wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania stosownie do art. 149 § 3 kpa. W drugiej fazie postępowania, która ma miejsce po wydaniu postanowienia o wznowieniu organu ustala, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła, a jeśli tak to przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją ostateczną. W niniejszej sprawie organ I instancji, ze względu na oparcie wniosku strony na konkretnej przesłance wznowieniowej postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o wymeldowaniu, lecz organ odwoławczy trafnie zauważył, iż w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w ogóle nie badano, czy zachowany został termin do wznowienia postępowania i prawidłowo uznał swoją kompetencję i obowiązek konwalidowania uchybienia przez organ I instancji przepisom procedury w powyższym zakresie. W myśl art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania należy wnieść do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w I instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Z kolei stosownie do § 2 art. 148 kpa, jeśli podstawą żądania wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 kpa, jak to miało miejsce rozpatrywanej sprawie, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania określony w § 1 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Pojęcia "dowiedzenia się" o decyzji nie należy przy tym utożsamiać z doręczeniem decyzji. Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się z jakichkolwiek źródeł o treści rozstrzygnięcia wydanego w danej sprawie. Istotne jest więc ustalenie, że wiadomość o treści decyzji wydanej w postępowaniu, którego wznowienia strona się domaga, dotarła do niej nie wcześniej niż w trakcie miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o wznowienie. Poczynienie jednoznacznych ustaleń w powyższej kwestii jest bardzo ważne, bowiem wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek złożony z uchybieniem wskazanego terminu, stanowiłoby rażące naruszenie prawa jako godzące w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, zaś z drugiej strony pochopne przyjęcie, iż jednomiesięczny termin nie został zachowany zamykałoby danemu podmiotowi drogę do skorzystania z uprawnienia do zweryfikowania niekorzystnej dla niego decyzji ostatecznej. Organ II instancji uzasadniając wydaną decyzję stwierdził, wskazując na treść zeznań J. S. oraz oświadczenie skarżącego, iż nie pamięta kiedy dowiedział się o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego przy ul. [..], jak również odmowę złożenia przez niego wyjaśnień w tym zakresie, że skarżący o decyzji w przedmiocie wymeldowania wiedział już w 2007 r., a więc wiele czasu przed otrzymaniem pisma Urzędu Gminy w B., po którym wystąpił z wnioskiem o wznowienie podając, że właśnie dopiero powziął wiadomość o decyzji z dnia [..]. Powyższe stwierdzenie, w ocenie Sądu było przedwczesne. Jakkolwiek przede wszystkim to wnoszący o wznowienie postępowania winien udowodnić, iż podanie o wznowienie złożył z zachowaniem ustawowego terminu, to w sytuacji biernej jego postawy w tym względzie, w świetle zasad ogólnych wynikających z art. 7 i 77 § 1 kpa na organie ciążył obowiązek usunięcia wszelkich wątpliwości w kwestii zachowania terminu, jakie mogły nasuwać jednostronne zeznania zainteresowanej konkretnym wynikiem sprawy J. S., a podane przez nią fakty i okoliczności dawały możliwość weryfikacji co do zgodności z prawdą jej zapewnień, iż skarżącemu wydanie decyzji o wymeldowaniu było wiadome w krótkim czasie po jej podjęciu. W szczególności należało zwrócić się do sądu bydgoskiego o kserokopie protokołów rozpraw (lub o udostępnienie akt sądowych), podczas których wyżej wymieniona poruszała kwestię wymeldowania męża (wskazała niepełną sygnaturą akt 956/06 - vide akta organu II instancji) oraz przeprowadzać dowód z zeznań funkcjonariusza policji – L., w którego obecności informowała skarżącego w 2007 r. o fakcie wymeldowania (vide zeznania w organie II instancji). Nadto nie można uznać za dowód notatki urzędowej pracownika komórki ewidencyjnej Urzędu Gminy B. z dnia [...] (k. 9 akt I instancji) stwierdzającej zapoznanie się przez skarżącego z aktami sprawy wznowieniowej wraz z aktami sprawy I instancji o wymeldowaniu oraz opartego na wymienionej notatce wskazywanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pisma tegoż pracownika z 28 października 2010 r. do organu II instancji o podobnej treści - pracownik ten winien być przesłuchany na powyższą okoliczność w charakterze świadka. Mając na uwadze treść art. 136 w powiązaniu z art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy oczywiście w razie uznania, iż poczynienie dodatkowych ustaleń w omawianym zakresie wymagałoby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, mógł scedować te ustalenia na organ I instancji uchylając decyzję z dnia [...] i przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Brak wyczerpującego wyjaśnienia kwestii zachowania przez skarżącego terminu, o którym mowa w art. 148 kpa stanowi naruszenie przepisów procedury mogące mieć istotny wpływ na prawidłowość zajętego w powyższym zakresie stanowiska. Przede wszystkim jednak wadliwe jest samo rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu II instancji związane ze stanowiskiem, iż doszło do przekroczenia przez skarżącego zakreślonego przez ustawodawcę terminu, w którym możliwe było wystąpienie o wznowienie postępowania, co czyniło przedmiotowe wznowienie niedopuszczalnym. Skoro organ odwoławczy uznał, iż nie zachodzi potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego lecz jednocześnie ocenił, iż zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, co mimo to nastąpiło, wobec czego sprawę należało załatwić inaczej, organ miał obowiązek zastosować instytucję reformacji i wydać decyzję orzekającą co do istoty sprawy. W orzecznictwie sądowym przyjęto, że przez rozstrzygnięcie istoty sprawy nie należy rozumieć wyłącznie rozstrzygnięcia merytorycznego lecz również rozstrzygnięcie niemerytoryczne - umarzające postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości (art. 105 kpa). Dotyczy to w szczególności rozstrzygnięć zapadłych we wznowienionym postępowaniu. W sytuacji, gdy w wyniku zaniechania oceny lub wadliwej oceny wznowiono postępowanie, mimo iż występowały przyczyny niedopuszczalności wznowienia, postępowanie to podlega umorzeniu (art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 kpa). Gdy natomiast przyczyny takie zostaną ujawnione w postępowaniu odwoławczym, podstawą zakończenia sprawy winien być art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Stwierdzenie bezprzedmiotowości wznowionego postępowania musi prowadzić do formalnego rozstrzygnięcia sprawy, bez wnikania w jej materię, podobnie jak wówczas, gdy strona cofnie żądanie wznowienia (vide wyroki NSA z 25 maja 1983 r. sygn. SA/Wr 185/83, z dnia 16 stycznia 2008 r. sygn. I OSK 1978/08, z 26 stycznia 2009 r. sygn. II OSK 25/08, z dnia 12 grudnia 2007 r. sygn. I OSK 1684/06, z dnia 18 listopada 2008 r. sygn. I OSK 1878/07, z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. I OSK 1064/08, WSA w Gliwicach z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. II SA/Gl 1071/07, WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2008 r. sygn. II SA/Gd 18/08). Tak więc w rozpatrywanej sprawie, adekwatnie do dokonanej przez siebie oceny materiału dowodowego, organ II instancji winien orzec o uchyleniu decyzji organu I instancji z dnia [...] i umorzyć postępowanie przed tym organem (art. 138 § 1 pkt 2 kpa). Tymczasem organ odwoławczy zaskarżoną decyzją uchylił wymienioną decyzję Wójta Gminy B., jak również - odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją o wymeldowaniu skarżącego. Przepis art. 138 kpa zawiera wyczerpujący (zamknięty) katalog decyzji organu odwoławczego, co oznacza, iż organ ten nie jest uprawniony do wydania innej decyzji niż wymieniona w tym przepisie. Jak trafnie zauważył skarżący nie jest możliwe, w oparciu o powołany w podstawie prawnej, zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 2 kpa, ograniczenie się do uchylenia decyzji organu I instancji - decyzja wydana na podstawie tego przepisu musi zawierać jeszcze drugą cześć - umarzającą postępowanie (co jak wskazano wyżej w niniejszym przypadku winno mieć miejsce) lub merytoryczne rozstrzygnięcie. W żadnym razie drugiej części decyzji organu odwoławczego nie mogło stanowić więc rozstrzygnięcie odmawiające wznowienia postępowania. Ponadto w zaistniałej sytuacji funkcjonują równocześnie w obrocie prawnym: wcześniejsze ostateczne postanowienie z dnia [...] wznawiające postępowanie oraz rozstrzygnięcie organu odwoławczego - odmawiające wznowienia w tej samej sprawie. Wobec powyższego zasadny jest zarzut skarżącego, że decyzja organu odwoławczego dotknięta jest wadami stanowiącymi przesłanki do stwierdzenia jej nieważności wymienione w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 kpa. Dodatkowo też zaskarżona decyzja pogorszyła sytuację odwołującego się, wbrew zakazowi wynikającemu z art. 139 kpa. Jakkolwiek przedwczesne, to stanowisko organu odwoławczego co do uchybienia przez skarżącego terminowi określonemu w art. 148 kpa uzasadniało odstąpienie przezeń od ustosunkowania się do zarzutów odwołania, to w razie zmiany, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, stanowiska organu w powyższym zakresie konieczne będzie w pierwszej kolejności odniesienie się do stawianego w odwołaniu zarzutu błędnego przyjęcia, iż przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 nie zaistniała. Mimo iż skład orzekający Sądu podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...], iż przedłożona przez skarżącego dokumentacja lekarska nie mogła stanowić podstawy do uznania, iż spełniona została przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, to jednak przyznać należy rację skarżącemu, iż przez "niebranie udziału w postępowaniu", o którym mowa w tym przepisie należy rozumieć zarówno nieuczestniczenie w ogóle w postępowaniu jak i brak udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego. Pogląd ten jest zresztą prezentowany powszechnie w orzecznictwie sądowym. Brak winy strony w nieuczestniczeniu w czynnościach będzie zaś zachodził między innymi wówczas, jeśli nie była o nich w ogóle powiadomiona lub nieskutecznie powiadomiona, to jest z naruszeniem zasad doręczeń, zwłaszcza przewidzianych w art. 44 kpa. Naruszenie któregokolwiek z wymogów zawartych w art. 44 kpa oznacza, iż doręczenie nie nastąpiło. W związku z tym, celem prawidłowej oceny, czy przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa zaistniała, niezbędne jest przeanalizowanie dokonanych w postępowaniu pierwszoinstnacyjnym czynności i zawiadomień o nich kierowanych do skarżącego. Zaznaczyć należy, że skład orzekający Sądu wyraża pogląd, iż zawinione przez stronę zaniechanie działania poprzez nieodbieranie zawiadomień - pism (doręczanych z zachowaniem wymogów przewidzianych w kpa) kierowanych na prawidłowy adres obarcza stronę ujemnymi następstwami braku obrony - wyklucza możliwość przyjęcia, iż wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa (adekwatny do wyroku WSA w Warszawie sygn. III SA/Wa 459/07 - Lex 347063). Ze względu na to, iż w rozpatrywanej sprawie obydwa organy zakończyły postępowanie na etapie oceny dopuszczalności wznowienia i badania, czy przesłanka wznowienia zaistniała, nie przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną o wymeldowaniu skarżącego wobec uznania, iż zachodzą co do tego przeszkody, odniesienie się do zarzutów skargi dotyczących postępowania dowodowego poprzedzającego wydanie decyzji o wymeldowaniu, a więc co do meritum sprawy, Sąd uznał za bezprzedmiotowe (przedwczesne). Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja dotknięta jest uchybieniami mogącymi mieć wpływ na wynik sprawy, jak i dającymi podstawę do stwierdzenia jej nieważności, zaś stwierdzenie nieważności jest rozstrzygnięciem dalej idącym od uchylenia decyzji, przeto na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 kpa orzeczono, jak w sentencji. Ocenia prawna i wskazania co do dalszego toku postępowania administracyjnego wynikają wprost z niniejszego uzasadnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło