II SA/Bd 457/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. II SA/Bd 457/13 Uzasadnienie Wójt Gminy C., decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 17 ust. 1, ust. 1 b, ust. 5, art. 20, art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. Nr 139, poz. 992 z 2006 r., z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2011 r., Nr 298, poz. 1769), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 959) art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej powoływanej w skrócie jako "kpa", po rozpatrzeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożonego przez J. D., postanowił nie przyznać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem M. D., legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności. W uzasadnieniu decyzji przytoczył treść przepisu art. 2 i 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz istotne fragmenty uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r. (I OPS 5/12). Następnie stwierdził, że na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne nie ma zastosowanie pojęcie rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Praca we własnym gospodarstwie rolnym, zarządzanie nim, jest formą aktywności zawodowej uprawianą dla celów zarobkowych. Oznacza to, że nie jest możliwe uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji gdy rolnik prowadzi gospodarstwo rolne. Sam fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego pozbawia rolnika prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, i nie ma w tym wypadku potrzeby dokonywania oceny, czy wielkość posiadanego gospodarstwa, rodzaj upraw, pozwalałby na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej poza rolnictwem, czy pracy takiej nie podejmuje (bądź z niej rezygnuje) z powodu konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną. Poza tym organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że syn Michał legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Orzeczenie zostało wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...], na okres do [...]. Z przedłożonego nakazu płatniczego za [...] rok, wynika, iż mąż W. D. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowych. W dokumentacji znajduje się także umowa dzierżawy zawarta w dniu [...] pomiędzy W. D. a W. N. oraz kserokopia wykazu zmian w danych ewidencji gruntów i budynków. Do wniosku dołączone zostały również informacje z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o ustaniu ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego na J. D. oraz jej oświadczenie, iż nie ma stwierdzonej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym przez lekarza orzecznika KRUS. Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie zaistniała określona w art. 17 ust. 1 negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie J. D. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli matka dziecka nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ponieważ odwołująca się jest rolnikiem - prowadzi gospodarstwo rolne i nie ma orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie, więc nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z tego też powodu nie jest osobą uprawnioną do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji J. D. - skarżąca wskazała na ciężki stan zdrowia syna M. i stwierdziła, że ze względu na jego chorobę od dłuższego czasu nie chowają w gospodarstwie zwierząt, a pola obsiewają zbożem. Postanowili więc wydzierżawić całą ziemię na okres 10 lat. Dzierżawa została zgłoszona do Urzędu Gminy i do KRUS. Skarżąca podała, że zrezygnowała z prowadzenia działalności rolniczej i nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, została wyrejestrowana z KRUS. Na poparcie powyższego załączyła umowę dzierżawy, decyzję o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników, zaświadczenie z urzędu pracy, wypis z rejestru gruntów, nakaz płatniczy oraz oświadczenie o nie pobieraniu renty ani innego świadczenia. Pokreśliła, że zrezygnowała całkowicie z pracy w gospodarstwie rolnym, aby opiekować się synem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (SKO) decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu odwołania z dnia [...] wniesionego przez skarżącą utrzymało w mocy, decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie SKO wskazało, że z akt sprawy wynika, iż M. D. legitymuje się orzeczeniem z dnia [...] wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w G. zaliczającym go do osób niepełnosprawnych łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Orzeczenie wydano do [...]. Jak wskazują akta sprawy mąż skarżącej W. D. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, w dniu [...] wydzierżawił gospodarstwo rolne na okres 10 lat. Za dzierżawę gruntów rolnych otrzymuje czynsz dzierżawny. Ponadto jak wynika z zaświadczenia KRUS Placówka Terenowa w G., Pani J. D. od [...] nie spełnia warunków do podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu jako rolnik. Zdaniem organu odwoławczego ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny pozwala stwierdzić, że nie zostały spełnione warunki określone w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uprawniające do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek skarżącej. Podstawą do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w niniejszej sprawie jest, w ocenie SKO fakt, iż skarżąca pomimo wydzierżawienia gospodarstwa rolnego i nie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego, zatem jest rolnikiem. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 5 ust. 8 i 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969, z późn. zm.). Ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem: 1) oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego; 2) gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną; 3) gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Z brzmienia cytowanych przepisów wynika, że ustawodawca w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjął domniemanie, że uzyskuje się dochód z gospodarstwa rolnego niezależnie od tego czy się w nim pracuje czy też zostało ono oddane w posiadanie zależne innej osobie. Zatem w rozumieniu ww. ustawy utrzymuje się z gospodarstwa rolnego ten, kto włada nim na podstawie tytułu prawnego pozwalającego na oddanie tego gospodarstwa w posiadanie zależne, tj. w dzierżawę lub w użytkowanie. I jedynie w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w cytowanym wyżej przepisie art. 5 ust 8a pkt 1-3 przeniesienie posiadania gospodarstwa z właściciela na posiadacza zależnego powoduje, że właściciel "nie utrzymuje" się z tego gospodarstwa w rozumieniu art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych (tak: WSA w Łodzi w wyroku z dnia 31 sierpnia 2010 r. II SA/Łd 302/10). Organ wskazał także, że zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając gruntów wydzierżawionych na podstawie pisemnej umowy zawartej na co najmniej 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie nie będącej małżonkiem emeryta lub rencisty, jego zstępnym lub pasierbem, osobą pozostającą z małżonkiem emeryta lub rencisty we wspólnym gospodarstwie domowym, małżonkiem zstępnego, pasierba lub osoby pozostającej z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym. Organ podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych umowa dzierżawy, stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, jest zawierana wyłącznie pomiędzy podmiotami wymienionymi w tych przepisach, w świetle których wydzierżawiąjącym pozostaje zawsze emeryt lub rencista, dlatego że wypłata emerytury lub renty rolniczej ulega zawieszeniu, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą natomiast zawarcie umowy dzierżawy przez emeryta lub rencistę pozwala na uznanie, że zaprzestał tej działalności. Skoro zatem skarżąca nie jest osobą mającą ustalone prawo do emerytury lub też renty rolniczej i prawidłowo ustalono, że uzyskuje dochód z oddanego w dzierżawę gospodarstwa rolnego, to tym samym zdaniem SKO nie spełnia przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonej w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. braku podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania opieki. Organ wskazał ponadto na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który w wyroku z dnia 7 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 463/10 stwierdził, iż "stosownie do art. 3 pkt 22 ustawy pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Brak podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w powyższym rozumieniu oznacza zatem, że mamy do czynienia z osobą bezrobotną, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w powyższych formach i zrezygnowała z niej, bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej, z możliwości tej nie korzysta". Sąd wskazał również, iż trzeba brać pod uwagę przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z którego treści wynika, że osobą bezrobotną jest osoba zdolna i gotowa, do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Z powyższego przepisu wynika, że za osobę rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie może być uznany rolnik, który musi przynajmniej część czasu przeznaczyć na prowadzenie własnego gospodarstwa rolnego. SKO podkreśliło, że przedstawioną wykładnię art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegającą na uznaniu, iż sam fakt pozostawania rolnikiem wyklucza daną osobę z kręgu uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, za prawidłową uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1987/10, a także skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w uchwale z dnia 11 grudnia 2012 r. W skardze na powyższą decyzję SKO skarżąca zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 ust. 2, art. 16 § 1, art. 111, art. 113 § 1 i art. 138 § 1 kpa przez błędną wykładnię tych przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie, a tym samym rażące naruszenie prawa i wniosła o uchylenie tej decyzji oraz decyzji organu I instancji lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że ojciec dziecka pracuje w prywatnym zakładzie pracy. Gospodarstwo jest oddane w dzierżawę na 10 lat. Ona nie wykonuje żadnej pracy zawodowej. Wskazała na treść przepisu art. 17 i art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wywiodła, że rolnik, który nie wykonuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej niezależnie od wielkości gospodarstwa rolnego może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, gdyż spełnia warunek zawarty w art. 17 ust. 1 ww. ustawy tj. warunek bycia osobą, która w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem nie podejmuje zatrudnianie lub innej pracy zarobkowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania, innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdza, że odpowiada ona prawu. W przedmiotowej sprawie skarżąca domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem M. D. Wniosek o to świadczenie złożyła w dniu [...], wcześniej tego świadczenia nie otrzymywała. Zastosowanie zatem w sprawie mają przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992), dalej powoływanej w skrócie jako: "u. o św. rodz.". W myśl art. 17 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, nadanym ustawą zmieniającą z dnia 7 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przy czym stosownie do treści przepisu art. 3 pkt 22 u. o św. rodz. pod pojęciem "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Wskazać należy także, że zgodnie z art. 17 ust. 1b u. o św. rodz. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Z przedłożonych sądowi akt sprawy wynika, że syn skarżącej – M. D., urodzony w dniu [...] jest osobą niepełnosprawną od urodzenia, w stosunku, do której istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Orzeczenie o niepełnosprawności wydane zostało przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. w dniu [...], na okres do dnia [...]. Istotnym jednak dla rozpatrzenia niniejszej sprawy jest status skarżącej. Związany on jest z sytuacją jej męża W. D. Jest on właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha położonego w Ś. (vide: zawiadomienie o zmianie w ewidencji gruntów). Skarżąca jako żona rolnika była więc ubezpieczona w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS). Zgodnie bowiem z art. 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tj. Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291; ze zm.), dalej powoływanej w skrócie jako "usr", przepisy tej ustawy, dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym. W dniu [...] mąż skarżącej wydzierżawił na okres 10 lat grunty wchodzące w skład tego gospodarstwa rolnego (z wyjątkiem części działki nr [...] o powierzchni [...] ha). Czynsz dzierżawny ustalono w wysokości [...] zł z hektara rocznie (vide: umowa dzierżawy). W związku z zawarciem tej umowy, KRUS w dniu [...] wydał decyzję stwierdzającą ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w stosunku do skarżącej, od dnia [...]. Skarżąca oświadczyła ponadto, że nie ma stwierdzonej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, oraz złożyła zaświadczenie o tym, że nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych. Skarżąca upatruje swoich praw do świadczenia pielęgnacyjnego w tym, że zrezygnowała z prowadzenia działalności rolniczej, nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników i została wyrejestrowana z KRUS (vide: odwołanie, skarga). To stanowisko zdaniem sądu nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 u. o św. rodz.(cyt. powyżej), świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Skarżąca w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o to świadczenie nie pozostawała w zatrudnieniu, ani nie wykonywała innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 u. o św. rodz. (cyt. powyżej), więc nie mogła zrezygnować z zatrudnienia, lub z innej pracy zarobkowej. Jako żona rolnika objęta była ubezpieczeniem społecznym rolników, co było możliwe tylko dlatego, że pracowała w gospodarstwie rolnika albo w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym (art. 5 usr – cyt. powyżej). Praca w gospodarstwie rolnym nie jest zatrudnieniem ani inną pracą zarobkową w rozumieniu art. 3 pkt 22 u. o św. rodz. Skarżącej nie można też uznać za osobę nie podejmującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u. o św. rodz. Nie można bowiem przyjąć, że skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej na skutek zawarcia umowy dzierżawy z dnia [...]. Umowa ta, co jest bezsporne w niniejszej sprawie, nie została zawarta w celu uzyskania prawa do emerytury lub renty, a tylko wtedy mogłaby wywołać skutek oczekiwany przez skarżącą. Wynika to z art. 28 ust. 4 usr, zgodnie z którym uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając: 1) gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej: a) małżonkiem emeryta lub rencisty, b) jego zstępnym lub pasierbem, c) osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym, d) małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b lub c. Tak więc zawarcie umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego na okres 10 lat nie daje możliwości uznania, na gruncie przepisów u. o św. rodz., że doszło do zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli umowy takiej nie zawarł emeryt lub rencista z zachowaniem trybu z art. 28 ust. 4 usr. (vide: wyroki NSA z 9.03.2011 r., I OSK 1922/10; z 27.10.2006 r., I OSK 601/06; z 5.11.2008 r., I OSK 1930/07; dostępne na stronie nsa.gov.pl). Poza tym należy podnieść, że istnieje domniemanie uzyskiwania dochodu z gospodarstwa rolnego niezależnie od tego, czy się na nim pracuje, czy się je wydzierżawia (tak NSA w cyt. pow. wyroku z 9.03.2011 r., I OSK 1922/10 i w wyroku z 3.09.2009 r., I OSK 3/09, a także przywołanych tam innych orzeczeniach, aktualnych w zakresie przyjętego domniemania; dostępne na stronie nsa.gov.pl). Wynika ono z art. 5 ust. 8 i 8a u. o św. rodz. Zgodnie z tymi przepisami w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969, z późn. zm.) – ust. 8. Ustalając zaś dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem: 1) oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego; 2) gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną; 3) gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich – ust. 8a. W niniejszej sprawie skarżąca i jej rodzina uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego w postaci ustalonego umową czynszu dzierżawnego. W sytuacji zatem, gdy nie doszło do zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej i z gospodarstwa rolnego jest uzyskiwany dochód, prawidłowo organy uznały, że skarżąca nie spełnia warunków do przyznania świadczenia rodzinnego wynikających z art. 17 ust. 1 u. o św. rodz. Dla poparcia tej tezy warto wskazać na uchwałę NSA podjętą w składzie siedmiu sędziów, z dnia 11 grudnia 2012 r. (I OPS 5/12), w uzasadnieniu której stwierdzono między innymi, że istota świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 u. o św. rodz. polega na tym, że świadczenie to jest adresowane wyłącznie do tych osób, których źródłem utrzymania jest wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i które nie podejmują lub rezygnują z tego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Oznacza to, że nie jest osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego osoba, która nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w sytuacji, gdy ma inne źródło utrzymania (dochodów) i to bez względu na wielkość tych dochodów. Przemawia za tym również wyłączenie uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do osób, które otrzymują jakiekolwiek świadczenia (dochody) z innych tytułów, wymienionych w art. 17 ust. 5 ustawy. Mając na uwadze powyższe orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz.270; ze zm.) o oddaleniu skargi.