II SA/Bd 590/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-10-10

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zaliczyć kwotę świadczenia pieniężnego wypłaconego żołnierzowi w związku z wcześniejszym, nieskutecznym zwolnieniem ze służby wojskowej, na poczet świadczenia należnego z tytułu późniejszego, skutecznego zwolnienia, bez naruszenia przepisów prawa i tym samym uniknąć stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej świadczenie w pomniejszonej wysokości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaliczenie kwoty świadczenia pieniężnego wypłaconego żołnierzowi w związku z wcześniejszym, nieskutecznym zwolnieniem ze służby wojskowej na poczet świadczenia należnego z tytułu późniejszego, skutecznego zwolnienia, nie stanowi rażącego naruszenia prawa ani działania bez podstawy prawnej. Świadczenie z tytułu zwolnienia ze służby ma charakter jednorazowy, a jego ponowne wypłacenie w pełnej wysokości po stwierdzeniu nieważności wcześniejszej decyzji o zwolnieniu byłoby niezasadne i mogłoby prowadzić do nadużyć. W związku z tym, organ prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej świadczenie w pomniejszonej wysokości.
Stan faktyczny
Skarżący Z. Z. został dwukrotnie zwolniony ze służby wojskowej. Po pierwszym, nieskutecznym zwolnieniu w 2004 r., otrzymał świadczenie pieniężne. Po ponownym, skutecznym zwolnieniu w 2007 r., przyznano mu świadczenie w niższej kwocie, zaliczając na jego poczet kwotę wypłaconą wcześniej. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej świadczenie w niższej kwocie, zarzucając naruszenie przepisów prawa. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymały w mocy decyzję o odmowie. Skarżący zaskarżył decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant: Krzysztof Olczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przyznania świadczeń pieniężnych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Szef Inspektoratu [...] utrzymał w mocy decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego we [...] z dnia [...] r., którą to decyzją organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy JW[...]w [...]z dnia [...] w przedmiocie przyznania skarżącemu Z. Z. świadczenia w związku ze zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej. Zaskarżoną decyzję poprzedziło następujące postępowanie: Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dowódca [...] Okręgu Wojskowego wypowiedział skarżącemu Z. Z. stosunek zawodowej służby wojskowej, a następnie rozkazem personalnym z dnia [...] r. nr [...] ww. stwierdził, że skarżący zostaje zwolniony ze służby na skutek upływu okresu wypowiedzenia z dniem 31 stycznia 2004 r. W związku z rozwiązaniem stosunku służbowego [...] Sztab [...] we [...] wypłacił skarżącemu świadczenia należne mu z tytułu zwolnienia ze służby, a [...] Biuro [...] w [...] wypłaciło mu 12 miesięczne uposażenie przysługujące na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 76 poz. 693 ze zm.), w łącznej kwocie 27.993,24 zł. Decyzją z dnia [...] Dowódca [...] stwierdził nieważność decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...]r. o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego. Po powrocie skarżącego do służby Szef [...] rozkazem z dnia [...] ponownie zwolnił go ze służby na skutek upływu z dniem 31 sierpnia 2007 r. skróconego okresu wypowiedzenia. Zgodnie z decyzją Dowódcy J.W. [...] Jednostka Wojskowa [...] w[...], na której zaopatrzeniu finansowym pozostawała jednostka, w której żołnierz ostatnio pełnił służbę, wypłaciła Z. Z. należności przysługujące mu w związku ze zwolnieniem ze służby, na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.). Decyzją z dnia[...], na podstawie art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 11 września 2003 r. przyznał skarżącemu także prawo do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkiem o charakterze stałym w kwocie 3.337,50 zł miesięcznie, za okres od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r. Powyższe świadczenie (w łącznej kwocie 40.050,00 zł) miało wypłacić [...] Biuro[...]. Postanowieniem z dnia [...] Dowódca [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] o przyznaniu skarżącemu prawa do świadczenia należnego w ostatnim dniu pełnienia służby przez okres 12 miesięcy po rozwiązaniu stosunku służbowego. Powołał się przy tym na ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności i dowodów mających wpływ na określenie uprawnień żołnierza do przedmiotowego świadczenia. Następnie decyzją z dnia [...] Dowódca [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] r. oraz orzekł o przyznaniu skarżącemu prawa do świadczenia pieniężnego za okres od 1 września do 31 sierpnia 2008 r. w kwocie 12.056,76 zł stanowiącej różnicę między kwotą roczną 40.050,00 zł ustaloną uchyloną decyzją i kwotę świadczenia wypłaconego przez WBE w [...] (27.993,24 zł). W piśmie z dnia [...] r. skarżący zwrócił się o stwierdzenie w trybie nadzwyczajnym, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, nieważności decyzji z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] Dowódca [...] Okręgu Wojskowego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] z dnia[...]. W uzasadnieniu stwierdził, że organ który wydał kwestionowaną przez skarżącego decyzję już nie istnieje. Jego następcą prawnym jest Kierownik[...], w stosunku do którego organem stopnia wyższego jest Dowódca [...] Okręgu Wojskowego. Zatem ten ostatni organ jest właściwy do prowadzenia postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie. Jego zdaniem brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. Świadczenie pieniężne należne przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby ma charakter jednorazowy i jest związane z faktycznym rozwiązaniem stosunku służbowego. Nie ma zatem możliwości wypłaty dwóch świadczeń z tytułu zwolnienia ze służby. Skoro zwolnienie skarżącego z dniem 31 stycznia 2004 r. okazało się nieskuteczne, to wypłata wówczas przedmiotowego świadczenia była przedwczesna. W konsekwencji taka wypłata stała się pewnego rodzaju zaliczką na poczet świadczenia, które przysługiwało skarżącemu dopiero w dniu 31 sierpnia 2007 r. Organ wskazał również, że skarżący otrzymał świadczenie w należnej wysokości 40.050,00 zł. Gdyby przy ponownym zwolnieniu go ze służby wypłacono mu całą kwotę, to doliczając do niej tę, którą wypłacono mu wcześniej, oznaczałoby to, że skarżący w sumie otrzymałby świadczenie w wysokości znacznie przekraczającej należne mu świadczenie. W sprawie nie doszło do żadnego potrącenia. Zaliczono jedynie kwotę wcześniej wypłaconą na poczet świadczenia przysługującego żołnierzowi w dacie skutecznego zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. W odwołaniu skarżący stwierdził między innymi, że świadczenia które otrzymał w 2004 r. nie podlegają zwrotowi, gdyż wypłacono mu zgodnie z obowiązującymi wówczas zasadami. Nie ma zatem podstaw ani do domagania się przez organ zwrotu tych należności, ani do dokonywania ich potrąceń, gdyż nie zachodzą przesłanki przewidziane odpowiednio w art. 77 ustawy pragmatycznej ani w jej art. 103 § 1 w związku z art. 87 § 1 k.p. Zdaniem odwołującego się w sprawie nie zachodziły również przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż nie zaistniały nowe okoliczności, o jakich mowa w tym przepisie. W wyniku rozpatrzenia odwołania Szef [...] wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego we[...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko, że świadczenia z tytułu zwolnienia żołnierza ze służby mają charakter jednorazowy, a zatem nie można ich powielać. Rozliczenie finansowe po skutecznym zwolnieniu skarżącego ze służby w 2007 r. obejmowało zaliczenie na poczet przysługujących wówczas należności kwoty 27.933,24 zł wypłaconej mu w 2004 r. Szef [...] wskazał również, że Dowódca[...], wydając decyzję nr[...], mógł nie posiadać wiedzy w sprawie wcześniej pobranego przez skarżącego świadczenia. Informacja przekazana temu Dowódcy przez Dyrektora WBE we [...] w piśmie z dnia [...] r. bez wątpienia stanowi istotną dla sprawy okoliczność faktyczną, istniejącą w dniu wydania decyzji, a nieznaną organowi, stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Decyzję Szefa [...] z dnia [...]r. Z. Z. zaskarżył do WSA w Bydgoszczy, zarzucając naruszenie art. 77, art. 95 pkt 1, art. 96 ust. 1 i art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie żołnierzy zawodowych oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację zawartą wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Szef [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010r. (sygn. akt II SA/Bd 200/10) oddalił skargę. Wskutek złożonej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 grudnia 2010 r. (sygn. akt I OSK 993/10) uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r. (sygn. akt II SA/Bd 13/11) WSA w Bydgoszczy oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 maja 2012 r. (sygn. akt I OSK 1837/11) uchylił wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 2 czerwca 2011 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Wyłączną przyczyną uchylenia przez NSA była okoliczność, że w składzie sądu, który wydał wyrok z dnia 2 czerwca 2011 r. znalazł się sędzia wyłączony z mocy ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Rozpatrując ponownie sprawę Sąd w niniejszym składzie doszedł do takich samych wniosków, jakie zostały wskazane w poprzednim wyroku tutejszego Sądu z dnia 2 czerwca 2011 r.: Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest ocena legalności decyzji Szefa [...] utrzymującej w mocy decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego we [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy [...] Nr [...]r. (wydanej w następstwie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...]r.). Organ uchylił decyzję [...]przyznającą skarżącemu świadczenia pieniężne w łącznej kwocie rocznej 40.050 zł za okres od 1 września 2007r. do 31 sierpnia 2008 r. i za ten sam okres przyznał prawo do mniejszego świadczenia – w łącznej kwocie 12.056, 76 zł z tego samego tytułu (świadczenia pieniężne w wysokości uposażenia zasadniczego z dodatkami o charakterze stałym w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej). Przedmiotem zatem rozpoznawanej sprawy jest ocena prawidłowości decyzji wydanej w trybie postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności, która to decyzja oceniała prawidłowość wcześniejszej decyzji, będącej efektem wznowienia postępowania, zawierającej rozstrzygnięcia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Decyzja nr [...]r. jak też decyzja [...] była decyzją ostateczną. W wyniku jej wydania pomniejszono wysokość świadczeń pieniężnych skarżącego związanych ze zwolnieniem ze służby. Zwolnienie ze służby nastąpiło dwukrotnie. Za pierwszym razem 7 listopada 2003 r. w następstwie decyzji [...] z 11 marca 2003 r. o wypowiedzeniu stosunku służbowego. W związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego (decyzja [...]r. k. 24) skarżący powrócił do służby. Ponownie został zwolniony 31 sierpnia 2007 r. W związku z tym zwolnieniem wydano decyzję[...]) o przyznaniu świadczeń pieniężnych w pełnej wysokości – 40.050 zł. Uznając, że wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej decyzją [...](k. 47). Podstawą wznowienia było ujawnienie istotnych faktów mających wpływ na treść decyzji o przyznaniu prawa do świadczeń pieniężnych za okres 12 miesięcy po zwolnieniu ze służby. Wobec tego, że były to nowe fakty istotne dla określenia uprawnień istniejących w dniu wydania decyzji, nieznane organowi w dniu wydania decyzji, organ wznowił postępowanie. Ocenie zatem powinna być poddana też decyzja[...], wydana w następstwie wznowienia postępowania, uchylająca wcześniejszą decyzję przyznającą świadczenie ([...]) i przyznająca prawo do świadczeń w mniejszej wysokości, gdyż ona z kolei była przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności z uwagi na twierdzenia o naruszeniu przepisów prawa przy jej wydaniu. Wdrażając nadzwyczajny tryb postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, należy wykazać, że wystąpiła jedna z kwalifikowanych wad postępowania wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Skarżący zarzucił, że przy wydaniu decyzji [...] (po wznowieniu, zmniejszającej świadczenia) doszło do naruszenia art. 77, art. 95 pkt 1, art. 96 ust. 1, art. 103 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) i art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz, że naruszenie wypełniło przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż decyzja została wydana bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu ocena organu, że przy wydaniu decyzji [...] r. nie wystąpiły przesłanki pozwalające na wyeliminowanie z obrotu z powodu jej nieważności jest prawidłowa. Przyczyną wznowienia postępowania była dla organu nowa okoliczność w postaci informacji Dyrektora [...] we [...] z [...] (k. 22) o uprzednim wypłaceniu świadczenia w związku z wcześniejszym zwolnieniem ze służby. Fakt wypłacenia świadczenia w kwocie 27.993.24 zł jest między stronami bezsporny. W aktach znajduje się zaświadczenie [...] Biura [...] z [...] r. kierowane do skarżącego o wypłaconych należnościach po zwolnieniu ze służby (w tym kwoty 27.459,84 zł k. 44). Informacja została ustalona na podstawie przesłanego przez Szefa [...] zaświadczenia o wysokości uposażenia. Organ wydający decyzję o przyznaniu świadczenia nie jest organem wpłacającym to świadczenie, zatem w ocenie sądu fakt wypłacenia uprzednio należności mógł zostać zakwalifikowany jako okoliczność faktyczna, oparta na nowym dowodzie (informacji WBE o wypłacie), który nie był znany organowi ustalającemu (dowódcy JW) w chwili wydania decyzji, a więc stanowił podstawę do wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Z tych względów w ocenie Sądu organ wznawiając postępowanie (postanowienie z 9 października 2007 r. k. 47) i wydając nową decyzję nie naruszył prawa. Należy przy tym mieć na uwadze, że oceniając ten fakt z punktu widzenia wad określonych w art. 156 § 1 pkt 2 musiałoby dojść do rażącego naruszenia prawa, a więc kwalifikowanej wady naruszenia prawa, by mogła ona stanowić podstawę do zakwestionowana przez Sąd procedury nieważnościowej prowadzonej przez organ. Skarżący zarzucił, że w istocie chodzi o odmienną interpretację przepisów, zatem nie było podstaw do wznowienia postępowania. Odnosząc się do tego zarzutu należy podkreślić, że odmienna interpretacja przepisów nie może być podstawą stwierdzenia nieważności, a tu w grę wchodziło wskazanie podstaw wznowienia z art. 145 § 1 kpa. W wyniku wznowienia postępowania organ wydał decyzję [...] r. Decyzją tą jak wcześniej opisano, uchylił wcześniejszą decyzję o przyznaniu świadczenia i przyznał je w mniejszej wysokości. W związku z zarzutami skarżącego należy ocenić czy przy wydaniu decyzji o przyznaniu świadczenia pomniejszonego o wcześniej wypłacone doszło do rażącego naruszenia prawa, czy braku podstawy prawnej, a więc okoliczności stanowiących podstawy do stwierdzenia nieważności. Wydana po wznowieniu postępowania decyzja merytoryczna przyznawała świadczenie pomniejszone o uprzednio wypłacone, gdyż skarżący był już zwolniony ze służby w 2003 r. (decyzja [...] r.). Okoliczność uprzedniego zwolnienia, jak również fakt wypłacenia 27.993,24 zł w związku z tym zwolnieniem – są bezsporne między stronami. W związku ze zwolnieniem żołnierza z zawodowej służby wojskowej ma on prawo do wypłaty należności wymienionych w art. 94 i art. 95 ustawy Z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. jedn. Dz. U. z 2008r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), zwanej ustawą pragmatyczną. Powołując się na art. 77 ustawy pragmatycznej skarżący wskazuje, że organ niesłusznie dokonał zaliczenia należności przysługującej mu z tytułu zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej na poczet należności wypłaconej w dalszej kolejności, bowiem uposażenie i inne należności, o których mowa w art. 73, pobrane przez żołnierza zawodowego, przysługujące mu według zasad obowiązujących w dniu wypłaty, nie podlegają zwrotowi. W świetle obowiązującej w dacie wydania decyzji ustawy pragmatycznej, trudno zgodzić się z powyższym zarzutem. Zgodnie z art. 94 ust. 1 i 2 ustawy, odprawa, o której mowa w tym artykule ma charakter świadczenia jednorazowego, które wypłacane jest w związku z zakończeniem służby wojskowej. Żołnierz, który nabył prawo do tego świadczenia nie może nabyć go ponownie w pełnej wysokości. Wskazać należy, że jednorazowość świadczenia związanego ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej nie wyklucza prawa żołnierza do przyznania odprawy uzupełniającej. W sytuacji bowiem w której - a sytuacja taka nastąpiła w przedmiotowej sprawie - żołnierz zwolniony został ze służby mocą decyzji, której nieważność została następnie stwierdzona, w związku z czym żołnierz przywrócony został do służby, a następnie zwolniony ponownie - żołnierz ten nabywa prawo do odprawy uzupełniającej, stanowiącej równowartość różnicy pomiędzy odprawą późniejszą, wypłaconą w wyższej wysokości, a odprawą wcześniejszą. Pozostałą kwotę traktować należy jako zaliczenie na poczet ostatecznie ustalonej kwoty odprawy. Przy czym owego "zaliczenia na poczet świadczenia" nie należy traktować równoważnie z "potrąceniem". Potrącenie, o którym mowa w art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych regulują przepisy Kodeksu pracy, z art. 91 § 1 którego wynika, że należności inne, niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 mogą być potrącane z wynagrodzenia tylko za zgodą pracownika. Gdyby zatem organ dokonał potrącenia w istocie byłoby ono bezprawne, jednakże - wbrew twierdzeniu skarżącego - pojęć tych nie traktuje się zamiennie, dopuszczalne jest bowiem, w świetle obowiązującego orzecznictwa, zaliczanie nienależnie wypłaconych świadczeń na poczet świadczeń należnych. Organy nie zażądały również zwrotu świadczenia w drodze decyzji, nie został w związku z powyższym naruszony art. 77 ustawy pragmatycznej. Wbrew subiektywnemu twierdzeniu skarżącego podkreślenia wymaga fakt, iż w świetle prawa z zawodowej służby wojskowej skutecznie został on zwolniony tylko raz, w związku z czym tylko raz przysługiwało mu z tego tytułu świadczenie. Mimo iż pierwotna decyzja zwalniająca skarżącego ze służby została uchylona w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, nie ma on prawa do uzyskania kolejnego świadczenia związanego ze zwolnieniem go ze służby. Uznanie, iż każdorazowe zwolnienie ze służby skutkowałoby każdorazowym wypłacaniem należności w pełnej kwocie mogłoby stanowić pole do nadużyć i stawiałoby w nierównej sytuacji żołnierzy, z których niektórzy kilkakrotnie nawet mogliby zostać zwolnieni ze służby mocą decyzji, które w następstwie mogłyby zostać uchylone. Pogląd o jednorazowości odprawy przysługującej z tytułu zwolnienia ze służby oraz ekwiwalentu pieniężnego utrwalony został w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odprawa przysługująca z tytułu zwolnienia ze służby oraz ekwiwalent pieniężny za urlop mają charakter świadczeń jednorazowych (por. np. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 804/09, wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 818/09, wyrok NSA z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt I OSK 66/09). Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 931/08 świadczenie to co do zasady jest bowiem podobne do odprawy emerytalnej lub rentowej przysługującej pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę (art. 92 Kodeksu pracy). W tej kwestii wielokrotnie Sąd Najwyższy prezentował pogląd, iż pracownik, który otrzymał odprawę w związku z przejściem na emeryturę (rentę), a następnie podjął zatrudnienie, które ustało w związku z ponownym przejściem na emeryturę (rentę) kolejnej odprawy nie może otrzymać (por. wyrok SN z dnia 25 czerwca 1993 r. sygn. akt I PR 5/93; uchwała z dnia 2 marca 1994 r. sygn. akt I PZP 4/94). Analogiczna sytuacja występuje w przypadku świadczeń z tytułu zwolnienia żołnierza ze służby i nie ma żadnych podstaw, aby w tym zakresie odmiennie traktować żołnierzy. Tak więc w przypadku gdy już żołnierzowi wypłacono z tytułu zwolnienia ze służby należności związane z odprawą i ekwiwalentem za urlop, to pomimo iż decyzja o zwolnieniu została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie ma on już prawa do kolejnych takich samych świadczeń, a jedynie uprawnienia do odpowiedniego uzupełnienia otrzymanej odprawy oraz ekwiwalentu za urlop. Pozostaje zatem do rozważenia czy przez pomniejszenie należności o kwoty wypłacone przy poprzednim zwolnieniu organu do rażącego naruszenia przepisów lub działań bez podstawy prawnej. Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej dwukrotnie. Skuteczne jednak zwolnienie nastąpiło tylko raz (rozkazem [...] Szefa[...]), gdyż wcześniejsza decyzja o zwolnieniu została wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia jej nieważności decyzją Dowódcy [...] z [...](k. 24). Z uwagi na skutek prawny ex tunc decyzji nieważnościowej, stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego przywróciło stan sprzed wydania decyzji oraz wyeliminowało skutki prawne zaistniałe w następstwie wydania decyzji uznanej następnie za nieważną. Organ wydający decyzję o stwierdzeniu nieważności potwierdził jedynie ów fakt rozstrzygnięciem o charakterze deklaratoryjnym. Konsekwencją takiego stanu jest uznanie, iż w znaczeniu prawnym zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej w roku 2003 nie było. Reasumując w cenie sądu organ wydając decyzję o uchyleniu poprzedniej decyzji i przyznaniu świadczenia skorygowanego wcześniejszą wypłatą nie doprowadził do powstania kwalifikowanej wady rozstrzygnięcia, stąd wydając decyzję o odmowie stwierdzenie nieważności decyzji [...] r. nie naruszył prawa. Tym samym zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję nr [...] r. nie narusza prawa. Dodać należy również, że stwierdzenie nieważności wypowiedzenia stosunku służbowego oznacza, że za skutkiem prawnym powinno iść uregulowanie stanów faktycznych. Skoro świadczenie wypłacono, to w sensie prawnym zwolnienia nie było, zatem skarżący powinien zwrócić wypłacone świadczenie. Skarżący tego nie uczynił, organ miał zatem prawo zaliczyć wypłaconą już kwotę na poczet należnej w momencie faktycznego i ostatecznego zwolnienia. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło