II SA/Bd 971/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2009-12-29

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Grażyna Malinowska-Wasik, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy B. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że K., A. i G. C. posiadają status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, mimo że nie uczestniczyli w pierwotnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że K., A. i G. C. posiadają status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, ponieważ ich interes prawny może być naruszony przez planowaną inwestycję. Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było uzasadnione, gdyż wymagało to dalszych ustaleń dotyczących ochrony interesów osób trzecich i prawidłowego przeprowadzenia postępowania z udziałem wszystkich stron.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania w sprawie warunków zabudowy dla inwestycji M. G. Wójt Gminy B. odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wnioskodawcy (K., A., G. C.) nie byli stronami pierwotnego postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność ustalenia, czy wnioskodawcy mieli status strony i czy zachowano termin do złożenia wniosku o wznowienie. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę M. G. na decyzję SKO, uznając, że wnioskodawcy mieli status strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

29 grudnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie WSA: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 grudnia 2009r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy oddala skargę. W wyniku wniosku złożonego przez K. C., A. C. i G. C. Wójt Gminy B. wznowił postępowanie zakończone jego decyzją ostateczną z dnia [...] znak [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie części magazynowej z dobudową części sportowej do istniejącego budynku na działkach nr [...] i [...] położonych w B. stanowiących własność M. G. Wniosek swój wyżej wymienieni uzasadnili brakiem bez własnej winy udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie wskazanej decyzji. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania Wójt Gminy B. decyzją nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] stwierdzając, że K., A. i G. C. nie brali udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją, gdyż nie posiadając przymiotu strony prawidłowo nie byli uznani za stronę postępowania w przedmiocie warunków zabudowy. Organ przyjął, że skoro przystąpił do przeprowadzania postępowania co do wad określonych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, to zasadne było wydanie na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa decyzji odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...]. W ocenie organu planowana inwestycja nie oddziaływuje na działki należące do K., A. i G. C. w sprawie zakończonej sporną decyzją o warunkach zabudowy, co potwierdza powtórna analiza charakteru zabudowy sąsiedniej dla projektowanej inwestycji, a także nienaruszenie § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 75, poz. 690 ze zm.). W następstwie odwołania K., A. i G. C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 138 § 2 i art. 148 kpa uchyliło decyzję Wójta Gminy B. i przekazało mu sprawę do ponownego rozpoznania wskazując na konieczność dokonania ustaleń, czy wniosek o wznowienie postępowania złożony został z zachowaniem terminu przewidzianego w kpa. Według organu II instancji organ ten winien wezwać strony do podania, w jakiej dacie dowiedziały się o decyzji z dnia [...] ustalającej warunki zabudowy. Uwzględniając skargę M. G. na decyzję SKO w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 6 września 2007 r. sygn. II SA/Bd 433/07 uchylił powyższą decyzję. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że konieczność ustalenia przez organ terminu wniesienia podania o wznowienie postępowania nie mogła stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, gdyż rozstrzygnięcie tej kwestii nie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Sąd wyraził także pogląd, że skoro już wznowiono postępowanie, to jedyną możliwością jego zakończenia było wydanie decyzji odpowiadającej treści art. 151 kpa, zaś uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z powodu nie zbadania przez organ wymogów formalnych podania o wznowienie stanowi w tej sytuacji naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. II OSK 25/08 oddalił skargę kasacyjną K. C. od wskazanego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, że przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania jedynie w celu zbadania, czy wnioskodawca złożył żądanie wznowienia postępowania administracyjnego w zakreślonym przez przepis terminie, narusza art. 138 § 2 kpa. Zbadanie tej okoliczności w toku postępowania administracyjnego jest, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, konieczne lecz nie ma przeszkód, by uczynił to organ II instancji, przed którym zawisło rozpoznanie sprawy. Dopiero dokonanie ustaleń w tym zakresie i ich ocena dadzą podstawę do dalszych czynności wyjaśniających. Uznając za trafne stwierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że w razie żądania wznowienia postępowania organ bada wyłącznie, czy oparte jest ono na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 kpa i czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie przewidzianym w art. 148 kpa, Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, iż nie ma przeszkód, by takich ustaleń dokonywał organ właściwy do rozpoznania sprawy zgodnie z jej tokiem instancyjnym. W związku z tym jeżeli organ I instancji zaniedbał w powyższym zakresie ustaleń, nie zwalnia to od obowiązku ich poczynienia organu II instancji. Nadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skoro kompetencję do badania, czy zachodzą przyczyny wznowienia organ uzyskuje dopiero po wznowieniu postępowania, to jeśli żądanie wznowienia oparto o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w której mieści się ustalenie, czy wnioskodawca jest stroną, badanie legitymacji strony w ramach wstępnej, formalnoprawnej oceny tego żądania stanowi w tym przypadku uchybienie procesowe rzutujące w sposób istotny na wynik sprawy. W sytuacji zaś, gdy wszczęto postępowanie mimo niedopuszczalności wznowienia z powodu uchybienia terminu, nie może to prowadzić do wydania decyzji o treści wymienionej w art. 151 kpa, lecz wznowione postępowanie jako bezprzedmiotowe winno być zgodnie z art. 105 § 1 kpa umorzone. Wymienione wyżej wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego skutkowały koniecznością ponownego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania K., A., G. C. od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [....] odmawiającej uchylenia decyzji o warunkach zabudowy. Realizując wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało w ramach postępowania odwoławczego ustaleń w zakresie zachowania przez K., A., G. C. terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Wymienieni wykazali, że o decyzji z dnia [...] dowiedzieli się w dniu 20 marca 2006 r. z zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę planowanej inwestycji, a zatem oznaczone datą 22 marca 2006 r. podanie wpłynęło w terminie przewidzianym w art. 148 kpa. W dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydało na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 28 kpa decyzję sygn. [...] uchylającą decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] i przekazującą sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Powołując się w uzasadnieniu decyzji na poczynione wymienione wyżej ustalenia organ odwoławczy jednocześnie stwierdził, że ze względu na to, iż w świetle danych z ewidencji gruntów, K., A. i G. C. są współwłaścicielami bezpośrednio przylegających do terenu inwestycji działek nr [...] i [...], przysługuje im status stron w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy działek nr [...] i [...]. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał orzecznictwo sądowe. W motywach decyzji poza tym wskazano, że właściwy do przeprowadzenia wznowionego postępowania, przy respektowaniu zasad wynikających z art. 7 i 77 § 1 kpa jest Wójt Gminy B., gdyż wydał kwestionowaną decyzję ostateczną o warunkach zabudowy w ostatniej instancji. M. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o jej zmianę poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów: 1. art. 8 i 11 w zw. z art. 77 kpa poprzez pominięcie zebranego już w sprawie materiału dowodowego; 2. art. 7 w zw. z art. 84 i 85 kpa poprzez rażące naruszenie jego słusznego interesu w wyniku niepodjęcia wszelkich kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy (np. brak przeprowadzenia wizji lokalnej, zasięgnięcia opinii biegłych) i niedokonanie dogłębnej analizy zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji przerzucenie na organ I instancji obowiązków w tym zakresie, co prowadzi do przewlekłości postępowania administracyjnego; 3. naruszenie art. 28 kpa poprzez uznanie, że G. i K. C. są stroną niniejszego postępowania, chociaż mają oni w tym postępowaniu jedynie interes faktyczny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wywodząc między innymi, że oceniając interes prawny właściciela nieruchomości nie można pominąć treści art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc ocenia czy zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa materialnego lub przepisów administracyjnej procedury w stopniu co najmniej wpływającym na wynik sprawy. W razie uwzględnienia skargi w kompetencji sądu leży wyłącznie wydanie orzeczenia o charakterze kasacyjnym, co oznacza, że nie może orzekać co do meritum sprawy – rozstrzygać o prawach lub obowiązkach stron postępowania. W związku z tym wniosek skarżącego o zmianę przez sąd kwestionowanej decyzji jest chybiony. Oceniając zaskarżoną decyzję przy uwzględnieniu wskazanego kryterium Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną. W pierwszym rzędzie stwierdzić trzeba, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie przyjęło, że K., A. i G. C. przysługuje status stron w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla działek [...] i [...] w związku z planowanym na nich przez skarżącego zamierzeniem inwestycyjnym. O ile w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę stronami są jedynie podmioty spełniające warunki przewidziane w art. 28 ust 2 ustawy z dnia 10 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r., poz. 1118 ze zm.), to w sprawie o ustalenie warunków zabudowy legitymacja stron przysługuje większemu kręgowi podmiotów z uwagi na dokonywanie jej oceny na zasadach ogólnych przewidzianych w art. 28 kpa. W myśl art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W świetle powyższego przepisu nie budzi wątpliwości, iż stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy będzie zawsze wnioskodawca oraz właściciel lub użytkownik wieczysty działki, na której ma być realizowana inwestycja. Określając krąg podmiotów posiadających status strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy nie można jednak pominąć treści art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), z którego wynika, że każdy ma prawo ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Przepis art. 54 pkt 2 d w związku z art. 64 ust. 1 wymienionej ustawy stanowi zaś, że organ odwoławczy ma obowiązek określić w decyzji ustalającej warunki zabudowy wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Z cytowanych przepisów wynika, że osoba trzecia ma prawo domagać się od organu administracji publicznej ochrony swego interesu prawnego przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy terenu należącego do innych osób. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, oparty na przepisach prawa materialnego interes prawny warunkujący posiadanie przez określony podmiot legitymacji procesowej strony, mają w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy co do zasady właściciele i użytkownicy nieruchomości sąsiadujących (graniczących) z terenem inwestycji, a nadto również właściciele i wieczyści użytkownicy gruntów dalej położonych – w zależności od stopnia uciążliwości i zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji na te grunty (vide m.in. orzeczenia NSA w Warszawie z dnia 7 marca 2000 r. IV SA 364/99 i z dnia 6 lipca 2007 r. II OSK 1016/06; orzeczenie NSA w Krakowie z dnia 2 lipca 1997 r. II SA/Kr 62/1996, uchwały składu pięciu sędziów NSA w Warszawie z dnia 25 września 1995 r. VI SA 13/95 –ONSA 1995/4/154i z dnia 4 grudnia 1995 r. VI SA 20/95 – ONSA 1996/2/54 oraz orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 13 września 2005 r. IV SA/Wa 741/04). Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 25 września 1995 r.: "Z istoty decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że określa ona w sposób wiążący m.in. dopuszczalny na danym terenie rodzaj inwestycji (...). Jeśli tak, to (...) niewątpliwie wkracza w sferę praw i obowiązków właściciela nieruchomości, a w każdym razie może wkraczać w rozumieniu art. 28 kpa. Nie przeczy temu art. 46 ust. 2 ustawy stwierdzający, że decyzja o warunkach zabudowy nie narusza prawa własności. Istotnie bowiem decyzja taka nie narusza prawa własności, lecz może wpłynąć na sposób wykonywania własności przez zlokalizowanie na nieruchomości konkretnej inwestycji (...). Przytoczone wywody rzutują również na ocenę sytuacji procesowej właściciela sąsiedniej nieruchomości. Jeżeli bowiem decyzja o warunkach zabudowy jest decyzją administracyjną, wydaną po przeprowadzeniu postępowania podlegającego regułom kpa, w którym to postępowaniu uczestniczy na prawach strony właściciel nieruchomości, to nie można wykluczyć w tym postępowaniu udziału właściciela nieruchomości sąsiedniej." Inwestycja, której dotyczy decyzja, może bowiem mieć także wpływ na sposób wykonywania prawa własności działek sąsiadujących z nieruchomością, na której ma być realizowana. Podkreślenia wymaga, że jakkolwiek przy ustalaniu warunków zabudowy o interesie prawnym decydują okoliczności konkretnej sprawy, to do wyjątków należy zaliczyć sytuacje, w których właściciel lub wieczysty użytkownik działki bezpośrednio przylegającej do terenu inwestycji nie ma przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia dla tej inwestycji warunków zabudowy. W rozpatrywanej sprawie, mając na uwadze rodzaj i planowane usytuowanie rozbudowy obiektów na działkach [...] i [...], w ocenie Sądu, wspomniany wyjątek nie ma miejsca. Zwłaszcza lokalizacja planowanej inwestycji na granicy działek będących własnością odwołujących się nie pozwala na jednoznaczne przyjęcie, wbrew stanowisku organu I instancji, że inwestycja ta nie będzie wpływała niekorzystnie na ich nieruchomość i jej zabudowę. To, że takie niekorzystne oddziaływanie na nieruchomość K., A. i G. C. może mieć miejsce wynika już z treści ich odwołania, w którym wskazują na zagrożenia dla istniejącego na ich działce przy tej samej granicy obiektu związane ze sposobem posadowienia i konstrukcją planowanej, przylegającej do niego zabudowy na działce inwestora (np. w zakresie przeciwpożarowym) oraz na pogorszenie warunków użytkowania nieruchomości. Nadmienić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest pogląd, który skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela, że o naruszeniu interesu osób trzecich (vide wspomniany wcześniej art. 54 pkt 2d ustawy z dnia 27 marca 2003 r.) można mówić nie tylko wówczas, gdy naruszane są dobrze chronione przepisami dotyczącymi budownictwa, ale również gdy doszło do naruszeń konstytucyjnych zasad ochrony własności i równości obywateli oraz zasad zawartych w kodeksie cywilnym. Usytuowanie obiektu z poszanowaniem interesu prawnego właścicieli działek sąsiednich oznacza więc nie tylko uwzględnienie norm, o których mowa w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich użytkowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690), ale także wyważenie interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich. Wyważenie tych interesów prawnych oznacza uwzględnienie istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości. W załączniku opisowym do decyzji z dnia [...] ustalającej warunki zabudowy, organ I instancji uznał za uzasadnione zamieścić postanowienia w zakresie wymogów dotyczących ochrony interesów osób trzecich (w tym dotyczących zgodności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.). Tymi osobami trzecimi w niniejszej sprawie mogą być tylko właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, czyli odwołujący się. Skoro organ przyjął, iż z przepisów prawa materialnego, w tym rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., wynika, że dopiero zachowanie wynikających z nich wymagań wyeliminuje niekorzystne oddziaływanie przedsięwzięcia inwestycyjnego na sąsiednie działki, to tym samym popadł w sprzeczność nie uznając ich właścicieli za strony postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy. Nadto aczkolwiek przedmiotem oceny Sądu nie jest pozwolenie na budowę udzielone właścicielowi działek [..] i [...] oraz poprzedzające je postępowanie, to nie można pominąć okoliczności, że K., A. i G. C. uznani zostali za strony tego postępowania mimo, że krąg podmiotów legitymowanych do udziału w takim postępowaniu jest, jak zaznaczono wcześniej, zazwyczaj mniejszy niż jak to ma miejsce w sprawie o ustalenie warunków zabudowy, co oznacza, że wprawdzie nie wszystkie podmioty będące stronami w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy uzyskują status stron postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę, to każda strona tego ostatniego postępowania winna być wcześniej stroną w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. W odniesieniu do powyższego nadmienić należy, że decyzja ustalająca warunki zabudowy stanowi tylko promesę uprawniającą do ubiegania się o pozwolenie na budowę, w związku z czym zasadniczo fakt jej wydania wskazuje tylko, że projektowana inwestycja w ogóle będzie mogła być na danym terenie (działce) realizowana. Stąd też na tym etapie ustalenia dotyczące ochrony interesów osób trzecich i możliwości ich naruszenia (co ma związek z przyznawaniem statusu stron postępowania) muszą być bardziej ogólne, aniżeli ma to miejsce na kolejnym etapie procesu instancyjnego – dotyczącym ubiegania się o pozwolenie na budowę, gdzie podlegają one uszczegółowieniu, między innymi przy uwzględnieniu przepisów wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Jako podstawę prawną swej decyzji z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. powołało, obok art. 28 kpa, przepis art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z treścią wymienionego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Dotychczasowe czynności podjęte w sprawie po wznowieniu postępowania doprowadziły do ustalenia, iż zaistniała przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (K., A. i G. C. posiadali status stron w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, lecz w nim bez własnej winy nie uczestniczyli) oraz że zachowano termin do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania przewidziany w art. 148 kpa. Wobec spełnienia wymienionych warunków zaistniała obecnie konieczność przeprowadzenia, stosownie do art. 149 § 2 kpa postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postępowanie to mimo odrębności procesowej, pozostaje w ścisłym związku z postępowaniem toczącym się uprzednio w trybie zwykłym – dotyczącym ustalenia warunków zabudowy. Z jednej bowiem strony granice wznowionego postępowania rozpoznawczego wyznaczane są sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną z dnia [...], z drugiej zaś – decyzja kończąca wznowione postępowanie dotyczyć będzie bytu prawnego wskazanej decyzji ostatecznej podjętej w postępowaniu zwykłym. Prowadząc to postępowanie organ nie będzie związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanymi w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji ostatecznej, co jednak nie oznacza, iż obowiązany jest odrzucić wszelkie dowody przeprowadzone w dotychczasowym postępowaniu. Celem określenia czynności, jakie organ aktualnie będzie obowiązany podjąć, należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym (vide wyrok z dnia 9 kwietnia 2009 r. sygn. II OSK 528/08 uchylający wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. II SA/Bd 637/07) wskazać, że "w przypadku stwierdzenia, iż przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa rzeczywiście zaistniała i doszło do pominięcia strony w postępowaniu zwykłym, rzeczą organu jest ponowienie czynności postępowania, w tym czynności dowodowych z udziałem pominiętej strony, a następnie, po rozpoznaniu podnoszonych przez tę stronę zarzutów i wniosków (...) [o, ile takowe zgłoszą] dokonanie oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy." Wymienione czynności winny umożliwić stwierdzenie, czy mimo nieuczestniczenia przez strony w dotychczasowym postępowaniu organ orzekający wydał prawidłową decyzję (ustalającą warunki zabudowy), uwzględniająca słuszne interesy stron w granicach dopuszczonych przez prawo. Rzecz oczywista wydanie trafnego kończącego wznowione postępowanie rozstrzygnięcia wymaga uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przy uwzględnieniu zasad określonych w art. 7 i 77 § 1 kpa. Wznowione postępowanie z uwagi na przedstawiony wyżej jego zakres, winien zgodnie z treścią art. 138 § 2 kpa przeprowadzić organ I instancji, czyli Wójt Gminy B. Stąd też wydając decyzję kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze na naruszyło zawartego we wskazanym przepisie unormowania. Dodatkowo podnieść należy, że wydanie przez organ II instancji decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 kpa (uchylającej decyzję I instancji i orzekającej co do istoty sprawy) nie byłoby możliwe z uwagi na wynikający z art. 151 § 1 w zw. z art. 150 § 1 kpa wymóg wydania kończącej wznowione postępowanie decyzji przez organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (w niniejszym przypadku przez Wójta Gminy .) oraz rodzaj wyszczególnionych w art. 151 § 1 i 2 kpa rozstrzygnięć, jakie mogą zapaść po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego. Nie do przyjęcia byłoby bowiem, by organ II instancji co do jednej decyzji dotyczącej tego samego przedmiotu sprawy i tych samych stron odmówił uchylenia tej decyzji (art. 151 § 1 pkt 1) i jednocześnie na podstawie art. 151 § 2 kpa stwierdził, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa. Tak więc i z tego powodu możliwe było w rozpatrywanej sprawie podjęcie przez organ odwoławczy tylko decyzji kasacyjnej (vide też wyrok NSA II OSK 730/05 z 12 kwietnia 2006 r.). Z przedstawionych wyżej względów nie podzielając zarzutów skargi, w tym dotyczących nie przeprowadzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania dowodowego, orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) o jej oddaleniu. Nie przesądzając treści decyzji, jaka winna być wydana po zakończeniu wznowionego w rozpatrywanej sprawie postępowania należy wskazać, że podjęcie rozstrzygnięcia na mocy art. 151 § 2 kpa w związku z art. 146 § 2 kpa dopuszczalne jest wówczas, gdy wszystkie okoliczności sprawy ustalone w oparciu o całokształt materiału dowodowego przemawiają za tym, że nie ma żadnych podstaw do wydania innej decyzji niż dotychczasowa. Rozstrzygnięciu temu nie stoi na przeszkodzie (co jest w niniejszej sprawie istotne) wystąpienie terminu przedawnienia z art. 146 § 1 kpa. Jeśli natomiast przeprowadzone w sposób wyczerpujący postępowanie wykaże, iż następstwem zaistniałej przesłanki wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 kpa (pkt 4) jest wadliwość merytoryczna decyzji, a więc winna zapaść decyzja o innej treści (odmawiająca ustalenia warunków zabudowy), organ stosując art. 151 § 1 pkt 2 kpa ją uchyla i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, zaś gdy uchyleniu decyzji stoi na przeszkodzie upływ terminu określonego w art. 146 § 1 kpa, w oparciu o art. 151 § 2 kpa wydaje decyzję stwierdzającą podjęcie jej z naruszeniem prawa. Podkreślić w tym miejscu jeszcze raz należy, że w sytuacji, gdy strony nie brały udziału w dotychczasowym postępowaniu, konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania co do istoty istnieje dlatego, by stwierdzić, czy mimo tego organ orzekający wydał prawidłową decyzję uwzględniającą słuszne interesy stron w granicach dopuszczonych przez prawo.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło