II SO/Bd 16/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Ł. K. o wymierzenie grzywny [...] Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] (obecnie [...] Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...]) postanawia oddalić wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Ł. K., pismem z 17 marca 2021 r. uzupełnionym i doprecyzowanym pismem z 22 czerwca 2021 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na przewlekłe prowadzenie przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego (w skrócie [...]) w [...] sprawy z jej wniosku z [...] kwietnia 2020 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] z [...] lutego 2020 r. nr [...] i nr [...] (znak [...]) w sprawie samowoli budowlanej polegającej na przebudowie budynku gospodarczego – chlewni, położonego na działce nr ewid. [...] w obrębie [...], gmina [...]. Skarżąca opisując przebieg postępowania zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i niewydanie rozstrzygnięcia w sprawie pomimo uchylenia wadliwych orzeczeń organu I instancji przez organ odwoławczy i uznania zasadności jej skarg oraz ponaglenia. Podkreśliła, że od złożenia wniosku upłynęło 12 miesięcy. Z tych powodów skarżąca wniosła o: - wyznaczenie [...] Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy dotyczącej jej wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnymi decyzjami [...] o nr. [...] z [...] lutego 2020 r., - zarządzenie wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie i stwierdzenie iż miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - orzeczenie organowi grzywny z tytułu przewlekłego prowadzenia sprawy oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z akt sprawy II SAB/Bd 43/21 wynika, że powyższa skarga została przekazana do Sądu przy piśmie z 6 kwietnia 2021 r. (9 kwietnia 2021 r. data nadania skargi). Organ poinformował, że akta sprawy zostały wysłane do Sądu przy piśmie z 26 lutego 2021 r. do sprawy o sygn. II SAB/Bd 21/21 ze skargi Ł. K. na bezczynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie [...] Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej "p.p.s.a."), za nieprzekazanie w terminie skargi nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada pośredniego trybu wniesienia skargi. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Z treści cyt. powyżej art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, że wyłączną przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu w terminie, bez względu na jego przyczyny. Wymierzając grzywnę, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Warunkiem wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 p.p.s.a. jest przede wszystkim złożenie skargi do organu, ponieważ to działanie powoduje, że aktualizuje się obowiązek organu do przekazania akt sądowi z odpowiedzią na skargę (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 343; postanowienie NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1658/04, postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt II SO/Bd 7/19 dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Grzywna ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06) i stanowi podstawową gwarancję procesową realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Materialnoprawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest wyłącznie niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienia NSA z dnia września 2020 r., sygn. akt I GZ 238/20; z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt I OZ 1024/19). W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym nawet dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. już po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny nie prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania w tej sprawie, chociaż nie wyklucza odstąpienia od wymierzenia grzywny, zwłaszcza gdy uchybienie terminu jest nieznaczne (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA z 2010 r. Nr 1, poz. 2, postanowienia NSA z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1086/09; z dnia 22 lutego 2010 r., sygn. akt I OZ 161/10; z dnia 23 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 387/11). Podkreślić również należy, że stwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie nakłada na Sąd obowiązku wymierzenia grzywny, lecz wyposaża Sąd w uprawnienie do wymierzenia grzywny. Ustawodawca przewidział bowiem, że sąd "może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Orzeczenie Sądu ma więc charakter uznaniowy, a Sąd podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy. W rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, ponieważ organ dopełnił obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. w ustawowym terminie przekazał do Sądu skargę na bezczynność. Jak wynika z akt sprawy skarga na bezczynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2021 r. (brak daty wpływu do organu). Oznacza to zatem trzydziestodniowy termin na przekazanie do Sądu skargi wraz z aktami sprawy, licząc z uwagi na brak informacji w jakiej dacie skarga wpłynęła do organu, od daty jej sporządzenia, upływał w dniu 16 kwietnia 2021 r. Przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią na skargę została przesłana do Sądu za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 9 kwietnia 2021 r. Zarządzeniem z dnia 14 kwietnia 2021 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarejestrował skargę na bezczynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2021 r. pod sygn. akt II SAB/Bd 43/21. Z przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych wynika, że [...] Inspektorowi Nadzoru Budowlanego nie można zarzucić nieterminowego wykonania obowiązku przekazania do Sądu skargi na bezczynność z dnia 30 marca 2021 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł jak postanowieniu.