I SA/Gd 1046/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego S. Z. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi G. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania radcy prawnemu S. Z. wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 30 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę G. C. na wyżej opisane postanowienie. Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 31 stycznia 2017 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych [...] wyznaczyła na pełnomocnika skarżącej z urzędu radcę prawnego S. Z. Pełnomocnik z urzędu sporządził w terminie właściwym dla wniesienia środka zaskarżenia od ww. wyroku opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, którą w dniu 15 marca 2017 r. przesłał do tut. Sądu, jednakże bez wniosku o przyznanie wynagrodzenia z tego tytułu. Stosowny wniosek o przyznanie wynagrodzenia tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu pełnomocnik skarżącej zawarł dopiero w piśmie z dnia 24 listopada 2017 r., w którym podniósł, iż pomimo przedłożenia przez niego do akt sprawy rachunku na kwotę 303,60 zł nie otrzymał dotychczas ani wynagrodzenia za dokonaną czynność ani wezwania do uzupełnienia braków przedłożonego rachunku. Powyższy wniosek nie zawierał oświadczenia, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Na podstawie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej jako p.p.s.a.), wyznaczony w niniejszej sprawie pełnomocnik, otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715, zwane dalej rozporządzeniem). Zgodnie z § 3 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Przywołany przepis statuuje podstawową zasadę zawartości wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w myśl której warunkiem koniecznym ich przyznania jest złożenie oświadczenia, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Brak stosownego oświadczenia stanowi nieusuwalny brak wniosku, skutkujący odmową przyznania wynagrodzenia. Tym samym aktualność zachowały poglądy judykatury i doktryny prezentowane w tym przedmiocie pod rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490). Sformułowanie § 3 rozporządzenia nie pozostawia więc wątpliwości, że oświadczenie, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, powinno być wyraźnie sformułowane we wniosku profesjonalnego pełnomocnika o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej stronie postępowania z urzędu (por. postanowienie SN z 23 lutego 2012 r., V CZ 133/11, LEX nr 1215161). Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. postanowienie SN z 22 października 2015 r., II UZ 28/15, LEX nr 1827133, postanowienia NSA z dnia 13 sierpnia 2014 r., II OZ 759/14; z dnia 25 marca 2014 r., I FZ 40/14; z dnia 8 grudnia 2009 r., II GZ 273/09, z dnia 25 marca 2009 r., II FZ 90/09, z dnia 28 sierpnia 2008 r., I OZ 615/08, z dnia 18 czerwca 2008 r., I OZ 390/08, wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2006 r., II FSK 862/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oświadczenie powyższe jest obligatoryjnym elementem wniosku, a jego niezłożenie stanowi brak, który nie podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 8 grudnia 2009 r. oraz postanowienie WSA w Warszawie z 15 grudnia 2008 r., II SA/Wa 613/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jednakże nie złożył obligatoryjnego oświadczenia, że nie zostało ono zapłacone w całości lub w części. Z tych względów referendarz sądowy, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.