I SA/Gd 1074/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. – M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 kwietnia 2015 r. nr PD-II/4211-0002/15/20 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W. S. – M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia, wynikającego z tzw. ulgi meldunkowej od przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości w 2009 r. Wnioskiem z dnia 14 sierpnia 2015 r. (data stempla pocztowego) skarżąca zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Zarządzeniem z dnia 11 września 2015 r. referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części p.p.s.a., przekazał Sądowi rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 258 § 2 pkt 4 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy może przekazać Sądowi, jeśli uzna, że zachodzą okoliczności wskazane w art. 247 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 109/12 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl - zwana dalej: CBOSA), w orzecznictwie i piśmiennictwie (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2004, s. 320-321) przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona (np. postanowienia NSA: z dnia 19 sierpnia 2009 r., I OZ 788/09, LEX nr 552419; z dnia 28 stycznia 2009 r., I OZ 35/09 LEX nr 551912; z dnia 4 czerwca 2008 r., II OZ 561/08, LEX nr 494352; CBOSA). Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest więc dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie. Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2005 r., II OZ 140/05, LEX 860051, postanowienie NSA z 14 lutego 2014 r., II FZ 1622/13, CBOSA). Wskazać należy, że z ustaleń organów podatkowych wynika, że skarżąca w dniu 14 maja 2009 r. dokonała odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w G., przy ul. [...] wraz z udziałem wynoszącym 3/100 części w częściach wspólnych budynku i innych urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali oraz takim samym udziałem w prawie użytkowania wieczystego działki obszaru 0.07.34 ha nr [...] za kwotę 325.000,00 zł. Prawo do ww. lokalu mieszkalnego strona nabyła, będąc stanu wolnego, na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu, jego sprzedaży i oddania w użytkowanie wieczyste w dniu 9 października 2007 r. Pismem z dnia 18 lutego 2015 r. podatniczka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia, że spełnia warunki do zwolnienia od podatku z tytułu przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości położonej w G., przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił podatniczce wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia przychodu uzyskanego ze zbycia nieruchomości. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Organy podatkowe obu instancji stanęły na stanowisku, że nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia przychodu uzyskanego ze zbycia nieruchomości z uwagi na jego materialnoprawny charakter. Jak wynika z przywołanych przez organy podatkowe przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, prawo do skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy, uzależnione jest od spełnienia łącznie dwóch warunków tj. zameldowania na pobyt stały w okresie nie krótszym niż dwunastomiesięczny przed datą zbycia nieruchomości oraz terminowego złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia. Niedochowanie choćby jednego z powołanych warunków, a więc m. in. niezłożenie ww. oświadczenia w zakreślonym terminie, wywołuje skutek w postaci utraty prawa do zwolnienia podatkowego i konieczność opodatkowania dochodów osiągniętych ze sprzedaży nieruchomości. W niniejszej sprawie skarżąca dokonała sprzedaży lokalu (nabytego w 2007 r.) w 2009r., a zatem oświadczenie o spełnieniu warunków do zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu przychodu, powinna była złożyć w terminie przewidzianym do złożenia zeznania podatkowego za 2009r., tj. do dnia 30 kwietnia 2010 r. Tymczasem podatniczka przedmiotowe oświadczenie złożyła dopiero w dniu 20 lutego 2015 r., a zatem po upływie ustawowego terminu. Podkreślić należy, że termin do złożenia powyższego oświadczenia jest tzw. terminem prawa materialnego. Taki charakter mają terminy wyznaczające okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotu w formie konkretyzacji norm prawa materialnego. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Inaczej ujmując, termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego, zaś konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności. Termin ten jest jednocześnie nieprzywracalny, a zatem nie znajduje do niego zastosowania instytucja przywrócenia terminu. Oznacza to zatem, że uchybienie terminowi do złożenia oświadczenia skutkuje tym, że strona utraciła definitywnie prawo do ulgi, a jednocześnie nie jest możliwe, aby podatniczka po raz kolejny złożyła stosowne oświadczenie skutkujące zwolnieniem przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości z opodatkowania. W świetle przywołanych okoliczności faktycznych oraz obowiązujących przepisów prawa, wniesioną przez stronę skargę należy uznać za oczywiście bezzasadną, co zdaniem Sądu, uzasadnia odmowę uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł w sentencji postanowienia.