I SA/Gd 1095/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] 2017 r. w przedmiocie podatku do towarów i usług za styczeń 2014 r. M.M. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, stosownie do art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a". W uzasadnieniu skargi skarżący zwrócił uwagę na szereg nieprawidłowości i nieścisłości zaistniałych na etapie postępowania administracyjnego, wskazujących na naruszenie norm prawa procesowego i materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji wyżej wymienionej normy prawnej wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenia strony powinny również być poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2012 r. II FZ 781/12). Przesłanki uwzględnienia przez sąd wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zostały wymienione alternatywnie i w sposób wyczerpujący, są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez pojęcie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 386/08). Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I FZ 37/14, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Istotnym jest, że podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności, mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (postanowienie NSA z 2 października 2015 r. II OZ 910/15). Mając na uwadze poczynione rozważania, Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż w sprawie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Strona skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła swojego wniosku, nie wskazała chociażby, jakie dokładnie składniki mienia ulegną bezpowrotnej utracie i dlaczego ich egzekucja pociągnie za sobą wystąpienie nieodwracalnej dla skarżącego szkody. Nie każdy bowiem element mienia jest na tyle wyjątkowy, aby jego utrata powodowała wystąpienie szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest ponadto dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym strony. Zasygnalizowania wymaga, że mimo iż w złożonym wniosku skarżący w ogóle nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, niemniej jednak z akt sprawy wynika, że skarżący w niniejszej sprawie ubiegał się o przyznanie prawa pomocy. Z uwagi na nieprzedstawienie zupełnej dokumentacji źródłowej, umożliwiającej m.in. dokonanie oceny rzeczywistego staniu majątkowego skarżącego i jego możliwości płatniczych - postanowieniem z dnia 23 października 2017 r. odmówiono mu przyznania prawa pomocy. Tymczasem zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 322/12). Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że skarżący nie wykazał w żaden sposób swojej sytuacji materialnej pozwalającej na ocenę, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Należy zaakcentować, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 450/09). Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.