I SA/Gd 1106/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat M. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: odmówić przyznania adwokat M. K. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2016 r. przyznano skarżącej H. K. prawo pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka [...] wyznaczyła na pełnomocnika skarżącej z urzędu adwokat M. K. Wyrokiem z dnia 19 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na wyżej opisaną decyzję. Jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 19 lipca 2017 r., za skarżąca stawiła się działająca z substytucji adwokat A. M. i poparła skargę oraz wniosła o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu. Powyższy wniosek nie zawierał oświadczenia, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Na podstawie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej jako p.p.s.a.), wyznaczony w niniejszej sprawie pełnomocnik, otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801, zwane dalej rozporządzeniem) – z uwagi na przepis intertemporalny zawarty w § 22 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W tym miejscu należy wskazać, że przepis § 3 rozporządzenia statuuje podstawową zasadę zawartości wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w myśl której warunkiem koniecznym ich przyznania jest złożenie oświadczenia, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Brak stosownego oświadczenia stanowi nieusuwalny brak wniosku, skutkujący odmową przyznania wynagrodzenia. Tym samym aktualność zachowały poglądy judykatury i doktryny prezentowane w tym przedmiocie pod rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Sformułowanie § 3 rozporządzenia nie pozostawia więc wątpliwości, że oświadczenie, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, powinno być wyraźnie sformułowanie we wniosku adwokata o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej stronie postępowania z urzędu (por. postanowienie SN z 23 lutego 2012 r., V CZ 133/11, LEX nr 1215161). Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. postanowienie SN z 22 października 2015 r., II UZ 28/15, LEX nr 1827133, postanowienia NSA z dnia 13 sierpnia 2014 r., II OZ 759/14; z dnia 25 marca 2014 r., I FZ 40/14; z dnia 8 grudnia 2009 r., II GZ 273/09, z dnia 25 marca 2009 r., II FZ 90/09, z dnia 28 sierpnia 2008 r., I OZ 615/08, z dnia 18 czerwca 2008 r., I OZ 390/08, wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2006 r., II FSK 862/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oświadczenie powyższe jest obligatoryjnym elementem wniosku, a jego niezłożenie stanowi brak, który nie podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 8 grudnia 2009 r., II GZ 273/09, LEX 582846, postanowienie WSA w Warszawie z 15 grudnia 2008 r., II SA/Wa 613/08, LEX nr 964295). Zaaprobować należy te z pogląd wyrażony w postanowieniu WSA w Gliwicach z 28 lipca 2016 r., IV SA/Gl 1062/15 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym nietrafne jest niekiedy prezentowane rozumowanie, iż samo sformułowanie wniosku "o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej" jest już jednoznaczne ze złożeniem stosownego oświadczenia, skoro w samym wniosku użyto sformułowania "nieopłaconej". Taka treść wniosku odpowiada bowiem jedynie ustawowej nomenklaturze w tym przedmiocie, na gruncie zaś komentowanego § 3 rozporządzenia nie powinno budzić wątpliwości, że konieczne jest wyraźne oświadczenie, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, a oświadczenie to zawarte ma być właśnie we wniosku "o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej". Złożony w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie zawierał obligatoryjnego oświadczenia, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Z tych względów referendarz sądowy, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.