I SA/Gd 1110/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 23 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu. W dniu 16 lipca 2015 r. organ administracji przekazał do tutejszego Sądu skargę K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 maja 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 lipca 2015 r., doręczonym w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", w dniu 6 sierpnia 2015 r., wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tego zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Z uwagi na to, że skarżący nie usunął braku formalnego skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 21 września 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 1110/15 odrzucił skargę. W dniu 12 października 2015 r. K. K. zwrócił się do tutejszego Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi, składając jednocześnie pismo, w którym podał wartość przedmiotu zaskarżenia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że ustalenia organów podatkowych kwestionujące jego prawo do odliczenia podatku naliczonego, doprowadziły do powstania zaległości podatkowych znacznie przekraczających jego możliwości finansowe, czego skutkiem było zamknięcie działalności gospodarczej. K. K. podał, że środki finansowe na bieżące utrzymanie pozyskuje podejmując prace dorywcze w Niemczech. Wnioskodawca zaznaczył, że w okresie, w którym awizowane było wezwanie Sądu, pracował poza granicami kraju, dlatego nie mógł odebrać przesyłki, a po powrocie do kraju w skrzynce pocztowej brak było jakichkolwiek awiz z Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 88 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne związane z uchybieniem terminu do usunięcia braku formalnego skargi nie budzą wątpliwości. Ponadto skarżący wraz ze złożeniem wniosku dopełnił czynności, której nie dokonał w terminie. Sporna jest jedynie ocena, czy na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu spoczywa wina za niedokonanie tej czynności w wymaganym terminie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 226/10, LEX nr 658416; i wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 295/10, LEX nr 670948). W przedmiotowej sprawie, jako okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do usunięcia braku formalnego skargi, K. K. wskazał na swój pobyt poza granicami kraju i związaną z tym niemożność odebrania wezwania. Oceniając powyższą argumentację skarżącego należy wskazać na ugruntowaną w tym zakresie linię orzeczniczą sądów administracyjnych, w której przyjmuje się, że w odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika oraz wskazaniem adresu do doręczeń przesyłek włącznie, aby podczas nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienia NSA: z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt I GZ 286/14, LEX nr 1528871; i z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt II FZ 263/13, LEX nr 1320633). W złożonym wniosku K. K. nie wskazał na żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć o podjęciu przez niego działań w celu ochrony swoich interesów procesowych. Wnioskodawca nie wskazał również, w jakim okresie przebywał za granicą, w żaden sposób nie udokumentował tej okoliczności. W związku z powyższym należało uznać, że sam pobyt skarżącego za granicą, w sytuacji gdy nie nastąpił on w okolicznościach nagłych i trudnych do przewidzenia, nie może stanowić okoliczności uprawdopodabniającej brak winy w uchybieniu terminu. Skarżący powinien bowiem mieć świadomość, że złożenie przez niego skargi skutkować będzie wszczęciem określonych procedur i wiążące się z tym otrzymywanie korespondencji sądowej, m.in. wezwania do usunięcia braku formalnego skargi (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt II OSK 646/13, LEX nr 1664456). Jeżeli więc skarżący w takich okolicznościach nie zorganizował na czas wyjazdu innego sposobu przekazywania korespondencji urzędowej, to oznacza, że nie zadbał właściwie o swój interes jako strona toczącego się postępowania sądowego. Natomiast twierdzenie wnioskodawcy, że po powrocie do kraju w jego skrzynce pocztowej nie było jakichkolwiek awiz z Sądu, uznać należy za gołosłowne, nie poparte jakimkolwiek dowodem mogącym świadczyć o nieprawidłowościach w doręczaniu mu korespondencji przez operatora pocztowego. W judykaturze przyjmuje się, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14, LEX nr 1480920). Podkreśla się również, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, LEX nr 1465314). Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności, w ocenie Sądu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 P.p.s.a., tzn. skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.