I SA/Gd 1185/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 17 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.B. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [....] w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik B.B. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo powstania niepowetowanej szkody w majątku skarżącej, która nie jest podmiotem zobowiązanym na podstawie zaskarżonej decyzji do zapłaty jakichkolwiek zobowiązań spółki. W piśmie procesowym z dnia 23 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącej ponowił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości w związku z grożącą skarżącej niepowetowaną szkodą oraz skutków trudnych do odwrócenia. W piśmie tym wskazano, że pomimo iż w skardze złożono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, wniosek ten do dnia dzisiejszego nie został rozpoznany ani przez organ ani przez sąd, a organ wszczął postępowanie egzekucyjne z rachunków bankowych, świadczenia emerytalnego i innych wierzytelności. W ocenie pełnomocnika, zasadnym jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem decyzja ta jest obarczona błędem powodującym jej nieważność. Skierowanie egzekucji w stosunku do osoby niebędącej podmiotem postępowania narusza szereg przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z czym aktualizuje się przesłanka do dochodzenia odszkodowania od organu. Do pisma załączono dwa zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego oraz zawiadomienie o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i rentowego. W dniu 3 sierpnia 2015 r. do tutejszego sądu wpłynęło postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 lipca 2015 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a"), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Z konstrukcji wyżej wymienionej normy prawnej wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenia strony powinny również być poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2012 r. II FZ 781/12 publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przesłanki uwzględnienia przez sąd wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zostały wymienione alternatywnie i w sposób wyczerpujący (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez pojęcie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1588/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1386/07, niepubl. i postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 386/08). Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I FZ 37/14, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Istotnym jest, że podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności, mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Na tle okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy wniosek strony skarżącej, w ocenie Sądu, powyższych wymogów nie spełnia. Pełnomocnik skarżącej, formułując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał jedynie, że jej wykonanie spowoduje niepowetowaną szkodę oraz trudne do odwrócenia skutki. Wyjaśnić należy, że użyte w art. 61 § 3 p.p.s.a. pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne - zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów. Jednakże strona skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów ani dokumentacji (poza zawiadomieniami o zajęciu świadczeń i wierzytelności), mogących stanowić potwierdzenie dla podniesionych przez nią w tym zakresie okoliczności. Jest bezspornym, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym strony. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 322/12, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dlatego też Sąd uznał, że wobec braku ww. danych, przedłożenie jedynie zawiadomień o zajęciu świadczeń i wierzytelności było niewystarczające do uwzględniania wniosku strony. Należy zaakcentować, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 450/09, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wskazać też należy, iż w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) wprowadzone zostały ograniczenia w prowadzeniu egzekucji (por. art. 8-10). Ograniczenia te gwarantują zachowanie zobowiązanemu i jego rodzinie warunków wystarczających, według ustawodawcy do humanitarnej egzystencji – choć niewątpliwie w gorszych standardach niż przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Pogorszenie jednak warunków egzystencji wnioskodawcy nie stanowi jeszcze powodu, aby wstrzymywać wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej (zob. postanowienia NSA z 24 października 2005 r., II GZ 111/05 i z 28 września 2011 r., I FZ 219/11). Dlatego też przywołane przez pełnomocnika skarżącej okoliczności, które nie zostały uprawdopodobnione żadnymi dowodami, same w sobie nie przesądzają, że przymusowa realizacja decyzji wywoła skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wreszcie, przekonanie strony skarżącej o wadze podniesionych w skardze zarzutów nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 9 września 2004 r. (sygn. akt FZ 358/04, LEX nr 799460), który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, stanowisko strony skarżącej, że skarżone orzeczenie jest merytorycznie niesłuszne i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 P.p.s.a. Konkludując, w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała w żaden sposób, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.