I SA/Gd 1727/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata S. I. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi W. Ł. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: odmówić przyznania adwokatowi S. I. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 lutego 2017 r. przyznano skarżącej W. Ł. prawo pomocy w niniejszej sprawie przez ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka [...] wyznaczyła na pełnomocnika skarżącej z urzędu adwokata S. I. Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na wyżej opisaną decyzję ZUS. Jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 6 czerwca 2017 r., pełnomocnik z urzędu stawił się na rozprawie i poparł skargę. W dniu 7 czerwca 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Powyższy wniosek nie zawierał oświadczenia, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Na podstawie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej jako p.p.s.a.), wyznaczony w niniejszej sprawie pełnomocnik, otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714, zwane dalej rozporządzeniem), obowiązujące od dnia 2 listopada 2016 r. W tym miejscu należy wskazać, że przepis § 3 rozporządzenia statuuje podstawową zasadę zawartości wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w myśl której warunkiem koniecznym ich przyznania jest złożenie oświadczenia, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Brak stosownego oświadczenia stanowi nieusuwalny brak wniosku, skutkujący odmową przyznania wynagrodzenia. Tym samym aktualność zachowały poglądy judykatury i doktryny prezentowane w tym przedmiocie pod rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Sformułowanie § 3 rozporządzenia nie pozostawia więc wątpliwości, że oświadczenie, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, powinno być wyraźnie sformułowanie we wniosku adwokata o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej stronie postępowania z urzędu (por. postanowienie SN z 23 lutego 2012 r., V CZ 133/11, LEX nr 1215161). Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. postanowienie SN z 22 października 2015 r., II UZ 28/15, LEX nr 1827133, postanowienia NSA z dnia 13 sierpnia 2014 r., II OZ 759/14; z dnia 25 marca 2014 r., I FZ 40/14; z dnia 8 grudnia 2009 r., II GZ 273/09, z dnia 25 marca 2009 r., II FZ 90/09, z dnia 28 sierpnia 2008 r., I OZ 615/08, z dnia 18 czerwca 2008 r., I OZ 390/08, wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2006 r., II FSK 862/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oświadczenie powyższe jest obligatoryjnym elementem wniosku, a jego niezłożenie stanowi brak, który nie podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 8 grudnia 2009 r., II GZ 273/09, LEX 582846, postanowienie WSA w Warszawie z 15 grudnia 2008 r., II SA/Wa 613/08, LEX nr 964295). W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jednakże nie złożył obligatoryjnego oświadczenia, że nie zostało ono zapłacone w całości lub w części. Z tych względów referendarz sądowy, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.