I SA/Gd 287/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-08-26
Skład orzekający: Alicja Stępień, Małgorzata Gorzeń, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta o określeniu wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, w szczególności w kontekście przedawnienia roszczenia i prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy zaniechał oceny kluczowej kwestii przedawnienia roszczenia o zwrot dotacji, mimo że decyzja została wydana po upływie terminu przedawnienia. Dodatkowo, organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił wnioski dowodowe strony skarżącej, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. prowadząca A.1. otrzymała dotację oświatową z budżetu Gminy G. w 2018 roku. Prezydent Miasta G. decyzją z 8 grudnia 2023 r. określił wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem na kwotę 217.929,34 zł i nakazał jej zwrot. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 21 lutego 2025 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła decyzję SKO do WSA w Gdańsku, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne uznanie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oraz naruszenie zasad postępowania dowodowego i przedawnienie roszczenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2025 r. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 7.580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Protokolant Specjalista Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2025 r., sygn. akt SKO Gd/239/24 w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2018 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 7.580 (siedem tysięcy pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. Zaskarżoną decyzją z dnia 21 lutego 2025 r. - sygn. akt SKO Gd/239/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "SKO w Gdańsku", "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572)
-dalej "k.p.a.", art. 252 - 253 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1270) – dalej "u.f.p." oraz art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 754)
– dalej "u.f.z.o." po rozpatrzeniu odwołania M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") od decyzji Prezydenta Miasta G. (dalej: "Prezydent Miasta", organ pierwszej instancji") z dnia 8 grudnia 2023 r. nr [...] w sprawie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2018 r. przez A.1. w G. (sprostowanej postanowieniem z dnia 15 grudnia 2023 r.), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:
2.1. Spółka jest organem prowadzącym A.1. w G. – dalej "A.1." (wraz z wygaszanymi oddziałami A.2. – dalej "A.2."). (Gimnazjum z dniem 1 września 2017 r. zostało przekształcone w A.1.). Spółka jest również organem prowadzącym dla A.3. – dalej "A.3." W 2018 r. Spółka otrzymała z budżetu Gminy G. dotację na prowadzenie A.1. wraz z wygaszanymi oddziałami A.2.
Kwotę 217.929,34 zł z przyznanej dotacji, organ dotujący uznał za wydaną niezgodnie z przeznaczeniem, czyli niezgodnie z art. 35 u.f.z.o., po kontroli przeprowadzonej w 2023 r. oraz po przeprowadzeniu postępowania w sprawie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Na zakwestionowaną przez organ dotujący wielkość złożyły się wydatki: na wynagrodzenie wypłacone na dodatek funkcyjny, dydaktyczny, zadaniowy, godziny dodatkowe, na wypłatę nagród, na zdublowane umowy zlecenia i o dzieło, na nieudokumentowane umowy zlecenia i umowy o dzieło, na wynagrodzenie pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, rozliczone z dotacji oświatowej A.1./A.2. z przekroczeniem ustalonych limitów wynagrodzeń w 2018 r., na nieprawidłowo udokumentowane wydatki na korzystanie z siłowni: M. oraz T., na przewóz taksówkami i wynajem samochodu z kierowcą, na nieprawidłowe wydatki na telewizję, Internet, telefon, opłaty za usługi w ramach umowy U. Sp. z o.o., na obsługę prawną - Kancelaria Prawna [...], na realizację podstawy programowej I.1., na Usługi – W.C., na wystąpienie "[...]" w ramach Otwartej Rady Pedagogicznej wystawioną przez podmiot "[...] M.M.", na przygotowanie próbnych materiałów (Bilans, RZiS, Informacja dodatkowa) na zajęcia edukacyjne S. – K.S., na nagrody zakupione w E., na wyjścia i wycieczki nieudokumentowane lub których uczestnikami nie byli uczniowie A.1./A.2.
Zawiadomieniem z dnia 5 września 2023 r. Prezydent Miasta zawiadomił Stronę
o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w przedmiocie określenia kwoty dotacji oświatowej podlegającej zwrotowi do budżetu Gminy Miasta G. za rok 2018 w części wykorzystanej przez Spółkę niezgodnie z przeznaczeniem.
Postanowieniem z dnia 06 listopada 2023 r. organ włączył do materiału dowodowego i przeprowadził dowód z dokumentów tj.: 1) protokołu kontroli z dnia 19.05.2023 r. przeprowadzonej w A.1. w G., w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi pochodzącymi z dotacji udzielonej z budżetu Gminy Miasta G. w 2018 roku wraz z załącznikami od 1 do 54, 2) zastrzeżeń do protokołu kontroli z dnia 31 maja 2023 r. oraz 3) wystąpienia pokontrolnego z dnia 23 czerwca 2023 r.
Następnie pismem z dnia 6 listopada 2023 r. (doręczonym w 13.11.2023 r.) Prezydent Miasta zawiadomił Stronę o zakończeniu postępowania administracyjnego
w przedmiocie określenia kwoty dotacji do zwrotu i poinformował o prawie strony do wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów i materiałów. Strona w ustawowym terminie nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień.
Decyzją z dnia 8 grudnia 2023 r. Prezydent Miasta: 1) określił wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2018 roku przez A.1. w G., której organem prowadzącym w 2018 r. było M. spółka z o.o. w wysokości 217.929,34 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania dotacji z budżetu Gminy Miasta G. do dnia zapłaty, 2) nakazał dokonanie zwrotu dotacji wraz z odsetkami, określonej w pkt 1 niniejszej decyzji od dnia doręczenia niniejszej decyzji na wskazany rachunek bankowy Gminy Miasta G. - Urzędu Miejskiego w G. a także 3) nadał decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzja została sprostowana postanowieniem z dnia 15 grudnia 2023 r.
2.2. Nie zgadzając się z wydaną przez organ pierwszej instancji decyzją Skarżąca złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego art. 252 ust. 1 pkt 1 ust. 5 i 6 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. ze zm.), w związku z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U.
z 2017 r. poz. 2203 ze zm.) poprzez błędne uznanie, iż A.1. w G. prowadzone przez skarżącą wykorzystało przyznaną dotację niezgodnie z przeznaczeniem.
II. przepisów prawa procesowego:
a) art. 8, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia postępowania
w sposób pogłębiający zaufanie do organów państwa i nie przeprowadzenie całości postępowania dowodowego;
b) art. 7, art. 77, art. 80 kpa poprzez niezbadanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie w szczególności informacji i wyjaśnień przekazywanych w toku postępowania przez skarżących, co w konsekwencji skutkowało wydaniem przedmiotowej decyzji;
c) art. 7, 8, 9,10, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80, art. 84, art. 107 § 3 i art. 124 § 2 k.p.a. poprzez m.in. niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego, nieuwzględnienie wyjaśnień oraz dowodów składanych przez skarżąca w toku postępowania, nie podania przyczyn nie dania wiary tym dowodom, co w konsekwencji skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji;
d) art. 108 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie, prowadzące do odmowy uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności, nadanego decyzji organu pierwszej instancji, pomimo niespełnienia przesłanek przewidzianych
w przepisie art. 108 k.p.a., w szczególności braku wystąpienia interesu społecznego, uzasadniającego zastosowanie rygoru.
Na tle sformułowanych zarzutów, składająca odwołanie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postepowania, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
2.3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku po rozpatrzeniu odwołania Strony, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż spór w sprawie dotyczy zasadności żądania zwrotu przez M. Sp. z o.o. części dotacji oświatowej, udzielonej przez Gminę Miasta G. uznanej przez organ pierwszej instancji za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.
Podstawę prawną dla żądania zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie
z przeznaczeniem stanowią przepisy: ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. Dodatkowo organ podał, iż w sprawach dotacyjnych uwzględnia się też regulacje działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, który mówi o zobowiązaniach podatkowych. Szczegółowe regulacje dotyczące udzielania dotacji i ich rozliczania znajdują się w aktach prawa miejscowego. W niniejszej sprawie jest to uchwała Rady Miasta G. z dnia 29 października 2009 r. nr [...]
w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Gminy Miasta G. dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół oraz placówek publicznych i niepublicznych prowadzonych przez osoby prawne inne niż jednostka samorządu terytorialnego lub osoby fizyczne na terenie G. oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z [...] r., poz. [...]).
Organ zacytował treść art. 44 ust. 3c pkt 1 u.f.p., art. 251 ust. 1 u.f.p. oraz treść art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 5 i ust. 6 pkt 1 u.f.p. dotyczących zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Podał też, że przepisy u.f.z.o. określają, jakie wydatki można sfinansować z dotacji (art. 35), a także uprawniają właściwy organ do kontrolowania prawidłowości pobrania
i wykorzystania dotacji (art. 36).
W niniejszej sprawie, jak podał organ odwoławczy, Spółka jest organem prowadzącym A.1. (wraz z wygaszanymi oddziałami A.2.). Poza tym, jest również organem prowadzącym dla A.3. W 2018 r. Spółka otrzymała z budżetu Gminy G. dotację na prowadzenie A.1. wraz z wygaszanymi oddziałami A.2.
Po kontroli przeprowadzonej w 2023 r. oraz po przeprowadzeniu postępowania
w sprawie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, kwotę 217.929,34 zł przyznanej dotacji, organ dotujący uznał za wydaną niezgodnie
z przeznaczeniem, czyli niezgodnie z art. 35 u.f.z.o.
Na zakwestionowaną przez organ dotujący kwotę złożyły się wymienione poniżej wydatki, które organ odwoławczy ocenił w sposób następujący:
1) Kwota 1.680,85 zł – na zapłatę wynagrodzeń stanowiących podstawę naliczenia: dodatku funkcyjnego, dodatku dydaktycznego, dodatku zadaniowego, niezasadnie pobranego lub wykazanego w formie godzin dodatkowych.
Na podstawie dokumentów stanowiących podstawę naliczenia wynagrodzenia ustalono, że z powyższej kwoty: a) kwotę [...] zł – A.M uzyskała tytułem dodatkowego wynagrodzenia w związku z czynnościami organizacyjnymi przy maturach przeprowadzonych w A.3., gdy dotacja została udzielona w związku z prowadzeniem A.1. oraz wygaszanych oddziałów A.2., b) kwotę [...] zł wypłacono M.Ż. powyżej kwoty wynikającej z jej wynagrodzenia zasadniczego i wszystkich pozostałych składowych pensji, gdzie w toku postępowania kontrolnego (mimo dwukrotnego wezwania), Spółka nie okazała dokumentu z którego wynikałby przydział godzin ww. wraz z wyliczeniem dodatkowej kwoty, a zatem wydatek ten nie został w żaden sposób udokumentowany.
W ocenie Kolegium organ zasadnie uznał powyższy wydatek za niekwalifikujący się do rozliczenia z przyznanej dotacji, gdyż: kwota [...] zł została wypłacona jednej
z pracownic w związku z dodatkowymi czynnościami przy przeprowadzeniu matur
w A.3., zatem jej dodatkowa praca nie miała żadnego związku z działalnością oświatową jednostki na którą dotacja została udzielona. Z kolei wypłacenie drugiej z pracownic dodatkowych środków pieniężnych, co według wyjaśnień Spółki miało wynikać ze zwiększenia przydziału godzin, nie wynika z żadnych dokumentów wskazujących na zwiększenie ww. przydziału godzin oraz wyliczenie dodatkowego wynagrodzenia.
Kolegium wyjaśniło, że o ile sfinansowanie z dotacji oświatowej wynagrodzenia osoby prowadzącej zajęcia dydaktyczne dla uczniów placówki jest jak najbardziej uzasadnione, o tyle sfinansowanie z dotacji podwyższenia tego wynagrodzenia, przy czym zwiększona kwota wynagrodzenia nie wynika z żadnego dokumentu, nie może zostać zaakceptowane jako działanie zgodne z prawem.
Odpowiadając z kolei na zarzuty oraz wnioski pełnomocnika Skarżącej odnośnie analizowanego wydatku organ odwoławczy stwierdził, że są one niezasadne. Na argumentację, że dodatkowe wynagrodzenie A.M. było uzasadnione tym, że wszystkie szkoły, tzn. A.3., A.1. wraz z A.2. zajmują [...] budynek, a zatem w trakcie matur zajęcia dydaktyczne były organizowane poza murami tego budynku, zaś A.M. sprawowała opiekę nad uczniami szkoły podstawowej i gimnazjum, co wynikało z dyspozycji zastępcy dyrektora – A.S., Kolegium odpowiedziało, że wyjaśnienie to należy uznać za mało wiarygodne, gdyż, jak wynika z zawartej umowy, ww. uczestniczyła w komisji oraz wykonywała czynności organizacyjne przy maturach. Twierdzenie zaś pełnomocnika nie zostało poparte żadnym dowodem z dokumentu.
Odnośnie natomiast wynagrodzenia M.Ż, gdzie pełnomocnik w odwołaniu stwierdził, że Spółka przekazała pismo zawierające rozliczenie roczne za okres pracy, karty godzin miesięczne i przydział obejmujący A.3., A.1. lub A.2. i być może, zostało ono przekazane po 25 kwietnia 2023 r. Kolegium wskazało, że w aktach sprawy nie ma powoływanego przez pełnomocnika pisma, jak również nie ma dowodu na jego złożenie, albo choćby kopii pisma z adnotacją urzędową o jego złożeniu. Ponadto wskazało, że zakwestionowanie dodatkowego wynagrodzenia ww. nastąpiło z powodu braku dokumentu, na podstawie którego wypłacono to wynagrodzenie.
2) Kwota 15.964,88 zł – przeznaczona na nagrody bez pisemnego udokumentowania.
W toku kontroli ujawniono, że do list płac ujętych w rocznym rozliczeniu dotacji A.1. i A.2., ani do akt osobowych pracowników, nie załączono dokumentów w postaci decyzji, czy oświadczenia pracodawcy o przyznaniu nagrody w roku 2018. Wyniki postępowania kontrolnego wskazują, że w 2018 r., czyli w okresie wydatkowania dotacji, dokumentacja dotycząca przyznawania nagród pracownikom nie istniała. Wniosek taki uzasadnia, że trakcie kontroli w 2022 r. dotyczącej A.3., kontrolujący zostali poinformowani, że nagrody pieniężne były przyznawane pracownikom na podstawie ustnych decyzji dyrektora szkoły. Jednocześnie zostali poinformowani, iż podjęto prace nad zmianą sposobu przyznawania i wypłacania nagród pieniężnych. Dopiero 20 stycznia 2023 r. Spółka przedłożyła kontrolującym "Rejestr przyznanych nagród P" oraz "Rejestr przyznanych nagród A" za lata 2017/2018 oraz 2018/2019 wraz z "decyzjami Nagrody Dyrektora Szkoły". Kontrolujący uznali, że analiza treści uzasadnień dla przyznanych nagród nie wskazuje, by zostały one przyznane za szczególne zasługi danego pracownika, tylko za wykonywanie standardowych obowiązków wynikających z Regulaminu pracy i wynagradzania, statutów szkół oraz zakresów obowiązków służbowych, uprawnień i odpowiedzialności pracowników. Na podstawie przedłożonych dokumentów nie było możliwości ustalenia, czy wypłacone nagrody służyły realizacji celów dotacji wskazanych w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Wypłacone nagrody służyły natomiast podniesieniu wynagrodzeń pracowników szkoły i miały charakter motywujący, a przez to beneficjentem dotacji, z której pokryto nagrody, stali się pracownicy szkoły. Wobec tego wyciągnięto wnioski, że wypłata nagród nie była związana bezpośrednio z kształceniem, wychowaniem i opieką, w tym profilaktyką społeczną.
W tym zakresie Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji. Zacytowało wyrok NSA z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 1540/22 a następnie wyjaśniło, że sfinansowanie nagród dla pracowników z dotacji oświatowej dopuszczalne jest jedynie wówczas, gdy przyznanie nagrody wiąże się z realizacją celów wskazanych
w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Tymczasem, jak podało Kolegium, w rozpatrywanej sprawie przedłożony przez Spółkę segregator zawiera dokumenty informujące o przyznanych nagrodach, lecz z ich treści nie sposób wywnioskować, za jakie szczególne osiągnięcia
i zasługi nagrody zostały przyznane. Treść dokumentów wskazuje, że nagrody zostały przyznane za wykonywanie przez nagrodzonych pracowników ich zwykłych obowiązków. W konsekwencji beneficjentem nagród przyznanych pracownikom nie byli uczniowie, tylko nagrodzeni nauczyciele. W takiej sytuacji nagrody nie mogły zostać sfinansowane
z dotacji oświatowej.
3) Kwota 17.158,61 zł rozliczenia umów zlecenia, przedłożonych do kontroli
w dwóch rożnych wariantach.
W toku kontroli ustalono, że 9 umów zlecenia, które Spółka zawarła z różnymi osobami w 2018 r. istnieją w dwóch różnych wersjach. W obu wersjach: umowy zostały zawarte między tymi samymi podmiotami, nadano im takie same numery, widnieją te same daty ich zawarcia oraz opiewają one na takie same kwoty. Wersje różnią się ustalonym zakresem prac lub czynności do zrealizowania.
Wedle informacji udzielonej przez Spółkę pismami z dnia 11 stycznia i 24 marca 2023 r., w 2018 r. nie prowadzono rejestru umów zawieranych przez A.1., natomiast kontrahenci wskazani w zakwestionowanych umowach, otrzymali jedną zapłatę, co potwierdza analiza rachunków do umów. Z uwagi jednak, że w wersjach zakwestionowanych umów zakres zlecenia jest różny, nie było możliwe ustalenie, jakie
w rzeczywistości zlecenia zostały wykonane na rzecz szkoły i czy w ogóle doszło do ich wykonania.
Kolegium podzieliło powyższą ocenę organu pierwszej instancji, gdyż jak wcześniej wskazywano, sfinansowanie wydatku z dotacji musi być uzasadnione celami, na jakie dotacja została udzielona i jednocześnie udokumentowane w sposób pozwalający na jednoznaczne stwierdzenie, że środki z dotacji zostały wydatkowana na te cele,
z zachowaniem zasad wskazanych w art. 44 ust. 3 u.f.p. Wszelkie natomiast zaniedbania
w prowadzeniu dokumentacji, rozliczania dotacji obciążają jej beneficjenta.
4) Kwota 50.048,19 zł rozliczenia umów zlecenia, które nie zostały
w prawidłowy sposób udokumentowane.
W ustaleniach kontroli wskazano, że nieprawidłowości dotyczące dokumentowania umów zlecenia dotyczyły: braku przedstawienia dokumentacji potwierdzającej realizacje wskazanego zakresu usług, w tym planu realizacji zlecenia, braku wskazania przez zleceniobiorców na wystawianych przez siebie rachunkach numeru umowy, której zlecenie dotyczyło, jak również nieprzedłożenia przez nich kart godzin. Spółka nie przedstawiła umowy zlecenia, na podstawie której opłacono rachunek wystawiony przez B.Z. Niektóre też zakresy zleceń (dotyczy zleceń dla A.Z.) - pokrywają się z zakresem obowiązków pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę albo umów cywilnoprawnych. Dokumenty przedłożone przez Spółkę (tj. karty godzin, dzienniki lekcyjne, plan zajęć, rachunki bez numerów umów) nie pozwalały na ustalenie czy prace zlecone analizowanymi umowami zostały wykonane. Zakres zleceń, gdzie zleceniobiorcą była ww. pokrywał się z zakresami obowiązków innych pracowników. Poza tym wynagrodzenie A.Z., przewidziane zakwestionowanymi umowami, było zdecydowanie wyższe, niż innych pracowników, którym w zakresie obowiązków, na podstawie umów o pracę lub umów cywilnoprawnych powierzono dane zadanie.
Kolegium podzieliło ocenę analizowanego wydatku przeprowadzoną przez organ pierwszej instancji. Ponownie wskazało, że do obowiązków beneficjenta dotacji należy prowadzenie dokumentacji wydatkowania środków z dotacji w sposób umożliwiający dokonanie jednoznacznej oceny, czy środki te wydatkowane były zgodnie z celem dotacji
i zachowaniem zasad wskazanych w art. 44 ust. 3 u.f.p. Tymczasem dokumentacja dotycząca części umów zlecenia zawieranych przez Spółkę, nie pozwalała na dokonanie takiej oceny lub wskazywała na naruszenie zasad wskazanych wyżej wymienionym przepisem.
5) Kwota 4.242,97 zł rozliczenia umów o dzieło przedłożonych do kontroli w dwóch różnych wersjach, różniących się przedmiotem umowy do zrealizowania.
Na podstawie dokumentów ustalono, że w 9 (dziewięciu) przypadkach umowy zostały zawarte pomiędzy tymi samymi podmiotami, posiadają takie same numery umów, daty zawarcia oraz opiewają na takie same kwoty, różnią się natomiast ustalonym
w umowach zakresem prac (dzieła) do wykonania.
Z informacji udzielonej przez Spółkę w piśmie z 11 stycznia 2023 r. wynika, że w 2018 r. nie był prowadzony rejestr umów zawieranych z pracownikami i kontrahentami w imieniu A.1. Z kolei pismem z dnia 24 marca 2023 r. Spółka odpowiedziała, że kontrahenci otrzymali jedną płatność na kwotę wymienioną w umowie, pomimo istnienia dwóch wariantów umów. W tych okolicznościach kontrolujący doszli do wniosku, że przedłożone dokumenty i wyjaśnienia nie pozwalają na ustalenie, jaki był w rzeczywistości zakres prac wykonanych na podstawie zdublowanych umów o dzieło, czy prace te w ogóle zostały wykonane, a jeżeli tak, to czy mogły zostać sfinansowane z dotacji. Rachunki do umów również nie pozwalały na dokonanie ustaleń, gdyż nie zawierały informacji, jakiej umowy dotyczą. Z powyższych względów wywnioskowano, że przedłożone dokumenty nie pozwalają na ustalenie, czy zakwestionowane umowy zostały zawarte dla realizacji celów określonych w art. 35 ust. 1 u.f.z.o.
Kolegium podobnie jak w przypadku omawianych wcześniej umów zlecenia wskazało, że do obowiązków beneficjenta dotacji należy prowadzenie dokumentacji wydatkowania środków z dotacji w sposób umożliwiający dokonanie jednoznacznej oceny, czy środki te wydatkowane były zgodnie z celem dotacji i zachowaniem zasad wskazanych w art. 44 ust. 3 u.f.p. A jeżeli beneficjent dotacji nie wykaże na podstawie dokumentów, że wydatkował środki z tej dotacji w sposób celowy i z poszanowaniem zasad wskazanych w art. 44 ust. 3 u.f.p, organ dotujący ma prawo uznać, że środki
z dotacji wydano niezgodnie z przeznaczeniem, co w niniejszej sprawie w ocenie Kolegium zasadnie uczyniono.
6) kwota 102.051,15 zł – wynikająca z umów o dzieło, które nie zostały
w prawidłowy sposób udokumentowane.
Jak przedstawiono, mimo wielokrotnych wezwań w toku kontroli Spółka nie przedstawiła rezultatu umów o dzieło. W związku z tym nie było możliwe ustalenie, czy umowy służyły realizacji celów wynikających z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Ponadto, część z tych umów została zawarta celem opracowania konspektów z poszczególnych przedmiotów, jak również w zakresie różnych form wspierania uczniów, psychologii, aktywizacji zawodowej i społecznej dorosłych, podstaw nauki teatralnej, rehabilitacji osób. Do żadnej z nich nie przedłożono rezultatu końcowego w postaci – konspektu ani nie udokumentowano wykorzystania efektów umów na rzecz uczniów A.1. oraz A.2. Ponadto ze S.Z. Spółka zawarła:
a) umowy o dzieło dotyczące opracowania analizy dokumentacji BHP pracowników
i pomieszczeń oraz skontrolowania sprzętów elektronicznych użytkowanych przez uczniów pod względem funkcjonalności oraz bezpieczeństwa, gdzie w latach szkolnych: 2017/2018, 2018/2019 był zatrudniony specjalista ds. BHP na umowę zlecenie. Wynagrodzenie brutto S.Z. z tytułu umów o dzieło było wielokrotnie wyższe od wynagrodzenia zatrudnionego na umowę zlecenie. Dodatkowo, rozliczona kwota z dotacji była wyższa o 12,23 zł niż to wynika z umowy [...]..
b) umowę dotyczącą sporządzenia analizy z realizacji zadań wychowawczych, których to zakres należy do kompetencji i zadań dyrektora szkoły.
c) umowę o sporządzenie regulaminu pracy i wynagradzania zgodnie z obowiązującymi przepisami, gdzie opracowanie i wdrożenie dokumentacji organizacyjnej M. Sp. z o.o., w tym regulaminu pracy i wynagradzania należy do zadań Spółki. Przedstawiony kontrolującym "Regulamin pracy i wynagradzania", podpisany przez dyrektor – K.T. nie zawierał adnotacji, że został sporządzony lub opracowany przez S.Z. Spółka nie przedłożyła też kontrolującym żadnych innych dokumentów potwierdzających fakt udziału ww. w sporządzaniu regulaminu. Dodatkowo A.1. współpracowała z firmą [...], która na rzecz Spółki świadczyła profesjonalne usługi prawnicze (w tym konsultacje co do poprawności treści wewnętrznych dokumentów z przepisami prawa).
d) umowy: - o wykonanie montażu ("wymiany oraz naprawy gniazd wtykowych (sztuk osiem), przełączników światła (sztuk osiem) oraz wypustów oświetleniowych lamp (sztuk osiem) - etap II, a także wykonanie przeglądu i naprawy zastosowanych zabezpieczeń
w salach oraz sali komputerowej, doboru stopniowania zabezpieczeń: zabezpieczeń przeciwporażeniowych (różnicowo - prądowe) i zabezpieczeń przepięciowych oraz wykonanie przeglądu i naprawy zastosowanych zabezpieczeń w salach oraz sali komputerowej, doboru stopniowania zabezpieczeń: zabezpieczeń przeciwporażeniowych (różnicowo -prądowe) i zabezpieczeń przepięciowych"; - (dwie umowy) o zainstalowanie oświetlenia punktowego, zainstalowanie głośników, poprawienie wszystkich gniazdek, poprawę podłączenia switch, przeniesienie routera, podłączenie w odpowiedni sposób routera, sformatowanie komputerów i podłączenie drukarek, instalację oprogramowania rewalidacyjnego z zabezpieczeniem danych personalnych uczniów. Tymczasem z faktur wystawionych przez Ł.Ł. dostarczającego profesjonalne usługi w zakresie instalacji elektrycznych wynika, że podmiot ten wykonał remont instalacji WIZ w budynku szkoły, przeprowadził wymianę oświetlenia w szkole, wykonał montaż instalacji gniazd grzejników elektrycznych na podane tam kwoty. Spółka nie przedstawiła kontrolującym uzasadnienia dla zawarcia umów ze S.Z. na wykonanie prac związanych z instalacjami elektrycznymi w budynku szkoły oraz jednoczesnego zatrudnienia profesjonalnej firmy zewnętrznej. Co więcej, ceny rynkowe usług firmy zewnętrznej okazały się korzystniejsze. Nie wskazano poza tym rezultatu umów zawartych ze S.Z. Kontrola dokonała też ustaleń na tle zawartych przez spółkę umów najmu. Ustalono, że w kwestii świadczenia usług informatycznych, spółka współpracowała z firmą l.2. Sp. z o.o w ramach umowy nr [...] z dnia 31 października 2017 r. o świadczenie obsługi informatycznej, z miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości [...] zł netto. Ponadto w 2018 r. usługi informatyczne wykonywane były przez D. sp. z o.o. oraz G. W toku kontroli Spółka nie wskazała żadnych szczegółów, które mogłyby wyodrębnić ww. usługi z zazębiającymi się usługami świadczonymi przez wymienione podmioty.
e) Kontrola wykazała również, że S.Z. w dniu 10 lipca 2018 r. wystawił rachunek na kwotę 2.938,00 zł, do którego Spółka, nie przedstawiła umowy.
f) Ustalono także, że Spółka zawarła i rozliczyła umowy o dzieło, których przedmiotem było "Stworzenie i realizacja autorskich zestawów pytań egzaminacyjnych uwzględniających program nauczania (...)". Kilkukrotnie zwracano się do Spółki o udokumentowanie realizacji i odbioru dzieła oraz przedłożenie zestawów pytań egzaminacyjnych oraz przedstawienie ich wykorzystania na rzecz uczniów A.1. oraz A.2. Jak wskazano, wyjaśnienie udzielone przez Spółkę dnia 21 kwietnia 2023 r. okazało się niewiarygodne w przypadku 4 (czterech) umów, gdyż twierdzono, że umowy zostały błędnie nazwane, bo dotyczyły uczestnictwa w komisjach egzaminacyjnych w trakcie egzaminów gimnazjalnych, tymczasem umowy (na łączną kwotę [...] zł) nie mogły dotyczyć egzaminów gimnazjalnych, gdyż data ich realizacji miała nastąpić w dniach 20
- 21 sierpnia 2018 r. (w terminie poprawkowych egzaminów maturalnych). Poza tym
w dokumentacji dotyczącej egzaminów gimnazjalnych nie było nazwisk osób, z którymi te zawarto umowy. W tym przypadku beneficjentami umów byli zatem uczniowie A.3., a nie uczniowie A.2.
W ocenie Kolegium zaprezentowane przez organ pierwszej instancji wnioski są uzasadnione. Zakwestionowane umowy o dzieło nie mogły zostać rozliczone z dotacji oświatowej. Umowa o dzieło jest umową rezultatu. W związku z tym wykonane dzieło musi być możliwe do jednoznacznego zweryfikowania po wykonaniu. Skoro zatem Spółka postanowiła pokryć przewidziane umowami o dzieło wynagrodzenia ze środków pochodzących z dotacji oświatowej, zobowiązana była wykazać, że umowy te zostały zawarte dla realizacji celów określonych w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. lub art. 10 ust. 1 u.p.o. i że przy ich zawieraniu kierowano się zasadami wskazanymi w art. 44 ust. 3 u.f.p. W trakcie kontroli, jak i w trakcie postępowania administracyjnego, nie przedstawiła rezultatów umów o dzieło, wobec tego organ nie był w stanie ocenić, czy wydatkowanie środków
z dotacji było celowe. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji słusznie również zwrócił uwagę, że przedmiotem części umów o dzieło było wykonanie konspektów
z różnych przedmiotów nauczanych w szkole, podczas gdy ich sporządzanie należało do zakresów obowiązków zatrudnionych w szkole nauczycieli od tych przedmiotów. Ponadto, Spółka zawierała różne umowy o dzieło ze S.Z., a przedmiot tych umów pokrywał się albo z zakresem obowiązków innych osób przez nią zatrudnionych, bądź z przedmiotem umów zawartych z podmiotami świadczącymi profesjonalne usługi, albo też Spółka nie wykazała, że ww. wykonał dane dzieło. W związku z tym, postępowanie takie należało ocenić jako naruszenie zasad wskazanych w art. 44 ust. 3 u.f.p. Zdaniem Kolegium, Prezydent Miasta prawidłowo zakwestionował też wydatkowanie środków z dotacji na opłacenie wynagrodzeń z tytułu 4 umów o dzieło, których przedmiotem miało być opracowanie zestawu pytań egzaminacyjnych i udział w komisjach egzaminacyjnych, bowiem z daty realizacji tych umów wynika, że objęte umowami egzaminy nie dotyczyły ani uczniów szkoły podstawowej, ani gimnazjum, tylko uczniów liceum.
7) Kwota 4.674,67 zł - wypłacona tytułem wynagrodzenia pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, w wysokości przekraczającej miesięczne limity wynagrodzeń.
Kontrolujący ustalili, że wysokość wynagrodzeń wypłaconych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, rozliczonych z dotacji oświatowej w 3 przypadkach zostały przekroczone o maksymalne miesięczne limity wynagrodzeń pracowników obowiązujące w 2018 r., określone w art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r - Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 986) oraz w ustawie budżetowej obowiązującej w 2018 r.
Kolegium podzieliło tę ocenę wskazując na treść art. 35 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. oraz na art. 30 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela. Wskazało, że dokonując wyliczenia kwot, które można było w 2018 r. rozliczyć z dotacji i przeznaczyć na pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej, w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej (...) przyjąć należało, że:
- 250% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego (w odniesieniu do placówek publicznych) wynosiło miesięcznie: od dnia 1 stycznia 2018 r. - 12.663,43 zł,
a od dnia 1 kwietnia 2018 r. - 13.340,92 zł, - 150 % średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego (w odniesieniu do placówek niepublicznych) wynosiło miesięcznie: od dnia 1 stycznia 2018 r. - 7.598,06 zł, od dnia 1 kwietnia 2018 r. - 8.004,55 zł. Zarówno wynagrodzenie specjalisty nauczyciela, jak i specjalisty pracownika niepedagogicznego opłacane z dotacji samorządowej, bez względu na podstawę zatrudnienia (umowa
o pracę czy umowa cywilnoprawna), zgodnie z art. 35 ust. 1 u.f.p., nie mogło w 2018 r. przekraczać miesięcznie 150% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, tj.: od 1 stycznia do 31 marca 2018 r. - maksymalnej kwoty 7.598,06 zł, od 1 kwietnia do 31 grudnia 2018 r. - maksymalnej kwota 8.004,55 zł. Przekroczenie wyliczonych wyżej kwot skutkowało stwierdzeniem, że kwota przekroczenia rozliczona została z dotacji oświatowej bezpodstawnie.
8) Kwota 481,66 zł - wydatkowana na korzystanie przez uczniów szkoły ze sprzętu na terenie siłowni M. w G. przy ul. [...].
Z akt sprawy wynika, że w dniu 31 maja 2018 r. pomiędzy Spółką a M. w G. zawarta została na czas nieokreślony umowa nr [...].o przebywanie i korzystanie z urządzeń. Kontrolujący zwrócili się do Spółki o przedłożenie załącznika nr 1 do wspomnianej umowy oraz planu zajęć A.1. i A.2 w roku szkolnym 2017/2018 i 2018/2019, na które pismem z dnia 23 marca 2023 r. organ prowadzący poinformował, że nie jest w stanie go odnaleźć. Jednocześnie poinformował, że uczniowie na terenie ww. siłowni odbywali zajęcia w dniach i godzinach wskazanych w planie zajęć, lecz mimo powyższego nie przedstawiono ani harmonogramu, ani listy uczniów szkoły podstawowej i gimnazjum biorących w nich udział. Zatem, w ocenie Kolegium opisany wyżej wydatek zasadnie został zakwestionowany przez organ pierwszej instancji, jako nieudokumentowany.
9) Kwota 133,45 zł - poniesiona na korzystanie z sali sportowej w siłowni T. Sp. z o.o. z siedzibą w G., ul. [...]..
W toku kontroli ustalono, że w dniu 5 kwietnia 2018 r. Spółka zawarła umowę z ww. podmiotem, w której określono, że Wynajmujący zobowiązuje się oddać Najemcy do używania salę sportową oraz siłownię w [...]. w G. na czas oznaczony (środa w godz. 14.40 - 16.00). Spółka nie przedstawiła jednak listy uczniów, ani harmonogramu ich zajęć. Wyjaśniła ponadto, że kwota dotacji w wysokości 133,45 zł była wydatkowana na uczniów klas I[...]., III [...]. A.3. a nie na uczniów A.1., ani wygaszanego A.2. W związku z tym, Kolegium uznało, że i w tym przypadku organ pierwszej instancji słusznie zakwestionował analizowany wydatek.
10) Kwota 2.140,05 zł - wydana na przewóz uczniów na zajęcia WF - (basen na P.1).
Jak wynika z akt sprawy, kontroli poddano wydatki związane z przewozem uczniów na zajęcia WF-u (basen na P.1) , które zostały rozliczone z dotacji oświatowej w 2018 r. Na przewóz uczniów wydatkowano łącznie kwotę 2.140, 05 zł. Kontrolujący ustalili jednak, że Spółka nie udokumentowała w jakich dniach i które z uprawnionych dzieci szkoły podstawowej i gimnazjum, czy i w jakiej liczbie faktycznie skorzystało z przewozów na basen. Spółka nie przedłożyła kalkulacji kosztów, która wskazywałaby, że wybór przewozów taksówkami był tańszy niż autobusu z kierowcą. Nie podpisała z przewoźnikiem żadnej umowy, określającej szczegóły współpracy. Kontrolujący zauważyli też, że w fakturze nr [...] z dnia 19 września 2018 r. wystawionej przez P.2., zawarto adnotację "Przejazd na trasie [...].- [...].", tymczasem pod wskazanym adresem nie była prowadzona działalność oświatowa. Natomiast przejazdy na trasie: ul. [...]. (siedziba spółki) - [...]. (basen P.1.) zostały rozliczone na podstawie ewidencji przebiegu pojazdu o nr rejestracyjnym [...]., stanowiącego własność M.J., która wykonywała w miesiącach od stycznia do czerwca 2018 r. (w dniach, w których odbywały się zajęcia na basenie) po 2 kursy na wspomnianej trasie (tj. tożsamej z trasą przejazdu taksówek na basen).
W dokumencie jako cel wyjazdu opisano jako: "zajęcia rewalidacyjne, rozwijające
i usprawniające na basenie - realizacja podstawy programowej." W konsekwencji kontrolujący uznali, że wydatki na przejazdy taksówkami rozliczone z dotacji, nie zostały
w sposób odpowiedni udokumentowane i uzasadnione.
Kolegium powyższy wydatek oceniło jako zasadnie zakwestionowany, gdyż Skarżąca nie okazała dokumentów, z których wynikałoby, że uczniowie szkoły podstawowej lub gimnazjum rzeczywiście korzystali z przewozów taksówkami.
A w związku z tym, że część przejazdów miała miejsce poza terminami zajęć na basenie, Kolegium poddało w wątpliwość, czy wynajem taksówek rzeczywiście miał na celu przewożenie uczniów na basen. Spółka ponadto, w żaden sposób nie wykazała, że korzystanie z taksówek w celu przewożenia uczniów było działaniem zgodnym
z zasadami wskazanymi w art. 44 ust. 3 u.f.p.
11) Kwota 1.024,68 zł – wydatkowana na telewizję, Internet, telefon, opłaty za inne usługi w ramach umowy U.1 Sp. z o.o.
W toku kontroli kontrolujący ustalili także, że w dniu 26 marca 2013 r. została zawarta umowa pomiędzy U.1 sp. z o.o. z siedzibą w W., a A.4, L. i U.2 z siedzibą w G., reprezentowaną przez S.Z. Wedle umowy miejscem świadczenia usługi telekomunikacyjnej jest ul. [...] w G. W okresie kontrolowanym zaś siedziba A.1. (oraz wygaszanych oddziałów A.2.) mieściła się w G. przy [...]. Z przedłożonej podczas kontroli dokumentacji wynika, że ul. [...] w G., była miejscem zamieszkania dyrektora A.1, A.2. i organu prowadzącego szkołę. W rezultacie uznano, że wydatek został rozliczony z dotacji niezasadnie.
W ocenie Kolegium powyższy wydatek zasadnie został zakwestionowany przez organ pierwszej instancji. Koszty usług telekomunikacyjnych mogą być pokryte z dotacji oświatowej o ile związane są potrzebami placówki oświatowej. Skoro natomiast w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych jako miejsce świadczenia usług wskazano prywatny adres dyrektora szkoły pełniącego jednocześnie funkcję organu prowadzącego szkołę, trudno przyjąć, że usługi telekomunikacyjne świadczone były na rzecz szkoły. Ponadto nie wskazano, jakie konkretnie okoliczności dowodzą temu, że dyrektor wykorzystywał internet telefon i telewizję w miejscu swojego zamieszkania w celach związanych z zarządzaniem szkołą i jej prowadzeniem.
12) Kwota 9.799,70 zł – zapłacona za obsługę prawną Kancelarii Prawnej [...].
20 sierpnia 2013 r. zawarta została umowa świadczenia usługi prawnej pomiędzy S.Z. - organem prowadzącym szkoły (A.4., A.5, A.6., A.1., A.2. – [...] z siedzibą przy ul. [...] w G.), a radcą prawnym [...] prowadzącym Kancelarię Prawniczą [...] w G. przy ul. [...]. Prócz określonego w umowie wynagrodzenia, Strony umówiły się, że Zleceniobiorca zobowiązany będzie świadczyć usługi prawne określone w przedmiocie umowy w zakresie ustalonej w treści ilości godzin miesięcznie, ze wskazanym sposobem ich rozliczenia za każde zlecenie. W dniu 30 stycznia 2017 r. zawarto Aneks do umowy ramowej świadczenia usług prawnych, w którym dokonano zmiany zapisu dotyczącego otrzymania wynagrodzenia stałego oraz sposobu i terminu jego płatności, niezależnie od wykorzystania przez Zleceniodawcę przyznanego limitu czasowego. Zmiany weszły w życie z dniem 1 lutego 2017 r. W toku kontroli kontrolujący kilkukrotnie zwracali się o przedłożenie rodzaju/zakresu usług świadczonych przez kancelarię, dotyczące wszystkich faktur rozliczonych z otrzymanej dotacji w 2018 r. wraz z rozliczeniem godzin za poszczególne miesiące zgodnie z § 3 umowy. Spółka w piśmie z dnia 23 marca 2023 r. w załączeniu przekazała zestawienia czynności wykonanych przez kancelarię na rzecz A.3. i A.1. z oddziałami A.2. Do pisma załączono Raport kontaktów dla Wierzyciela M. Sp. z o.o. w terminie 2018-01-01 - 2018-12-31. Spółka nie przedstawiła jednak informacji, o których mowa w § 3 umowy, a okazany w toku kontroli zakres czynności nie pozwala na ustalenie, jakie usługi dotyczyły A.1. z oddziałami A.2. i jaki związek miały z działalnością oświatową. W rezultacie uznano, że złożone przez Spółkę dokumenty i wyjaśnienia nie są wystarczające dla rozliczenia tego wydatku z dotacji.
W ocenie Kolegium opisany wyżej wydatek słusznie został uznany za niemożliwy do sfinansowania z dotacji oświatowej, gdyż Spółka nie przedłożyła dokumentów,
z których wynikałoby, jakie to konkretnie usługi kancelarii opłacane były z dotacji. Kolegium wskazało, że usługi prawnika mogą zostać opłacone z dotacji oświatowej, o ile są związane z realizacją celów wskazanych w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. lub art. 10 u.p.r. Obowiązkiem beneficjenta dotacji jest wykazanie powyższego na podstawie dokumentów. Zamiast tego przedstawiono "Raport Kontaktów dla Wierzyciela (...), który nie tylko nie został podpisany, w związku z czym trudno uznać go za dowód w sprawie ale i także zawiera informacji o liczbie godzin usług świadczonych w poszczególnych miesiącach, co nie pozwalało na ustalenie w jakim zakresie usługi Kancelarii dotyczyły realizacji celów, na jakie może być wydatkowana dotacja oświatowa. W związku z tym stanowisko organu pierwszej instancji uznano za prawidłowe.
13) Kwota 1.027,48 zł - rozliczona z dotacji oświatowej A.1. i A.2. w 2018 r. usługa świadczona przez firmę I.1.
Ustalono, że w przedłożonej przez Spółkę dokumentacji brakuje potwierdzenia by w terminach zawartych w fakturach nr: [...],[...],[...],[...] wystawionych przez ww. firmę odbywały się wskazane w nich warsztaty. Z tego względu uznano wydatek za nieudokumentowany, a w konsekwencji jako wykorzystany niezgodnie z przeznaczeniem.
Kolegium oceniło, że wydatek zasadnie został uznany przez organ za nieprawidłowo sfinansowany z dotacji, gdyż spółka nie potrafiła udowodnić, że usługa wskazana w fakturach została zrealizowana. W rezultacie brak jest dowodów na to, że wydatek poniesiony został na cele wskazane w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. lub art. 10 u.p.r.
14) Kwota 3.445,88 zł – wynikająca z umowy z W.C.
Z materiału w sprawie wynika, że Spółka w dniu 31 sierpnia 2017 r. zawarła umowę o współpracy z W.C. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "T.". Umowę zawarto od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2018 r. Jej przedmiotem było świadczenie usług w zakresie: zajęć dydaktyczno - wyrównawczych, rozwijających uzdolnienia, pomocy nauczyciela, pełnienia zastępstw doraźnych. Tytułem umowy zapłacono W.C. kwotę [...] zł. Na wezwanie kontrolujący Spółka pismem z dnia 2 marca 2023 r. przedłożyła wyjaśnienia oraz dzienniki zajęć na rok szkolny 2017/2018 oraz 2018/2019 zawierające rozkłady zajęć dla klas I A.1., III A.1., IV A.1., VIII A.1. Nie przedłożyła natomiast dowodów na okoliczność, że w zajęciach prowadzonych przez W.C. brali udziału uczniowie A.2. Ponadto w aktach sprawy znajdował się rachunek nr [...] z dnia 26 września 2018 r. na kwotę [...] zł tytułem "pomoc pedagoga szkolnego dotyczącą organizacji i określenia form pomocy uczniowi. Rozliczenie rachunku z dotacji na A.1. i A.2. w kwocie [...] zł". Z analizy wynika, że w okresie wystawienia tego rachunku ww. umowa już nie obowiązywała. Na wezwanie kontrolujących Spółka pismem z 23 marca 2023 r. wyjaśniła, że [cyt.]: "Rachunek [...] został wystawiony w związku z umową o współpracę (...). Rachunek został wystawiony przez W.C. z opóźnieniem i w związku z poniesionym dodatkowym nakładem pracy w trakcie trwania całej umowy." Kontrolujący uznali, że umowa nie przewidywała możliwości wystawienia rachunku za cyt. "dodatkowe nakłady pracy poniesione w trakcie trwania całej umowy", a wystawienie dodatkowego rachunku przy braku ważnej umowy jest bezzasadne i niedopuszczalne, z związku z tym wskazane kwoty uznano za wydane niezgodnie z przeznaczeniem.
Kolegium przychyliło się do stanowiska organu o bezpodstawności rozliczenia
z dotacji, bowiem Spółka nie udowodniła, że został on poniesiony na rzecz uczniów gimnazjum. Nadto, z dotacji opłacono jeden z rachunków, który został wystawiony przez zleceniobiorcę już po zakończeniu zawartej z nim umowy. W sprawie w związku z tym nie zostało zakwestionowane zatrudnienie ww. osoby przez Spółkę, lecz wydatek na jego wynagrodzenie w sytuacji, w której Spółka nie potrafiła wykazać, że ze świadczonych przez niego usług korzystali uczniowie gimnazjum a wypłata wynagrodzenia nastąpiła bez umowy.
15) Kwota 28,08 zł - wydana w związku z fakturą nr [...] z dnia 7 grudnia 2017 r. w wysokości [...] zł wystawioną przez podmiot "[...] M.M." tytułem wystąpienia "[...] " w ramach Otwartej Rady Pedagogicznej. W tym zakresie podano, iż do dnia zakończenia kontroli Spółka nie przedłożyła wyjaśnień do faktury nr [...] i nie wykazała, że usługa z niej wynikająca została zrealizowana. Ponadto, wydatek dotyczy roku 2017 więc nie mógł być rozliczony z dotacji otrzymanej na 2018.
16) Kwota 2.076,56 zł - wydatkowana w związku z fakturą nr [...] z dnia 27 marca 2018 r. tytułem "Przygotowania próbnych materiałów (Bilans, RZiS, Informacja dodatkowa) na zajęcia edukacyjne", wystawioną przez "S." K.S., rozliczoną na A.1. i A.2. W zakresie kwestionowanej usługi, w toku kontroli ustalono, że dotyczyła ona przygotowania materiałów dla uczniów A.3. oraz A.1. do wykorzystania przez nauczyciela w trakcie zajęć. Pismem z dnia 23 marca 2023 r. spółka wyjaśniła, że na wykonanie wymienionych na fakturze materiałów została zawarta z K.S. umowa w formie ustnej na usługę dotyczącą przygotowania materiałów dla uczniów A.3. oraz A.1. do wykorzystania przez nauczyciela w trakcie zajęć. Materiały te zostały włączone do zasobów bibliotecznych. Materiały dla uczniów A.1. dotyczyły podstawowych zagadnień związanych z miarami, wagami, pojemnością pieniędzmi, płaceniem i oszczędzaniem. Do pisma załączono notę korygującą do faktury [...], która polegała na zmianie nazwy towaru/usługi na "przygotowanie próbnych materiałów (Bilans, RZIS, Informacja dodatkowa) na zajęcia edukacyjne. Materiały edukacyjne na edukacje matematyczną w zakresie miary, wagi, pojemności, liczenia pieniędzy, płatności - w tym przykładowe zadania." Spółka nie wskazała celowości i zasadności przygotowania ww. materiałów edukacyjnych stosownie do zapisów ustawy o finansach publicznych. Z kolei do zadań nauczycieli prowadzących zajęcia lekcyjne należy sporządzanie programów, planów nauczania oraz opracowanie konspektów lekcji. Zakresy obowiązków zatrudnionych pracowników obligują również nauczycieli do przygotowania się do prowadzonych zajęć lekcyjnych oraz zapewnienia uczniom materiałów dydaktycznych związanych z prowadzonym przedmiotem. Zlecanie tego samego zakresu zadań innym wykonawcom jest nieuzasadnione, tym bardziej, że spółka zatrudniła nauczyciela uczącego podstaw przedsiębiorczości.
Kolegium w ślad za organem pierwszej instancji uznało poniesiony wydatek za niemożliwy do rozliczenia z dotacji oświatowej, gdyż art. 44 ust. 3 pkt 1 u.f.p. obliguje beneficjenta dotacji do wydatkowania jej w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, ustalenia zaś co do wydatku na opłacenie ww. usług świadczonych prowadzą do wniosku, że Spółka nie udowodniła, że zlecenie K.S. przygotowania określonych materiałów było działaniem mającym na celu celowe i oszczędne wydatkowanie środków pochodzących z dotacji oświatowej.
17) Kwota 865,08 zł - związana zakupem nagród dla uczniów, długopisów [...]
i [...] oraz prenumeratą roczną zakupioną w sieci E.
Kontrolujący ustalili, że pomimo wezwania do udokumentowania listy uczniów, którzy byli odbiorcami nagród oraz kart podarunkowych, Spółka ostatecznie nie udzieliła kontrolującym odpowiedzi na ten temat. Nie przedłożyła potwierdzenia odbioru nagrody przez ucznia. W związku z tym uznano, że wydatek sfinansowany ze środków dotacji nie jest związany z realizacją zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki,
w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, zaś przedstawione w zestawieniu wydatki, nie mieszczą się również w katalogu wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego określonych w art. 10 ust. 1 u.p.o.
Kolegium potwierdziło powyższą ocenę organu pierwszej instancji. Dodało, że jakkolwiek sfinansowanie z dotacji oświatowej nagród dla uczniów uznać należy za dopuszczalne, to beneficjent dotacji, będąc zobowiązanym do dokumentowania czynionych z dotacji wydatków, winien wykazać, że zakupione przedmioty istotnie przeznaczone były na nagrody dla uczniów. Spółka, pomimo wezwań, nie udowodniła, że beneficjentami zakupionych przedmiotów oraz kart byli uczniowie szkoły. Nadto zasadnie uznano, że kartę prezentową uznać należało za świadczenie pieniężne, a nie rzeczowe.
18) Kwotę 1.085,40 zł – wydatkowaną na wyjścia i wycieczki w ramach realizacji podstawy programowej, których uczestnikami nie byli uczniowie A.1., A.2 oraz wyjścia
i wycieczki nieudokumentowane.
Ustalono, że przedłożone przez Spółkę dokumenty dotyczące zorganizowanych
w 2018 r. uczniom gimnazjum i szkoły podstawowej wyjść do kin, teatrów i wycieczek itp. (tj. faktury, dowody wpłaty, umowy i karty wycieczek, zawierające w swojej treści m.in.: tematykę wyjścia/wycieczki, miejsce wycieczki, wskazanie opiekunów oraz uczniów biorących udział w wycieczkach - imiennie lub oznaczeniem klasy) nie uzasadniają rozliczenia wydatku z dotacji (ponieważ albo brakowało np. kart wycieczek lub wskazywały one, że w wyjściu brali udział np. wyłącznie uczniowie gimnazjum, a wydatek został rozliczony również z dotacji dla liceum i szkoły podstawowej). Ponadto Instrukcja Kasowa A.1. w § 6 ust. 2 pkt 2 wskazuje, że "gotówkę wypłaca się osobie wymienionej w rozchodowym dowodzie kasowym. Odbiorca gotówki potwierdza jej odbiór własnoręcznym podpisem (długopisem). Tymczasem żaden z dokumentów KW dotyczący wyjść i wycieczek nie został podpisany przez kontrahenta, co potwierdziło w swojej ocenie również Kolegium.
Po przeanalizowaniu dokonanych przez organ pierwszej instancji ustaleń
w kontekście przepisów u.p.o., u.f.z.o. oraz u.f.p. Kolegium doszło do wniosku, iż organ zasadnie uznał, że wydatki opisane w pkt. 1-18 nie mogły zostać rozliczone w ramach dotacji oświatowej, a zatem poczynione zostały niezgodnie z przeznaczeniem i w związku z tym ich suma winna zostać zwrócona do budżetu Gminy jako dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Wyjaśniając Kolegium wskazało na przepisy art. 35 ust. 1 u.f.z.o., art. 10 ust. 1 u.p.r., art. 44 ust. 3 pkt 1 u.f.p. a także rt. 126 u.f.p.
Kolegium nie zgodziło się z pełnomocnikiem zarzucającym organowi pierwszej instancji naruszenie szeregu przepisów prawa. Podało, iż organ zgromadził materiał dowodowy w sposób kompletny, szczegółowo go przeanalizował, a rozstrzygnięcie wydał w oparciu o wszystkie istotne dane wynikające ze zgromadzonych dowodów. Kolegium wskazało również, że to organ administracji publicznej prowadzi postępowanie, a zatem decyduje, jakie dowody należy przeprowadzić. Specyfika spraw dotyczących określenia wysokości kwoty z dotacji oświatowej wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem powoduje, że podstawowe znaczenie dla weryfikacji prawidłowości wydatkowania dotacji mają dokumenty szczegółowo wskazujące, na co konkretne kwoty zostały przeznaczone. W rezultacie nieprzedstawienie dokumentu wskazującego na zgodne z prawem rozliczenie wydatku uprawnia do przyjęcia, że wydatek został niezasadnie rozliczony
z dotacji. W rozpatrywanej sprawie, w trakcie weryfikacji czynionych z dotacji wydatków, zwracano się Spółki o wyjaśnienia i o przedłożenie stosownych dokumentów, jednakże ww. albo nie udzielała wyjaśnień i nie przedkładała żądanych dokumentów, albo przedkładała takie dokumenty lub wskazywała takie okoliczności, które nie stanowiły dowodu na wydatkowanie dotacji zgodnie z celem, na jaki została udzielona. W takiej sytuacji organ pierwszej instancji miał podstawy przyjąć, że dotacja w analizowanych przypadkach wydatkowana była nieprawidłowo.
Odnosząc się do zarzutu, wedle którego organ pierwszej instancji nie uwzględnił żadnych dokumentów złożonych w toku postępowania administracyjnego, a złożonych po zakończonej kontroli, wyjaśniono, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, że w po wszczęciu postępowania Spółka nie przedłożyła żadnych nowych dowodów w sprawie. Natomiast w trakcie postępowania odwoławczego Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z przedłożonych przez nią materiałów, które miały dowodzić, że dotacja została
w całości wydatkowana prawidłowo.
W ocenie Kolegium wniosek ten nie był zasadny, ponieważ przedłożone przez Spółkę materiały nie mogły w żaden sposób wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. Częściowo były też one przedmiotem oceny w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego. Natomiast materiały pozostałe nie mogły zostać uznane przez Kolegium za wiarygodny dowód w sprawie, ponieważ przedłożono je dopiero po kilkunastu miesiącach od wszczęcia postępowania w sprawie w sytuacji gdy wszelkie dokumenty wskazujące na prawidłowość wydatkowania dotacji winny być przedkładane
w trakcie kontroli lub w trakcie postępowania administracyjnego.
W odniesieniu do zarzutu, że uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i nie wskazano w nim dowodów, na jakich organ się oparł, Kolegium podało natomiast, że analiza treści decyzji dowodzi czegoś wręcz przeciwnego. Poszczególne wydatki, które organ pierwszej instancji uznał za niezasadnie rozliczone z udzielonej dotacji, zostały w sposób wyczerpujący omówione, ze wskazaniem okoliczności dowodzących nieprawidłowego wydatkowania dotacji, przy czym organ odniósł się do twierdzeń Strony podnoszonych
w toku kontroli, jak również wyjaśnił, z jakich powodów odmówił wiarygodności powoływanym przez spółkę twierdzeniom i dowodom. Zarzut w związku z tym nie ma uzasadnionych podstaw. Odpowiadając zaś na zarzut naruszenia przepisów procedury
i przepisów prawa materialnego czym naruszono przepisy Konstytucji RP, Kolegium wskazało, że postępowanie organu pierwszej instancji zostało przeprowadzone
z poszanowaniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym praw Strony postępowania. Na podstawie zgromadzonego w trakcie postępowania materiału dowodowego ustalono, że część poczynionych z dotacji wydatków poczyniona została niezgodnie z celem, na jaki dotacja została udzielona. Spółka z kolei ani w trakcie kontroli, ani w trakcie postępowania przed organami administracji nie zdołała podważyć tych ustaleń. W związku z tym w sprawie nie może być mowy o naruszeniu przepisów prawa - czy to procedury, czy to prawa materialnego.
Zdaniem Kolegium, rygor natychmiastowej wykonalności został nadany decyzji zasadnie i zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. Właściwe gospodarowanie publicznymi środkami pieniężnymi jest niewątpliwie istotne z punktu widzenia interesu społecznego, a ponadto dochodzone należności - wedle ustaleń organu, wydatkowane zostały niezgodnie
z prawem i wbrew interesowi społecznemu. Rygor natychmiastowej wykonalności zabezpieczy interes Miasta G. do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nieuzasadniony zaś brak dochodzenia i nieegzekwowania należności finansowych przez Prezydenta Miasta G. stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W przypadku należności z tytułu dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem zabezpieczenie realizacji tego zobowiązania poprzez nadanie rygoru służy właściwemu gospodarowaniu środkami społecznymi, a to z kolei niewątpliwie leży w interesie społecznym, którego zadaniem jest, by dotacje oświatowe były wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem, a jeśli doszło do naruszenia tej zasady - by dotacja wykorzystana wbrew jej przeznaczeniu została zwrócona do budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Nadto, zdaniem Kolegium nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest to, że kwota dotacji uznanej przez organ za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem jest znaczna. Organ ma zatem prawo przeciwdziałać możliwości bezpowrotnej utraty tej kwoty. Dotacja oświatowa pochodzi ze środków publicznych, nie prywatnych. Jeśli więc organ ustalił, że część tych środków została wydatkowana niezgodnie z prawem, ma prawo podejmować działania służące ich wyegzekwowaniu. W tym miejscu należy wskazać, że zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, jeśli z okoliczności sprawy wynika, że istnieje niebezpieczeństwo nieuregulowania należności, co potwierdza wyrok NSA z dnia 11 lutego 2022 r. , sygn. I GSK 2166/18. W niniejszej sprawie Kolegium uważało, że takie niebezpieczeństwo istnieje, bowiem Strona w całości kwestionuje ustalenia organu pierwszej instancji.
Końcowo Kolegium wskazało, iż w odwołaniu podniesiono zarzuty, (wymienione
w zaskarżonej decyzji), które albo nie mają żadnego znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy albo w ogóle nie dotyczą zaskarżonej decyzji. Odniosło się również do złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na brak podstaw do rozstrzygnięcia w tym zakresie.
3. Od wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzji
z dnia 21 lutego 2025 r., Skarżąca reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego a) art. 252 ust. 1 pkt 1 ust. 5 i 6 pkt 1 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. ze zm.), w związku
z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203 ze zm.) poprzez błędne uznanie, iż A.1. w G. prowadzona przez Skarżącą wykorzystała przyznaną dotację niezgodnie z przeznaczeniem.
II. przepisów prawa procesowego:
a) art. 8, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia postępowania
w sposób pogłębiający zaufanie do organów państwa i nie przeprowadzenie w całości postępowania dowodowego;
b) art. 7, art. 77, art. 80 kpa poprzez niezbadanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności informacji i wyjaśnień przekazywanych w toku postępowania przez skarżących, co w konsekwencji skutkowało wydaniem przedmiotowej decyzji;
c) art. 7, 8, 9,10, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80, art. 84, art. 107 § 3 i art. 124 § 2 k.p.a. k.p.a. poprzez m.in. niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego, nieuwzględnienie wyjaśnień oraz dowodów składanych przez skarżąca w toku postępowania, nie podania przyczyn nie dania wiary tym dowodom, co w konsekwencji skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji;
d) art. 108 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie, prowadzące do odmowy uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności, nadanego decyzji organu I instancji, pomimo niespełnienia spełnienia przesłanek przewidzianych
w przepisie art. 108 k.p.a., w szczególności braku wystąpienia interesu społecznego, uzasadniającego zastosowanie rygoru;
e) art. 136 § 1 k.p.a., art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania Skarżącej o przeprowadzenie dowodów składanych
w postępowaniu odwoławczym, a które to dowody mają istotne znaczenie dla sprawy;
f) art. 10 § 1 poprzez uniemożliwienie Stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W oparciu o podniesione zarzuty pełnomocnik Skarżącej wniósł: o uchylenie
w całości zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 grudnia 2023 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. Ponadto pełnomocnik złożył wniosek o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo złożony został wniosek o wstrzymanie w całości wykonania decyzji organu pierwszej instancji.
5. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło
o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
6.1. Skarga jest zasadna.
6.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy
z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c p.p.s.a lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania
w niniejszej sprawie.
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2025 r., narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
6.3. Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena prawidłowości
określenia Stronie, jako organowi prowadzącemu A.1. (wraz z wygaszanymi oddziałami A.2.), wysokości dotacji oświatowej otrzymanej z budżetu Gminy Miasta G., jako wykorzystanej niezgodnie z jej przeznaczeniem w 2018 roku wraz z należnymi odsetkami i nakazania jej zwrotu.
6.4. Rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od wskazania, iż zgodnie
z art. 60 pkt 1 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, są w szczególności dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego - kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w u.f.p., do których należą też dotacje oświatowe.
Zasady i tryb zwrotu dotacji oświatowej określają przepisy art. 251 i art. 252 u.f.p.
Zgodnie z art. 251 ust. 1 u.f.p dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku,
z zastrzeżeniem terminów wynikających z przepisów wydanych na podstawie art. 189 ust. 4. Wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach (ust. 4). Od kwot dotacji zwróconych po terminach określonych w ust. 1-3 nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1-3 (ust. 5).
Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz
z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 i 2. A stosownie do art. 252 ust. 5 u.f.p., zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta cześć dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.
Z kolei, według art. 252 ust. 6 pkt 1 i 2 u.f.p. - odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
Przytoczone uregulowania określają przypadki dotacji, które podlegają zwrotowi: tj. 1) niewykorzystanych do końca roku budżetowego, 2) wykorzystanej niezgodnie
z przeznaczeniem; 3) pobranej nienależnie, oraz 4) pobranej w nadmiernej wysokości.
Zatem, przepis art. 61 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w powiązaniu z art. 251 i/lub art. 252 u.f.p. stanowi podstawę do wydania decyzji w odniesieniu do podanych wyżej należności.
Wobec tego, gdy beneficjent dobrowolnie nie zwróci dotacji (m. in. która została pobrana i wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem) właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, w której określi obowiązki beneficjenta. Obowiązek zwrotu dotacji,
o którym mowa w przywołanych art. 251 i art. 252 u.f.p., wynika z mocy prawa (ex lege), co oznacza że decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny.
Co ważne, według art. 67 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Przepisy cytowanej powyżej ustawy nie regulują przedawnienia należności określonych w art. 60 pkt 1, tj. kwot dotacji podlegających zwrotowi. Oznacza to, że odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 879 z późn. zm. - dalej: ,,O.p.’’) dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych, zawarte w rozdziale 8 Działu III O.p. Z powołanych przepisów wynika, że sposób liczenia terminu przedawnienia jest uzależniony zasadniczo od sposobu powstania zobowiązań podatkowych, które mogą powstać albo na skutek zaistnienia zdarzenia, z którym ustawy podatkowe wiążą powstanie zobowiązań podatkowych (art. 21 § 1 pkt 1), albo na skutek doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 1 pkt 2).
W tym miejscu wyjaśnienia dodatkowego wymaga, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa nie jest czynnością o jednolitym charakterze i ze względu na rezultat tego zabiegu wyróżnia się sytuacje: stosowania pełnego, gdy odpowiednie przepisy prawa są stosowane bez żadnych zmian, stosowania z późniejszymi zmianami oraz niestosowania ze względu na bezprzedmiotowość lub całkowitą sprzeczność
z przepisami, do których miałyby być stosowane odpowiednio (por. J. Nowacki "Odpowiednie stosowanie przepisów prawa", Państwo i Prawo 1964, Nr 3, s. 367
i nast.; A. Skoczylas "Odesłania w postępowaniu sądowoadministracyjnym", Warszawa 2001, Wydawnictwo C.H. Beck, s. 6 - 7; A. Błachnio - Parzych "Przepisy odsyłające systemowo", Państwo i Prawo 2003, Nr 1, s. 43). Innymi słowy odpowiednie stosowanie przepisów prawa pozwala na stosowanie ich wprost, na dokonywanie modyfikacji stosownie do wymagań innego zakresu stosowania, jak również na odrzucenie tych przepisów jako nieprzystosowanych do nowego zakresu stosowania (uchwała NSA z 14 stycznia 2009 r., II GPS 6/08 (wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: "CBOSA").
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny. W związku z tym do obliczenia terminu przedawnienia, podobnie jak w przypadku zobowiązań powstających
z mocy prawa, powinien mieć zastosowanie art. 70 § 1 O.p. W myśl podanego przepisu, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela ocenę prawną wyrażoną m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2020 r,. sygn. akt I GSK 1649/19, z dnia 14 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 2656/18,
z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 4503/16, z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt
I GSK 2583/18 (CBOSA), zgodnie z którą, bieg terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji pobranych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego m. in. wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem rozpoczyna się z końcem roku, w którym beneficjent otrzymał i miał wykorzystać dotację.
W kontekście powyższych rozważań należy stwierdzić, że skoro przedmiotowa dotacja została wypłacona Skarżącej i wydatkowana w roku 2018 to termin przedawnienia obowiązku jej zwrotu co do zasady upływał z końcem 31 grudnia 2023 r. Niemniej, zauważenia również wymaga, iż w art. 70 O.p. przewidziano przesłanki przerwania oraz zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
W okolicznościach sprawy, decyzją z dnia 8 grudnia 2023 r. Prezydent Miasta G. orzekł, że dotacja oświatowa wypłacona Skarżącej z budżetu Gminy Miasta G., jako organowi prowadzącemu A.1. (wraz z wygaszanymi oddziałami A.2.), została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w 2018 r. i zobowiązał Stronę do jej zwrotu oraz decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta została doręczona w dniu 8 grudnia 2023 r.
Natomiast decyzja SKO w Gdańsku została wydana w dniu 21 lutego 2025 r.,
a więc po upływie terminu przedawnienia, w sytuacji gdyby nie zachodziła żadna
z okoliczności skutkujących przerwaniem lub zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.
Przekazując wniesione od podanej wyżej decyzji odwołanie, Prezydent Miasta w piśmie z dnia 3 stycznia 2024 r. wskazał, iż w przedmiotowej sprawie został przerwany pięcioletni bieg terminu przedawnienia roszczenia o zwrot ww. dotacji wskutek zastosowania środka egzekucyjnego (zajęcie jednego rachunku bankowego), stosownie do art. 70 § 4 O.p.
Zgodnie z powołanym przepisem art. 70 § 4 O.p., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Mając na uwadze powyższe wymaga pokreślenia, że przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania, które jeszcze nie wygasło, ma istotne skutki proceduralne, bowiem uprawnia organ podatkowy do rozpatrzenia odwołania także po upływie terminu określonego w art. 70 § 1 O.p., jako że wskutek przerwania biegu tego terminu biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym doszło do przerwania jego biegu,
a więc – po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (art. 70 § 4 zd. drugie O.p.). Należy dodać, że wywołanie powyższego skutku zależy od zawiadomienia podatnika
o zastosowaniu środka egzekucyjnego (art. 70 § 4 zd. pierwsze O.p.). Określając jednak datę, w której doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, należy pamiętać, że jest nim dzień, w którym zastosowano środek egzekucyjny, a nie dzień, w którym
o czynności tej zawiadomiono podatnika.
Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt III FSK 3839/21 i z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt III FSK 1906/21 (CBOSA) orzekł, że regulacja zawarta w art. 70 § 4 O.p., która uzależnia skuteczność zastosowania środka egzekucyjnego jako przesłanki przerwania biegu terminu przedawnienia od zawiadomienia o nim podatnika, wprowadza swoistego rodzaju warunek: zastosowanie środka egzekucyjnego tak długo nie wywołuje skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, dopóki podatnik nie zostanie o nim zawiadomiony; późniejsze w stosunku do zastosowania środka egzekucyjnego skutkuje natomiast przerwaniem biegu terminu przedawnienia już od dnia zastosowania tego środka.
Dodatkowo wskazać również należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 czerwca 2013 r. sygn. akt I FPS 6/12 stwierdził, że zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r., gdy zawiadomienie podatnika o jego zastosowaniu nastąpi przed upływem terminu przedawnienia.
W niniejszej sprawie, organ pierwszej instancji w treści wydanej decyzji, przy kwestii nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności wskazał na upływający z dniem 31 grudnia 2023 r. termin przedawnienia.
Prezydent Miasta przekazując wniesione od podanej wyżej decyzji odwołanie, w piśmie z dnia 3 stycznia 2024 r. wskazał, iż w przedmiotowej sprawie został przerwany pięcioletni bieg terminu przedawnienia roszczenia o zwrot ww. dotacji wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, stosownie do art. 70 § 4 O.p.
Organ odwoławczy natomiast odnosząc się jedynie do podniesionego w odwołaniu zarzutu Skarżącej m.in. co do błędnego zastosowania art. 108 § 1 k.p.a poprzez odmowę uchylenia ww. rygoru decyzji pierwszoinstancyjnej podał, że zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania uzasadnia nadanie decyzji takiego rygoru, gdy
z okoliczności sprawy wynika, że istnieje niebezpieczeństwo nieuregulowania należności.
Powyższe wskazuje, iż organ odwoławczy całkowicie zaniechał oceny kwestii przedawnienia zobowiązania z tytułu zwrotu ww. dotacji w aspekcie spełnienia przesłanek z art. 70 § 4 O.p., pomimo że decyzję wydał po dniu 31 grudnia 2023 r.
Wskazać należy, że w aktach sprawy brakuje dokumentów z akt egzekucyjnych, w szczególności zawiadomienia o zastosowanym środku egzekucyjnym, na podstawie którego taką ocenę organ mógł przeprowadzić. W związku z tym brak jest dowodu, który potwierdzałby argumentację organu pierwszej instancji, że w sprawie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia wobec zastosowania do Strony środka egzekucyjnego, o którym (co ważne), Stronę zawiadomiono. Brak natomiast zbadania powyższej okoliczności przez Kolegium powoduje, iż nie wiadomym jest, czy ziścił się materialnoprawny skutek przewidziany w art. 70 § 4 O.p. i tym samym, czy po stronie organu nadal zachodzi możliwość orzeczenia co do istoty sprawy i w tym zakresie wydania decyzji.
Mając zatem powyższe na uwadze, organ odwoławczy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zobowiązany będzie zebrać dokumentację sprawy – dokumenty z akt egzekucyjnych celem oceny, czy w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania z tytułu zwrotu udzielonej dotacji oświatowej, w szczególności winien ustalić, czy środek egzekucyjny został wobec Strony zastosowany, a jeśli tak, czy Strona została o nim skutecznie zawiadomiona i w jakim terminie.
Zaniechanie natomiast zbadania przez SKO w Gdańsku, czy w sprawie spełnione zostały warunki przerwania biegu przedawnienia, zgodnie z art. 70 § 4 O.p. stanowi wystarczający powód, by wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję.
6.5. Na tle sprawy zasadnym pozostają podnoszone również przez Skarżącą zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie nieuwzględnienia jej żądania co do przeprowadzenia składanych w postępowaniu odwoławczym dowodów, a które to dowody (zdaniem Strony) mają istotne znaczenie dla sprawy.
Jak wynika z akt sprawy, na etapie postępowania odwoławczego Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przeprowadzenie dowodów z wymienionych jako dołączone do odwołania dokumentów. Dodatkowo też w treści odwołania, wskazując na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji Skarżąca zaprezentowała własne stanowisko wraz z argumentacją i przywołaniem wniosków dowodowych.
Kolegium odnosząc się do zarzutów Strony w podanym zakresie wskazało, iż w trakcie postępowania odwoławczego Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodów, które miały potwierdzić, że dotacja została w całości wydatkowana prawidłowo. Jednakże Kolegium oceniło wniosek jako niezasadny, ponieważ przedłożone przez Stronę materiały nie mogły w żaden sposób wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. Jak podał organ, odwoławczy częściowo były one bowiem przedmiotem oceny w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego. Pozostałe natomiast materiały nie mogły być przez Kolegium uznane za wiarygodny dowód w sprawie, ponieważ przedłożono je dopiero po kilkunastu miesiącach od wszczęcia postępowania w sprawie. Tymczasem wszelkie dokumenty wskazujące na prawidłowość wydatkowania dotacji winny być przedłożone w trakcie kontroli lub w trakcie postępowania administracyjnego.
W powyższej kwestii należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 7 k.p.a, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny
i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.).
Zgodnie z art. 78 § 1 i § 2 k.p.a, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej z kolei może nie uwzględnić żądania które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.
Z kolei według art. 80 k.pa., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Z powyższych przepisów wynika, że w toku postępowania administracyjnego organ ma obowiązek zbadania całokształtu okoliczności sprawy, w tym przeprowadzenia dowodów z urzędu, a także zgłoszonych przez stronę, jeżeli dowód taki ma wykazać okoliczność mającą znaczenie dla sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organy administracji publicznej nie mogą ignorować aktywności stron w dążeniu do ustalenia stanu faktycznego, szczególnie gdy strony przedstawiają dowody, które w ich ocenie podważają dotychczasowe ustalenia poczynione w toku postępowania. Obowiązkiem organu jest ustosunkowanie się do przedstawionych przez stronę dowodów
i wyczerpujące wyjaśnienie pojawiających się na tym tle wątpliwości (por. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1639/10, wyrok NSA z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 613/19, CBOSA).
Dodatkowo wspomnieć należy również, że organ odwoławczy wprawdzie nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu. Jednak w takim przypadku winien wskazać konkretne motywy takiego stanowiska, tj. może wydać postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu lub dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że przede wszystkim organ nie wskazał, które z przedłożonych przez Skarżącą materiałów były "częściowo przedmiotem oceny w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji". Odnosząc się natomiast do argumentacji Strony w powyższym zakresie organ powinien dokonać takiego rozróżnienia, by dać wyraz temu, które z dowodów zostały już ocenione przez organ pierwszej instancji i czy ocena ta była prawidłowa, a które takiej ocenie podlegały. Względnie oceniając dowody Strony, Kolegium powinno wskazać, jakie okoliczności lub dowody przemawiają za ich uwzględnieniem bądź ich nieuwzględnieniem i z jakich powodów. Sam natomiast argument organu, że do okazania przez Stronę dowodów doszło kilkanaście miesięcy od wszczęcia postępowania jest ogólnikowy, a przy tym niewystarczający do przyjęcia, że wniosek dowodowy był niezasadny.
Co również ważne, brak uwzględnienia wniosku dowodowego Skarżącej tylko
z tego powodu, że strona wnioski złożyła na etapie postępowania odwoławczego narusza zasadę dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a. SKO wskazując z jednej strony, że wszelkie dokumenty powinny być przedkładane w trakcie kontroli lub postępowania administracyjnego, pomija że postępowanie to toczy się przed organami obu instancji i sam fakt złożenia dowodów przed organem odwoławczym nie wyklucza ich oceny jako materiału dowodowego w sprawie.
Podkreślenia wymaga, że organ jest uprawniony do oceny żądania strony przeprowadzenia dowodów, jednakże SKO w niniejszej sprawie takiej oceny złożonych dokumentów z uwzględnieniem treści art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. nie przeprowadziło.
6.6. W ocenie Sądu, wykazane powyżej wadliwości zaskarżonej decyzji znajdują przełożenie również na podnoszone w skardze zarzuty dotyczące nienależycie sporządzonego uzasadnienia decyzji.
Przepis art. 107 § 3 k.p.a. obliguje organ do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych oraz wyjaśnienia stronie przyczyn załatwienia żądania strony. Z uzasadnienia decyzji powinien zatem wynikać przede wszystkim tok rozumowania organu i co również ważne kontrola (jak w przypadku organu odwoławczego) prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Strona powinna uzyskać wszechstronną informację o motywach, którymi kierował się organ administracji podejmując rozstrzygnięcie. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga zatem logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska, co umożliwia jego kontrolę nie tylko przez stronę będącą adresatem wydanego rozstrzygnięcia lecz również przez sąd.
W analizowanej sprawie, zdaniem Sądu nieprawidłowości we wskazanym zakresie świadczą, iż wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. co do uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji nie zostały zrealizowane.
6.7. W świetle powyższego Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego narusza przepisy postępowania, tj.: art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając natomiast na uwadze wykazane jej wadliwości, przedwczesna jest ocena co do pozostałych zarzutów podnoszonych w skardze, dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ zobowiązany będzie w pierwszej kolejności odnieść się do kwestii przedawnienia - w szczególności ustalić, czy nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym Strona została skutecznie zawiadomiona, co stanowi warunek przerwania biegu terminu przedawnienia, a w przypadku stwierdzenia, że nie doszło do przedawnienia zwrotu dotacji, uwzględnić wskazania co do dalszego postępowania tj. poddania prawidłowej ocenie wniosków dowodowych strony. Całość dokonanych przez Kolegium ocen powinna z kolei zostać odzwierciedlona w treści uzasadnienia decyzji, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w niniejszym wyroku oraz art. 107 k.p.a.
6.8. Z przedstawionych zatem powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm,), zasądził od organu na rzecz Strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 7.580 zł, w tym kwotę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego w wysokości 2.180 zł oraz połowę kwoty kosztów wynagrodzenia pełnomocnika tj. 5.400 zł, miarkując je na podstawie art. 206 p.p.s.a.
Zamieszczona w art. 206 p.p.s.a. regulacja umożliwia sądowi, w uzasadnionych przypadkach uznaniowe odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania
w całości lub w części. Niewątpliwym jest, że "uzasadniony przypadek", o którym mowa
w art. 206 p.p.s.a. nie jest ograniczony do przykładowego przypadku częściowego uwzględnienia skargi i możliwe jest zastosowanie tego przepisu także w sytuacji uwzględnienia skargi w całości. Przepis art. 206 p.p.s.a. dotyczy kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których jest mowa w art. 200 p.p.s.a. i obejmuje swoim zakresem także miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika procesowego. Określając wysokość wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika sąd uwzględnia stopień zawiłości sprawy, nakład pracy pełnomocnika, przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym oraz długotrwałość postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że wywiedzenie skarg i reprezentowanie strony w sprawach o podobnym stanie faktycznym oraz objętych jednolitą regulacją prawną uzasadnia miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika, czyli dostosowanie tego wynagrodzenia do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy (por. postanowienia z dnia 7 czerwca 2016 r.; sygn. akt I OZ 544/16; z dnia 25 stycznia 2019 r.; sygn. akt I GZ 502/18; z dnia 18 czerwca 2020 r.; sygn. akt I OSK 2407/19, CBOSA).
W realiach rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że zachodzi "uzasadniony przypadek" przemawiający za częściowym odstąpieniem od zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Dokonując miarkowania wysokości tych kosztów Sąd uwzględnił, że skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest jedną z dwóch skarg wniesionych przez Skarżącą na decyzje organu odwoławczego w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2018 r. Skargi wniesione w tych sprawach zawierały te same zarzuty, we wszystkich sprawach występował ten sam problem prawny, skargi wpłynęły w tym samym czasie i zostały rozpoznane na jednej rozprawie, w związku z połączeniem spraw na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. do wspólnego ich rozpoznania
i odrębnego rozstrzygnięcia. W sytuacji, w jakiej pełnomocnik zastępował Skarżącą
w analogicznych sprawach charakteryzujących się powtarzalnością rodzajową, zbieżnymi zarzutami i problemami prawnymi, sporządzenie skargi i reprezentowanie Skarżącej niewątpliwe wymagało od pełnomocnika mniejszego nakładu pracy niż normalnie wymagany w sprawach tego rodzaju. Powyższe uzasadniało zatem zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w adekwatnej wysokości, ocenionej przez Sąd na połowę stawki minimalnej – wynikającej z przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Ocena w tym zakresie została dokonana przede wszystkim z uwzględnieniem wartości przedmiotu zaskarżenia w każdej z rozpoznanych spraw i wysokości stawek zastępstwa procesowego przewidzianych w § 2 związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. rozporządzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło