I SA/Gd 303/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 7 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji . R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 7 stycznia 2013 r. w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. W skardze sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie zaskarżonego aktu, skarżący podniósł, że określona w zaskarżonej decyzji kwota zobowiązania podatkowego jest znaczna w stosunku do dochodów osiąganych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący zaznaczył, iż kryzys gospodarczy oraz problemy zdrowotne zmusiły go do zawieszenia prowadzenia tej działalności i obecnie jest osobą bezrobotną. Skarżący podkreślił, iż wyegzekwowanie należności pieniężnej, wynikającej z decyzji Dyrektora Izby Celnej spowoduje pozbawienie go środków do życia, w tym na leczenie, bowiem zdiagnozowano u niego zapalenie jelita grubego. Dodał, że istnieje niewątpliwy związek pomiędzy okresami zaostrzenia choroby a stresem występującym w owym okresie. W jego przekonaniu wykonanie zaskarżonej decyzji narazi go ogromny stres, który spowoduje fazę zaostrzenia choroby, jaka ma niszczący wpływ na jego ogólny stan zdrowia. Powyższe okoliczności zdaniem skarżącego spowodują trudne do odwrócenia skutki. Do wniosku skarżący dołączył kopie zaświadczeń lekarskich, wyciąg z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, dotyczący zawieszania działalności gospodarczej oraz kopię zeznania podatkowego za 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą prawną rozpoznania wskazanego wniosku jest przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a. stanowiący, że wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zaskarżona decyzja jest zatem wykonalna i mimo zaskarżenia do sądu może stać się przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Wyjątek od tej zasady statuuje art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego w przypadku, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa przy rozpoznawaniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody należy w szczególności przyjąć, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Ustalając pojęcie "znacznej szkody" w orzecznictwie sądów administracyjnych, przyjmuje się, że przez pojęcie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1588/06 - niepubl., postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1386/07, niepubl. i postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 386/08). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które powodują trwałą zmianę, przy czym powrót do stanu poprzedniego następuje tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, niepubl.). W tym miejscu wymaga podkreślenia, że w orzecznictwie dominuje stanowisko, akceptowane przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11, z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 czy z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07, z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn.akt II FZ 134/13 - treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzecznictwa sądów administracyjnych www.nsa.gov.pl; zwanej dalej: "CBOSA"). Za zasadne uznać należy przyjęcie, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. (por. np. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04 – treść orzeczeń dostępna w CBOSA). Zatem twierdzenia skarżącego winny być poparte niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych, jak również skonkretyzowanych danych, wystarczająco obrazujących jego sytuację. Brak takiego odniesienia uniemożliwia pozytywną weryfikację ich wiarygodności, a w rezultacie przychylenie się do zgłoszonego żądania. Na tle okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy wniosek skarżącego, w ocenie Sądu, powyższych wymogów nie spełnia, gdyż skarżący nie wykazał dostatecznie, iż wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić mu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący oparł swój wniosek na argumentacji dotyczącej trudnej sytuacji materialnej oraz zdrowotnej. W jego przekonaniu powyższe wypełnia przesłankę trudnych do odwrócenia skutków wykonania zaskarżonej decyzji. W aktach sprawy zebrano dokumenty przedłożone przez skarżącego w postępowaniu z zakresu prawa pomocy, które są przydatne do oceny jego sytuacji majątkowej. Przedłożone dokumenty nie dały podstawy do udzielenia skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 23 maja 2013 r.). Ze złożonych dokumentów przez skarżącego, dotyczących jego stanu rodzinnego, majątku i dochodów wynikało, że aktualnie jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku (dowód: odpis decyzji z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie uznania za osobę bezrobotną), prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, z dniem 14 stycznia 2013 r. zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej (dowód: wyciąg z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej), jego jedyny majątek stanowi nieruchomość o powierzchni 2.700 m2, na której posadowiony jest dom o powierzchni 320 m2, w którym nie zamieszkuje i którego nie wynajmuje, ponosząc koszty jego utrzymania (dowód: odpis decyzji z dnia 23 stycznia 2013 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 r., faktury za energię elektryczną z 15 stycznia i 15 marca 2013 r., wyciąg z konta osobistego sporządzony za okres od 22 grudnia 2012 r. do 26 marca 2013 r.), salda jego rachunków bankowych (firmowego i osobistego) prowadzonych przez "A" S.A. na dzień 26 marca 2013 r. wynosiły -38.814,20 zł oraz 37,22 zł (dowód: historie operacji dokonanych na koncie firmowym za okres od 26 grudnia 2012 r. do 26 marca 2013 r. oraz na koncie osobistym). Według oświadczenia z dnia 26 marca 2013 r., skarżący partycypuje w kosztach utrzymania dwóch synów w ten sposób, że na rzecz jednego z nich przekazuje środki pieniężne w wysokości około 600 zł miesięcznie, przy czym według dodatkowego oświadczenia wpłaty te nie są regularne, i na przykład w 2013 r. na konto syna dokonał wpłaty wyłącznie w marcu w łącznej kwocie 1.700 zł, drugiemu synowi zaś opłaca koszty związane z najmem mieszkania, na które składa się kwota 424,44 zł miesięcznie z tytułu opłat eksploatacyjnych i funduszu remontowego oraz opłaty za media, w tym gaz, które w styczniu 2013 r. wyniosły 126,12 zł, dodatkowo w ww. miesiącu zasilił konto syna środkami w łącznej kwocie 150 zł. Powyższe ustalono na podstawie zapisów dokonanych na osobistym rachunku bankowym skarżącego. Z przedstawionej dokumentacji wynikało również, że R. S. nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem lokalu, w którym zamieszkuje, a który stanowi własność jego matki. Lokal ten jest przedmiotem najmu i to najemcy ponoszą wszelkie opłaty związane z jego eksploatacją. Najemcy uiszczają czynsz najmu w kwocie 1.587 zł miesięcznie oraz ponoszą opłaty eksploatacyjne i na fundusz remontowy (1.113 zł), opłaty określone jako licznikowe (300 zł), oraz za Internet i abonament RTV (120 zł). Środki na ten cel przelewane są na rachunek bankowy skarżącego, z którego następnie dokonywane są wszelkie opłaty. Zdaniem Sądu, przedłożone dokumenty uniemożliwiają dokonanie pełnej i rzetelnej oceny sytuacji finansowej R. S., w szczególności w odniesieniu do deklarowanego braku dochodów, w kontekście ponoszonych przez skarżącego wydatków. Nadto złożone przez skarżącego oświadczenia w przedmiocie wysokości uzyskiwanych dochodów w przekonaniu Sądu nie są wiarygodne. Analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący, poprzez wskazanie jedynie okoliczności, które przemawiałyby za uznaniem, że znajduje się on w trudnej sytuacji finansowej, a zatem przedstawił swoją sytuację finansową w sposób wybiórczy Powyższe potwierdza szereg okoliczności. R. S. podał, że korzysta pomocy rodziny, głównie matki; aktualnie ma status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku, nie posiada oszczędności (w dołączonym do skargi zeznaniu podatkowym za 2011 r. wykazał z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dochód w kwocie 3.492,16 zł, deklarując przychód w kwocie 4.515,33 zł oraz koszty jego uzyskania w wysokości 1.023,17 zł, a także dochody z innych źródeł w kwocie 9.528,21 zł). Jak wynika z opisu transakcji dokonanych na jego osobistym rachunku osobistym, ponosi wydatki związane z kosztami utrzymania posiadanej nieruchomości, uiszczając z tego tytułu należny podatek (322 zł kwartalnie) oraz opłaty za energię elektryczną (średnio 42 zł miesięcznie), partycypuje w kosztach utrzymania synów (około 1.000 zł miesięcznie), opłaca składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne do ZUS (od 559,32 zł do 582,66 zł miesięcznie), reguluje opłaty za telefon komórkowy (od 224,73 zł do 248,60 zł miesięcznie). Skarżący podał również, że przewlekle choruje i od 19 czerwca 2012 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i uniemożliwia to mu wykonywanie działalności gospodarczej (dowód: zaświadczenia lekarskie z dnia 5 grudnia 2012 r.). Istotnym jest także, że pomimo, iż R. S, oświadczył, iż nie posiada zarejestrowanych na siebie pojazdów mechanicznych, to w marcu 2013 r. uiścił składkę w kwocie 75 zł na ubezpieczenie samochodu o numerze rejestracyjnym [...]. Jednocześnie Sąd podkreśla, że nie neguje faktu, że wynikająca z zaskarżonej decyzji kwota zobowiązania podatkowego jest obiektywnie znaczna i bez wątpienia konieczność spełnienia zobowiązania podatkowego może wywołać konsekwencje finansowe dla skarżącego, jednak nie musi to być równoznaczne z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody. Należy podkreślić, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może nastąpić w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi. W rozpoznawanej sprawie skarżący powołując się na swoją sytuację zdrowotną, nie wykazał bezpośredniego związku przyczynowego, zachodzącego pomiędzy ewentualną egzekucją ww. decyzji Dyrektora Izby Celnej, a jego stanem zdrowia. Wprawdzie skarżący dołączył do skargi dwa zaświadczenia lekarskie z dnia 5 grudnia 2012 r., jednakże nie przedstawił dokumentacji medycznej powstałej po wydaniu zaskarżonej decyzji, która uprawdopodobniłaby twierdzenie, że wykonanie kwestionowanego aktu ma bezpośredni wpływ na stan jego zdrowia, a w konsekwencji wystąpienie skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Konkludując, skarżący nie wykazał w rozpoznawanym wniosku, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadziłoby do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, co jest wymogiem przewidzianym przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.