I SA/Gd 403/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 15 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 czerwca 2013 r., nr [...]. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 czerwca 2013 r., nr [...], nie uzasadniając wniosku w żaden sposób. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 stycznia 2014 r., natomiast wniosek o wstrzymanie dotyczy decyzji organu I instancji, którą w niniejszej sprawie jest decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 czerwca 2013 r. Decyzja, o wstrzymanie wykonania, której skarżący wnosi, została utrzymana w mocy zaskarżoną do Sądu decyzją organu odwoławczego. Sąd podziela utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, zgodnie z którym na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. możliwe jest wstrzymanie wykonania innych niż zaskarżony bezpośrednio do sądu akt, pod warunkiem, że akty te zostały wydane "w granicach tej samej sprawy" rozumianej jako sprawa w sensie materialnoprawnym. Tożsamość sprawy w takim ujęciu będą więc wyznaczały elementy stosunku prawnego wynikającego z zaskarżonego aktu, a więc przede wszystkim identyczność podmiotowa i przedmiotowa, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia (zob. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 441/12; z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1651/13; z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 3075/13). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, że decyzja organu I instancji z dnia 28 czerwca 2013 r., której dotyczy rozpatrywany wniosek, jest decyzją wydaną w tej samej sprawie. Możliwe zatem było merytoryczne rozpoznanie wniosku, gdyż opierając się na treści art. 61 § 3 p.p.s.a. in fine, sąd administracyjny może orzekać o wstrzymywaniu nie tylko tych aktów, które zostały zaskarżone, ale również i tych, które zostały wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z sytuacją taka mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu. Przechodząc do meritum wyjaśnienia wymaga, że przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 roku, FZ 496/2004). To wnioskujący ma więc obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać zatem w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, również postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04). W sytuacji gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Tymczasem wniosek złożony w niniejszej sprawie nie zawiera w tym względzie żadnego uzasadnienia. Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności świadczących o tym, że wykonanie decyzji mogłoby spowodować wskazane wyżej następstwa. W aktach sprawy znajdują się co prawda dokumenty złożone przez skarżącego w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jednakże Sąd nie jest zobowiązany, by przeszukiwać zgromadzony materiał dowodowy w celu odnalezienia argumentów przemawiających za stanowiskiem skarżącego, czy przeczących temu stanowisku. W judykaturze kładzie się nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11, z dnia 28 września 2011r., sygn. akt I FZ 219/11 czy z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07). Skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Informacje wynikające z akt sprawy powinny w takim przypadku stanowić podstawę jedynie weryfikacji i uzupełnienia twierdzeń zawartych we wniosku kierowanym w trybie art. 61 P.p.s.a. W ocenie Sądu w taki właśnie sposób należy odczytywać sens unormowania zawartego w art. 133 § 1 powołanej ustawy znajdującego odpowiednie zastosowanie w postępowaniu wpadkowym dotyczącym wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracji publicznej (art. 133 § 1 w związku z art. 166 P.p.s.a.). Podkreślić też należy, że trudna sytuacja finansowa strony, nie może sama w sobie świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są przesłankami tożsamymi z tymi przewidzianymi w ramach przyznania prawa pomocy. Wskazać też należy, iż w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.), wprowadzone zostały ograniczenia w prowadzeniu egzekucji (por. art. 8 – 10). Ograniczenia te gwarantują zachowanie zobowiązanemu i jego rodzinie warunków wystarczających, według ustawodawcy do humanitarnej egzystencji - choć niewątpliwie w gorszych standardach niż przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Pogorszenie jednak warunków egzystencji wnioskodawcy nie stanowi jeszcze powodu, aby wstrzymywać wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej (zob. postanowienie NSA z dnia 24 października 2005 roku, II GZ 111/05, postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11, baza CBOIS). Sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nawet opiewającej na znaczną kwotę nie może stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty zaległego podatku i związane z tym uszczuplenie majątku wnioskodawcy są zwykłym następstwem takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy było uprawdopodobnienie, że na skutek egzekucji zaległości grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Tego jednak skarżący nie wykazał. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.