I SA/Gd 446/18

Dnia 23 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 9 marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Postanowieniem z dnia 9 marca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 listopada 2017 roku o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 listopada 2017 roku W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku L.W. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Warunkiem wydania zatem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę o to wnioskującą okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nadto, uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. To na stronie wnioskującej ciąży bowiem obowiązek wykazania, iż w razie wykonania zaskarżonej decyzji, mogłoby to ją narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 766/08, z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II GZ 457/12 oraz z 12 marca 2013 r. sygn. akt II GZ 93/13). Jednocześnie warto zaznaczyć, że Sąd - w przypadku braku należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie może działać w tym zakresie za stronę, ponieważ jak to już wskazano powyżej to na stronie wnioskującej ciąży obowiązek wykazania, iż zaskarżona decyzja w razie wykonania mogłoby narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nadto Sąd rozpoznając takowy wniosek ma obowiązek wziąć pod uwagę wszystkie zgromadzone w sprawie dokumenty, które mogą posłużyć do weryfikacji twierdzeń strony pod kątem spełnienia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 766/08, Lex nr 493672). Należy podkreślić, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć wyłącznie tych aktów administracyjnych, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny nadaje się do tak rozumianego wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (por. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, LexisNexis, W-wa 2005, str. 295). Z tego względu, Sąd rozpoznając ww. wniosek obowiązany jest zbadać trzy kwestie: po pierwsze czy wskazany we wniosku akt administracji – postanowienie jest aktem podlegającym wykonaniu - czy nadaje się do wykonania. Po drugie, jeżeli postanowienie nadaje się do wykonania, Sąd musi ocenić czy skarżący w sposób przekonywujący i pełny wykazał przesłanki - okoliczności, przemawiające za koniecznością wstrzymania wykonania ww. postanowienia. Po trzecie czy ww. przesłanki istnieją i czy dają one podstawę do zastosowania tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o której mowa w art. 61 p.p.s.a. Żądaniem wstrzymania wykonania zostało objęte postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe skarżącego. Zdaniem Sądu, wykonanie decyzji nieostatecznej, w konsekwencji nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, oznaczać będzie realizację zobowiązania podatkowego - pieniężnego - strony na podstawie nieostatecznego rozstrzygnięcia organu podatkowego. (por. postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt I GZ 194/13). Z tego względu należy uznać, że postanowienie o nadaniu rygoru wykonalności będzie mieć dla strony ten skutek, że zobowiązana ona zostanie do uiszczenia należności podatkowej, a tym samym postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej wpływać będzie na prawa, a przede wszystkim na obowiązki strony – podatnika. Wobec tego istnieją podstawy do rozpoznania przez tut. Sąd wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania aktu zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. i przy uwzględnieniu przesłanek w tym przepisie wymienionych, niezbędnych dla oceny wpływu aktu lub czynności na sytuację wnioskodawcy i oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania aktu. Takie stanowisko wyraziły także: WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 25 lutego 2015 r., I SA/Gl 405/14; WSA w Warszawie w postanowieniu z dnia 29 lipca 2014 r., III SA/Wa 558/14; WSA w Łodzi w postanowieniach z dnia 23 maja 2014 r., III SA/Łd 1236/13 i z dnia 22 maja 2014 r. III SA/Łd 1234/13; WSA w Gdańsku w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2014 r., I SA/Gd 11/14 (wszystkie publ. w CBOIS). Wobec tego Sąd przyjął, że przedmiot wniosku o wstrzymanie nadaje się do wykonania, a zatem skarżący mógł wnieść o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Przechodząc do samego wniosku Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazał, aby zaistniały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Sądu jedynie lakoniczne stwierdzenie we wniosku, że zachodzi uzasadniona obawa, iż skarżącemu zostanie wyrządzona szkoda, poprzez umożliwienie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co może doprowadzić do zapaści finansowej skarżącego, bez przedłożenia jakichkolwiek dokumentów czy też przytoczenia argumentów i okoliczności potwierdzających tą możliwość, nie uzasadnia jeszcze wstrzymania wykonania postanowienia. W orzecznictwie jednolity jest bowiem pogląd, iż wnioskodawca, formułując argumentację dotyczącą finansowych następstw decyzji, powinien ją poprzeć dokumentami finansowymi oraz majątkowymi (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2004 r. sygn. akt GZ 120/04). Co więcej, skoro na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu, to uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Natomiast rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 września 2010 r., sygn. I OZ 671/10 i z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 988/12). Nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę. (vide postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2015 r., II GSK 136/15, J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). W tym stanie rzeczy - skoro skarżący nie wykazał, by wykonanie zaskarżonego postanowienia wywołało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd - na zasadzie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.