I SA/Gd 541/19

WyrokWSA w Gdańsku2020-01-14

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Alicja Stępień, Joanna Zdzienicka –Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca wysokość podatku od nieruchomości wobec współwłaścicieli nieruchomości, którzy nabyli współwłasność w drodze umowy darowizny w poprzednim roku podatkowym, została wydana prawidłowo, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i braku udziału strony w postępowaniu są zasadne?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja ustalająca podatek od nieruchomości wobec współwłaścicieli została wydana prawidłowo. Podkreślono, że obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, a decyzja powinna być skierowana do wszystkich. W tej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została doręczona wszystkim współwłaścicielom, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku udziału strony, uznano za bezzasadne, ponieważ strona miała dostęp do akt i możliwość zapoznania się z nimi, a żądania dotyczące sporządzenia projektu decyzji czy analizy materiału dowodowego nie znajdują oparcia w przepisach prawa. Sąd uznał również, że przepisy prawa podatkowego w tej sprawie są jasne i nie budzą wątpliwości, co wyklucza zastosowanie zasady in dubio pro tributario.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2018 rok. Podatnicy, K. J. i T. J., stali się współwłaścicielami trzech lokali mieszkalnych na mocy umowy darowizny zawartej w grudniu 2017 r., co skutkowało powstaniem solidarnego obowiązku podatkowego od stycznia 2018 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak udziału w postępowaniu, oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik Sędziowie: Sędzia NSA Alicja Stępień Sędzia NSA Joanna Zdzienicka –Wiśniewska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 17 grudnia 2018 r. nr SKO Gd [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 rok oddala skargę. Decyzją z dnia 31 sierpnia 2018 r. Prezydent Miasta ustalił solidarnie K. i T. J. wymiar zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2018 w kwocie 129 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 17 grudnia 2018 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, przywołując treść art. 2 ust. 1 ustawy z 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm.; dalej określanej jako "u.p.o.l."), Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie przedmiotem opodatkowania były trzy lokale mieszkalne położone w G. przy ul. [...], ul. [...] oraz przy ul. [...]. Z księgi wieczystych poszczególnych lokali wynikało, że z dniem 29 grudnia 2017 r., na skutek umowy darowizny współwłaścicielami przedmiotowych nieruchomości stali się K. J. oraz T. J. Ponieważ zawarcie umowy darowizny nastąpiło w grudniu 2017 r. skutek podatkowoprawny, zgodnie z art. 6 ust. 3 u.p.o.l., nastąpił od stycznia 2018 r. W związku z powyższym podatnicy, będący współwłaścicielami wskazanych lokali mieszkalnych, zobowiązani są solidarnie do uiszczenia podatku od nieruchomości od 2018 roku. Kolegium wyjaśniło, że wszelkie dane niezbędne dla ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, jak powierzchnia lokalu, gruntu oraz udział w prawie własności gruntu przypisany do lokalu wynikały z pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jak ewidencja gruntów i budynków. Podstawą opodatkowania w przypadku lokalu jest jego powierzchnia użytkowa. Z kolei w przypadku gruntu jest to powierzchnia. Organ dokonał przeliczenia powierzchni gruntu stosowanie do udziału w prawie własności gruntu związanego z lokalem mieszkalnym. Parametry te nie były kwestionowane przez podatnika. W przedmiotowej sprawie organ podatkowy zastosował najniższe stawki podatkowe przewidziane dla gruntów pozostałych oraz lokali mieszkalnych – przyjmując stawkę podatkową 0,77 zł za m2 lokalu i 0,48 zł za m2 gruntu, co spowodowało, że łączna wysokość zobowiązania z tytułu trzech lokali wyniosła 129 zł. Solidarność zobowiązania wynika z mocy samego prawa, tj. art. 3 ust. 4 u.p.o.l. Z tego powodu organ prawidłowo wydał jednobrzmiącą decyzję skierowaną do wszystkich współwłaścicieli. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan K. J. wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta zarzucił: 1. wystąpienie przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu na żadnym z jego etapów na skutek naruszenia przez organ podatkowy pierwszej instancji przepisów: art. 165 § 1 i § 4, art. art. 166 § 1 w związku z art. 207 § 2 w związku z art. 210 § 1 punkty 3 i 5; art. 200 § 1 w związku z art. 123 § 1; art. 178 § 1 w zw. z art. 123 § 1; art. 171a § 1, § 3 w zw. z art. 123 § 1 a także art. 207 § 2 w związku z art. 210 § 1 punkty 3, 5 i § 1 w związku z art. 211 Ordynacji podatkowej; 2. naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 2a, art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 191, art. 192, art. 210 § 1 punkty 5 i 6, art. 210 § 4, art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie; 3. naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 2, 3, 4, 5, 6 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 849) poprzez niewłaściwe zastosowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 4 u.p.o.l. jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a-6. Powyższe oznacza, że każdy ze współwłaścicieli nieruchomości, bez względu na to z jakiej części nieruchomości oraz w jaki sposób faktycznie korzysta, pozostaje osobiście odpowiedzialny za całość powstałego zobowiązania podatkowego, z zastrzeżeniem, że jego uiszczenie przez jednego ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych (por. wyrok WSA w Rzeszowie w z 13 grudnia 2011 r., I SA/Rz 717/11). Oznacza to również, że organy podatkowe nie ustalają podatku od nieruchomości częściowo poszczególnym współwłaścicielom będącym osobami fizycznymi. Decyzje ustalające wysokość podatku od nieruchomości dotyczą całej nieruchomości i doręczane są wszystkim współwłaścicielom. Jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność, to postępowanie winno toczyć się z udziałem wszystkich współwłaścicieli i kończyć się decyzją stwierdzającą solidarny obowiązek podatkowy wobec wszystkich współwłaścicieli. Nie można w jednej decyzji adresowanej do konkretnej osoby opodatkować udziału we własności gruntu. W postępowaniu podatkowym za strony należy uznać wszystkich właścicieli części ułamkowych działek i to do nich powinna być skierowana decyzja wymiarowa dotycząca tych gruntów. W takiej sytuacji będą oni ponosić solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe dotyczące całej nieruchomości (por. wyrok WSA w Szczecinie z 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 927/12). W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym w przypadku nieruchomości pozostającej we współwłasności, wszyscy współwłaściciele powinni być adresatami jednej decyzji, w której wysokość podatku od nieruchomości należy ustalić w jednej kwocie. Wszystkim też decyzja ta powinna być doręczona. Skutkiem jej doręczenia jest powstanie zobowiązania podatkowego. W efekcie doręczenia decyzji dochodzi również do solidarnej odpowiedzialności tych współwłaścicieli, którym decyzję doręczono (por. wyroki w sprawach III SA/Po 318/10, III SA/Po 206/10, I SA/Gl 17/09, I SA/Lu 754/07, I SA/Kr 453/07, I SA/Bk 368/07, III SA/Po 617/12, I SA/Kr 1559/12, I SA/Lu 1237/13, I SA/Sz 531/13, I SA/Po 768/18). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że stronami postępowania w kontrolowanej sprawie są panowie: K.J. oraz T. J., co nie jest w sprawie kwestionowane. W dniu 31 sierpnia 2018 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję, którą ustalił wysokość zobowiązania podatkowego obojgu współwłaścicielom. Z akt sprawy wynika ponadto, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z dnia 31 sierpnia 2018 r. zostało doręczona zarówno pełnomocnikowi skarżącego, jak i pełnomocnikowi pana T. J., drogą elektroniczną w dniu 21 września 2018 r. (odpowiednio o godzinie 08:00:25 oraz 08:07:48). Okoliczność ta nie była kwestionowana przez podatników na etapie postępowania odwoławczego. Z tego względu za niezasadny uznać należy zarzut niedoręczenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji skarżącemu. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą żadne wątpliwości, jakie nieruchomości stanowią przedmiot opodatkowania i kto jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości. Prawo własności pana K. J. do lokali położonych w G. przy ul. [...], [...] i [...] wynika z publicznie dostępnego rejestru ksiąg wieczystych. Okoliczność ta nie została w żaden sposób podważona w niniejszej sprawie. Z tego względu należy podzielić pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie wskazuje na żadne okoliczności prawne czy faktyczne, które wymagałyby dodatkowych ocen czy analiz, jak również błędów organu podatkowego przy ocenach prawnych lub ustaleniach faktycznych. Wyjaśnić należy także, że organy podatkowe nie orzekały na podstawie umów cywilnoprawnych, do których odwołuje się skarżący. Wiedzę o tym, komu przysługuje prawo własności lokali można uzyskać z odpisu księgi wieczystej każdego z lokali. W rejestrze tym ujawniona zostaje podstawa wpisu lub wykreślenia prawa, stąd odwołanie się przez organy do umów stanowiących podstawy wpisów nie wymagało szczegółowej analizy tychże umów. Wystarczającym jest, że sąd wieczystoksięgowy dokonywał wpisów na ich podstawie. Zarzut co do braku kompetencji do oceny tych umów przez organ z uwagi na ich nieudostępnienie przez podatnika uznać należy za bezzasadny. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zarzuty podniesione w skardze są pozbawione uzasadnionych podstaw. W szczególności, brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutu pominięcia strony w postępowaniu, polegający na pominięciu jej wniosków o skompletowanie i uporządkowanie akt, ponumerowanie, sporządzenie projektu decyzji i analizy materiału dowodowego, wyznaczenie terminu do zapoznania się z aktami. Żądania te albo nie znajdują oparcia w przepisach prawa (projekt decyzji, pisemna analiza materiału dowodowego), jak też nie przekładają się w żaden sposób na ocenę prawidłowości decyzji wydanej w sprawie przez organ podatkowy. Nawet jeśli w sprawie nie było metryki czy nie ponumerowano akt, to okoliczności te nie przekonują o tym, aby wydana w sprawie decyzja była nieprawidłowa. Strona miała dostęp do całości akt, umożliwiono zapoznanie się z nimi. W przedmiotowej decyzji organ w sposób prawidłowy, jasny i przejrzysty wskazał przedmiot opodatkowania, przedstawił sposób wyliczenia zobowiązania oraz wskazał zobowiązanego do zapłaty podatku. Brak jest tym samym podstaw do uznania, że stan akt czy sposób ich prowadzenia uniemożliwiał wydanie rozstrzygnięcia w sprawie czy uczestniczenie stron w postępowaniu. Powody powyższe wykluczają w sposób oczywisty wystąpienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Za bezzasadny uznał ponadto Sąd wniosek podatnika odnośnie zastosowania art. 2a Ordynacji podatkowej. Zgodnie z zawartą w tym przepisie dyrektywą interpretacyjną, niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. W niniejszej sprawie wątpliwości tego rodzaju nie zachodzą. Zasada in dubio pro tributario nie może być jednak rozumiana w ten sposób, że w przypadku wątpliwości interpretacyjnych organy podatkowe są zobowiązane przyjąć punkt widzenia podatnika. Zasada ta bowiem ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje zadowalających rezultatów. Taka sytuacja zachodziłaby wówczas, gdyby rezultat przeprowadzonej wykładni, mimo zastosowania różnych metod interpretacji, pozwalał na przyjęcie alternatywnych względem siebie treści normy prawnej. Wówczas prawidłowym rozwiązaniem jest wybór znaczenia, które jest korzystne dla podatnika. W ocenie Sądu, prawidłowy jest pogląd Kolegium, że w niniejszej sprawie treść przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie jest jasna i nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Sprawa niniejsza sprowadza się do prostego przeliczenia stawki podatkowej przez podstawę opodatkowania i trudno o uzasadnione dopatrzenie się w niej problemu natury prawnej, nie mówiąc o konieczności rozstrzygnięcia wątpliwości na rzecz podatnika. Mając na uwadze powyższe Sąd, działają na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło