I SA/Gd 69/25

Dnia 19 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 listopada 2024 r. nr 2201-IEE.7192.2.284.2024.JM w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a: odrzucić skargę W.K., reprezentowany przez opiekuna prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 listopada 2024 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Zarządzeniem z 22 stycznia 2025 r. opiekun prawny skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł wraz z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. W odpowiedzi złożony został wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 27 marca 2025 r., wydanym w sprawie I SPP/Gd 44/25 starszy referendarz sądowy odmówił zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia strona wniosła sprzeciw, a postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 12 maja 2025 r. utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. W związku powyższym, z uwagi na prawomocne rozstrzygnięcie prawa pomocy w sprawie I SPP/Gd 44/25, zarządzeniem z 11 czerwca 2025 r. (k. 22) opiekun prawny skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. W odpowiedzi opiekun prawny złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie uiszczając należnego wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – dalej w skrócie p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Inny rygor nieuiszczenia wpisu został przewidziany dla niektórych pism nazwanych w ustawie – p.p.s.a., tj. dla skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania. Jak stanowi bowiem § 3 art. 220 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpatrywanej sprawie, w odpowiedzi na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowym postępowaniu (I SPP/Gd 44/25) starszy referendarz sądowy wydał postanowienie o odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a powyższe postanowienie stało się prawomocne wobec utrzymania go w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. W związku z uprawomocnieniem się zarządzenia starszego referendarza sądowego, opiekun prawny skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. Należy mieć na uwadze, że w chwili ustawowo oznaczonej (art. 168 § 1 p.p.s.a.) rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy tj. postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy lub zarządzenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania staje się prawomocne i od tej chwili wiąże m.in. sąd, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Jako orzeczenie nie rozstrzygające o istocie sprawy nie korzysta wprawdzie z powagi rzeczy osądzonej, ale ma pełny przymiot prawomocności, inaczej - wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd normy prawnej. Negatywne, prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy obliguje zatem stronę do uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy, nawet jeśli zostało dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. W sytuacji zatem, gdy prawomocnie rozstrzygnięto wniosek strony odmawiając jej przyznania prawa pomocy bądź pozostawiając złożony wniosek bez rozpoznania, strona po wezwaniu przez Sąd ma obowiązek uiszczenia wpisu i nie zwalnia jej od tego obowiązku fakt złożenia kolejnego wniosku o prawo pomocy (por. postanowienia NSA: z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 969/16, z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13, z dnia 11 kwietnia 2017 r., II GZ 265/17, z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt. I GZ 352/20). Kolejne żądanie przyznania prawa pomocy (zgłoszone w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu) nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. W niniejszej sprawie opiekun prawny skarżącego, zarządzeniem z 11 czerwca 2025 r. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi i pouczony o skutkach nie zastosowania się do tego wezwania. Pomimo doręczenia wskazanego zarządzenia wpis taki nie został wpłacony, natomiast opiekun prawny złożył kolejny wniosek o prawo pomocy. Niemniej jednak złożenie wskazanego wniosku nie uchylało obowiązku uczynienia zadość wezwaniu Sądu, albowiem kwestia przyznania prawa pomocy została już prawomocnie rozstrzygnięta. Opiekun prawny skarżącego nie był zatem uprawniony do tego, aby uchylić się od uiszczenia wpisu poprzez złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy, a jego wniesienie nie skutkowało wstrzymaniem biegu terminu do wpłacenia należnej opłaty od skargi. Skoro w wymaganym siedmiodniowym terminie wpis nie został uiszczony, skargę należało odrzucić. Mając na uwadze ww. stan faktyczny i prawny, Sąd na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.