I SA/Gd 903/23
WyrokWSA w Gdańsku2025-08-19
Skład orzekający: Marek Kraus, Małgorzata Gorzeń, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zajęcie wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, zasądzonych wyrokiem sądu administracyjnego, stanowi prawidłową czynność egzekucyjną w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zajęcie wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego jest prawidłową czynnością egzekucyjną, zgodną z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, dopełniając wszystkich wymogów formalnych i proceduralnych. Zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych, naruszenia zasady legalizmu czy uciążliwości środka egzekucyjnego zostały uznane za niezasadne w kontekście skargi na czynność egzekucyjną.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, zasądzonych wyrokiem WSA w Gdańsku. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał skargę za nieuzasadnioną, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i u.p.e.a., w tym uznanie, że zasądzona kwota wpisu sądowego podlega egzekucji, mimo opłacenia jej z kwoty wolnej od zajęcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 19 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr 2201-IEE.7192.2.29.2023.2.AK w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2024 r. nr 2201– IEE.7192.2.29.2023.2.AK, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor IAS" lub organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu zażalenia W.N. (dalej: "Skarżący" lub "Strona"), na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: "Naczelnik US" lub "organ pierwszej instancji") z dnia 5 czerwca 2023 r. nr 2209-SEE.7113.8.24.2 oddalające skargę na czynność egzekucyjną - zajęcia innej wierzytelności pieniężnej dokonanej zawiadomieniem z dnia 12 kwietnia 2023 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej jako "k.p.a.", art. 17 § 1, art. 18, art. 54 § 1, § 4, § 5 i § 7, oraz art. 67 § 2 i § 2a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a.", utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:
2.1. Naczelnik US będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, zawiadomieniami z dnia 14 czerwca 2022 r.:
a) nr [...] - poinformował Skarżącego o ponownym wszczęciu egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...];
b) nr [...] - dokonał w oparciu o ww. tytuły wykonawcze, zajęcia wynagrodzenia za pracę Skarżącego u pracodawcy B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Oba zawiadomienia zostały doręczone Skarżącemu (za pośrednictwem ePUAP) w dniu 29 czerwca 2022 r.
Wydruk zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę doręczono Spółce w dniu 22 czerwca 2022 r., która poinformowała pismem z dnia 28 czerwca 2022 r., że w dalszym ciągu będzie przekazywać 50% wynagrodzenia Skarżącego organowi egzekucyjnemu.
Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] organ zawiadomieniem z 12 kwietnia 2023 r. nr [...] dokonał zajęcia u Dyrektora IAS wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów postępowania zasądzonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 grudnia 2022 r. o sygn. akt I SA/Gd 615/22.
Zawiadomienie doręczono Stronie (za pośrednictwem ePUAP) w dniu 26 kwietnia 2023 r. oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 12 kwietnia 2023 r.
Pismem z dnia 3 maja 2023 r. (złożonym drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP 4 maja 2023 r.), Strona złożyła skargę na czynność egzekucyjną - zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów postępowania, którą następnie Naczelnik US postanowieniem dnia 5 czerwca 2023 r., oddalił jako nieuzasadnioną. Odbiór postanowienia nastąpił 17 czerwca 2023 r.
2.2. Skarżący, nie zgadzając się ze stanowiskiem zawartym w postanowieniu organu pierwszej instancji złożył zażalenie.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2023 r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie Naczelnika US zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z ustawą Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Podał, że toku postępowania odwoławczego dokonał oceny prawidłowości podjętej przez organ pierwszej instancji czynności egzekucyjnej – zajęcia innej wierzytelności pieniężnej przysługującej Stronie skarżącej z tytułu zwrotu kosztów postępowania zasądzonych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2022 r.
Organ odwoławczy wskazał, iż Naczelnik US sporządzając zawiadomienie z 12 kwietnia 2023 r. i przesyłając je do Dyrektora Izby zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ zacytował treść art. 54 § 1 u.p.e.a., i art. 89 u.p.e.a. a następnie podał, iż oceniając zastosowanie ww. środka egzekucyjnego w postaci zajęcia należności z tytułu zwrotu kosztów postępowania zasądzonych wyrokiem Sądu z dnia 6 grudnia 2022 r. stwierdził, że zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny przesłał do Dyrektora IAS zawiadomienie o zajęciu Skarżącemu wierzytelności z tytułu zwrotu ww. kosztów do wysokości należności pieniężnej egzekwowanej na podstawie zawiadomienia nr [...] wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Jednocześnie wezwał Dyrektora Izby, aby bez zgody organu nie uiszczał Skarżącemu należności z tytułu zwrotu ww. kosztów do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o ich zajęciu złożył organowi egzekucyjnemu oświadczenie dotyczące tego, czy: - uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, - przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, - w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność.
Zawiadomienie z dnia 12 kwietnia 2023 r. o zajęciu Skarżącego wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania, zostało doręczone Dyrektorowi Izby w 12 kwietnia 2023 r. Jednocześnie, organ egzekucyjny zawiadomił Stronę o zajęciu wierzytelności, doręczając jej w dniu 26 kwietnia 2023 r. przedmiotowe zawiadomienie - sporządzone w postaci elektronicznej, za pośrednictwem platformy e-PUAP.
Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało sporządzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], na podstawie którego Naczelnik US ponownie wszczął egzekucję zawiadomieniem z 14 czerwca 2022 roku, doręczonym Skarżącemu w dniu 29 czerwca 2022 r.
Dyrektor IAS podał, iż organ egzekucyjny podjął wszystkie czynności wymagane w art. 89 § 1 - § 3 u.p..e.a., do skutecznego dokonania zajęcia wierzytelności. Stwierdził, iż nie dopatrzył się żadnych uchybień formalnych. Przedmiotowe zawiadomienie zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 67 § 2 pkt 1-8 u.p.e.a. Nie zawiera ono elementu wskazanego w art. 67 § 2 pkt 9 cytowanej ustawy tj. podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego, bowiem zgodnie z art. 67 § 2a, jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej, w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz pieczęci organu egzekucyjnego. Ponadto, zawiadomienie to zostało sporządzone według wzoru określonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych w rozporządzeniu z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 26 ze zm.) - w załączniku nr 6 do tego rozporządzenia.
Podsumowując, Dyrektor IAS stwierdził, że zaskarżone postanowienie Naczelnika US oddalające skargę Strony na czynność egzekucyjną tj. zajęcia wierzytelności dokonaną na podstawie zawiadomienia z dnia 12 kwietnia 2023 r. jest prawidłowe i zgodne z prawem. Zatem, w kwestionowanej przez Stronę czynności egzekucyjnej nie dopatrzył się nieprawidłowości.
Organ podzielił również stanowisko Naczelnika US w zakresie podniesionego przez Skarżącego twierdzenia, o zbyt uciążliwym charakterze zastosowanego środka egzekucyjnego. Wyraził, że z art. 7 § 2 ustawy wynika, iż organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Powyższy przepis oprócz obowiązku stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego spośród możliwych do zastosowania, nakłada również na organ egzekucyjny obowiązek doprowadzenia zobowiązanego do wykonania ciążących na nim obowiązków (zasada celowości egzekucji). Dyrektor IAS zgodził się zatem z organem pierwszej instancji, że ocena stopnia dolegliwości, jak również efektywności zastosowania poszczególnych środków egzekucyjnych należy do organu egzekucyjnego – bo to on jest "gospodarzem" postępowania egzekucyjnego. Ponadto, środki egzekucyjne mogą zostać zastosowane równocześnie, jeśli tylko cel egzekucji tego wymaga. Dokonując wyboru między kilkoma środkami egzekucyjnymi, organ powinien uwzględnić rodzaj środków, jakie ma do dyspozycji, oraz okoliczności faktyczne danej sprawy. W sytuacji zaś, gdy cel egzekucji tego wymaga, organ egzekucyjny może stosować nawet wszystkie dostępne środki egzekucyjne jednocześnie.
W przedmiotowej sprawie, Naczelnik US dokonał zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia Strony wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania zasądzonych wyrokiem z dnia 6 grudnia 2022 r. w spawie o sygn. akt I SA/Gd 615/22, w wyniku czego na realizację zajęcia uzyskał kwotę w wysokości 100 zł. Tym samym, wyegzekwował on znikomą kwotę w stosunku do wysokości ciążących na Stronie zobowiązań, co świadczy o bezzasadności zarzutu o zbytniej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego.
Ponadto Dyrektor IAS wyraził, że prowadzone postępowanie egzekucyjne jest konsekwencją braku dobrowolnego spełnienia przez Stronę zobowiązania objętego egzekucją. Jeśli zaś środek jest zbyt uciążliwy to Strona jako zobowiązana winna wskazać inny składnik majątkowy, z którego - jej zdaniem - egzekucja byłaby mniej uciążliwa i jednocześnie doprowadziła do realizacji dochodzonego obowiązku.
Co do pozostałych, podnoszonych przez Stronę kwestii w zażaleniu, organ wskazał, iż nie mogą być przedmiotem rozpoznania skargi wnoszonej w trybie art. 54 u.p.e.a.
3. Od wydanego przez organ postanowienia z dnia 7 sierpnia 2023 r. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wraz z wymienionymi w jej treści załącznikami. Wydanemu postanowieniu Skarżący zarzucił:
1) naruszenie art. 7, 7a i 8 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy, poprzez uznanie, że zasądzona kwota wpisu sądowego podlega egzekucji administracyjnej, skoro została opłacona z kwoty wolnej od zajęcia egzekucyjnego;
2) naruszenie zasady legalizmu wyrażonej art. 6 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy, oraz art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i poprzez swoje działanie wydanie przyzwolenia na łamanie przepisów prawa przez organ egzekucyjny i wadliwe tym samym określenie statusu prawnego prowadzonego postępowania egzekucyjnego i naruszenie tym samym moich praw jako osoby zobowiązanej oraz zasad państwa praworządnego;
3) naruszenie art. 9 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy poprzez nieudzielenie odpowiedzi na zadane pytanie o podstawę prawną, na której oparto działania egzekucyjne, poprzez zajęcie zwrotu wpisu sądowego opłaconego kwoty wolnej od zajęcia i uznanie tego zwrotu za inną wierzytelność pieniężną;
4) nieuznawanie poprzez wydane postanowienie prawomocnych wyroków sądów administracyjnych (I SA/Gd 676/21) a także przepisu art. 170 p.p.s.a. i nieudzielanie pomimo ciążącego na organie obowiązku udzielania pełnych i wyczerpujących odpowiedzi na postawione pytania (art. 9 k.p.a);
5) celowe przedkładanie uprawnień organu egzekucyjnego, ponad jego prawo do ochrony, co stanowi przejaw dyskryminacji prawnej, oraz zaprzecza uprawnieniom i obowiązkom nadanym DIAS przez ustawodawcę;
Na podstawie sformułowanych zarzutów Skarżący wniósł:
a) o rozpatrzenie skargi na rozprawie i uchylenie skarżonego postanowienia DIAS oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US w całości,
b) o stwierdzenie, że doszło do obrazy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez zajęcie egzekucyjne zasądzonego wyrokiem z dnia 06/12/2022 r. o sygnaturze akt I SA/Gd 615/22, zwrotu wpisu sądowego opłaconego z kwoty wolnej od zajęcia egzekucyjnego;
c) a także o zasądzenie nakazu zwrotu zasądzonego wyrokiem o sygnaturze akt I SA/Gd 615/22 wpisu sądowego, opłaconego przeze mnie z kwoty wolnej od zajęcia egzekucyjnego, wraz z odsetkami ustawowymi stosownie do treści art.64cd §1 u.p.e.a. i art. 359 kodeksu cywilnego;
W przypadku zaś nieuwzględnienia powyższych wniosków, Skarżący wniósł o wskazanie jednoznacznej podstawy prawnej, która wskazywałaby ponad wszelką wątpliwość, że opłacenie wpisu sądowego z kwoty wolnej od zajęcia egzekucyjnego pozbawia taki wpis cech kwoty wolnej od tego zajęcia, na skutek zasądzenia przez Sąd jego zwrotu po wygranej sprawie oraz o ukaranie obu organów administracji, to jest Dyrektora IAS oraz Naczelnika US karą grzywny, za niewłaściwe i niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa zajęcie egzekucyjne, jeżeli przepisy ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzenie takiej grzywny przewidują.
4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
5. Pismem procesowym z dnia 14 sierpnia 2025 r. (nadesłanym do tut. Sądu drogą elektroniczną ePUAP w dniu 15 sierpnia 2025 r.) wraz z załącznikami, Skarżący złożył wniosek o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej zgodnie z e-Wokandą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na dzień 19 sierpnia 2025 r. w związku z niepowiadomieniem go o jej terminie.
6. Dodatkowym pismem procesowym z dnia 17 sierpnia 2025 r. (nadesłanym drogą elektroniczną ePUAP w dniu 18 sierpnia 2025 r.) Skarżący zwrócił się - zgodnie z treścią art. 2351 kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a. -o przeprowadzenie dowodu z doręczonych przez DIAS wraz odpowiedzią na skargę akt administracyjnych w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych (za rok 2008), na który został zaliczony zwrot kosztów sądowych sprawy I SA/Gd 615/22.
Skarżący podał, iż mając na uwadze okres czasu jaki minął od wydania tytułów wykonawczych, wniosek o uznanie ich za przedawnione jest całkowicie uzasadniony. W podanym zakresie Skarżący przywołał wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych. Końcowo powtórzył wnioski, które zostały sformułowane w skardze na tle podniesionych w jej treści zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
7.1. Skarga jest niezasadna.
7.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowania, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3).
W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS z dnia 7 sierpnia 2023 r., którym organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika US w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną zajęcia innej wierzytelności pieniężnej.
W związku z powyższym, Sąd nie był związany zawartym w skardze wnioskiem Skarżącego o przeprowadzenie rozprawy i w oparciu o podany wyżej przepis prawa rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, co z kolei odpowiada treści art. 120 p.p.s.a.
Badając też rozpoznawaną sprawę w wyżej zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US, jak tego domagała się Strona skarżąca.
Odnosząc się w tym miejscu do złożonego przez Stronę wniosku "o odroczenie terminu rozprawy w związku z niepoinformowaniem o jej terminie" Sąd wskazuje, iż wniosek dotyczył rozprawy, tymczasem sprawa (jak już wyżej wskazano) została skierowana na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. na posiedzenie niejawne. Informację zaś o terminie posiedzenia niejawnego można uzyskać w Biuletynie Informacji Publicznej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na stronie internetowej: https://www.bip.gdansk.wsa.gov.pl/462,e-wokanda. W świetle art. 91 § 2 p.p.s.a., obowiązek informowania o planowanym terminie posiedzeń dotyczy tylko posiedzeń jawnych (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 2130/23).
W związku z tym, wniosek Skarżącego "o odroczenie terminu rozprawy" nie zasługiwał na uwzględnienie, a przedstawiona przy tym argumentacja nie znalazła potwierdzenia w dokumentacji akt sprawy.
7.3. Przechodząc do istoty sporu wskazać należy, że sprowadza się ona do stwierdzenia, czy organ odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US o oddaleniu skargi Strony na czynność egzekucyjną – zajęcia innej wierzytelności pieniężnej dokonanej zawiadomieniem z dnia 12 kwietnia 2023 r.
7.4. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a "O ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia."
Art. 18 u.p.e.a. stanowi, że "Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego."
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1) lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2).
W judykaturze podkreśla się, że określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Co ważne skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1324/18; wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Wobec tego, w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (wyroki NSA: z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1370/17; z 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13, CBOSA).
W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się zatem o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; CBOSA). Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyroki NSA: z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2843/16; z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3867/14; z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 802/13; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11; CBOSA).
Skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć zatem konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego.
7.5. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazania wymaga, iż na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej przysługuje skarga przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony został w art. 1a pkt 12) lit. a) tiret 5 u.p.e.a. zaś jego zastosowanie reguluje przepis art. 89 u.p.e.a.
I tak, zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.
Z akt sprawy wynika, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego dokonano zajęcia należności Skarżącego z tytułu zwrotu kosztów postępowania zasądzonych od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2022 r. (sygn. akt I SA/Gd 615/22).
Organ egzekucyjny, wystawiając w dniu 12 kwietnia 2023 r. zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z ww. tytułu i przesyłając je do Dyrektora IAS, którego wezwał jednocześnie, aby bez zgody organu nie uiszczał Stronie tejże należności lecz niezwłocznie w terminie 7 dni od dnia doręczenia złożył organowi oświadczenie wymagane przepisem art. 89 § 3 p.p.s.a. oraz skuteczne powiadamiając o tym zajęciu Stronę skarżącą, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów u.p.e.a.
Sąd nie dopatrzył się również uchybień formalnych. Zawiadomienie z 12 kwietnia 2023 r. zawierało wszystkie niezbędne elementy przewidziane art. 67 § 2 u.p.e.a., między innymi: numery tytułów wykonawczych, kwotę należności oraz okres, za który należność została określona, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę naliczonych odsetek, a także kwotę należnych kosztów egzekucyjnych. Na zawiadomieniu widnieje też informacja o elektronicznie złożonym podpisie z podaniem imienia i nazwiska osoby podpisującej, zajmowanego stanowiska oraz daty złożenia podpisu. Zgodnie natomiast z art. 67 § 2a u.p.e.a., jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej, w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz pieczęci organu egzekucyjnego. Ponadto zostało ono sporządzone zgodnie ze wzorem określonym (w załączniku nr 6) ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 26 ze zm.).
Podsumowując, należało zatem stwierdzić, że organ realizując zajęcie podanej innej wierzytelności pieniężnej, zawiadomieniem z dnia 12 kwietnia 2023 r. wypełnił wszystkie wymagania prawem przewidziane.
7.6. W tym miejscu odpowiadając na zarzuty Skarżącego, który domaga się przeprowadzenia dowodu z doręczanych przez Dyrektora IAS akt administracyjnych wraz odpowiedzią na skargę w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych (za rok 2008), na które (jak podał Skarżący) został zaliczony zwrot kosztów sądowych ze sprawy o sygn. akt I SA/Gd 615/22 tut. Sąd wyjaśnia, iż jak już wcześniej wskazano, w postępowaniu skargowym dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej. Organ wobec tego nie ma podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania. Co należy zaznaczyć organ nie może, rozpatrując skargę na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a., badać np. zasadności zaliczenia wpłat podatków, o których wspomina Strona, czy też kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych, na które ewentualnie został zaliczony zwrot zasądzonych powyższym wyrokiem kosztów sądowych. Ww. zarzuty są podstawą do wniesienia odrębnych środków zaskarżenia, stąd wymykają się one spod zakresu kognicji Sądu sprawowanej w ramach niniejszej sprawy.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 7, 7a i 8 k.p.a. poprzez uznanie, że zasądzona kwota wpisu sądowego podlega egzekucji administracyjnej, skoro została opłacona z kwoty wolnej od zajęcia egzekucyjnego Sąd wskazuje, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów sądowych. Nie dokonał zajęcia przykładowo z wynagrodzenia z tytułu pracy. Czym innym jest bowiem wyłączenie od egzekucji wskazanej przepisem granicznej kwoty pieniężnej, co dotyczy przykładowo prowadzenia egzekucji z pieniędzy, a czym innym jest prowadzenie egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych, co zostało uregulowane w art. 89-92 u.p.e.a. Ponadto, gdyby zamiarem ustawodawcy było wyłączenie spod egzekucji kwot należnych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, to umieściłby stosowne zastrzeżenie w art. 8-12 u.p.e.a., w których to przepisach ustawodawca określił, jakie składniki majątku zobowiązanego nie podlegają egzekucji administracyjnej. Zastrzeżenia takiego nie ma również w przepisach p.p.s.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2017 r., III SA/Wa 116/17, CBOSA).
Skarżący zarzuca ponadto naruszenie zasady legalizmu określonej w art. 6 k.p.a. oraz szeregu innych nieprawidłowości i niezgodnych z prawem działań, a także celowe przedkładanie uprawnień organu egzekucyjnego ponad prawo Strony do ochrony, co w ocenie Skarżącego stanowi przejaw dyskryminacji prawnej. Nie zgadzając się z powyższym, należy wskazać, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie ograniczył się tylko do kontroli postanowienia organu pierwszej instancji, ale i odwołał się do wszystkich wskazanych przez Skarżącego kwestii. Dokonując merytorycznego rozstrzygnięcia, prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz dokonał oceny mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Oczekiwanie natomiast Strony, że sprawa powinna zostać rozpatrzona odmiennie nie oznacza, że w toku toczącego się postępowania organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa.
Sąd stoi jednocześnie na stanowisku, że postanowienia, których uchylenia domaga się Skarżący nie zawierają wad prawnych mogących skutkować uwzględnieniem skargi. W ocenie Sądu postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i rzetelny. Organy zgromadziły wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy i na tej podstawie dokonały prawidłowej analizy sytuacji faktycznej, którą następnie poddały prawidłowej subsumpcji pod znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa. Zaskarżone postanowienia zawierają wszelkie niezbędne wymagane przepisami elementy, zaś ich uzasadnienia faktyczne wskazują fakty, które organy uznały za udowodnione oraz dowody, na których się oparły, a uzasadnienia prawne zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Tym samym nie znalazły aprobaty Sądu zarzuty dotyczące naruszenia prawa przez organy administracyjne.
Sąd podziela zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie Sądu organy działały w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy prawa, z uwzględnieniem zasady legalizmu zawartej w art. 6 k.p.a., co również czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP. Tym samym utrzymanie w mocy przez Dyrektora IAS prawidłowego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie narusza art. 7 i 8 k.p.a. Natomiast wbrew twierdzeniu Strony skarżącej w niniejszej sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do treści normy prawnej, uzasadniające zastosowanie w sprawie art. 7a k.p.a. skutkujące rozstrzyganiem takich wątpliwości na korzyść strony.
Powyższe czyni również bezzasadnym zarzut naruszenia art. 9 k.p.a., zawierający obowiązek organu udzielania stronie informacji faktycznej i prawnej, który Skarżący upatruje poprzez zajęcie zwrotu wpisu sądowego opłaconego z kwoty wolnej od zajęcia i uznanie tego zwrotu za inną wierzytelność pieniężną .
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut nieuznawania prawomocnych wyroków sądów administracyjnych – wskazanego wyroku WSA w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 676/21, poprzez wydanie skarżonego postanowienia, a także przepisu art. 170 p.p.s.a i niespełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku udzielania pełnych i wyczerpujących informacji, odpowiedzi w stosunku do postawionych przez Skarżącego pytań, gdyż po pierwsze wskazywany przez Stronę skarżącą wyrok, odnosi się do innego przedmiotu aniżeli przedmiotu rozpatrywanego w niniejszej sprawie, dotyczy bowiem odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Po drugie, wbrew twierdzeniom Strony, wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, Strona zaś w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego była powiadamiana, na co wskazuje materiał dowodowy.
Z kolei odnosząc się do wniosku Strony o przyznanie zwrotu zasądzonego wyrokiem o sygn. akt I SA/Gd 615/22 wpisu sądowego, opłaconego z kwoty wolnej od podatku wraz z odsetkami stosownie do treści przepisu art. 64cd § 1 u.p.e.a i art. 359 k.c., Sąd wskazuje, że pierwszy z wymienionych przepisów prawa określa zasady i tryb zwrotu zobowiązanemu lub wierzycielowi wyegzekwowanych lub uzyskanych kosztów egzekucyjnych, jeżeli okaże się, że wszczęcie lub prowadzenie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem. W analizowanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, prawidłowość natomiast wydania postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjna – zajęcia innej wierzytelności pieniężnej została wykazana we wcześniejszej treści uzasadnienia wyroku. Drugi z przywoływanych zaś przepisów zawiera ogólną regulację świadczenia w postaci odsetek, co z kolei nie znajduje przełożenia na kwestię, która podlegała rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie.
W zakresie zaś wniosku o ukaranie obu organów administracji tj. Dyrektora IAS oraz Naczelnika US karą grzywny za niewłaściwe i niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa zajęcie egzekucyjne – jeżeli przepisy p.p.s.a. zasądzenie takiej grzywny przewidują wskazać należy, że z żadnego z przepisów ustawy nie wynika, by Sąd posiadał kompetencje do karania organów za wskazane przez Skarżącego, a niewłaściwe w jego ocenie działania w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Z tych względów wniosek należało uznać za bezzasadny.
W konsekwencji powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika US nie naruszają przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, a co za tym idzie brak jest podstaw do ich uchylenia.
7.7. Dodatkowo, Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się również innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
7.8. Mając zatem na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd uznał, że skarga Strony jest nieuzasadniona i w konsekwencji podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło