I SA/Gd 926/17
WyrokWSA w Gdańsku2018-05-09
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną, wniesiona w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może obejmować zarzuty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub prawidłowości jego prowadzenia, a także czy zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, doręczone przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, jest wadliwe z powodu braku podpisu i pieczęci organu?Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną, wniesiona w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ma charakter subsydiarny i służy do zaskarżania wyłącznie czynności o charakterze wykonawczym. Nie może być wykorzystywana do kwestionowania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani jego prawidłowości, gdyż te kwestie podlegają innym środkom zaskarżenia, takim jak zarzuty. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, doręczone przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, nie jest wadliwe z powodu braku podpisu i pieczęci organu, jeśli zawiera wymagane przez prawo elementy i jest opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, a jego wydruk jest doręczany zobowiązanemu.Stan faktyczny
A.M. wniosła skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, kwestionując prawidłowość doręczenia zawiadomienia o zajęciu oraz zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny, a następnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymały w mocy postanowienie o oddaleniu skargi, uznając, że zarzuty dotyczące wszczęcia postępowania egzekucyjnego wykraczają poza zakres skargi na czynność egzekucyjną, a zawiadomienie o zajęciu zostało sporządzone i doręczone zgodnie z przepisami, zwłaszcza w przypadku doręczenia elektronicznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi A.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r.. poz. 1257 - dalej: K.p.a. ), art. 54 § 5 w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 - dalej: u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A. M. na postanowienie organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 lutego 2017r., którym oddalono skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w "A", dokonaną zawiadomieniem z dnia 21 października 2017r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania:
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 7 września 2016 r. wystawionego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, obejmującego nałożoną na A. M. karę porządkową, w kwocie 1.500,00 zł.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego sporządził w oparciu o ww. tytuł wykonawczy zawiadomienie z dnia 21 października 2016 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w "A" S.A., które bank otrzymał tego samego dnia. Wydruk przedmiotowego zajęcia wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej w dniu 9 listopada 2016 r.
Pismem z dnia 21 października 2016 r. "A" S.A. poinformował organ egzekucyjny, że zajęcie rachunku bankowego nie może zostać zrealizowane ze względu na saldo zajętych rachunków, które wynosi 70,22 zł.
Zobowiązana pismem z dnia 17 listopada 2016 r. wniosła skargę na ww. zajęcie rachunku bankowego domagając się jego uchylenia i wstrzymania prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a., które zostały nieprawidłowo zastosowane przez organ egzekucyjny. Otrzymane w dniu 10 listopada 2016 r. zawiadomienie nie zawiera żadnych pieczęci urzędowych ani podpisów urzędników, którzy je wystosowali w imieniu organu egzekucyjnego. W ocenie zobowiązanej przesłanie zawiadomienia do banku nie zwalnia organu egzekucyjnego z obowiązku doręczenia jej wraz z odpisem tytułu wykonawczego odpisu zawiadomienia o zajęciu z oryginalnymi podpisami. Nie jest wystarczające doręczenie wydruku komputerowego zawiadomienia o zajęciu.
Zobowiązana twierdzi ponadto, że środek egzekucyjny został zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym, które zostało nieprawidłowo wszczęte i podlega umorzeniu. Ze wspomnianych przyczyn wniesione zostały przez nią zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 7 września 2016r.
Z kolei wniosek o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, strona argumentuje:
- wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2016r. sygn. akt I SA/Gd 1735/15 oddalającego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 28 września 2015r.,
- wadami formalnymi ww. zawiadomienia o zajęciu,
- wadami ww. tytułu wykonawczego,
- niebezpieczeństwem wyrządzenia zobowiązanej szkód na skutek dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego,
- wniesieniem zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego.
Postanowieniem z dnia 6 lutego 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia rachunku bankowego w "A" S.A..
Zobowiązana nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem wniosła zażalenie domagając się jego uchylenia w całości i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie skargi na czynności egzekucyjne oraz uchylenie zastosowanego środka egzekucyjnego.
Zdaniem skarżącej postanowienie narusza przepisy:
1) art. 54 § 4 i § 5. art. 17 i art. 18 u.p.e.a. i art. 44 § 4, art. 123 § 1 K.p.a.
2) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a..
3) art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i utrzymał je w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w "A", dokonaną zawiadomieniem z dnia 21 października 2017r., mogła być jedynie prawidłowość postępowania organu w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonywania przedmiotowych czynności.
W związku z tym, odnosząc się do zarzutu bezprawnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego organ wyjaśnił, że zarzut ten wykracza poza przedmiot postępowania prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a.
Analizując dokonaną przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjną o charakterze wykonawczym, realizowaną w stosunku do majątku zobowiązanej, w: postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w "A", Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa, bowiem organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go wyżej powołana u.p.e.a.. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a w/w ustawy tj. egzekucja z rachunku bankowego (art. 80).
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w trybie art. 80 u.p.e.a. organ wskazał, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w u.p.e.a., w tym również prawidłowo i skutecznie doręczono w dniu 9 listopada 2017r. zobowiązanej wydruk wystosowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zawiadomienia z dnia 21 października 2017r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia 7 września 2017r., będącego podstawą doręczonego zawiadomienia o zajęciu. Organ egzekucyjny, wystawiając zawiadomienie z dnia 21 października 2017r. oraz przesyłając je do dłużnika zajętej wierzytelności przy jednoczesnym wysłaniu jego wydruku do zobowiązanej ( art. 67 § 2b u.p.e.a.), dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a., z zastrzeżeniem art. 68 § 1 (który w analizowanej sprawie nie ma zastosowania), podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Przy czym, art. 67 § 1a u.p.e.a. wskazuje, że zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w § 1. Art. 86b u.p.e.a. wskazał ten sposób doręczeń do banku jako mający pierwszeństwo przed innym sposobem przy środku określonym w art. 80 tej ustawy. Jak stanowi bowiem art. 86b u.p.e.a., zawiadomienia i wezwania, o których mowa w przepisach niniejszego rozdziału, przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Jeżeli wykorzystanie tego systemu jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia jego funkcjonowania zawiadomienia i wezwania doręcza się na piśmie.
Wskazując na obligatoryjne elementy zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej to:
1) w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego;
2) zawiadomienie o zajęciu zawiera numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (N1P) zobowiązanego, o ile są znane organowi egzekucyjnemu;
3) zawiadomienie o zajęciu opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 67 § 2a u.p.e.a.). W przypadkach, o których mowa w § 1a. organ egzekucyjny sporządza wydruk zawiadomienia o zajęciu. Doręczenie zobowiązanemu wydruku zawiadomienia o zajęciu uznaje się za doręczenie odpisu tego zawiadomienia (art. 67 § 2b u.p.e.a.).
W związku z powyższym w niniejszej sprawie, podstawą zajęcia rachunku bankowego w drodze egzekucji administracyjnej było wystawione przez organ egzekucyjny zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, zawierające wszystkie elementy niezbędne dla tego typu dokumentu określone w art. 67 § 2 i 67 § 2a u.p.e.a.. Z uwagi zaś na fakt, że zawiadomienie o zajęciu doręczono przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, w myśl art. 67 § 1a u.p.e.a. w sprawie nie znalazł zastosowana wzór określony przez Ministra Finansów w załączniku nr 3 rozporządzenia z dnia 22 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016r., poz. 1339). Tym samym argumenty skarżącej, co do wadliwości zawiadomienia o zajęciu, z uwagi na brak odcisku pieczęci urzędowej oraz podpisu osoby upoważnionej nie znajdują uzasadnienia.
Odnosząc się do zagadnienia niezgodnego z prawem wszczęcia postępowania egzekucyjnego organ odwoławczy zauważył, że argumenty strony w tym zakresie wykraczają poza przedmiot postępowania prowadzonego w trybie art. 54 K.p.a., bowiem kwalifikują się one m.in. jako zarzuty z art. 33 § 1 ww. ustawy. Przy czym strona skorzystała z prawa do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, co sama podnosi w niniejszym zażaleniu. W związku z powyższym w myśl zasady niekonkurencyjności aktów prawnych nie można było orzec w tym przedmiocie w niniejszym postanowieniu.
Organ wyjaśnił ponadto, że na dzień wydania postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego nie rozstrzygnął jeszcze wniesionych przez zobowiązaną zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
Z kolei wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2016 r.. o sygn. akt I SA/Gd 1735/15 oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 września 2015 r.. nie wpływa na sposób rozpoznania skargi z dnia 17 listopada 2016 r.
Końcowo organ zauważył, że postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 stycznia 2017 r. na które powołuje się skarżąca dotyczą:
- stwierdzenia niedopuszczalności odwołania
- stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia
Przy czym w treści ww. orzeczeń organ nie odnosił się do zagadnienia prawidłowego doręczenia upomnienia. Jak wynika z akt sprawy zarzut ten jest przedmiotem prowadzonego przez organ egzekucyjny, na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. postępowania zarzutowego.
Odnosząc się z kolei do wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego organ stwierdził, że stosownie do art. 54 § 6 u.p.e.a., wniesienie skargi na czynności organu egzekucyjnego nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Jednakże z uwagi na zawieszenie z mocy prawa postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanej w związku z wniesionymi zarzutami, wydanie postanowienia (na żądanie skarżącej) o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego jest bezprzedmiotowe.
Zdaniem organu zaskarżone postanowienie zawiera także wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 124 § 1 i § 2 K.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. M. zarzuciła przedmiotowemu postanowieniu oraz postanowieniu organu pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, podczas gdy zarzuty i argumenty zawarte w zażaleniu świadczyły o konieczności jego uchylenia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie skargi na czynności egzekucyjne.
- art. 54 § 1, § 5, w zw. z art. 80 § 1- § 3 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi w sytuacji, gdy w skardze wykazano, że czynność egzekucyjna została dokonana nieprawidłowo
- art. 124 § 1 i § 2 w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na nieprawidłowym błędnym uzasadnieniu postanowień przez organy obydwu instancji. ustosunkowaniu się przez organy obu instancji do treści skargi i wadliwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym.
W związku z powyższym wniosła o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 lutego 2017r.,
- zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. ), zwanej dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja ( postanowienie ) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd ma zatem prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a podniesione w niej zarzuty są chybione.
Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W rozpoznanej sprawie zaskarżone zostało postanowienie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne.
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarga na czynność egzekucyjną jest przysługującym zobowiązanemu środkiem prawnym o charakterze subsydiarnym i stanowi uzupełnienie innych środków zaskarżenia, przysługujących zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej. Postępowanie to ma charakter komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., sygn. akt II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., sygn. akt II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., sygn. akt III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., sygn. akt II GSK 1377/13).
Skarga na czynności egzekucyjne, składana w trybie art. 54 u.p.e.a., nie może więc być traktowana jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2010r., sygn. akt II FSK 568/09 oraz wyroki WSA w Warszawie z 9 listopada 2008r., sygn. akt III SA/Wa 644/08 i z dnia 11 kwietnia 2008r., sygn. akt III SA/Wa 139/09, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. służy zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym (zob. Dariusz Jankowiak [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2005, wyd. Unimex, Wrocław 2005 r., s. 390). Nie jest zatem możliwe w trybie tego środka prawnego podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, czy też osób trzecich.
Zatem za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której będzie występowała konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mających prowadzić - w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych.
W kontekście stanowiska skarżącej należy wskazać, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (wyrok NSA z 5 marca 2015 r., II FSK 290/13, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do zarzutów skarżącej związanych z zajęciem praw majątkowych stanowiących wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności wskazać należy, że zgodnie z art. 80 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi.
Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. (§ 1). Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (§ 2). Stosownie do art. 81 § 1 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest skuteczne w odniesieniu do rachunków bankowych zobowiązanego prowadzonych przez bank, niezależnie od tego, czy organ egzekucyjny wskazał w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 80 § 1, numery tych rachunków.
Obowiązkiem organu jest przesłanie do banku lub też jego oddziału zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. Jak stanowi art. 80 § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia organ egzekucyjny obowiązany jest zawiadomić zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności przez doręczenie mu odpisu tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpisu zawiadomienia skierowanego do banku.
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, która została dokonana z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o tym zajęciu. Przyznać należy rację organowi, że w rozpoznanej sprawie organ egzekucyjny dokonując zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem działał zgodnie z obowiązującymi przepisami u.p.e.a.
Zwrócić uwagę należy, że przepisy u.p.e.a. nie uzależniają możliwości dokonania zajęcia rachunku bankowego od wiedzy organu, co do faktu jego prowadzenia przez bank. Dopiero po dokonaniu zajęcia dłużnik zajętej wierzytelności, którym w tym wypadku jest bank, składa oświadczenie czy uznaje zajęcie.
Oceniając prawidłowość zawiadomienia wskazać należy, że według art. 67 § 1 u.p.e.a., podstawę zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Wymogi formalne, jakim powinno odpowiadać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, określa z kolei art. 67 § 2 u.p.e.a. Stosownie do tego przepisu, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.
Przy czym, art. 67 § 1a u.p.e.a. wskazuje, że zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w § 1.
Art. 86b u.p.e.a. wskazał ten sposób doręczeń do banku jako mający pierwszeństwo przed innym sposobem przy środku określonym w art. 80. Jak stanowi bowiem art. 86b u.p.e.a., zawiadomienia i wezwania, o których mowa w przepisach niniejszego rozdziału, przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Jeżeli wykorzystanie tego systemu jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia jego funkcjonowania zawiadomienia i wezwania doręcza się na piśmie.
Jednakże jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej to:
1) w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego;
2) zawiadomienie o zajęciu zawiera numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (N1P) zobowiązanego, o ile są znane organowi egzekucyjnemu;
3) zawiadomienie o zajęciu opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 67 § 2a u.p.e.a.). W przypadkach, o których mowa w § 1 a, organ egzekucyjny sporządza wydruk zawiadomienia o zajęciu. Doręczenie zobowiązanemu wydruku zawiadomienia o zajęciu uznaje się za doręczenie odpisu tego zawiadomienia (art. 67 § 2b u.p.e.a.).
Z treści przytoczonych przepisów wynika, że wolą ustawodawcy jest taka konstrukcja zawiadomienia, która umożliwia identyfikację dłużnika zajętej wierzytelności, zobowiązanego, wierzyciela oraz dochodzonych należności, jak również tytułów wykonawczych. Nie ulega wątpliwości, że każdy z wyżej wymienionych elementów musi zostać w treści zawiadomienia wskazany w sposób, który pozwala na właściwe utożsamienie stron postępowania egzekucyjnego oraz ustalenie tożsamości zobowiązania. Występujące w niniejszej sprawie zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego cel ten spełniło.
Z uwagi zaś na fakt, że zawiadomienie o zajęciu doręczono przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, w myśl art. 67 § 1a u.p.e.a. w sprawie nie znalazł zastosowana wzór określony przez Ministra Finansów w załączniku nr 3 rozporządzenia z dnia 22 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016r.. poz. 1339). Tym samym argumenty skarżącej, co do wadliwości zawiadomienia o zajęciu, z uwagi na brak odcisku pieczęci urzędowej oraz podpisu osoby upoważnionej nie znajdują uzasadnienia.
Wbrew zarzutom skargi wydając zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie organu I instancji, nie naruszono art. 54 i art. 80 u.p.e.a.
Nie można również uznać za zasadne zarzuty naruszenia przepisów K.p.a., ponieważ wbrew zarzutom skarżącej, zaskarżone postanowienie zawiera prawidłowo sporządzone uzasadnienie a działania organów administracji publicznej były prawidłowe. W uzasadnieniu postanowienia została wskazana i wyjaśniona podstawa prawna rozstrzygnięcia, rozpoznane zostały zarzuty podniesione w zażaleniu i co najistotniejsze, w sposób wyczerpujący zostały wyjaśnione przyczyny, dla których organ uznał, że skarga na czynności egzekucyjne jest bezzasadna.
Nie mogła też przynieść oczekiwanego przez skarżącą skutku argumentacja dotycząca wielości rozstrzygnięć w postępowaniu egzekucyjnym, czy też postępowanie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, który nota bene wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2018r. w sprawie o sygn. akt I FSK 981/16 oddalił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku tut. Sądu z dnia 10 lutego 2016r. ,sygn. akt I SA/Gd 1735/15 w przedmiocie odmowy uchylenia kary porządkowej.
Wbrew twierdzeniom skarżącej postępowania te nie miały wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. W ramach bowiem postępowania sądowego Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, a tym w badanej sprawie było postanowienie o nieuznaniu skargi na czynności egzekucyjne.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło