I SA/Gd 947/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-04-01

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Marek Kraus, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, dokonując zajęcia udziału we współwłasności nieruchomości jako środka egzekucyjnego, naruszył przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosując zbyt uciążliwy środek egzekucyjny lub dokonując czynności z naruszeniem ustawy (np. z powodu przedawnienia zobowiązania)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga na czynność egzekucyjną może dotyczyć jedynie prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonania danej czynności egzekucyjnej. Zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania nie mogą być rozpatrywane w ramach skargi na czynność egzekucyjną. Sąd stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia udziału w nieruchomości, spełniając wymogi formalnoprawne, a zarzut zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego uznał za niezasadny, biorąc pod uwagę wysokość zadłużenia i nieefektywność egzekucji z innych źródeł.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną. Czynnością tą było zajęcie udziału ½ części we współwłasności nieruchomości w celu wyegzekwowania zaległości podatkowych. Skarżący zarzucił organom zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz naruszenie ustawy poprzez przedawnienie zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 1 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 września 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.259.2024.EW w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z 25 września 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku(dalej: Dyrektor IAS) po rozpoznaniu zażalenia J. K. (dalej: Zobowiązany lub Skarżący) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. (dalej: Naczelnik) nr 2213-SEE.7113.833.2024.2 z 7 sierpnia 2024 roku oddającego skargę na czynność egzekucyjną, w postaci zajęcia dokonanego wezwaniem nr 2213-SEE.7112.7.2024.1 z 27 czerwca 2024 roku – udziału ½ części we współwłasności nieruchomości, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym sprawy: Naczelnik będący, jednocześnie organem egzekucyjnym i wierzycielem wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku Zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego nr SM 1/772/13 z 22 maja 2013 r. obejmującego zaległości z tytułu podatku dochodowego w wysokości 19% pobieranego od odchodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2012 r. W celu wyegzekwowania należności objętych tytułem wykonawczym z 22 maja 2013r., organ egzekucyjny dokonał następujących czynności egzekucyjnych: 1) doręczył odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego Zobowiązanemu 3 czerwca 2013 r. w trybie art. 43 k.p.a. wraz z zawiadomieniem nr EA/721-1269/13/W/PLTA z 31 maja 2013 roku będącym próbą zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności w P. sp. z o.o. W odpowiedzi dłużnik zajętej wierzytelności pismem z 10 czerwca 20i3 roku poinformowało braku zobowiązań finansowych wobec Zobowiązanego, 2) zajęcia innej wierzytelności u dłużnika zajętej wierzytelności – A.K. zawiadomieniem z 30 października 2017 roku, doręczonym 2 listopada 2017 r. dłużnikowi zajętej wierzytelności i Zobowiązanemu w trybie art. 43 k.p.a. W odpowiedzi pismem z 3 listopada 2017r. dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, że: nie ma zobowiązań z tytułu wykonywanych przez firmę Zobowiązanego usług, Zobowiązany jest zatrudniony w firmie na umowę o pracę na czas określony od 1 kwietnia 2017r. do 31 grudnia 2017 r. i zobowiązał się do zajęcia wynagrodzenia w kwocie przekraczającej wynagrodzenie minimalne i przekazania go organowi egzekucyjnemu, 3) zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A.S.A. - zawiadomieniem z 2 listopada 2017r., doręczonym Zobowiązanemu 3 listopada 2017r., w trybie art. 43 k.p.a. W odpowiedzi bank pismem z 8 listopada 2017 r. poinformował, że zajęcie rachunku hakowego nie może zostać zrealizowane ze względu na zerowe saldo zajętych rachunków, 4) zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B.S.A. - zawiadomieniem z 2 listopada 2017r., doręczonym Zobowiązanemu 3 listopada 2017r., w trybie art. 43 k.p.a. W odpowiedzi bank pismem z 2 listopada 2017r. poinformował, że zajęcie rachunku bakowego nie może zostać zrealizowane ze względu na zerowe saldo zajętych rachunków, 5) zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B1 S.A. – zawiadomieniem z 2 listopada 2017 r., doręczonym Zobowiązanemu 3 listopada 2017 r. w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 roku, poz. 572 ze zm.) - dalej jako "k.p.a.". W odpowiedzi bank pismem z 6 listopada 2017 r. poinformował, że zajęcie rachunku hakowego nie może zostać zrealizowane ze względu na zerowe saldo zajętych rachunków, 6) zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w Słupsku - zawiadomieniem z 31 marca 2021 r., doręczonym Zobowiązanemu 13 kwietnia 2021 r., w trybie art. 43 k.p.a. W odpowiedzi Zakład poinformował, że będzie realizował zajęcie wierzytelności, 7) zajęcia na podstawie art. 110c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.: Dz. U. z 2023 roku, poz. 2505 ze zm.) - dalej jako "u.p.e.a." należącego do Zobowiązanego udziału wynoszącego ½ części w zabudowanej nieruchomości gruntowej, położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy w Lęborku V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze [...] - wezwaniem z 27 czerwca 2024 roku, doręczonym Zobowiązanemu 1 lipca 2024 roku w trybie art. 43 k.p.a. Jednocześnie organ egzekucyjny wystąpił do Sądu Rejonowego w Lęborku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej o wszczęciu egzekucji na podstawie ww. zajęcia. Przedmiotowy wniosek wpłynął do Sądu 27 czerwca 2024 roku. Dodatkowo, w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego wielokrotnie dokonywano pobrań należności. Organ egzekucyjny podejmował również próby zajęcia innej wierzytelności pieniężnej: w P. sp. z o.o., czy próby zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w B3S. A., które jednak okazały się nieskuteczne. Pismem z 8 lipca 2024 r., Zobowiązany wniósł skargę na czynność egzekucyjną zajęcia nieruchomości, zarzucając zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, gdyż wystarczającym jest prowadzenie egzekucji ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz dokonanie czynności z naruszeniem ustawy tj. pomimo wygaśnięcia zobowiązania na skutek przedawnienia i tym samym zaistnienia podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Naczelnik postanowieniem z 7 sierpnia 2024 r. oddalił ww. skargę jako nieuzasadnioną. Pismem z 14 sierpnia 2024 r. Zobowiązany złożył zażalenie na ww. postanowienie wnosząc o jego uchylenie oraz uwzględnienie skargi i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 54 § 1 pkt 1 i 2, art. 54 § 7 u.p.e.a., art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Zaskarżonym postanowieniem z 25 września 2024 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy ww. postanowienie uznając, że Naczelnik dokonał rozstrzygnięcia zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Dyrektor IAS wskazał, że kierując do Zobowiązanego wezwanie z 27 czerwca 2024 roku organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a ww. ustawy, tj. egzekucja z nieruchomości. W ramach zastosowanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny wykonał wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. 27 czerwca 2024 r. organ egzekucyjny sporządził wezwanie o zajęciu należącego do Zobowiązanego udziału ½ części we współwłasności zabudowanej nieruchomości gruntowej, położonej w C., obejmującej działkę [...], dla której Sąd Rejonowy w Lęborku V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Przedmiotowe wezwanie spełnia wymogi określone w przepisie art. 110c § 1 u.p.e.a., tj. zawiera w swej treści wezwanie do zapłaty egzekwowanych należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone Zobowiązanemu 1 lipca 2024 roku, w trybie art. 43 k.p.a. - co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Odpis tytułu wykonawczego, w oparciu o który organ egzekucyjny sporządził ww. wezwanie, doręczono Zobowiązanemu odpowiednio wcześniej, co również znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Organ egzekucyjny prawidłowo także złożył 27 czerwca 2024 roku do Sądu wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji z przedmiotowego udziału w nieruchomości. Zatem, dokonując zajęcia udziału w nieruchomości, organ egzekucyjny dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 110c u.p.e.a. W odniesieniu do zarzutu zbytniej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego Dyrektor IAS wskazał, że mając na uwadze wysokość dochodzonej zaległości oraz wysokość kwoty otrzymywanej od dłużnika zajętej wierzytelności, nie można się zgodzić ze Zobowiązanym, że zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Nie jest bowiem wystarczające dochodzenie należności wyłącznie z zajętego świadczenia emerytalnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Na dzień niniejszego postanowienia Zobowiązany ma zaległości (objętej niniejszym tytułem wykonawczych) w wysokości 163.920,59 zł. Biorąc pod uwagę fakt, że ZUS jako dłużnik zajętej wierzytelności przekazuje kwotę w wysokości 978,28 zł miesięcznie to dochodzenie zaległości jedynie z tego przedmiotu świadczenia zajmie około 14 lat. Słusznie zatem organ egzekucyjny stwierdził, że nie można w tym momencie mówić o prowadzeniu skutecznej egzekucji. Dodatkowo organ stwierdził, że odsetki przewyższają kwotę należności głównej. Uwzględnienie wniosku Zobowiązanego prowadziłoby zatem do sytuacji, w której cel egzekucji nie byłby realizowany, co w konsekwencji skutkować mogło bezskutecznością tej egzekucji. Dyrektor IAS zauważył, że organ egzekucyjny mógłby zrezygnować z zastosowania środka egzekucyjnego, który jest zbyt uciążliwy, jednak tylko wówczas, gdyby osiągniecie celu egzekucji było możliwe przy wykorzystaniu innego środka egzekucyjnego, o podobnej skuteczności. Innego zaś składnika majątku, który byłby jednocześnie dla Zobowiązanego mniej uciążliwy i nieznany organowi egzekucyjnemu, z którego można byłoby prowadzić skuteczną egzekucję – ten nie wskazał. Dyrektor IAS zauważył, że zastosowane do tej pory środki egzekucyjne nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. W konsekwencji organ egzekucyjny słusznie uznał zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, za niezasadny. Końcowo wskazał, że w tym postępowaniu nie mogą być przedmiotem rozważań w zarzuty przedawnienia dochodzonych zobowiązań. W kwestii wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnej Dyrektor IAS wskazał, że powołane przez Zobowiązanego okoliczności nie stanowią uzasadnionych przypadków, przemawiających za wstrzymaniem realizacji zajęcia nieruchomości. Takim przypadkiem nie jest bowiem wniesienie zarzutów czy wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z zarzutem przedawnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS, którym utrzymano postanowienie Naczelnika z 7 sierpnia 2024 r., wstrzymanie wykonania w całości ww. postanowienia i zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania wedle norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 54 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że nie zaszły okoliczności uzasadniające stwierdzenie dokonania czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano skarżonej czynności egzekucyjnej, 2) art. 54 § 7 u.p.e.a. poprzez brak wstrzymania dalszej realizacji środka egzekucyjnego do dnia uprawomocnienia postanowienia w sprawie skargi na czynność egzekucyjną pomimo zaistnienia uzasadnionego przypadku, 3) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, oraz wydanie jej z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego - a w szczególności ustalenie, że zaszły podstawy do prowadzenia egzekucji z nieruchomości; 4) art. 233 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 239 O.p. poprzez zaniechanie uchylenia postanowienia i orzeczenia co do istoty sprawy w sytuacji, gdy zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zastosowany został zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Wystarczające jest zajęcie świadczenia emerytalnego, zaś przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości pozbawi Skarżącego miejsca zamieszkania. Z uwagi na wiek nie jest w stanie zapewnić sobie innego lokum. Zajęcie ww. świadczenia gwarantuje skuteczną egzekucje a więc istnieje możliwość stosowania innego środka. Odnoście zarzutu przedawnienia Skarżący wskazał, że nie był informowany o dokonanych przez organ egzekucyjny zajęciach i innych czynnościach egzekucyjnych. Po zajęciach w początkowej facie postepowania przez wiele lat nic się nie działo, co uzasadnia twierdzenie, że doszło do przedawnienia zobowiązania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o odrzucenie skargi lun jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. W pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1) lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2). Wyjaśnienia wymaga, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, wydanie VII, komentarz do art. 54). W postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; CBOSA). Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyroki NSA: z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2843/16; z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3867/14; z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 802/13; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11; CBOSA). W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyroki NSA: z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 48/18; z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13, CBOSA). Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, w postaci zajęcia ½ udziału we współwłasności nieruchomości, dokonanej zawiadomieniem z 24 czerwca 2024 r., mogła być jedynie prawidłowość postępowania organu egzekucyjnego w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonywania przedmiotowej czynności egzekucyjnej. W kontekście powyższego nie można w ramach niniejszej sprawy administracyjnej merytorycznie odnosić się do zarzutów dotyczących przedawnienia zaległości podatkowych, gdyż zarzut ten może być rozstrzygane w ramach innego postępowania. Należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. W związku z powyższym ani Sąd, ani organy egzekucyjne w ramach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest skarga na czynność egzekucyjną nie są uprawnione do badania: prawidłowości ww. kwestii, gdyż w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego. Odnosząc się do przedmiotu niniejszej sprawy, tj. skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu udziału należy stwierdzić, że Dyrektor IAS prawidłowo dokonał oceny zajęcia przez pryzmat przepisów określających wymagania formalnoprawne danej czynności egzekucyjnej. Nie budzi wątpliwości, że na taką czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego przysługuje skarga przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. Jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony został wart. 1a pkt 12) lit. a) u.p.e.a., tj. egzekucja z nieruchomości, a jego zastosowanie regulują przepisy wskazane w art. 110c ww. ustawy. I tak, zgodnie z art. 110c u.p.e.a., zajęcie nieruchomości następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi - w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony (art. 110c § 2 u.p.e.a.). Równocześnie z wysłaniem zobowiązanemu wezwania, organ egzekucyjny składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji lub o złożenie tego wniosku do zbioru dokumentów (art. 110c § 3 u.p.e.a.). Stosownie do art. 110c § 4 u.p.e.a., zajęcie nieruchomości jest dokonane z chwilą doręczenia zobowiązanemu wezwania, o którym mowa w § 2, z tym że dla zobowiązanego, któremu nie doręczono wezwania, jak też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku organu egzekucyjnego do zbioru dokumentów, z zastrzeżeniem § 5. Jak wynika z akt sprawy, w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny wykonał wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. 27 czerwca 2024 r. organ egzekucyjny sporządził wezwanie nr 2213-SEE.7112.7.2024.1 o zajęciu należącego do Skarżącego udziału 1/2 części we współwłasności zabudowanej nieruchomości. Przedmiotowe wezwanie spełnia wymogi określone w przepisie art. 110c § 1 u.p.e.a., tj. zawiera w swej treści wezwanie do zapłaty egzekwowanych należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Przedmiotowe wezwanie zostało Skarżącemu doręczone 1 lipca 2024 roku, w trybie art. 43 k.p.a. - co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, znajdującego się w aktach sprawy. Odpis tytułu wykonawczego, w oparciu o który organ egzekucyjny sporządził ww. wezwanie, doręczono Skarżącemu 3 czerwca 2013 r., co również znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Organ egzekucyjny zastosował prawidłowo także postanowienia przepisu art. 110c § 3 u.p.e.a., składając 27 czerwca 2024 roku do Sądu Rejonowego w Lęborku V Wydziału Ksiąg Wieczystych wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji z przedmiotowego udziału w nieruchomości. Zatem, dokonując zajęcia przedmiotowego udziału w nieruchomości, organ egzekucyjny dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 110c u.p.e.a. W ocenie Sądu, za prawidłowe należało również uznać stanowisko Dyrektora IAS, który stwierdził, że zajęcie udziału nie miało charakteru zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co jednak możliwe jest w przypadku możliwości wyboru w tym zakresie. Z przepisu tego wynikają dwie zasady, tj. zasada celowości (stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania zobowiązania) oraz zasada stosowania najłagodniejszego środka. Nie ma przy tym przeszkód prawnych do stosowania równocześnie kilku środków egzekucyjnych, lecz ich wybór powinien zostać dokonany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania środków kolejnych. Specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia przy tym, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jawić się będzie dla zobowiązanego jako dokuczliwe. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W toku danego postępowania egzekucyjnego organ prowadzący postępowanie winien zatem w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym. Zauważyć należy, że Skarżący podnosząc zarzut uciążliwości tego środka nie wskazał innych, jego zdaniem mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, które prowadziłyby bezpośrednio do wykonania dochodzonego obowiązku. Prowadzone postępowanie egzekucyjne jest konsekwencją braku dobrowolnego uregulowania przez Skarżącego należnego podatku. Czynności egzekucyjne zaś zawsze będą w jakimś stopniu dolegliwe dla zobowiązanego. Przy czym zdefiniowana w orzecznictwie sądów administracyjnych "uciążliwość" oznacza dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodującą niemożność czy utrudnienia codziennego funkcjonowania dłużnika (por. wyrok WSA w Gdańsku z 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 26/08, wyrok WSA we Wrocławiu z 21 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 52/18), a tego strona w tym przypadku nie wykazała. Trzeba też pamiętać, że o uciążliwości środka egzekucyjnego nie może świadczyć subiektywne przekonanie Skarżącego. Ponadto to do strony (jako zobowiązanego) należy wykazanie na czym ta uciążliwość polega i zidentyfikowanie innego prawa majątkowego, do którego mogłyby zostać skierowane czynności egzekucyjne organu. To bowiem strona ma największą wiedzę w tym zakresie. Ponadto jak słusznie zauważył NSA w wyroku z 24 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 246/22, specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jawić się będzie dla zobowiązanego jako dokuczliwe. W niniejszej sprawie Skarżący nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję, a zaskarżony środek egzekucyjny byłby dla niego mniej uciążliwy. W konsekwencji należy uznać, że organ zastosował dostępny środek egzekucyjny, który jest jednym ze środków ocenianych jako mniej uciążliwy dla zobowiązanego. Przy czym podkreślenia wymaga, że zasada wyboru środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego znajduje zastosowanie, ale wyłącznie w sytuacji możliwości wyboru spośród kilku środków. Natomiast Skarżący nie wskazał alternatywnego, mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ decydując się zajęcie udziału uwzględnił wysokość dochodzonej zaległości oraz powiązał to z wysokością kwoty otrzymywanej ze świadczenia emerytalnego. Wbrew twierdzeniom Skarżącego nie jest wystarczające dochodzenie należności wyłącznie z zajętego świadczenia emerytalnego. Skarżący posiada zaległości, objęte przedmiotowym tytułem wykonawczych, w wysokości 163.920,59 zł. Biorąc pod uwagę fakt, że ZUS jako dłużnik zajętej wierzytelności przekazuje kwotę w wysokości 978,28 zł miesięcznie to dochodzenie zaległości jedynie z tego przedmiotu świadczenia zajmie około 14 lat. Prowadzenie egzekucji jedynie z tego świadczenia nie jest zatem efektywne i prowadziłoby do sytuacji, w której cel egzekucji nie byłby realizowany, co w konsekwencji skutkować mogło bezskutecznością tej egzekucji. Zrozumiałe są twierdzenia Skarżącego o uciążliwościach związanych z egzekucją nieruchomości, jednak prowadzone postępowanie egzekucyjne jest konsekwencją braku dobrowolnego spełnienia przez Zobowiązanego zobowiązania objętego egzekucją. Organ egzekucyjny mógłby co prawda zrezygnować z zastosowania środka egzekucyjnego, który w ocenie Skarżącego jest zbyt uciążliwy, jednak tylko wówczas, gdyby osiągniecie celu egzekucji było możliwe przy wykorzystaniu innego środka egzekucyjnego, o podobnej skuteczności. Egzekucja ze świadczenia emerytalnego na ten moment nie przyniesie skutecznego wyegzekwowania należności. Innego zaś składnika majątku, który byłby jednocześnie dla Skarżącego mniej uciążliwy i nieznany organowi egzekucyjnemu, z którego można byłoby prowadzić skuteczną egzekucję - Skarżący nie wskazał. Dodatkowo zauważyć należy, że organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania zastosował wobec Skarżącego szereg innych jeszcze środków egzekucyjnych, w postaci m.in. zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych oraz szereg czynności, mających na celu znalezienie majątku Zobowiązanego, skutkującego efektywną egzekucją (czego dowodem jest zgromadzony w sprawie materiał dowodowy). Przy czym zastosowane do tej pory środki egzekucyjne nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. W przedstawionych okolicznościach sprawy tj. biorąc pod uwagę możliwe do zastosowania środki egzekucyjne, czas trwania egzekucji, perspektywy wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym przez zastosowanie określonego środka egzekucyjnego, wysokość dochodzonej należności, oraz dochowanie zasady stosowania, w miarę możliwości, środków najmniej uciążliwych – zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, należy uznać za niezasadny. Mając na uwadze prawidłowość ww. stanowiska organów nie można też się zgodzić z zarzutem naruszenia przepisów: art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W ocenie Sądu w tej sprawie organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a także podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Wobec powyższego trudno uznać, że organy obu instancji prowadziły postępowanie w sposób naruszający przepisy postępowania administracyjnego, bądź ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniesioną przez Stronę skargę na czynność egzekucyjną rozstrzygnięto z poszanowaniem zasad wszechstronnego rozpoznania okoliczności sprawy i przy dokonaniu prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono Skarżącemu podstawy prawne podjętego rozstrzygnięcia, wraz z przytoczeniem konkretnych przepisów prawa, mających zastosowanie w sprawie, jak również opisano ustalony w sprawie stan faktyczny, który jest zgodny z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne. Sąd nie stwierdził też z urzędu innych naruszeń, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonych postanowień z obrotu prawnego. Podsumowując, Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności, z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonym uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 934 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło