II SA/Gd 130/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-04-20
Skład orzekający: WSA Tamara Dziełakowska, WSA Jolanta Górska (spr.), WSA Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta bez wcześniejszego uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jest nieważna?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta bez wcześniejszego uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jest nieważna z powodu rażącego naruszenia procedury planistycznej określonej w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym. Brak spójności projektu planu ze studium, wymóg badania której wynika z art. 18 ust. 2 pkt 2a ustawy, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały na podstawie art. 27 ust. 1 tej ustawy.Stan faktyczny
Skarżący J. Ch. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej z dnia 25 lutego 1999 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie prawa materialnego i niezgodność załącznika graficznego z treścią uchwały. Skarżący, jako właściciel działki o powierzchni mniejszej niż wymagana przez plan dla zabudowy mieszkaniowej, wskazał na naruszenie jego interesu prawnego. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, podnosząc brak interesu prawnego skarżącego oraz fakt, że plan został uchwalony na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jego podjęcia.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości i zasądzono od Rady Miejskiej na rzecz skarżącego koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w 20 kwietnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Ch. na uchwałę Rady Miejskiej w z dnia 25 lutego 1999 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy dla działki nr [...] obr. Chwaszczyno 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. zasądza od Rady Miejskiej w na rzecz skarżącego J. Ch. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem kosztów postępowania.
W dniu 25 lutego 1999r. Rada Miejska podjęła uchwałę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ż. dla działki nr [...] obr. C. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].
Uchwałą tą wprowadzono zmiany do miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego wsi C. w gminie Ż., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia 12 października 1993 r. (Dz. Urz. Woj. [...]), w części dotyczącej obszaru fragmentu działki nr [...] obr. C. o powierzchni 2,40 ha przeznaczonego dotychczas w miejscowym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego wsi C. na funkcję upraw rolnych, przeznaczając go na funkcję zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej, wolnostojącej (w załączniku graficznym oznaczenie MN). Integralną częścią tej uchwały jest rysunek miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który jest jednocześnie załącznikiem graficznym do niniejszej uchwały. Ustaleniami planu są wszystkie elementy wymienione w legendzie załącznika graficznego.
Pismem z dnia 27 października 2010 r. J. C. wezwał Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący zarzucił, że zabudowa mieszkaniowa na obszarze objętym planem jest możliwa jedynie na działkach o powierzchni przekraczającej 1000m2, podczas gdy wszystkie działki znajdujące się na tym obszarze mają powierzchnię mniejszą. To samo dotyczy zasad podziału działki będącej przedmiotem planu.
Odpowiadając na wezwanie Rada pismem z dnia 9 listopada 2010r. poinformowała skarżącego, że na sesji w dniu 29 października 2010r. podjęła uchwałę o przystąpieniu do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ż. dla działki nr [...] obręb C.
Następnie zaś w dniu 16 grudnia 2010r. J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 25 lutego 1999r. zaskarżając ją w całości.
Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 64 ust. 3 w zw. z art. 8 Konstytucji RP poprzez błędna wykładnię, art. 1 ust. 2 pkt 7 i 9 oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 131 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej, w zw. z § 12 pkt 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez błędne zastosowanie.
Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 1 ust. 1.1 pkt a oraz § 1 ust. 1.4 pkt a oraz zasądzenia kosztów procesu.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, na brak uzasadnienia uchwały oraz niezgodność załącznika graficznego z treścią uchwały. Jednocześnie stwierdził, że rysunek planu jest zgodny z dokonanym w decyzji z dnia 22 kwietnia 1999r. podziałem działki nr [...], w wyniku którego powstała działka nr [...], której to skarżący jest właścicielem. Zgodnie z planem zabudowa mieszkaniowa jest możliwa jedynie na działkach, których powierzchnia przekracza 1000m2. Skarżący złożył wniosek o pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na działce [...]. Decyzją z dnia 28 września 2010r. Starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z uwagi na sprzeczność z wymogami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż powierzchnia działki skarżącego wynosi 869m2. Tym samym w ocenie skarżącego doszło do naruszenia jego interesu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie wskazując, że skarżący kupił działkę nr [...] w 2010 roku, a więc po wejściu w życie zaskarżonego planu. Nie ma on zatem interesu prawnego we wniesieniu skargi, jako że nie był właścicielem przedmiotowej działki w dacie wejścia w życie zaskarżonej uchwały. Nadto Rada wyjaśniła, że plan został uchwalony w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z tym podniesione w skardze zarzuty oparte na naruszeniu przepisów, które weszły w życie później niż zaskarżona uchwała nie zasługują na uwzględnienie. Rada wyjaśniła przy tym, że minimalną wielkość działki ustalono na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W piśmie z dnia 6 kwietnia 2011r. Rada Miejska wskazała nadto, że Gmina Ż. nie posiadała studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przed uchwaleniem zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 156, poz. 1270, ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego.
Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Niniejsza skarga została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała jest uchwałą organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, gdyż uchwała ta podjęta została na podstawie art. 25 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 tej ustawy ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy.
Podstawowymi przesłankami koniecznymi dla skutecznego podważenia uchwały organu gminy w drodze zaskarżenia jej do sądu administracyjnego są uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia oraz wykazanie przez skarżącego, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie.
Bezsporne jest, że skarżący przed wniesieniem do Sądu skargi wezwał Radę do usunięcia naruszenia prawa, a tym samym spełniony został formalny warunek złożenia skargi na uchwałę. Skarga wniesiona została również w terminie.
Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie nie było jednolitego stanowiska odnośnie terminu do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 2 kwietnia 2007r. w sprawie II OPS 2/07 uchwałę, w której stwierdził, że przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1999r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. NR 142, poz. 11591 ze zm.). Skarga na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1999r. o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 Kpa w związku z art. 101 ust. 3 o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania ( ONSAiWSA 2007r., nr 3, poz.60).
Wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone dnia 29 października 2010r. Odpowiedź Rady zawarta w piśmie z dnia 9 listopada 2010r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 16 listopada 2010r. Skarga została natomiast wniesiona do organu w dniu 16 grudnia 2010r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. art. 53 § 2 ustawy.
Druga przesłanka konieczna dla skutecznego wniesienia skargi oznacza, że skarżący musi wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" (a nie wyłącznie "faktyczną") sytuacją, a zaskarżaną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie "jego interes prawny lub uprawnienie".
Kwestionując uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym trzeba zatem dowieść, że zaskarżona uchwała - naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego "interesu prawnego" jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny.
Wskazać nadto należy, że w dniu 16 września 2008r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie sygn. akt SK 76/07 orzekł, że art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest zgodny z Konstytucją. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego przyjęta powszechnie przez sądy interpretacja, że prawo do zaskarżania uchwał lub zarządzeń organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej do sądu administracyjnego przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego – gwarantuje prawo do sądu wynikające z Konstytucji.
Skarżący jest właścicielem działki nr [...] obręb C., wydzielonej z działki nr [...], dla której to działki Rada Miejska uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyznaczając zasady gospodarowania tą nieruchomością.
Skarżący stwierdził, że jego interes prawny wynika z prawa własności działki [...], a jego naruszenie polega na braku możliwości zabudowy, z uwagi na powierzchnię działki, która została wydzielona w oparciu o zaskarżony plan. Skarżący wskazywał przy tym na sprzeczność części tekstowej z rysunkiem planu.
Niewątpliwie skarżący, jako właściciel nieruchomości objętej opracowaniem przedmiotowego planu, ma legitymację do wniesienia skargi na uchwałę tworząca tenże plan. Ustalenia w planie dotyczące nieruchomości skarżącego, a zwłaszcza przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową na obszarze objętym planem jedynie działek o powierzchni przekraczającej 1000m2, w ocenie Sądu naruszają interes prawny wynikający z przysługującego skarżącemu prawa własności, co daje mu legitymację do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm prawa miejscowego powszechnie obowiązujących na danym terenie (art. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym), określają bowiem granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami prawa kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości (art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym).
Jednocześnie, wbrew twierdzeniom organu, fakt, iż skarżący nabył przedmiotową działkę w 2010 roku, a więc nie był właścicielem w dacie wejścia w życie zaskarżonej uchwały, nie świadczy o braku naruszenia jego interesu. Aktualny właściciel nieruchomości posiada bowiem legitymację do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która weszła w życie przed nabyciem nieruchomości, jeśli dotychczasowy właściciel nie skorzystał z tego uprawnienia w stosunku do tejże uchwały (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 kwietnia 2010r., II OSK 186/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny u podstaw legitymacji skargowej leży aktualny interes prawny. Z dniem zbycia nieruchomości legitymacja skargowa w zakresie niezrealizowanych uprawnień z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przechodzi na nabywcę nieruchomości. Zbycie nieruchomości nie powoduje bowiem wygaśnięcia tych uprawnień, lecz skutkuje ich przejściem w ślad za prawem własności. Sąd podziela w tej mierze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w cytowanym wyroku.
Bezsporne jest przy tym, że poprzedni właściciele przedmiotowej nieruchomości nie skorzystali z uprawnień z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w stosunku do zaskarżonej uchwały.
W ustawie o samorządzie gminnym brak jest kryteriów określających zakres kontroli zaskarżonej w tym trybie uchwały rady gminy. Z tego względu należy odwołać się do cytowanego wyżej art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Przepis ten, z racji umieszczenia w ustawie Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tj. ustawie regulującej ustrój i właściwość sądów administracyjnych, posiada bowiem charakter ogólnego unormowania. W myśl powołanego przepisu sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem czyli kontroluje akty administracyjne z punktu widzenia ich legalności, tj. zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Stanowiące podstawę prawną podjęcia zaskarżonej uchwały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) przewidują, że ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonuje się w ramach określonej procedury unormowanej w tej ustawie.
Z art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika natomiast, że naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 nieważność uchwały rady gminy w całości lub części powoduje. Zatem zachowanie wymogów tej procedury podlegać będzie kontroli sądu administracyjnego.
W art. 18 ustawy ustawodawca określił kolejne etapy postępowania planistycznego. Warunkiem formalnej ważności zaskarżonej uchwały organu samorządu terytorialnego w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jego zmiany) było zachowanie w trakcie procesu uchwałodawczego wymogów proceduralnych określonych przepisem powyższym i szczegółowymi unormowaniami kolejnych etapów procedury.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 pkt 2a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym plan miejscowy uchwala rada gminy, po zbadaniu spójności rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy określoną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Stosownie bowiem do art. 6 ust. 1 tej ustawy w celu określenia polityki przestrzennej gminy, rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Studium wiąże zarówno radę, jak i organ wykonawczy gminy, która je uchwaliła. Stanowi ono akt kierownictwa wewnętrznego, określając kierunki i sposoby działania organów i jednostek pozostających w systemie organizacyjnym aparatu gminy przy sporządzaniu projektu przyszłego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zarówno redakcja przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, jak i przytoczone w tym przepisie cele studium, a także brzmienie art. 18 ust. 2 pkt 2a cyt. ustawy wskazują, iż sporządzanie przez gminę studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy było obligatoryjne i każdorazowo winno poprzedzać stanowienie planu miejscowego. Z tego rodzaju wykładnią systemową przemawia również treść art. 67 ust. 3 ustawy, zobowiązująca gminę do uchwalania studium przed utratą mocy obowiązującej planów miejscowych, ważnych w dniu wejścia w życie ustawy.
Stwierdzić zatem należy, że również pod rządami ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym studium pełniło znaczącą rolę w procesie planistycznym, skoro plan miejscowy musiał być spójny z polityką przestrzenną gminy określoną w studium (art. 18 ust. 2 pkt 2a cyt. ustawy).
Ustalenie zatem, że uchwała rady gminy zatwierdzająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wydana została w sytuacji kiedy brak było studium, wskazuje na naruszenie określonej w art. 18 ust. 1 i 2 cyt. ustawy procedury sporządzania planu miejscowego, co w świetle art. 27 ust. 1 winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności w całości.
Wskazać przy tym należy, że punkt 2a nakładający obowiązek badania spójności projektu planu z uchwalonym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy został dodany do art. 18 na mocy ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z dnia 23 września 1997 r.) i przepis ten zaczął obowiązywać od dnia 24 grudnia 1997 r. Zasadne jest zatem przyjęcie, iż organ wykonawczy gminy był zobowiązany do badania spójności rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy, określoną w jej studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, przed wyłożeniem projektu planu do publicznego wglądu.
Wprowadzenie do ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym przepisu art. 18 ust. 2 pkt 2a miało na celu zdyscyplinowanie organów gmin do uchwalenia studium, bez którego nie można uchwalać miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w zgodzie z ustawowo określoną procedurą planistyczną.
W orzecznictwie administracyjnym utrwalony jest pogląd, że na gruncie ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym studium stanowiło jeden z etapów poprzedzających uchwalenie planu. Stanowisko takie prezentowane jest w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 229/08 i z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1805/09, a także wyroku z dnia 9 lutego 2011r., sygn. akt II OSK 2347/10 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W szczególności zaś Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ówczesny zarząd gminy najpierw badał spójność projektu planu z polityką przestrzenną gminy określoną w studium, a dopiero w następnej kolejności - przedstawiał radzie gminy do uchwalenia projekt planu oraz informował radę o wynikach kontroli spójności projektu planu ze studium. Sąd ten wypowiedział się przy tym, że niezależnie w którym momencie obowiązywania ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. w okresie między 1 stycznia 1995 r. i 11 lipca 2003 r.) gmina przystępowała do przygotowania dla siebie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zawsze właściwym organom administracji rządowej należało przedstawić taki projekt planu, o którym wójt powiedział, że jest zgodny z polityką przestrzenną określoną w studium (art. 18 ust. 2a i 3 ustawy).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Rada Miejska na etapie podejmowania zaskarżonej uchwały nie dysponowała uchwalonym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. To zaś powoduje, że etap badania spójności projektu planu (zmiany planu) ze studium nie miał miejsca. W konsekwencji stwierdzić należy, iż doszło w tym zakresie do rażącego naruszenia obowiązku, określonego w art. 18 ust. 2 pkt 2a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Wskazać przy tym należy, że Rada Miejska podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia przedmiotowego planu w dniu 16 marca 1998r., a więc po wejściu w życie art. 18 ust. 2 pkt 2a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Z treści uchwały nr [...] podjętej przez Radę Miejską w dniu 31 października 2008r. (Dz. Urz. Woj. [...]) wynika, że Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Ż. zostało uchwalone w dniu 9 października 2002r., a następnie było zmieniane uchwałami z dnia 25 czerwca 2003r., 30 listopada 2005r. i 9 października 2006r.
Uchwałą z dnia 21 października 2008r. stwierdzono zgodność zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały z ustaleniami tegoż Studium. Uchwała ta nie stanowi przedmiotu kontroli Sądu w niniejszej sprawie, niemniej jednak stwierdzić należy, że ani ta uchwała, ani też uchwalone później Studium, nie mogły w żadnym razie konwalidować zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej z dnia 25 lutego 1999r.
W ocenie Sądu nie ulega bowiem wątpliwości, że naruszenie określonego trybu procedury planistycznej powoduje nieważność uchwały Rady, z uwagi na obligatoryjną ustawową kolejność działań w trakcie procedury planistycznej, wynikającą z art. 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Niesporny jest bowiem fakt naruszenia nakazanego ustawą i bezwzględnie obowiązującego trybu postępowania w sprawie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie to polegało na podjęciu procedury i uchwaleniu zmiany obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez Radę Miejską pomimo braku uchwały o zatwierdzeniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a w konsekwencji bez zbadania spójności projektu z obowiązującym studium. W tej zaś sytuacji uznać należy, że zaskarżona uchwała musi podlegać ocenie uwzględniającej sankcjonujący przepis art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co wyraża się w stwierdzeniu jej nieważności w całości.
Zdaniem Sądu, jak słusznie podniosła w odpowiedzi na skargę Rada Miejska, bezzasadne były podniesione w skardze zarzuty, jako że zostały one oparte na naruszeniu przepisów prawa, które nie obowiązywały w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały.
Mając na uwadze wskazany wyżej charakter uchybień zaskarżonej uchwały Sąd, rozstrzygając w granicach sprawy i nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, na podstawie art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, mimo że skarżący domagał się jedynie uchylenia uchwały w części dotyczącej § 1 ust. 1.1 pkt a oraz § 1 ust. 1.4 pkt a.
Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło