II SA/Gd 170/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-11-13
Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Jolanta Górska, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji administracyjnej może zostać utrzymane w mocy, jeśli upomnienie i tytuł wykonawczy nie zostały prawidłowo doręczone zobowiązanym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że postępowanie egzekucyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe naruszenia dotyczyły wadliwego doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego zobowiązanym, co uniemożliwiło im czynny udział w postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oddalające zarzuty skarżącego dotyczące prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nakazującego rozbiórkę. Skarżący zarzucał wadliwe doręczenie upomnienia i tytułu wykonawczego, a także nieprawidłowe wystawienie tytułu wykonawczego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądzając od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. W. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia NSA Jacek Hyla Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi W. W. na postanowieni Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie zarzutu dotyczącego prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie z dnia 10 stycznia 2014 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. oddalił zarzuty W. W. w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji dotyczące tytułu wykonawczego z dnia 14 listopada 2013 r., nr [...].
Organ podniósł, że upomnienie z dnia 3 sierpnia 2010 r. zostało doręczone M. i W. W. zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wystawiony tytuł wykonawczy zawiera wszystkie elementy określone w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012, Poz. 1015 ze zm.). Tytuł wykonawczy obowiązku rozbiórki orzeczonego łącznie wobec kilku współwłaścicieli może być wystawiony zarówno wobec wszystkich zobowiązanych łącznie jak i wobec jednego zobowiązanego. Uzasadnionym jest również prowadzenie jednego postępowania egzekucyjnego, a tym samym wystawienie jednego tytułu wykonawczego w stosunku do M. i W. W.
W zażaleniu na powyższe postanowienie W. W. zarzucił wadliwe doręczenie tytułu na adres nie będący adresem miejsca zamieszkania zobowiązanych, którzy zamieszkują w Niemczech, brak doręczenia upomnienia, wystawienie jednego tytułu w stosunku do dwóch osób bez podstawy prawnej oraz wystawienie tytułu bez wypełnienia wszystkich pół identyfikujących osoby zobowiązane i wniósł o uchylenie tytułu i umorzenie postępowania.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., postanowieniem z dnia 7 lutego 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Wyjaśnił, że upomnienie z zagrożeniem z dnia 3 sierpnia 2010 r. zostało doręczone prawidłowo i skutecznie. Przesyłkę adresowana do M. W. wydano uprawnionej do odebrania zamieszkałej z powodu nie zastania adresata, zaś adresowaną do W. W. doręczono ustanowionemu pełnomocnikowi. Ponadto wskazał, że art. 27c p.e.a. pozwala na wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków, jeżeli egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego
jak i z ich majątków osobistych. Tytuł wykonawczy zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 27 p.e.a. Obowiązek orzeczony wobec wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego uzasadnia wystawienie jednego tytułu wykonawczego na wszystkich współwłaścicieli.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. W. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia oraz zasadzenie kosztów postępowania.
Zarzucił nieprawidłowe wystawienie tytułu wykonawczego oraz doręczenie upomnienia. Skarżący wskazywał na swój adres zamieszkania w Niemczech. Brak zatem podstaw do doręczeń w G., ul. S.. Doręczenie upomnienia pełnomocnikowi skarżącego nastąpiło przed złożeniem pełnomocnictwa do reprezentowania go w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazał, że zobowiązanymi są oboje małżonkowie W. Tym samym nie ma podstaw do wystawiania jednego tytułu wykonawczego. Art. 27c p.e.a. dotyczy tylko egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. Ponadto tytuł wykonawczy została wadliwie wypełniony.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Należy w tym miejscu wyjaśnić skarżącej, że sąd administracyjny jest w zasadzie sądem kasacyjnym, orzekającym o zgodności albo niezgodności z prawem aktu lub czynności organu administracyjnego. Sąd administracyjny nie rozstrzyga natomiast sprawy administracyjnej in merito (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt FSK 2282/04, LEX nr 173165; z dnia 6 września 2005 r., sygn. akt FSK 2161/04, LEX nr 173175; z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 589/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 56). Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie Sąd mógł zatem jedynie zbadać prawne przesłanki wydania zaskarżonego postanowienia (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Kontrolując według wyżej opisanych kryteriów przedmiotowe postępowanie egzekucyjne Sąd uznał, że przeprowadzone ono zostało z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 15 § 1 p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Zgodnie zaś z art. 26 § 1 p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 p.e.a.).
W niniejszej sprawie upomnienie z zagrożeniem z dnia 3 sierpnia 2010 r. zostało przez organ egzekucyjny skierowane do M. W. na adres przy ul. S. w G. oraz do W. W. na adres pełnomocnika A. T.
Po pierwsze wskazać należy, że ww. adres M. W. wynikał z akt postępowania administracyjnego dotyczącego nakazu rozbiórki samowolnej zabudowy działki nr [...] w K. i do dnia skierowania przez organ upomnienia z zagrożeniem zobowiązana nie poinformowała organu od zmianie adresu zamieszkania. Obowiązek taki wynika z art. 41 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 p.e.a., a skutki jego zaniedbania określa art. 41 § 2 k.p.a. Jednakże w toku postępowania, toczącego się na skutek zarzutów wniesionych przez W. W. w dniu 14 marca 2011 r., organ powziął informację o aktualnym miejscu zamieszkania M. W. w Niemczech. W toku tego postępowania następowały bowiem doręczenia rozstrzygnięć organów M. W. na adres w Niemczech (postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 8 września 2011 r., z dnia 9 lipca 2012 r.). W konsekwencji brak było podstaw, aby pisma i rozstrzygnięcia podejmowane w toku dalszego postępowania egzekucyjnego, tj. tytuł wykonawczy z dnia 14 listopada 2013 r., a także zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienia organów obu instancji (dotyczące zarzutów W. W. z dnia 27 listopada 2013 r.), doręczać zobowiązanej M. W. na adres w Polsce, skoro zobowiązana nie powiadomiła organu, że adres zamieszkania w Niemczech jest już nieaktualny. Doręczenia te – w konsekwencji powyższych uwag – należało uznać za bezskuteczne, albowiem były dokonywane z naruszeniem art. 41 § 1 i 2 k.p.a., na adres, pod którym zobowiązana obecnie nie zamieszkuje. Nie ma przy tym znaczenia, że adres zamieszkania zobowiązanych w Polsce, widnieje w rejestrze gruntów, skąd organ pierwszej instancji uzyskał informację z dnia 14 listopada 2013 r., skoro organom było wiadomym, że zobowiązani zamieszkują pod adresem w Niemczech i tam tez dokonywano już doręczeń w toku postępowania. Z tych tez względów ww. doręczenia – w trybie doręczenia zastępczego, to jest dokonane do rąk dorosłego domownika w miejscu zamieszkania w Polsce (ul. S. w G.) - nie były skuteczne wobec zobowiązanej M. W. Już z tego względu zaskarżone postanowienia obu instancji podlegały uchyleniu, albowiem obowiązkiem organów egzekucyjnych było zapewnienie ww. zobowiązanej możliwości czynnego udziału w postepowaniu, co wynika wprost z art. 10 § 1 w zw. z art. 18 p.e.a.
Sąd ustalił także, że upomnienie z zagrożeniem z dnia 3 sierpnia 2010 r., jak również tytuł wykonawczy z dnia 14 listopada 2013 r. nie zostały prawidłowo doręczone zobowiązanemu W. W. Wyjaśnić należy, że organ administracji musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w konkretnej sprawie, poprzez złożenie tego dokumentu do akt prowadzonego postępowania administracyjnego (art. 33 § 2 i 3 k.p.a.). W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że organ administracji nie ma obowiązku poszukiwania pełnomocnictwa w aktach innych, niż akta konkretnej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II FSK 2782/11 i orzeczenia w nim przywołane, dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontrolowanym postępowaniu dopiero złożenie pełnomocnictwa z dnia 22 listopada 2013 r. w dniu 29 listopada 2013 r., to jest wraz z wniesieniem zarzutów z dnia 27 listopada 2013 r., a więc po przesłaniu upomnienia z zagrożeniem, mogło skutkować obowiązkiem doręczania pism na adres pełnomocnika, a nie zobowiązanego, mimo że pełnomocnikiem w postępowaniu egzekucyjnym jest adwokat będący pełnomocnikiem zobowiązanego uprzednio w sprawie nakazu rozbiórki (vide: pełnomocnictwo z dnia 18 stycznia 2010 r.).
W judykaturze sformułowano dwa odmienne poglądów co do możliwości doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego pełnomocnikowi strony. Pierwszy pogląd odwołuje się do treści art. 18 p.e.a. i wyjaśnia, że skoro przepis ten stanowi podstawę do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie ustanawiania pełnomocnika i doręczania mu pism zgodnie z art. 32 oraz art. 40 § 2 k.p.a., to organ ma obowiązek doręczyć upomnienie lub tytuł wykonawczy temu pełnomocnikowi. Od chwili bowiem ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem i wszelkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie (por. m. in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 704/12; z dnia 11 września 2007 r., sygn. akt II FSK 996/06; z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 1197/07; z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 209/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Według drugiego z nich, możliwość ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym jest ograniczona i nie obejmuje możliwości doręczenia do rąk pełnomocnika upomnienia oraz tytułu wykonawczego, bowiem jest to czynność relacji wierzyciel – zobowiązany. Akcentuje się przy tym, że postępowanie egzekucyjne wszczyna się z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, jak o tym mowa w art. 26 § 5 pkt 1 p.e.a. (zob. m. in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II FSK 2782/11; z dnia 23 grudnia 2008 r., sygn. akt II FSK 1483/07;
z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt II FSK 365/06, dostępne w CBOSA). Dodaje się, że dopiero po skutecznym wszczęciu czynności egzekucyjnych, zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w tym postępowaniu. Wcześniejsze czynności podejmowane przez wierzyciela oraz organ egzekucyjny (art. 15 § 1, art. 26 § 1 i art. 29 § 1 p.e.a.), poprzedzają dopiero wszczęcie egzekucji administracyjnej. Na tym etapie ustanowienie pełnomocnika przez zobowiązanego nie jest możliwe. Nie została bowiem wszczęta egzekucja administracyjna, do której wszczęcia w sposób przewidziany
w art. 26 § 5 pkt 1 lub 2 p.e.a. w ogóle nie musi dojść (np. wcześniejsza zapłata należności pieniężnej na skutek doręczenia upomnienia). W takiej sytuacji adresatem odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 p.e.a.) jest zobowiązany wskazany przez wierzyciela w tytule wykonawczym (art. 27 § 1 pkt 2 p.e.a. oraz art. 40 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 p.e.a.) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 23 grudnia 2008 r., sygn. akt II FSK 945/08, Lex nr 525843).
Podzielając ostatni z zaprezentowanych poglądów Sąd uznał, że brak było podstaw aby upomnienie z zagrożeniem z dnia 3 sierpnia 2010 r. doręczać zobowiązanemu W. W. na adres pełnomocnika adwokata A. T. Pełnomocnictwo adwokatowi A. T. udzielił W. W. w toku postępowania administracyjnego dotyczącego nakazu rozbiórki samowolnej zabudowy działki nr [...] w K.
w dniu 18 stycznia 2010 r. Obejmować mogło ono wyłącznie powyższe postępowanie administracyjne. W toku postępowania egzekucyjnego w administracji zobowiązany mógł ustanowić pełnomocnika dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, a więc po dręczeniu mu tytułu wykonawczego. Takie pełnomocnictwo zostało udzielone adwokatowi A. T. w dniu 22 listopada 2013 r., zatem dopiero od daty wpływu ww. pełnomocnictwa do organu doręczenia winny były być dokonywane pełnomocnikowi zobowiązanego. Czynności organu egzekucyjnego (wierzyciela) dokonywane przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego mogły być dokonywane wyłącznie w stosunku do zobowiązanego, a nie jego pełnomocnika, przy czym, jak wynika z akt administracyjnych doręczeń organ winien był dokonywać zobowiązanemu na aktualny adres zamieszkania w Niemczech. Dokonanie doręczenia upomnienia z zagrożeniem pełnomocnikowi zobowiązanego stanowi naruszenie art. 15 § 1 p.e.a. i nie może być uznane za skuteczne w stosunku do W. W.
Dodać należało, że nawet, gdyby uznać (w ślad za pierwszym z opisanych powyżej poglądów judykatury), że skuteczne jest doręczenie upomnienia z zagrożeniem dokonywane do rąk pełnomocnika zobowiązanego, to i tak w niniejszej sprawie doręczenie upomnienia z dnia 3 sierpnia 2010 r. W. W. na adres pełnomocnika było nieskuteczne, skoro pełnomocnictwa udzielił on dopiero w dniu 22 listopada 2013 r.
Uznanie doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 p.e.a., za bezskuteczne powoduje, że za zasadny należy uznać zarzut zobowiązanego W. W. oparty na art. 33 § 1 pkt 7 p.e.a. Z tych względów postanowienia organów obu instancji, oddalające zarzuty zobowiązanego w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14 listopada 2013 r., należało uznać za wydane z naruszeniem art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 15 § 1 p.e.a.
Z kolei doręczenie tytułu wykonawczego z dnia 14 listopada 2013 r. nie mogło odnieść skutku wobec W. W., albowiem zwrotne potwierdzenie jego odbioru zostało wypełnione w sposób następujący: "M. W. i W.". Po pierwsze należy wyjaśnić, że doręczeń dokonuje się każdej ze stron postępowania odrębnie. Przepisy postępowania administracyjnego, stosowane odpowiednio w egzekucji administracyjnej, nie dają podstaw do dokonywania małżonkom wspólnych doręczeń. Po drugie na potwierdzeniu odbioru nie widniały pełne dane identyfikujące adresata jako W. W., zatem nie można uznać, że organ skierował do ww. zobowiązanego tytuł wykonawczy z dnia 14 listopada 2013 r. Powyższe stanowi naruszenie art. 26 § 1 pkt 5 p.e.a. oraz art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 p.e.a., który wymaga, aby pisma doręczać stronom.
Badając sprawę Sąd uznał, że organ drugiej instancji nieprawidłowo powołał art. 27c p.e.a., jako uzasadnienie dla wystawienia tytułu wykonawczego na oboje zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki. Zgodnie z tym przepisem jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i ich z majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. W myśl stanowiska prezentowanego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdy obowiązek rozbiórki nałożony został w drodze decyzji jednocześnie na kilku inwestorów, to każdy z nich, stosownie do unormowań p.e.a. jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie zawartego w rozstrzygnięciu tego aktu nakazu. W takim wypadku każdy z inwestorów jest zobowiązanym,
w myśl art. 27 § 1 pkt 2 p.e.a., co do całego obowiązku. Konsekwencją niniejszego stanu prawnego jest możliwość skierowania egzekucji wobec każdego zobowiązanego. Powyższy pogląd odnosi się także do sytuacji, gdy obowiązek rozbiórki został nałożony na małżonków. W przypadku zatem, gdy egzekucji administracyjnej podlega nakaz rozbiórki obiektu budowlanego nałożony na oboje małżonków i obowiązek ten nie jest spełniany, organ egzekucyjny może wystawić tytuł wykonawczy na każdego małżonka (por. wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 25 września 2009 r., sygn. II OSK 1483/08 oraz z dnia 8 stycznia 2013 r., II OSK 1629/11, źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Każdy adresat nakazu rozbiórki jest obowiązany do wykonania nałożonego obowiązku, który mieści się w wymienionym w art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pojęciu obowiązku wykonania czynności. Dotyczy to także sytuacji, w której zakres odpowiedzialności wielu podmiotów zobowiązanych jest tożsamy. Przepis
art. 27 § 1 pkt 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji normuje treść tytułu wykonawczego w zakresie tożsamości zobowiązanego i treści podlegającego egzekucji obowiązku. Z przepisu tego nie wynika, aby wielu zobowiązanych do wykonania jednego obowiązku odpowiadało w sposób solidarny w rozumieniu prawa cywilnego. Możliwe jest wskazanie w jednym tytule wykonawczym kilku podmiotów, jeśli zakres ich odpowiedzialności jest tożsamy (por. Andrzej Skoczylas, Wojciech Piątek [w:] "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", pod red. R. Hausera, A. Skoczylasa, s. 179). Bez względu więc na to, czy został wystawiony jeden tytuł wykonawczy, w którym wskazano dwa podmioty zobowiązane (w tym przypadku małżonków), czy też zostały wystawione dwa tytuły wykonawcze, odrębnie na każdego zobowiązanego, każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym (rozbiórki obiektu budowlanego), jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie nakazu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1655/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).
Podsumowując można stwierdzić, że jeśli egzekucji administracyjnej podlega nałożony na oboje małżonków obowiązek wykonania rozbiórki obiektu budowlanego, to każdy z małżonków jest zobowiązanym w myśl art. 27 § 1 pkt 2 p.e.a., co do całego obowiązku, a ich odpowiedzialność nie mieści się w zakresie zastosowania
art. 27c p.e.a.
W aspekcie unormowania art. 27c w związku z 1a pkt 12 oraz
art. 27 § 1 p.e.a. podkreślić należy, że istotą obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nie jest przeprowadzenie egzekucji ze składnika majątkowego, jaką stanowi podlegający rozbiórce obiekt. Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego ma na celu wyłącznie likwidację określonego stanu niezgodności z prawem, wywołanego okolicznością wzniesienia danego obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W orzecznictwie sądowym podnosi się przy tym, że jeżeli egzekwowany jest obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego obciążający wyłącznie sprawcę samowoli budowlanej, a celem tej egzekucji jest likwidacja stanu niezgodnego z prawem budowlanym, to egzekucja administracyjna w tym przypadku nie jest prowadzona z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, tj. nieruchomości,
po to, by umożliwić zaspokojenie innego roszczenia, np. pieniężnego, ale zmierza wprost do usunięcia skutków samowoli budowlanej. W przypadku zatem egzekwowania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego tytuł wykonawczy wystawiony tylko na zobowiązanego, a nie na oboje małżonków, jest skuteczny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 2/07, źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). z uwagi na wspomniany niepieniężny charakter obowiązku rozbiórki, w zakresie którego nie dochodzi do egzekucji z praw majątkowych zobowiązanego.
Z tych samych względów jako bezzasadny Sąd ocenił zarzut skarżącego, który kwestionował dopuszczalność wystawienia jednego tytułu w stosunku do dwóch osób.
Zarzut nieprawidłowego wypełnienia tytułu wykonawczego z dnia 14 listopada 2013 r. był bezzasadny. Obecnie, na skutek wydania niniejszego wyroku, postępowanie egzekucyjne winno być powtórzone z zachowaniem opisanych w uzasadnieniu reguł procesowych. Oznacza to konieczność wystawienia kolejnego tytułu wykonawczego poprzedzonego skierowaniem upomnienia, o jakim mowa w art. 15 § 1 p.e.a. Ocena kompletności tytułu wykonawczego z dnia 14 listopada 2013 r. stała się bezprzedmiotowa.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Odnośnie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w punkcie drugim sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło