II SA/Gd 276/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-12-01
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Diana Trzcińska, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiednich, którzy nie byli stronami postępowania o pozwolenie na budowę, mogą skutecznie domagać się wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, powołując się na potencjalne oddziaływanie inwestycji na ich nieruchomości, nawet jeśli organy uznały, że ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, jako właściciele nieruchomości sąsiednich, mieli przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ inwestycja drobiarska, ze względu na swój charakter i potencjalne uciążliwości (emisje, hałas, ruch), mogła oddziaływać na ich nieruchomości. Brak udziału w postępowaniu bez własnej winy uzasadniał wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Organy błędnie ograniczyły się do ustalenia braku naruszenia interesu prawnego lub ograniczeń w zagospodarowaniu, ignorując potencjalne oddziaływanie i związane z nim prawo do ochrony interesów skarżących.Stan faktyczny
Skarżący, właściciele nieruchomości sąsiednich, wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę gospodarstwa drobiarskiego, twierdząc, że nie zostali o nim poinformowani. Organy administracji umorzyły postępowanie wznowieniowe, uznając, że skarżący nie mieli statusu stron, ponieważ ich nieruchomości nie znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kpa poprzez błędną wykładnię pojęcia strony i obszaru oddziaływania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz każdego ze skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Marek Kraus Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2021 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi I. A., J. L., E. G., R. M. i Z. H. na decyzję Wojewody z dnia 22 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzącą ją decyzję Starosty z dnia 19 maja 2020 r. nr [...]. 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego I. A. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. L. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 4. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego E. G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. M. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 6. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Z. H. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarga I. A., J. L., Z. H., E. G. i R. M. (dalej skarżący) na decyzję Wojewody z 22 lutego 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z 19 maja 2020 r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji nr [..] z 6 marca 2017 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę i rozbudowę gospodarstwa drobiarskiego do chowu brojlerów o innowacyjne obiekty drobiarskie, tj. budynek kurnika nr 1 i kurnika nr 2, cztery silosy paszowe po 20 ton, cztery zbiorniki LPG podziemne po 6,7 m5, budowę przyłącza wodociągowego, budowę dwóch zbiorników na ścieki oraz budowę zbiornika ppoż. wraz z zagospodarowaniem terenu, na terenie działki nr [..] w miejscowości K., gmina P., na rzecz inwestora Z. S., została wniesiona w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem z 26 stycznia 2018 r. skarżący zwrócili się o wznowienie postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją ostateczną wskazując, że są właścicielami nieruchomości znajdujących się w najbliższym sąsiedztwie działki inwestycyjnej nr [..], lecz nie zostali poinformowani o toczącym się postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę i wydanej decyzji w tym przedmiocie.
Postanowieniem z 27 lutego 2018 r. Starosta wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z 6 marca 2017 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę i rozbudowę gospodarstwa drobiarskiego na terenie działki nr [..] w miejscowości K., obręb P., gmina P.
Pismem z 13 marca 2018 r. inwestor – Z. S., złożył wniosek o umorzenie postępowania wznowieniowego wskazując, że pełnomocnik wnioskodawców, cyt. "podał oczywiście mijającą się z rzeczywistością i wprowadzającą m.in. Starostę w błąd okoliczność jakoby wnoszony wniosek o wznowienie postępowania z dnia 26.01.2018 r. został złożony z zachowaniem wymogu formalnego, tj. terminu miesięcznego dla dokonania tej czynności, o którym mowa w art. 148 § 2 Kpa - wobec naruszenia przepisu art. 149 Kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, a tym samym braku podstawy do wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego".
Pismem z 15 marca 2058 r. Starosta wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o informację - dokument potwierdzający datę odebrania postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 października 2017 r., nr [..] i nr SKO [..] wydanymi w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Decyzją z 23 kwietnia 2018 r. Starosta umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją własną z 6 marca 2017 r. uznając, że skoro w doręczonym pełnomocnikowi wnioskodawców postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 października 2017 r. wskazano na fakt dysponowania przez inwestora od dnia 21 marca 2017 r. prawomocną decyzją o pozwoleniu na budowę i rozbudowę gospodarstwa drobiarskiego, to data doręczenia tego postanowienia, tj. 30 października 2017 r., stanowi datę dowiedzenia się przez wnioskodawców o kwestionowanej przez nich decyzji ostatecznej. W tej zaś sytuacji Starosta uznał, że wniosek o wznowienie postępowania złożony w dniu 26 stycznia 2018 r. został wniesiony po terminie wyznaczonym zgodnie z art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej jako k.p.a. W konsekwencji tego wznowione postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Decyzją z 4 kwietnia 2019 r. Wojewoda uchylił decyzję Starosty z 22 kwietnia 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z 6 marca 2017 r., zatwierdzającą ww. projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania uznał organ odwoławczy, że brak jest postaw do stwierdzenia, że w dniu 30 października 2017 r. wnioskodawcy dowiedzieli się jaki organ wydał kwestionowaną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę.
Postanowieniem Starosty z 25 lutego 2020 r. nałożono na wnioskodawców zobowiązanie do wskazania przepisu prawa materialnego, z którego miałoby wynikać, że ostateczna decyzja narusza interes prawny każdego ze skarżących, względnie ogranicza w użytkowaniu nieruchomości skarżących, w inny niż wskazany we wniosku z 31 stycznia 2018 r. sposób.
Decyzją z 19 maja 2020 r. Starosta odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z 6 marca 2017 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę i rozbudowę gospodarstwa drobiarskiego do chowu brojlerów o innowacyjne obiekty drobiarskie, na terenie działki nr [..] w miejscowości K., gmina P. wobec uznania, że działki skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Wobec wniesienia odwołania sprawa stała się przedmiotem orzekania przez Wojewodę, który wskazał, że sprawa została zainicjowana wnioskiem skarżących o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji zezwalającej na budowę i rozbudowę gospodarstwa drobiarskiego wobec pominięcia braku uznania osób skarżących za strony postępowania zwykłego.
Podkreślił organ odwoławczy, że zgodnie z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszarem oddziaływania zaś jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Posiłkując się treścią uzasadnienia do wyroku z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 636/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazał, że analiza i określenie obszaru oddziaływania obiektu są kluczowe dla ustalenia komu w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę status strony postępowania przysługuje.
Kontynuując rozważania Wojewoda dodał, że nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie. Potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi w każdym przypadku wiązać się z potrzebą zbadania w postępowania administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji.
Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia dają prawo właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu takiej nieruchomości do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania (stanowią interes faktyczny, a nie interes prawny). Sam fakt, że dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja me jest wystarczającą podstawą do uznania, że podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę.
Art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zawiera niewątpliwie zawężenie pojęcia strony w porównaniu do tego, co wynika z art. 28 Kpa i nieuprawnionym jest twierdzenie pełnomocnika skarżących, iż, cyt. "właściwszą jest interpretacja, zgodnie z którą powyższe definicje należy czytać łącznie".
Dalej Wojewoda podał, że z akt sprawy wynika, że dla planowanej inwestycji wydane zostały ostateczne decyzje Wójta Gminy nr [..] z 4 grudnia 2016 r.; nr [..] z 12 lipca 2016 r., nr [..] z 13 lutego 2017 r. o warunkach zabudowy oraz ostateczne decyzje Wójta Gminy o środowiskowych uwarunkowania nr [..] z 6 sierpnia 2013 oraz nr [..] z 9 września 2015 r.
Działka nr [..] objęta inwestycją, zgodnie z decyzją z 12 lipca 2016 r. o warunkach zabudowy Wójta Gminy, posiada dostęp z drogi gminnej do drogi powiatowej nr [..] relacji [..]. W związku z tym stosownie do ustawy z dnia 21 marca 1985 r, o drogach publicznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 460 w brzmieniu w dniu wydawania uzgodnień), inwestycja została objęta obowiązkiem dokonania przez zarządcę tej drogi analizy wpływu planowanej inwestycji na istniejący układ komunikacyjny i bezpieczeństwo ruchu drogowego. Jak wynika z przedłożonej dokumentacji, budowa i rozbudowa gospodarstwa drobiarskiego na dz. nr [..] w K. została pozytywnie uzgodniona z zarządcą drogi w dniu 6 marca 2017 r., a organ budowlany nie jest uprawniony do ponownej oceny planowanej rozbudowy w zakresie wpływu na komunikację. Należy stwierdzić, że zwiększony ruch samochodowy na drodze publicznej w świetle Prawa budowlanego nie powoduje, że właściciele nieruchomości leżących przy drodze legitymują się przymiotem strony.
Skarżący: E. G. jest właścicielem działek nr [..] i nr [..], I. A. jest właścicielem dz. nr [..], Z. H. jest właścicielem dz. nr [..], R. M. jest właścicielem działki nr [..], J. L. jest właścicielem działek nr: [..]-[..] (powstałych z podziału działki nr [..]).
Obiekty wraz z infrastrukturą towarzyszącą przedmiotowej inwestycji zostały zlokalizowane poza zwartą zabudową wiejską miejscowości K. w otoczeniu pól uprawnych i niewielkiego lasu. Najbliższa zabudowa - dom mieszkalny (umiejscowiony w odległości ok. 7 m od granicy działki od strony drogi), inna zabudowa położona jest w odległości ok. 185 m (działka nr [..] należąca do skarżącego I. A., co wynika ze str. 89a projektu zagospodarowania terenu i pomiarów odległości dokonanych przez organ) w kierunku zachodnim względem miejsca planowanej inwestycji. Zabudowania pozostałych skarżących znajdują się większych odległościach od miejsca inwestycji. W odległości ok. 270 m w kierunku północno-zachodnim znajduje się gospodarstwo rolne. W odległości ok. 250 m i 330 m w kierunku południowo-zachodnim znajdują się kolejne gospodarstwa rolne, a w jednym z nich znajduje się również kurnik. Bezpośrednie sąsiedztwo stanowią użytki rolne oraz obszary zalesione. Działka nr [.] (rolna) należąca do E. G. oddalona jest od inwestycji o ok. 175 m, natomiast działka nr [..] oddalona jest od inwestycji o ok. 185 m. Działki nr [..] należąca do J. L. oddalona jest od inwestycji ponad 260 m. Działka nr [..] należąca do Z. H. oddalona jest od inwestycji o ok. 180 m. Z kolei działka nr [..] należąca do R. M. oddalona jest od inwestycji o ok. 400 m. Powyższe dokonano na podstawie pomiaru z wydruku w skali 1:2000 z systemu WebEWID.
W ocenie Wojewody zakres oddziaływania inwestycji mieści się w granicach nieruchomości nr [..], albowiem realizacja spornej inwestycji nie spowoduje ograniczeń w możliwości korzystania z nieruchomości sąsiednich w dotychczasowy sposób przewidziany przepisami prawa jak i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem nieruchomości skarżących.
W ocenie organu odwoławczego o tym, czy nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji nie mogą świadczyć wskazane przez skarżących okoliczności o charakterze faktycznym (zawarte w uzasadnieniu odwołania), takie jak zagrożenie bezpieczeństwa skarżących, znaczny wzrost natężenia hałasu i spalin samochodowych, powstawanie odorów. Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnych przepisów prawa dają podstawę do uczestnictwa w charakterze strony postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę. Pewne uciążliwości, jakie może powodować obiekt, np. poziom hałasu, zwiększenie ruchu samochodów nie mogą być utożsamiane z pojęciem obszaru oddziaływania obiektu, o ile są to zjawiska, których negatywnym skutkom można zapobiegać bez konieczności wprowadzania ograniczeń w zagospodarowaniu terenu (wyrok NSA z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1249/13).
Odnosząc się do zarzutów skarżących (oddziaływania "w szczególności w zakresie emisji zanieczyszczeń, zapachów czy też przejazdu samochodów ciężarowych, co tworzy realne ryzyko zakłócania korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych - art. 144 Kc) organ zwrócił uwagę, za Naczelnym Sądem Administracyjnym w wyroku z dnia 28 kwietnia 2009 r, sygn. akt II OSK 12/08, że fakt "immisji pośrednich" z jednej nieruchomości na inną nie uzasadnia przyznania osobie poszkodowanej tymi niekorzystnymi oddziaływaniami przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Z definicji "obszaru oddziaływania obiektu" wynika bowiem, że chodzi o takie ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiadującego z obiektem terenu, które są skutkiem obowiązywania odrębnych przepisów. Ewentualne przekroczenie poziomu immisji pośrednich rodzi natomiast wyłącznie określone roszczenie o charakterze cywilnoprawnym, lecz nie daje praw strony w rozumieniu unormowań Prawa budowlanego. Przywołał organ również stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wyrażone w wyroku z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt VII SA/Rz 466/13, że "nawet pewne ustalenia dotyczące uciążliwości związanych z działalnością powstających obiektów np. w postaci zwiększonego hałasu lub ruchu samochodowego nie należy utożsamiać z oceną obszaru oddziaływania realizowanych obiektów budowlanych na tereny sąsiadujące w rozumieniu cytowanych przepisów (...). Czym innym jednak jest interes prawny, którego granice zakreślają przepisy Prawa budowlanego, a czym innym postulaty, oczekiwania i życzenia obywateli dotyczące prowadzenia określonej polityki planowania przestrzennego i realizowanych inwestycji. Podkreślenia wymaga, że praktycznie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów, co jednakże nie jest równoznaczne z przyznaniem tym osobom przymiotu strony zainteresowanej w administracyjnym, rozstrzygnięciu dopuszczalności realizacji określonej inwestycji (...). Interes faktyczny pomimo, że istotny dla zainteresowanych nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania zarówno w świetle art. 28 Kpa, jak i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego" (por. też wyroki WSA w Warszawie z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 904/08, z dnia 20 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1454/05).
Wojewoda ustalił, że inwestycja nie narusza obowiązujących przepisów, m.in. ustawy Prawo budowlane, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 81), ustalającym również ochronę przed hałasem i drganiami, jak i ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, a także zawierającym minimalne odległości, które inwestycja spełnia, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 1422), ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U, z 2016 r. poz. 672), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 112), wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących.
Dodał organ, że poziom hałasu emitowanego do środowiska nie pogorszy w sposób ponadnormatywny istniejących warunków akustycznych w środowisku, bowiem poziom dźwięku dla pory dziennej i nocnej będzie niższy od poziomu dopuszczalnego. Poza granicami gospodarstwa maksymalny poziom hałasu będzie kształtował się w granicach około 30 dB.
Odnośnie powstających odorów (zapachów) organ zauważył, że obowiązujące przepisy nie regulują tej kwestii.
Dodał Wojewoda, że organ pierwszej instancji przywołał i rozważył szereg przepisów, z których wynika, że skarżący nie posiadają przymiotu strony. Ocenę te organ odwoławczy w całości podzielił i dodał, że to na podmiocie żądającym podjęcia postępowania spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
W ocenie Wojewody z treści złożonego wniosku, a następnie odwołania wynika, że skarżący nie wykazali interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 Kpa w związku z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, odmiennego od interesu faktycznego, mogącego uzasadniać przyznanie statusu strony postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę, zakończonego ostateczną decyzją Starosty z 6 marca 2017 r., a tym samym uzasadniającego konieczność ponownego rozważenia zasadności zezwolenia na rozbudowę. Postępowanie administracyjne dotyczy bowiem interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie, lub w którym może być wydane orzeczenie godzące z jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05; wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1059/10). Dlatego też za niezasadne uznał organ zarzuty naruszenia przepisów art. 140 i art. 144 kodeksu cywilnego. Końcowo przyjął Wojewoda, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. A takie stanowisko uniemożliwia przystąpienie do merytorycznej oceny sprawy w trybie wznowieniowym, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa. Godziłoby to przede wszystkim w zasadę trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 Kpa) i naruszało reguły obowiązujące w postępowaniu wznowieniowym. Brak podstaw wznowieniowych wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy.
Jednocześnie uznał Wojewoda za prawidłową decyzję organu I instancji wydaną na podstawie na art. 151 § 1 pkt 1 Kpa.
We wniesionej skardze pełnomocnik skarżących zarzucił naruszenie:
1. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, polegającą na ich błędnej wykładni skutkującej nadmiernym i nieuzasadnionym zawężeniem definicji pojęcia strony postępowania;
2. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 i 144 k.c., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, przez ich niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że przepisy te nie stanowiły podstawy do uznania istnienia po stronie skarżących interesu prawnego w domaganiu się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy przepisy wyraźnie zabraniają zakłócania korzystania z sąsiednich nieruchomości ponad przeciętną miarę, co oznacza, że interes skarżących miał charakter prawny, a ponadto powinny one stanowić także podstawę przy określaniu obszaru oddziaływania obiektu, (przy ustalaniu granic tego obszaru znaczenie mają wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa, wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia czy też utrudnienia w zakresie zagospodarowania i dotychczasowego korzystania z danego terenu);
3. art. 151 § i pkt 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez odmowę uchylenia decyzji, podczas gdy skarżący, jako strony bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu.
Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Starosty z 19 maja 2020 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając sformułowane zarzuty nie zgodził się pełnomocnik skarżących z uznaniem orzekających organów, że przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w odniesieniu do pojęcia strony postepowania zakreślonego przepisem art. 28 Kpa. Zdaniem strony skarżącej przepisy Prawa budowlanego nie zawierają wyraźnej dyspozycji wyłączenia stosowania art. 28 Kpa, co powinno prowadzić do uwzględniania w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia na budowę obu definicji strony łącznie. Zgodziła się strona skarżąca z uznaniem, że pojęcie strony wiąże się z pojęciem obszaru oddziaływania obiektu, ale zarzuciła, że obszar ten nie został wyznaczony prawidłowo.
Skarżący są właścicielami nieruchomości znajdujących się w najbliższym sąsiedztwie objętej postępowaniem inwestycji, z której funkcjonowaniem wiążą się znaczne i różnorodne uciążliwości. W kontekście interesu prawnego skarżących newralgiczne znaczenie mają, zatem dwie okoliczności:
- lokalizacja inwestycji - nieruchomości skarżących sąsiadują z nieruchomością, której dotyczy inwestycja,
- charakter inwestycji (budowa dwóch kurników, cztery silosy paszowe po 20 ton, wraz z infrastrukturą towarzyszącą) - inwestycja oddziałuje na nieruchomości sąsiadujące, w szczególności w zakresie emisji zanieczyszczeń, zapachów czy też przejazdu samochodów ciężarowych, co tworzy realne ryzyko zakłócania korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętna miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (tj. immisji z art. 144 k.c.).
Naruszenie uzasadnionych interesów skarżących oraz ich prawa własności wyraża się w szczególności tym, że inwestycja;
a) nie mieści się w granicach wyznaczonych przez zasady współżycia społecznego, gdyż ingerencja w prawo własności skarżących jest bardzo wyraźna i daleka (naruszenie art. 140 k.c);
b) zakłóca korzystanie z nieruchomości skarżących ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (naruszenie art. 144 k.c.) powodując:
- zagrożenie bezpieczeństwa skarżących np. utrudnienie jedynego dojazdu do nieruchomości skarżących; narażenie na niebezpieczeństwo osób korzystających z drogi o nr ew. [..];
- znaczny wzrost natężenia hałasu i spalin samochodowych związany ze wzmożonym ruchem ciężarowych samochodów dostawczych obsługujących zamierzoną inwestycję;
- powstawanie odorów związanych z eksploatacją planowanego budynku inwentarskiego, czyli emisja do atmosfery substancji zapachowo-czynnych, takich jak amoniak, siarkowodór powstałych w wyniku prowadzenia działalności związanej z produkcją zwierzęcą - wbrew twierdzeniom organu, powoływanie się na nieprzyjemny zapach może być postrzegane nie tylko jako interes faktyczny, ale również prawny -immisje z art. 144 k.c. to także immisje zapachowe.
Dodała strona skarżąca, że dla uznania danego podmiotu za stronę postępowania nie jest konieczne ustalenie, że jego prawa zostają naruszone w związku z planowaną inwestycją. Wystarczające w tym zakresie jest ustalenie, że obiekt projektowany może oddziaływać na nieruchomości takiego podmiotu, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych.
W piśmie procesowym z 10 listopada 2021 r. inwestor wniósł o oddalenie skargi nie zgadzając się z podniesionymi zarzutami naruszenia zaskarżoną decyzją prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W tak zakreślonych ramach kontroli sądowoadministracyjnej skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiot kontroli Sądu stanowiła decyzja kończąca wznowione postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę i rozbudowę gospodarstwa drobiarskiego do chowu brojlerów o innowacyjne obiekty drobiarskie, tj. budynek kurnika nr 1 i kurnika nr 2, cztery silosy paszowe po 20 ton, cztery zbiorniki LPG podziemne po 6,7 m5, budowę przyłącza wodociągowego, budowę dwóch zbiorników na ścieki oraz budowę zbiornika ppoż. wraz z zagospodarowaniem terenu, na terenie działki nr [..] w miejscowości K., obręb P., gmina P.
Wnioskujący o wznowienie postępowania I. A., J. L., Z. H., E. G. i R. M twierdzili, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu w charakterze stron. Skarżący podnieśli przy tym, że są właścicielami nieruchomości znajdujących się w najbliższym sąsiedztwie nieruchomości, na której realizowana ma być planowana inwestycja.
W tym miejscu podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. 2021 r. poz. 735, dalej: Kpa). Istotą wznowienia postępowania jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania dotknięte było co najmniej jedną z kwalifikowanych wad spośród wyliczonych wyczerpująco w art. 145, 145a, art. 145a3, art. 145b k.p.a. (zob. B. Adamiak, komentarz do art. 145, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Legalis 2021, teza 1).
Zgodnie z art. 145 § 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
W wyniku wznowienia postępowania, zgodnie z art. 151 § 1 Kpa może zostać wydana decyzja, którą organ: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2). Dostrzec należy również, że postępowanie wznowione może się zakończyć decyzją o umorzeniu postępowania wydaną na podstawie art. 105 § 1 lub 2 Kpa.
W przedmiotowej sprawie skarżący objęli żądaniem wznowienia postępowania przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Zbadanie przesłanek wznowieniowych jest, co do zasady, możliwe po ustaleniu formalnej dopuszczalności wznowienia postępowania, uwarunkowanej dochowaniem terminu zakreślonego do złożenia wniosku o wznowienie (art. 148 Kpa) oraz legitymacją do zainicjowania postępowania w sprawie wznowienia (art. 147 Kpa). W przedmiotowej sprawie Starosta postanowieniem z 27 lutego 2018 r. wznowił postępowanie, a następnie we wznowionym postępowaniu badał, czy skarżącym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Ocena tej kwestii jest dla przedmiotowej sprawy kluczowa.
Przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jest uwarunkowany normą wynikającą z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 – Prawo budowlane (obecnie t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, dalej: Prawo budowlane lub P.b.), który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu określony został w art. 3 pkt 20 P.b., który w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
W piśmiennictwie wskazuje się, że w art. 28 ust. 2 p.b. ustawodawca ograniczył, w porównaniu z regulacją art. 28 K.p.a., zakres podmiotowy postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę przez, z jednej strony, wskazanie kategorii podmiotów uprawnionych do bycia stroną tego postępowania, z drugiej zaś – przez zdefiniowanie pojęcia obszaru oddziaływania obiektu, które w założeniu miało ułatwić ustalenie interesu prawnego właściciela, użytkownika wieczystego oraz zarządcy sąsiednich nieruchomości (zob. A. Ostrowska, Komentarz do art. 28 ustawy – Prawo budowlane, LEX/el. teza 18). Artykuł 28 ust. 2 p.b. nie wyeliminował jednak całkowicie stosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę regulacji kodeksu postępowania administracyjnego. Bez wątpienia bowiem aktualne pozostaje zagadnienie interesu prawnego, gdyż podmioty, które znalazły się w kręgu stron postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę, zostały wyodrębnione na podstawie kryterium ochrony ich interesu prawnego. Interes prawny uprawniający do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony (art. 28 K.p.a.) musi znajdować oparcie w normie prawa materialnego dającej się zastosować w konkretnej sytuacji wobec konkretnego podmiotu prawa; musi być przy tym aktualny i realny. Sąd nie podziela argumentacji skargi, że w niniejszej sprawie obok regulacji art. 28 ust. 2 P.b. zastosowanie winien znaleźć także art. 28 Kpa. Kwestia ta jest jednoznacznie identyfikowana w orzecznictwie i przepisy także nie pozostawiają miejsca na interpretację. Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 2 P.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym dla przyznania danemu podmiotowi przymiotu strony nie jest konieczne wykazanie przez ten podmiot naruszenia jego interesu prawnego wynikającego z przepisów odrębnych. Wystarczy, że pomiędzy sytuacją prawną tej osoby w zakresie prawa do zagospodarowania terenu, a przepisami odrębnymi, o których mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, zachodzi potencjalny związek. Jeżeli zatem z przepisów odrębnych wynikają choćby potencjalne ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiedniej, w stosunku do inwestycyjnej, nieruchomości, to należy uznać, że nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji (por. wyrok WSA w Krakowie z 18 stycznia 2021 r., II SA/Kr 743/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym analizując oddziaływanie oznaczonej inwestycji w aspekcie interesu prawnego właścicieli nieruchomości pobliskich lub sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji organ nie może ograniczać się tylko do ustalenia takiego oddziaływania, które stanowi naruszenie określonych norm. Przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie to, czy interes taki oznaczonej osobie przysługuje. W sprawach pozwolenia na budowę należy zatem przyjąć, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel tejże działki ma status strony i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określane stosownymi przepisami oraz aktami wykonawczymi (por. wyrok NSA z 30 listopada 2017 r., II OSK 574/16,wyrok NSA z 14 grudnia 2012 r., II OSK 1494/11, wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r., II OSK 1698/11, wyrok NSA z 14 lipca 2011 r., II OSK 1182/10, wyrok NSA z 16 sierpnia 2012 r., II OSK 832/11, wyrok NSA z 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, wyrok NSA z 14 września 2006 r., II OSK 1090/05, wyrok NSA z 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10, wyrok NSA z 6 grudnia 2011 r., II OSK 1764/10, wyrok NSA z 25 lutego 2014 r., II OSK 2271/12, wyrok NSA z 9 czerwca 2014 r., II OSK 46/13, wyrok NSA z 29 stycznia 2014 r., II OSK 2064/12, wyrok WSA w Gliwicach z 17 czerwca 2010 r., II SA/Gl 983/09, wyrok WSA w Gliwicach z 24 sierpnia 2011 r., II SA/Gl 250/11). Zwrócić należy ponadto uwagę, że przymiot strony przysługujący podmiotowi innemu niż inwestor, służyć ma zabezpieczeniu interesu prawnego właścicieli terenów sąsiednich w postępowaniu administracyjnym, którego konsekwencją jest wydanie decyzji administracyjnej udzielającej pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany a więc stworzenie stanu, w którym istnieje prawna możliwość realizacji danej inwestycji. Podmioty, których nieruchomości potencjalnie mogą być ograniczone w możliwościach ich zagospodarowania lub na których zamierzenie inwestycyjne w jakikolwiek sposób (także dozwolony) oddziałuje, powinny w tym postępowaniu uczestniczyć, aby móc zabezpieczyć swój interes mający oparcie w przepisach powszechnie obowiązujących.
Dodać należy, że na etapie procedowania w sprawie pozwolenia na budowę właściwe organy, zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b., badają również zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 u.o.o.ś. Do organu właściwego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę należy, zwłaszcza w przypadkach wątpliwych, ocena czy inwestor ma, wynikający z przepisów o ocenach oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast w przypadkach poprzedzenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ architektoniczno-budowlanym ma obowiązek dokonania oceny zgodności przyjętych rozwiązań budowlanych z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska. Oznacza to, że organy architektoniczno-budowlane zobowiązane są do oceny kwestii środowiskowych, w tym do kwalifikacji projektowanej inwestycji w świetle przepisów rozporządzenia w sprawie oddziaływania przedsięwzięć na środowisko.
Kwestia oceny środowiskowej inwestycji jednoznacznie wpisuje się zatem w zakres działania organów architektoniczno-budowlanych, które – w przypadku inwestycji dotyczącej budowy i rozbudowy gospodarstwa drobiarskiego – mają obowiązek zbadania oddziaływania analizowanego przedsięwzięcia na środowisko. W przypadku przedsięwzięć obejmujących więcej niż jedną inwestycję – a z akt jednoznacznie wynika, że inwestor prowadzi już na sąsiedniej działce produkcję drobiu - zachodzi konieczność sumowania parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie. Z treści analizy sporządzonej do decyzji o warunkach zabudowy wynika, że w sąsiedztwie inwestycji znajdują się zarówno inne budynki inwentarskie o produkcji zwierzęciej , zabudowa mieszkaniowa, zabudowa usługowa. Projektowana inwestycja polega na budowie dwóch kurników o łącznej skali produkcji 78 000 stanowisk, dla brojlerów kurzych, tj. 312 DJP. Na mapie zagospodarowania terenu nie zostały uwidocznione już istniejące obiekty w gospodarstwie inwestora, zatem nie jest możliwa ocena oddziaływania gospodarstwa po zrealizowaniu dwóch nowych obiektów do chowu drobiu. Z treści sporządzonej analizy do decyzji o warunkach zabudowy wynika, że na działce nr [..] zlokalizowane jest rolne gospodarstwo produkcyjne składające się z dwóch kurników o znacznych gabarytach na ok. 30 tys. sztuk brojlerów każdy, silosów paszowych oraz budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Na działce [..] znajduje się kolejne rolne gospodarstwo produkcyjne kurniki na około 40 sztuk brojlerów. Dostrzec należy, że budowa kolejnych kurników z pewnością spowoduje wzrost uciążliwości wobec zwiększenia produkcji drobiu w okolicy.
W aktach sprawy znajduje się postanowienie Wójta Gminy z 24 lutego 2017 r. wydane na podstawie art. 113 § 2 Kpa, gdzie wyjaśniano wątpliwości co do treści decyzji w następujący sposób: zapis dotyczący "należy stworzyć pas zieleni izolacyjnej z roślinności wysokiej i średniowysokiej (drzewa, krzewy) o głębokości minimum 20 m wzdłuż granic działki w celu zapobiegania i ograniczenia oddziaływania na środowisko", należy rozumieć jako: "należy stworzyć pas zieleni izolacyjnej z roślinności wysokiej i średniowysokiej (drzewa, krzewy) o głębokości minimum 20 m od planowanej inwestycji wzdłuż granicy działki w celu zapobiegania i ograniczenia oddziaływania na środowisko". Powyższy zapis nakładający na inwestora obowiązek dokonania nasadzeń celem stworzenia pasa zieleni izolacyjnej o szerokości 20 m jednoznacznie świadczy o tym, że planowana inwestycja będzie generowała uciążliwości dla otoczenia. Przez te uciążliwość należy rozumieć zespół negatywnych bodźców (będących skutkiem określonej działalności) pogarszających warunki życia mieszkańców poprzez obniżenie standardów środowiska przyrodniczego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że bezspornie skarżący są właścicielami nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie terenu planowanej inwestycji. W ocenie Sądu podniesiona we wniosku o wznowienie oraz w odwołaniu i skardze argumentacja w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności projektu budowlanego wskazują, że możliwe jest oddziaływanie projektowanej inwestycji na nieruchomości skarżących biorąc pod uwagę konfigurację działek, funkcję działek oraz zakres planowanej inwestycji. Należy mieć na uwadze, że inwestycja obejmuje rozbudowę gospodarstwa drobiarskiego, które już funkcjonuje, a którego wielkości Sąd nie jest w stanie ustalić na podstawie akt sprawy. Ponadto w okolicy inwestycji istnieją już obiekty o tożsamej funkcji, które także oddziaływają na otoczenie, środowisko i komfort życia mieszkańców. Dokonując analizy wydanej w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z 6 sierpnia 2013 r. dotyczącej budowy kurnika o obsadzie 39 tys. sztuk /156DJP/ dostrzec należy zapis, że "w fazie eksploatacji kurnika źródłami zanieczyszczenia powietrza będą: nagrzewnice, kotłowani, zbiorniki LPG, samochody przewożące pasze i gaz, silosy na paszę". Jest to kolejny zapis potwierdzający przewidywanie o generowaniu uciążliwości przez inwestycję.
W ocenie Sądu powyższe przemawia za przyjęciem, że skarżącym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, w którym nie brali oni udziału. Zasadne było zatem wznowienie postępowania na wniosek skarżących, jako że byli oni legitymowani do zainicjowania postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Nie dostrzegły organy, że już samo wywiedzenie potencjalnego wpływu inwestycji na warunki życia skarżących winno prowadzić do ponownej merytorycznej oceny inwestycji. Tymczasem w przedmiotowym postępowaniu, analizując podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, organy poprzestały na ustaleniu, że skarżącym nie przysługiwał przymiot strony z racji tego, że nie wystąpiło prawdopodobieństwo naruszenia ich interesu prawnego, wobec zlokalizowania ich nieruchomości poza obszarem oddziaływania inwestycji. Tymczasem w ocenie składu orzekającego treść obu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dowodzi, że inwestycja będzie emitowała zanieczyszczenia powietrza, hałas, wzmożony ruch kołowy, a to powoduje, że niewątpliwie po stronie skarżących pojawia się interes prawny w uczestnictwie w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji posiadającej status przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko z racji tej okoliczności, że ze strony inwestycji pojawią się z pewnością uciążliwości. Nawet jeśli immisje będą odbywały się w granicach dopuszczalnych norm (np. hałas) to mimo wszystko powoduje to powstanie po stronie skarżących prawa do ochrony ich interesów, a zatem konstytuuje to interes prawny po ich stronie w kontrolowanym postępowaniu. Wadliwie odkodowują organy powstanie interesu prawnego po stronie skarżących w myśl art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego z naruszeniem ich interesu czy prawnymi ograniczeniami w zagospodarowaniu należących do nich nieruchomości. Nie posiada Sąd żadnych wątpliwości w kwestii tego, że zarówno odległość 170 m czy 180 m od granic działki inwestycyjnej nie pozwala na uznanie, że nieruchomość znajduje poza obszarem oddziaływania projektowanej inwestycji. Decyzje poprzedzające wydanie pozwolenia na budowę – zarówno decyzje o warunkach zabudowy jak i decyzje o środowiskowych oddziaływaniach – jednoznacznie wskazują, że uciążliwości ze strony przedsięwzięcia będą znaczne.
Powyższe wskazuje, że decyzja kończąca postępowanie wznowione zapadła przedwcześnie, z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa.
Ponownie prowadząc postępowanie administracyjne organy zastosują się do wyżej poczynionych uwag i przeprowadzą postępowanie wyjaśniające w przedmiocie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy uznając, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia na realizację inwestycji bez swojej winy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania w kwocie 697 zł, które sąd zasądził w punktach 2 do 6 wyroku od Wojewody na rzecz każdego ze skarżących, a na które złożyły się: koszt wpisu sądowego od skargi (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (wynagrodzenie pełnomocnika 480 zł i koszt 17 zł od udzielonego pełnomocnictwa), sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło