II SA/Gd 285/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. A sp. z o.o. z siedzibą w G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa są m.in. roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, reklama, doradztwo związane z zarządzaniem. Z rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień 31 grudnia 2016 r. wynika, że skarżąca spółka poniosła stratę netto w wysokości 219.457,19 zł. Na dzień złożenia wniosku tj. 22 maja 2017 r. spółka nie dysponuje majątkiem ruchomym oraz majątkiem z nieruchomości, nie posiada tez środków finansowych na rachunkach bankowych, gdyż zostały one zajęte przez urząd skarbowy. W związku z powyższym spółka wskazała, że mając na uwadze swoją trudną sytuację majątkową nie jest w stanie ponieść wpisu od skargi w wysokości 3.756 zł oraz kosztów ustanowienia radcy prawnego. Ustosunkowując się do treści wezwania referendarza sądowego z 2 czerwca 2017 r. strona skarżąca dołączyła do akt sprawy: kserokopie ksiąg rachunkowych wraz z sprawozdaniem finansowym spółki, wyciąg z rachunku bankowego za okres sześciu miesięcy, zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych, obwieszczenie o licytacji nieruchomości, protokół z licytacji. Starszy referendarz sądowy zważył, co następuje; Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Takie stanowisko znajduje również oparcie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ze złożonego wniosku wynika, że spóła za rok 2016 poniosła stratę netto w wysokości 1219.457,19 zł . Z dołączonych dokumentów wynika, że nieruchomość należąca do spółki została zlicytowana za kwotę 8.200.000 zł. Na dzień rozpoznawania wniosku br. stan ujawnionych w formularzu PPPr zaległości wynosi 430.278 zł. oraz zobowiązania wynikające z niniejszej sprawy. W pierwszej kolejności wskazać należy, że z przedstawionego oświadczenia wynika, że spółka za rok 2016 uzyskała stratę i nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie wszczęła postępowania upadłościowego czy naprawczego, z powodu ewentualnego braku płynności finansowej. W doktrynie wskazuje się, że dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Skoro zatem, w odniesieniu do strony skarżącej nie zainicjowano wymienionych wyżej postępowań, nie można mówić o występowaniu przesłanki niewypłacalności. Poza tym spółkę reprezentuje prezes, który otrzymuje wynagrodzenie. Koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą nie korzystają natomiast z pierwszeństwa przed kosztami sądowymi. Ta kategoria podatników bowiem ma do dyspozycji legalne instrumenty podatkowe, które pozwalają na równoważenie kosztów i przychodów w taki sposób, aby w końcowym rozliczeniu minimalizować bądź w ogóle eliminować obciążenia podatkowe. (zob. postanowienia NSA: z 5 września 2013 r., sygn. akt II OZ 707/13; z 25.09.2012 r., sygn. akt I GZ 228/12; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym należy wskazać, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legł fakt, iż skarżąca spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą. Poza sporem pozostaje fakt, iż skarżąca spółka nie jest w stanie uiścić całości kosztów sądowych w sprawie, jednak jak wykazano wyżej istnieje szansa, że otrzyma środki pozostałe z licytacji nieruchomości po uiszczeniu wszystkich zobowiązań. Natomiast przyznane zwolnienie umożliwi rozpoznanie skargi przez tut. Sąd. Natomiast co do pozostałych ewentualnych kosztów sądowych i kosztów ustanowienia pełnomocnika skarżąca spółka powinna pozyskać środki na ten cel. Nie bez znaczenia w sprawie niniejszej pozostaje podkreślana w orzecznictwie okoliczność, iż podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe. Tym samym w przypadku planowania bądź wystąpienia na drogę sądową powinien się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia, bądź z bieżącej działalności lub też ze zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne czy wynagrodzenia pracownicze (vide: postanowienia NSA z dnia: 18 stycznia 2008 r., sygn.. akt I OZ 809/07; 03 września 2014 r., sygn. akt II OZ 847/14; 06 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 42/13, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.