II SA/Gd 521/14

WyrokWSA w Gdańsku2016-09-21

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Jolanta Górska, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę wydaną z naruszeniem prawa, jeśli od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat, a postępowanie zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu braku udziału strony w pierwotnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej z naruszeniem prawa, jeśli od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat, a postępowanie zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu braku udziału strony w pierwotnym postępowaniu. Upływ pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. stanowi bezwzględną przesłankę negatywną dla uchylenia decyzji, nawet jeśli została ona wydana z naruszeniem prawa. W takiej sytuacji organ ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i wskazania przyczyn, dla których nie może jej uchylić.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty. Starosta stwierdził, że decyzja o pozwoleniu na budowę z 2005 r. została wydana z naruszeniem prawa, ale odstąpił od jej uchylenia z powodu upływu pięcioletniego terminu od doręczenia decyzji. Skarżący podnosił, że decyzja o pozwoleniu na budowę była niezgodna z planem miejscowym i została wydana z naruszeniem jego praw jako strony postępowania. Sąd administracyjny rozpatrywał kwestię dopuszczalności uchylenia decyzji po upływie terminu przedawnienia w trybie wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 21 września 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewody z dnia 12 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z 12 czerwca 2014 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z 10 marca 2014 r. stwierdzającą, że decyzja Starosty z 15 marca 2005 r., nr [...], o pozwoleniu na budowę budynku magazynowo-biurowo-handlowego wraz z przyłączami kanalizacji sanitarnej, deszczowej, elektrycznej i wodociągowej na działce nr [...] w P., wydana została z naruszeniem prawa oraz odstępującą od uchylenia przedmiotowej decyzji z powodu okoliczności, o których mowa w art.146 § 1 k.p.a., gdyż upłynął okres pięciu lat od doręczenia firmie A. przedmiotowej decyzji. Stan sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z 15 marca 2005 r. Starosta udzielił firmie A., pozwolenia na budowę budynku magazynowo-biurowo-handlowego wraz z przyłączami kanalizacji sanitarnej, deszczowej, elektrycznej i wodociągowej, na działce nr [...] w P. Decyzja została doręczona stronom w dniu 16 marca 2005 r.. Postanowieniem z 23 czerwca 2005 r. Starosta z urzędu wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Starosty z 15 marca 2005 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Decyzją z 19 lipca 2005 r. Starosta stwierdził, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa, lecz odstąpił od uchylenia tej decyzji uznając, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja w swej istocie odpowiadająca decyzji dotychczasowej. Pismem z 2 sierpnia 2005 r .W. W. wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Starosta decyzją z 2 września 2005 r., sprostowaną postanowieniem z 8 września 2005 r., odmówił wznowienia postępowania oraz odmówił wstrzymania wykonania decyzji z 15 marca 2005 r.. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody złożył W. W., wniósł również zażalenie na postanowienie o sprostowaniu z 8 września 2005 r.. Wojewoda decyzją z 30 września 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z 2 września 2005 r., a postanowieniem z 30 września 2005 r. utrzymał w mocy postanowienie Starosty z 8 września 2005 r.. Powyższe rozstrzygnięcia Wojewody zostały zaskarżone przez W. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Postanowieniem z dnia 27 września 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 569/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na postanowienie Wojewody z 30 września 2005 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. Wyrokiem z 27 września 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 984/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Starosty z 2 września 2005r.. W uzasadnieniu Sąd, powołując się m.in. na przepisy § 271 i § 272 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stwierdził, że wskazana w kwestionowanym pozwoleniu na budowę zabudowa może wywierać wpływ na niezabudowaną nieruchomość sąsiednią poprzez wprowadzenie określonych ograniczeń, na przykład co do usytuowania budynku oraz klasy ogniowej odporności oddzielenia przeciwpożarowego. Tym samym Sąd przesądził, że W. W. jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę budynku magazynowo-biurowo-handlowego wraz z przyłączami, na działce nr [...] w P. i może skutecznie występować o jego wznowienie. Postanowieniem z 31 stycznia 2007 r. Starosta wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Starosty z 15 marca 2005 r. nr [...] udzielającą firmie A., pozwolenia na budowę budynku magazynowo-biurowo-handlowego wraz z przyłączami kanalizacji sanitarnej, deszczowej, elektrycznej i wodociągowej, na działce nr [...] w P. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy po wznowieniu Starosta decyzją z 16 kwietnia 2007 r., orzekł, że decyzja Starosty z 15 marca 2005r. nr [...] o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji wydana została z naruszeniem prawa, lecz odstąpił jej uchylenia, gdyż uznał, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja w swej istocie odpowiadająca decyzji dotychczasowej. Od powyższej decyzji odwołał się W.W. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda decyzją z 19 lipca 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty oraz stwierdził, że decyzja Starosty Nr [..] z dnia 15 marca 2005 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku magazynowo-biurowo-handowego wraz z przyłączami kanalizacji sanitarnej, deszczowej, elektrycznej i wodociągowej, na działce nr [...] w P., wydana została z naruszeniem prawa w postaci braku uczestnictwa W. W. jako strony w postępowaniu poprzedzającego jej wydanie oraz poprzez powoływanie się w uzasadnieniu na niepozostającą w obrocie prawnym decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z 22 kwietnia 2004 r., jednak odstąpił od uchylenia tej decyzji uznając, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja w swej istocie odpowiadająca decyzji dotychczasowej. W. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 9 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 646/07, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z 19 lipca 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z 16 kwietnia 2007r.. W wyroku Sąd wskazał, że sporna inwestycja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą Rady Miasta z dnia 25 sierpnia 2004 r. Nr XXIII/231/2004 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 127, poz. 2211), który zgodnie z § 45 przewiduje na terenie objętym inwestycją zabudowę mieszkaniowo-usługową oznaczoną symbolem MNU1. Inwestycji objętej pozwoleniem na budowę nie sposób natomiast zakwalifikować jako usługi nieuciążliwej towarzyszącej okolicznej zabudowie mieszkaniowej, a zatem jest ona niezgodna z ustaleniami planu miejscowego. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł inwestor M. W. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 1 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 289/09, oddalił tę skargę uznając, że nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że podstawowym przeznaczeniem przedmiotowej inwestycji jest magazynowanie i składowanie, co jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania. Zgodnie z planem teren, na którym znajduje się inwestycja, przeznaczony jest na funkcję mieszkaniową i usługową. Składów i magazynów nie można zaliczyć do funkcji usługowej, o czym jednoznacznie świadczy treść planu miejscowego. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego dotyczącego pozwolenia na budowę budynku magazynowo-biurowo-handlowego, Starosta decyzją z 9 marca 2012 r. umorzył postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku magazynowo-biurowo-handlowego wraz z przyłączami kanalizacji sanitarnej, deszczowej, elektrycznej i wodociągowej, na działce nr [...] w P. Od powyższej decyzji odwołanie złożył W. W. Wojewoda decyzją z 11 maja 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z 9 marca 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na brak przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, która mogłaby skutkować jego umorzeniem oraz na konieczność podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta decyzją z 10 marca 2014 r. stwierdził, że decyzja Starosty z dnia 15 marca 2005 r., nr [...], o pozwoleniu na budowę budynku magazynowo-biurowo-handlowego wraz z przyłączami kanalizacji sanitarnej, deszczowej, elektrycznej i wodociągowej, na działce nr [...] w P., wydana została z naruszeniem prawa oraz odstąpił od uchylenia tej decyzji z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż upłynął okres pięciu lat od doręczenia decyzji firmie A. Od powyższej decyzji odwołał się W. W. W decyzji z 12 czerwca 2014 r. Wojewoda przywołał przepisy regulujące postępowanie wznowieniowe, podkreślił, że podstawę przeprowadzenia postępowania stanowi wydanie postanowienia o wznowieniu i podkreślił, że zakres ponownego rozpoznania "istoty sprawy" uzależniony jest od tego, czy w sprawie istnieją przeszkody do uchylenia decyzji z art. 146 § 1 k.p.a., czy też takich przeszkód brak. W przypadku wystąpienia takiej przeszkody zakres rozpoznania sprawy określa art. 151 § 2 k.p.a. Natomiast pełne badanie "istoty sprawy" będzie miało miejsce w przypadku, gdy organ wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) bądź gdy odmawia uchylenia zaskarżonej decyzji z tego powodu, że jego zdaniem w wyniku postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art.151 § 2 w zw. z art.146 § 2 k.p.a.). W myśl art.146 § 1 uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art.145 § 1 pkt 3-8 oraz w art.145a i art.145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W przedmiotowej sprawie podstawę do wznowienia stanowiła okoliczność, że W. W. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 27 września 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 984/05, stwierdził, że zabudowa objęta spornym pozwoleniem może wywierać wpływ na niezabudowaną nieruchomość sąsiednią należącą do skarżącego i tym samym W. W. jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę budynku magazynowo-biurowo-handlowego wraz z przyłączami, na działce nr [...] w P. Zasadne było zatem wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art.145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Bezspornym w sprawie jest, że decyzja Starosty z 15 marca 2005 r., nr [..], została doręczona inwestorowi – A. - w dniu 16 marca 2005 r.. Od doręczenia decyzji stronie upłynęło zatem pięć lat, co w myśl przepisu art. 146 § 1 k.p.a. powoduje, że nie może nastąpić uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art.145 § 1 pkt 3-8. Należy więc stwierdzić, że pełne badanie istoty sprawy jest na tym etapie postępowania niedopuszczalne, gdyż stoją temu na przeszkodzie regulacje art. 146 § 1 k.p.a.. Prawidłowo zatem Starosta w zaskarżonej decyzji odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej. Termin pięcioletni, który należało zastosować w sprawie, ma charakter materialny, a jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydano ją z naruszeniem prawa. Stąd też po upływie okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia organ administracji publicznej traci uprawnienia nie tylko do uchylenia decyzji, ale i do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej z tego powodu, że w wyniku rozpoznania sprawy mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Treść art. 146 § 1 k.p.a. wskazuje w sposób jednoznaczny, że upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Termin pięcioletni, chociaż zamieszczony w przepisie proceduralnym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydana została z naruszeniem prawa. Termin ten nie może być przywrócony, gdyż nie jest on terminem, do zachowania którego obowiązana jest strona, lecz jego adresatem jest organ, a jednocześnie bieg terminu z art. 146 § 1 k.p.a. nie może ulec przerwaniu, gdyż możliwości takiej ustawodawca nie przewidział. Prowadzenie postępowania po upływie okresu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 k.p.a. narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnej, której podstawową funkcją jest stabilizacja stosunków prawnych. Upływ okresu przedawnienia oznaczonego w przepisie art.146 § 1 k.p.a. oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2010r, sygn. akt I OSK 561/09 i wyrok NSA z dnia 28 września 2010r., sygn. akt I OSK 1604/09 oraz wyrok NSA z dnia 3 września 2010r., sygn. akt I OSK 1444/09). Z uwagi na niedopuszczalność merytorycznego orzekania w sprawie zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, nie mają możliwości uwzględnienia w podejmowanych na obecnym etapie postępowania rozstrzygnięciach naruszeń prawa, które wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 9 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 646/07, oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 289/09, tj. niezgodności spornej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą Rady Miasta P. z dnia 25 sierpnia 2004 r. Nr XXIII/231/2004r. (Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 127, poz. 2211). Kwestia ta nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, lecz może być przedmiotem ewentualnej weryfikacji decyzji w innym trybie nadzwyczajnym, tj. w trybie stwierdzenia nieważności. W przekonaniu wojewody niezasadnie W. W. twierdzi, że do oceny przedmiotowej decyzji ma zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.. W myśl tych przepisów w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. W niniejszej sprawie nie wykazano, że dowody okazały się fałszywe, lub, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, nie są również znane organom prowadzącym postępowanie orzeczenia sądowe stwierdzającego powyższe okoliczności. Odnosząc się do poruszonej we wniesionym odwołaniu kwestii naruszenia przez organ I instancji art.10 k.p.a. stwierdził Wojewoda, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji organ I instancji nie zgromadził nowych dowodów, opierał się jedynie na dokumentach, które były znane skarżącemu z wcześniejszych etapów postępowania, zatem miał on już możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Za niezasadny uznano także zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe oznaczenie organu administracji publicznej na wszystkich decyzjach Starosty dotyczących przedmiotowej inwestycji oprócz ostatniej. Decyzje wydane uprzednio w sprawie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, a ocenie w niniejszym postępowaniu odwoławczym podlegała jedynie decyzja Starosty z 10 marca 2014 r., która zawiera prawidłowe oznaczenie organu administracji publicznej, tj. Starosty. W skardze do WSA w Gdańsku W. W. wskazał, że podczas wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę w 2005 r. urzędnik prowadzący postepowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji poświadczył nieprawdę, jakby działka położona była w strefie przemysłowo-składowo-magazynowej. W wykonanej analizie poświadczył natomiast nieprawdę, że jest spełniony wymóg kontynuacji funkcji. Decyzja o warunkach zabudowy była podstawą do uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Pomimo wielokrotnych prób wstrzymania inwestycji, żaden organ nie uwzględniał zarzutów skarżącego podnoszonych na przestrzeni 9 lat od wydania decyzji. W ocenie skarżącego powinno zostać podjęte postępowanie w celu stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i wydany nakaz rozbiórki, gdyż obiekt niezgodny z planem miejscowym nie miał prawa powstać. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu oraz na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. W świetle przedstawionych kryteriów badania legalności skarżonego aktu administracyjnego należy stwierdzić, że skarga nie podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty z 10 marca 2014 r. stwierdzającą, że decyzja Starosty z 15 marca 2005 r., nr [...], o pozwoleniu na budowę budynku magazynowo-biurowo-handlowego wraz z przyłączami kanalizacji sanitarnej, deszczowej, elektrycznej i wodociągowej, na działce nr [...] w P., wydana została z naruszeniem prawa oraz odstępująca od uchylenia tej decyzji z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 § 1 k.p.a., ponieważ upłynął okres pięciu lat od doręczenia decyzji firmie A. Decyzja Starosty z 15 marca 2005 r. nr [...] została bowiem doręczona adresatom w dniu 16 marca 2005 r.. Ponieważ zaskarżona decyzja podjęta została w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną (Starosty z 15 marca 2005 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę), to na wstępie rozważań wskazać trzeba, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Wznowienie postępowania, podobnie jak każdy inny nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od ogólnej zasady stabilności orzeczeń administracyjnych wynikającej z art. 16 k.p.a. i może znaleźć zastosowanie jedynie w przypadku, gdy orzeczenie dotknięte jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 oraz w art. 145b § 1 k.p.a. (w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji). W odniesieniu do przesłanki wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 k.p.a.). Ten etap kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, stanowiącym podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.) lub wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Gdy w świetle twierdzeń wynikających z wniosku o wznowienie wynika, że: brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Gdy okoliczności takie nie występują, wówczas organ administracji publicznej jest uprawniony do wznowienia postępowania (etap drugi) i przeprowadzenia go zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy. W zakresie dotyczącym przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wiążące były, stosownie do treści art. 153 P.p.s.a., wskazania zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wyroku z 27 września 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 984/05.. Jak wynika zatem z niekwestionowanych okoliczności sprawy, podstawa wznowienia przedmiotowego postępowania administracyjnego, w odniesieniu do skarżącego W. W., niewątpliwie zaistniała, na co wskazują prawidłowe ustalenia organu odnośnie pozostawania należącej do skarżącego działki nr [...], sąsiedniej w stosunku do działki nr [...] objętej przedmiotową inwestycją, w obszarze oddziaływania przedmiotowej, spornej inwestycji. Skoro tak, w odniesieniu do skarżącego mogła zapaść wyłącznie decyzja określona w art. 151 § 1 pkt 2 albo w art. 151 § 2 k.p.a. Według tego pierwszego przepisu, organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Natomiast według § 2 w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Przepis art. 146 k.p.a. w § 1 stanowi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie jest sporne pomiędzy stronami, że doręczenie decyzji z 15 marca 2005 r. nastąpiło w dniu 16 marca 2005 r.. Nie może także budzić wątpliwości, że istnienie podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (polegającej na uznaniu, że skarżący winien być stroną w sprawie pozwolenia na budowę) powinno co do zasady skutkować podjęciem decyzji z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. decyzji uchylającej dotychczasową decyzję i na nowo rozstrzygającej o istocie sprawy, chyba że organ stwierdza, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.), a wówczas prawidłową formą rozstrzygnięcia jest decyzja przewidziana w art. 151 § 2 k.p.a. Organ, działając na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz podania przyczyny, dla której nie może uchylić decyzji kwestionowanej w trybie wznowienia postępowania. Tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, decyzja wydana w postępowaniu zwykłym wydana została z naruszeniem prawa wskutek braku udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją osób, które powinny być stronami tego postępowania (w tym przypadku skarżącego W. W.), a jednocześnie od daty doręczenia tej decyzji upłynęło 5 lat, a zatem upłynął okres przedawnienia, wskutek czego uchylenie decyzji nie byłoby możliwe. Bieg pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. liczy się od daty ostatniego doręczenia decyzji będącej przedmiotem wznowionego postępowania, w tym przypadku ostatnie doręczenie (w dniu 16 marca 2005 r. – adnotacja na oryginale decyzji) było doręczeniem jedynym, ponieważ inwestor był jedyną stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Nie budzi zaś wątpliwości judykatury (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 539/08), że termin pięcioletni, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., musi być liczony od daty doręczenia decyzji stronom, biorącym udział w postępowaniu. Tym samym w dniu 16 marca 2010 r. upłynął termin przedawnienia, po którym nie jest możliwe uchylenie decyzji z 15 marca 2005 r.. Wskazany okres upłynął przed rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji z 10 marca 2014 r. , co zasadnie zostało uwzględnione w zaskarżonej decyzji podjętej na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. Z tych względów zarzuty skargi są niezasadne, a prawidłowo ustalone przedawnienie rozstrzygania uniemożliwia uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjaśnić też trzeba skarżącemu, że decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje z obrotu prawnego będącej przedmiotem postępowania wznowieniowego decyzji ostatecznej, która nadal kształtuje stosunek prawny, ale stanowić może podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przed sądem powszechnym i na zasadach określonych prawem cywilnym. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło