II SA/Gd 851/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia 22 lipca 2011 r. nr [...]. W dniu 24 maja 2011 r. J. C. skierowała do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem C. C.. Jednocześnie wniosła o objęcie jej ubezpieczeniem społecznym. Strona oświadczyła na piśmie, że nie uzyskała w roku 2009 żadnego dochodu, jak również że utrzymuje się wyłącznie z emerytury męża. W toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że dniu 6 maja 2011 r. C. C. uzyskał z Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w stopniu znacznym. Jednocześnie ustalono, że J. C. urodziła się 18 listopada 1936 r., od trzech lat opiekuje się chorym mężem C. C., nigdy nie pracowała, jak również nigdy nie była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy. Wykonywane przez stronę czynności związane z opieką polegają między innymi na przygotowywaniu posiłków dla męża, dbanie o jego higienę, uczestniczenie z nim w wizytach u lekarza i podawanie mu leków. Strona i jej maż mają sześcioro dzieci, z których większość pracuje zawodowo, w związku z czym nie mają czasu na sprawowanie opieki nad ojcem w odpowiednim wymiarze. Jeden z synów, K. C. zamieszkuje wraz z żoną i pięciorgiem dzieci w jednym domu z J. i C. C., mając jednak wydzielone samodzielne mieszkanie z odrębnym wejściem, kuchnią i łazienką. K. C. w wolnym czasie pomaga rodzicom, do jego obowiązków należy również ogrzewanie domu, w którym mieszka jego żona, dzieci i rodzice. C. C. nie opuszcza sam domu, w wizytach u lekarzy towarzyszą mu syn i żona. Organ pierwszej instancji ustalił powyższy stan faktyczny głównie w oparciu o informacje udzielone przez C. C. w toku wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.. Decyzją z dnia 22 lipca 2011 r., Nr [...], Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta B., orzekł o odmowie przyznania na rzecz J. C. świadczenia pielęgnacyjnego i składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieka nad C. C.. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji przytoczył treść art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z pracy, w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pomimo faktu, że obecne brzmienie powyższego przepisu jest wynikiem jego zmiany spowodowanej wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroków z dnia 18 lipca 2008 r. (sygn. akt P 27/07) oraz z dnia 22 lipca 2008r. (sygn. akt P 41/07), w dalszym ciągu obowiązujący jest przepis art. 17 ust. 5 pkt 2a w/w ustawy, który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Organ pierwszej instancji wskazał ponadto, że zgodnie z art. 130 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964r, nr 9, poz. 59 z późn. zm.) obowiązek alimentacyjny małżonka względem drugiego małżonka może powstać dopiero po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji. Zdaniem Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., brak odniesienia się przez Trybunał Konstytucyjny w w/w wyrokach do art. 27 k.r.o. (który stanowi o obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny przez oboje małżonków), a jedynie dokonanie rozważań dotyczących art. 128 k.r.o. (który stanowi o obowiązku alimentacyjnym krewnych w linii prostej i rodzeństwa) powoduje, że pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego przez małżonka, który rezygnuje z pracy z celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym małżonkiem nie jest możliwe. Od powyższej decyzji odwołała się J. C., która wniosła o wydanie decyzji przyznającej jej zasiłek pielęgnacyjny. Uzasadniając swoje żądanie strona wskazała, że od trzech lat sprawuje całodobową opiekę nad swoim mężem C. C., który cierpi na wiele schorzeń. Leczenie męża jest kosztowne, w związku z czym znaczna część uzyskiwanej przez niego emerytury jest pożytkowana na zakup niezbędnych leków. Odwołująca wskazała także, że C. C. nie może oczekiwać opieki ze strony swoich dzieci, ponieważ pracują one zawodowo i z tego powodu nie mogą poświęcić się opiece nad ojcem. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia 22 sierpnia 2011 r., Nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji, zgodnie z którym art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przesądza o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad małżonkiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Uregulowanie to było kilkakrotnie przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych. W pierwszej kolejności należy powołać się na wyrok z dnia 18 lipca 2008 r. (sygn. akt P 27/2007), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wskazane wyżej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego mogłoby rodzić skutki prawne na tle rozpatrywanej sprawy. Jeżeli bowiem prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne wywodzi się z istnienia obowiązku alimentacyjnego, to literalne odczytywanie normy art. 17 ust. 5 pkt 2a w/w ustawy niweczyłoby skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do osób pozostających w związku małżeńskim, nad którymi opiekę sprawują współmałżonkowie. Kolegium wskazało jednak, że kluczową dla rozstrzygnięcia sprawy jest kwestia przyczyn braku zatrudnienia skarżącej. Za Trybunałem Konstytucyjnym Kolegium wskazało, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczy osób zdolnych do pracy, u których fakt braku zatrudnienia wynika z konieczności sprawowania opieki nad innym niż dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny. Z ustalonego stanu taktycznego wynika, że J. C. urodziła się w dniu 18 listopada 1936 r., stąd też w chwili wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji miała ukończone 74 lata. Organ uznał zatem, że oceny wymaga, czy osoba w tym wieku, może zostać zakwalifikowana jako osoba zdolna do podjęcia zatrudnienia. Odwołał się w tym zakresie do regulacji ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415) oraz do ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 pierwszej z tych ustaw, za osobę bezrobotną uważa się obywatela polskiego lub cudzoziemca, niezatrudnionego i nie wykonującego innej pracy zarobkowej, zdolnego i gotowego do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej zarejestrowanego we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie ukończył 60 lat - kobieta lub 65 lat -mężczyzna. Tylko takim osobom, organy wykonujące zadania z zakresu polityki rynku pracy udzielają pomocy w znalezieniu zatrudnienia. Przytoczono treść art. 6 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym niezdolność do pracy z tytułu wieku oznacza ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę. Z powyższego wynika, że osoby które przekroczyły w/w wskazany wiek są uznawane za niezdolne do pracy, co tym samym świadczy o tym, że de facto nie mogą one zrezygnować z podjęcia zatrudnienia. Niemożliwość wykonywania pracy nie jest w takim przypadku dobrowolnym wyborem, związanym na przykład z chęcią udzielania stałej pomocy niepełnosprawnemu członkowi rodziny, a raczej stanem faktycznym, związanym z przekroczeniem pewnej bariery wiekowej, która wpływa na fizyczne i umysłowe predyspozycje do wykonywania pracy zarobkowej. Biorąc powyższe rozważania pod uwagę Kolegium uznało, że nie podejmowanie i rezygnacja z zatrudnienia przez J. C. nie ma na celu udzielania pomocy C. C., a jest związana z osiągnięciem wieku 74 lat, co jest okolicznością wpływającą na niemożność wykonywania pracy. Tym samym zdaniem Kolegium nie zostały spełnione przesłanki art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skargę na powyższą decyzję złożyła J. C. twierdząc, że jest ona krzywdząca dla niej i podjęta zbyt pochopnie. Organ orzekający błędnie ustalił jej datę urodzenia oraz uznał, że nigdy nie pracowała i nie była zarejestrowana jako bezrobotna. Na dowód tego dołączyła zaświadczenie z Urzędu Pracy potwierdzające otrzymywanie zasiłków dla bezrobotnych. Przez długie lata próbowała podjąć pracę, jednak bezskutecznie. Wyjaśniła, że pomimo uzyskania wieku emerytalnego próbowała szukać pracy, ale bez rezultatu. Według skarżącej opieka, jaką sprawuje nad swoim chorym mężem jest również ciężką pracą, a wydatki na nią nie pozwalają na godne życie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentów skargi Kolegium wyjaśniło, że bez wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie pozostaje omyłkowo wpisana błędnie data urodzenia skarżącej oraz fakt jej zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w charakterze osoby bezrobotnej i pobieranie zasiłku szkoleniowego z tego tytułu. Zauważono, że te okoliczności zostały ustalone przez organ I instancji, czemu Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dało wyraz. Okoliczność bezskutecznego poszukiwania pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego potwierdza jedynie fakt, że nie rezygnuje ona dobrowolnie z zatrudnienia, ale jest to stan wymuszony. Ponadto Kolegium wskazało, że w związku z ukończeniem przez J. C. 71 lat powinna ona zostać uznana za niezdolną do pracy, w związku z czym nie jest możliwe dokonanie przez nią rezygnacji z zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę jako zasadną należało uwzględnić. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, przy czym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie administracji publicznej, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu w wypełnianiu tego obowiązku. W ocenie Sądu obie zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, polegającym na błędnej interpretacji art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), które miało wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr zgodnie z którym, w brzmieniu z daty rozstrzygnięcia, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje w szczególności: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W przytoczonym wyżej przepisie ustawodawca odwołał się do "obowiązku alimentacyjnego" - pojęcia prawnego uregulowanego w Dziale III ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), dalej Kro. Stosownie do art. 128 Kro obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania i ciąży na krewnych w linii prostej oraz rodzeństwie. Zgodnie z art. 61 ze znakiem 7 § 1 Kro krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej, zaś stopień pokrewieństwa określa się według liczby urodzeń, wskutek których powstało pokrewieństwo (§ 2). Wśród krewnych w linii prostej rozróżnia się linię wstępną (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie, itd.) oraz linię zstępną (dzieci, wnuki, prawnuki, itd.). Obowiązek alimentacyjny między małżonkami wywodzi się zaś z treści art. 23 i 27 Kro. W niniejszej sprawie wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym C. C. złożyła w dniu 24 maja 2011 r. jego żona J.. Pozostaje przy tym niesporne, że J. C. nie podejmuje zatrudnienia, sprawuje opiekę nad mężem w sposób opisany w wywiadzie środowiskowym i ustalonym przez organ pierwszej instancji. Ponadto, jak wynika z akt, skarżąca nie przedstawiła dowodów, wskazujących na to, że jest osobą niepełnosprawną, urodziła się w dniu 13 lutego 1939 r., a więc ma lat 71, nie zaś jak ustaliły organy 75, jak również w przeszłości (w roku 1999) była zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Nie wynika z akt administracyjnych, iżby J. C. posiadała prawo do emerytury, zgodnie z oświadczeniem z dnia 23 maja 2011 r. utrzymuje się wraz z mężem z jego emerytury. Rozstrzygając przedmiotowy wniosek organ pierwszej instancji w decyzji z dnia 22 lipca 2011 r. odmawiając przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zastosował art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Stanowisko to zostało poddane słusznej krytyce w wyniku kontroli instancyjnej. Odnosząc się do treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji należy wskazać, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, zgodnie z którym prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy prowadzi do wniosku, że przewidziane w tym przepisie wyłączenie uprawnienia do świadczenie pielęgnacyjnego, nie znajduje zastosowania w przypadku złożenia wniosku o przyznanie takiego świadczenia przez współmałżonka na drugiego z małżonków, jak również w przypadku złożenia wniosku przez osobę należącą do kręgu osób wskazanych w art. 17 ust. 1 ustawy w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą, której małżonek ma stwierdzony znaczny stopień niepełnosprawności (vide m.in.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 722/09 i z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 723/09; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 60/09 i z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 291/11 – dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponieważ w kontrolowanej sprawie wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia złożony został przez współmałżonka, podlegał zatem rozpatrzeniu według reguł określonych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy uznaniu za niedopuszczalne wyłączenie, o którym mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a tej ustawy. Organ drugiej instancji przy rozpoznaniu wniosku zasadnie zatem powołał się na przepis art. 17 ust. 1, niemniej dokonał błędnego i niewynikającego ze stanu faktycznego ustalenie, że J. C. - małżonka niepełnosprawnego w stopniu znacznym, nie jest zdolna do pracy. Ocena taka wynikała wyłącznie z ustalenia, zresztą także w sposób błędny, wieku wnioskodawczyni. Niewątpliwie dla przyznania (odmowy przyznania) tego świadczenia istotne jest ustalenie, czy osoba uprawniona jest zdolna bądź niezdolna do pracy. W zaskarżonej decyzji dokonując tego ustalenia odwołano się do pojęć: "osoby bezrobotnej" w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) oraz "niezdolności do pracy z tytułu wieku" według treści art. 6 pkt 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362, z późn. zm.), wprowadzających dla potrzeb dokonywanych tamże regulacji wyróżnik w postaci kryterium wieku. W ocenie Sądu dokonana przez Kolegium wykładnia art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ograniczająca krąg osób zdolnych do pracy z uwagi na kryterium wieku (wiek nieprzekraczający odpowiednio 60 lub 65 lat) jest wadliwa i pozostająca w sprzeczności z unormowaniami tej ustawy. Jak wynika z treści art. 17 ust. 1 świadczenie pielęgnacyjne przysługuje uprawnionym osobom, pod warunkiem, że nie podejmują one lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie z określonymi wskazaniami. Zapis zawarty w tym przepisie określa dwa niezależne od siebie stany faktyczne. Pierwszy, w którym osoba legitymowana nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności oraz drugi, w którym osoba legitymowana rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. W pierwszym przypadku, chodzi o sytuację, kiedy osoba zainteresowana przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego nie pracuje i nie trudni się jakąkolwiek pracą zarobkową, czyli nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, by opiekować się osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, w drugim zaś, kiedy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, osoba zainteresowana uzyskaniem świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z dotychczasowego sposobu aktywności zawodowej i zarobkowej np. rozwiązuje stosunek pracy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 1364/07, Baza orzeczeń Lex nr 535018 i z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1758/07, Baza orzeczeń Lex nr 501328). Kryterium wieku nie stanowi w świetle treści art. 17 ust. 1 przesłanki warunkującej ocenę zdolności do pracy. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 40/11 (opubl. Legalis) wskazując, że ustawa o świadczeniach rodzinnych dla ustalenia zdolności lub niezdolności do pracy nie odwołuje się do kryterium wieku. Zatem o niezdolności do pracy w rozumieniu tej ustawy decydować mogą inne zobiektywizowane kryteria wskazujące na możliwość wykonywania pracy, w szczególności w odniesieniu do niniejszej sprawy - stan zdrowia małżonka ubiegającego się o przedmiotowe świadczenie, wykazany właściwymi orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności. W innym wyroku, z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 980/10 (opubl. Legalis), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wiek ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne, świadczący według organów o braku zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie może stanowić przesłanki odmowy przyznania jej świadczenia. WSA wywiódł swoje stanowisko z treści art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z którego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje między innymi wówczas, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Są to więc prawa konkurencyjne i powinny być przyznawane alternatywnie (A. Korcz – Maciejko, Wojciech maciejko, Komentarz do ustawy o świadczeniach rodzinnych 3 wydanie, C.H.Beck, str. 329). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przedstawione wyżej stanowisko. Ponieważ organ odwoławczy błędnie powołał się na kryterium wieku nieprzewidziane w ustawie dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, czym naruszył przepis prawa materialnego – art. 17 ust. 1 tej ustawy, w istocie nie rozważył innych (poza wynikającą z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) przesłanek warunkujących odmowę przyznania tego świadczenia, przez co blednie ustalił stan faktyczny. W tym względzie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zastosuje przedstawioną wyżej wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz uwzględni okoliczność, iż ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne nie podejmuje zatrudnienia, w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym małżonkiem. Wyjaśni także pozostałe kwestie mogące mieć wpływ na przyznanie wnioskowanego świadczenia. Mając na uwadze powyższe, obie decyzje podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, uznając, iż z uwagi na negatywny charakter kontrolowanego aktu jest ono zbędne.