II SAB/Gd 26/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-05-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Okręgowego pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej przepisów prawa regulujących elektroniczne potwierdzanie doręczeń pism sądowych, a także informacji o jednostce organizacyjnej Ministerstwa Sprawiedliwości odpowiedzialnej za kontrolę tego procesu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes Sądu Okręgowego nie pozostaje w bezczynności, ponieważ poinformował wnioskodawczynię o braku posiadania żądanych informacji dotyczących przepisów prawa oraz prawidłowo wyjaśnił, że żądanie wskazania przepisów prawa i ich wykładni nie stanowi informacji publicznej. Ponadto, organ udzielił informacji o jednostce Ministerstwa Sprawiedliwości odpowiedzialnej za kontrolę procesu elektronicznego potwierdzania odbioru. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
H. W. – F. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przepisów prawa regulujących elektroniczne potwierdzanie doręczeń pism sądowych przez operatora pocztowego oraz informacji o jednostce Ministerstwa Sprawiedliwości kontrolującej ten proces. Prezes Sądu Okręgowego odpowiedział, że nie posiada żądanych informacji dotyczących przepisów prawa i wskazał jednostkę Ministerstwa odpowiedzialną za kontrolę. Skarżąca uznała odpowiedź za niewystarczającą i wniosła skargę na bezczynność, zarzucając organowi brak udzielenia informacji o charakterze publicznym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi H. W. – F. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 7 stycznia 2017 r., złożonym na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
(Dz. U. z 2016 r., poz. 1764; dalej jako "u.d.i.p."), w związku ze sprawą Sądu Rejonowego, sygn. akt [..] i zakwestionowanym doręczeniem powódce odpisu wyroku z dnia 31 sierpnia 2015 r., H. W. – F. zwróciła się do Prezesa Sądu Okręgowego o udzielenie szczegółowych informacji w zakresie:
1. wskazania wszelkich i wszystkich przepisów prawa, zarządzeń, rozporządzeń i innych, które regulowały elektroniczne potwierdzanie doręczeń pism sądowych z operatorem pocztowym zwanym A., ale na kopertach oznaczonym dwojako, bo obok stempla A. występuje odcisk stempla, gdzie w otoku stempla pocztowego jest nazwa B., począwszy od:
1. drukowania kopert, czyli:
1. kto był upoważniony do sporządzania kopert, jak był oznaczony, i gdzie te oznaczania są widoczne na kopercie i e-potwierdzeniu;
2. jak był rejestrowany proces czynności wystawiania i druku kopert, dokonywania poprawek, wykonywania powtórnych wydruków, ilości wydruków oraz oznaczeń osób dokonujących kolejnych wydruków kopert i odnotowanie czasu i daty poszczególnych wydruków dla danej korespondencji;
3. jak oznaczane były koperty:
1. doręczane bez jakiegokolwiek potwierdzenia doręczenia,
2. doręczane za potwierdzeniem na formularzu papierowym Zwrotnego Potwierdzenia Odbioru (ZPO).
2. odnośnie specyfikacji zawartości przesyłki na kopercie i e-potwierdzeniu:
1. w jaki sposób, jakimi oznaczeniami oznacza się na kopercie zawartość przesyłki;
2. kiedy, dla jakich pism sądowych dopuszczalne jest odstąpienie od wyspecyfikowania zawartości:
1. na kopercie,
2. na e-potwierdzeniu;
3. kiedy, dla jakich pism sądowych dopuszczalne było:
1. niewyspecyfikowanie zawartości na kopercie,
2. ale wyspecyfikowanie zawartości na e-potwierdzeniu.
3. odnośnie samych e-potwierdzeń doręczenia pisma sądowego:
1. od kiedy zaczynał się proces tworzenia e-potwierdzenia, jak był zakańczany i u kogo, czy po zakończeniu procesu istniała możliwość jego powtórzenia lub dokonywania zmian i w jakim zakresie, jak rejestrowana:
1. w sądzie,
2. u operatora pocztowego,
3. A.,
4. B.,
5. inne.
2. urządzeń do dokonywania e-potwierdzeń. W jaki sposób, z jakiego urządzenia dokonywane były wydruki e-potwierdzeń. jak była ilość
e-potwierdzeń w danym dniu i gdzie jest to uwidocznione:
1. oznaczenia pojedynczego urządzenia oraz osoby upoważnionej przez operatora pocztowego do posługiwania się urządzeniem podczas doręczeń pism sądowych i uwidocznienie tego na e-potwierdzeniu;
3. upoważnienie dla konkretnej osoby doręczyciela do doręczeń pism sądowych za e-potwierdzeniem:
1. w placówce operatora,
2. doręczyciela obchodzącego dany rewir, czas pracy i miejsce wykonywania czynności e-potwierdzeń oraz gdzie i komu, za jakim dokumentem zdawane były te urządzenia na zakończenie pracy upoważnionego pracownika:
1. dokument przypisujący doręczycieli obchodowych do poszczególnych rewirów,
2. dokument poświadczający zmiany jeżeli chodzi o doręczycieli obchodowych i w placówce operatora stosownie do okoliczności to uzasadniających (choroba, urlop, zmiana, inne);
3. wykaz doręczycieli dla danego rewiru – adres dostępu.
4. w jakim stania e-potwierdzenia sąd uznaje potwierdzenie za prawidłowe jeżeli chodzi o czytelność e-potwierdzenia doręczenia pisma sądowego - w sensie odczytania treści odręcznie wpisanych i zidentyfikowania:
1. daty doręczenia wpisywanej przez odbiorcę – k.p.c. art. 142. (potwierdzenie odbioru) - czytelności tej daty,
2. własnoręcznego podpisu odbiorcy - czytelności tego podpisu i podobieństwa tego podpisu do wcześniejszych podpisów danego odbiorcy.
2. o wskazanie, kto / jaka jednostka organizacyjna (nazwa i adres) Ministerstwa Sprawiedliwości kontrolowała i kontroluje nadal proces e-potwierdzeń jako całości, w sensie od tworzenia stosownych przepisów, rozporządzeń regulujących doręczanie pism sądowych przez A. / B. po ich wykonanie oraz reklamacje wykonania.
Wnioskodawczyni wskazała, że domaga się podania w sposób wyczerpujący nazw poszczególnych dokumentów regulujących proces
e-doręczeń, ze wskazaniem miejsca ich publikacji.
W dniu 20 lutego 2017 r. wnioskodawczyni otrzymała pismo organu z dnia 2 lutego 2017 r., w którym Wiceprezes Sądu Okręgowego poinformował ją, że Prezes Sądu Okręgowego nie był stroną umowy z B., nr [..] z dnia 18 grudnia 2013 r. na: "Świadczenie usług pocztowych w obrocie krajowym i zagranicznym w zakresie przyjmowania, przemieszczania i doręczania przesyłek pocztowych oraz zwrotu przesyłek niedoręczonych". Zamawiającym w ww. umowie był Sąd Apelacyjny w K. W związku z powyższym udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktu 1. wniosku, poprzez wskazanie wszelkich i wszystkich przepisów prawa, zarządzeń, rozporządzeń, i innych, które regulowały elektroniczne potwierdzenie doręczeń pism sądowych z powyższym operatorem pocztowym - począwszy od: drukowania kopert; odnośnie specyfikacji zawartości przesyłki na kopercie i na e-potwierdzeniu; odnośnie samych e-potwierdzeń doręczenia pisma sądowego, odnośnie tego w jakim stanie e-potwierdzenie uznaje się za prawidłowe jeżeli chodzi o czytelność
e-potwierdzenia doręczenia pisma sądowego - jest niemożliwe z uwagi na nieposiadanie żądanej informacji przez Prezesa Sądu Okręgowego.
Organ wyjaśnił też, że jedynymi dokumentami dotyczącymi powyższej sprawy są trzy dokumenty, których kopie organ przesyła wnioskodawczyni przy tej odpowiedzi.
Odnośnie zaś odpowiedzi na punkt 2. wniosku organ wyjaśnił, że jednostką organizacyjną w Ministerstwie Sprawiedliwości, która kontrolowała i kontroluje nadal proces wdrażania Elektronicznego Potwierdzenia Odbioru jest Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych. W jednym z dokumentów załączonych do odpowiedzi wskazano adres tego departamentu.
W piśmie z dnia 15 lutego 2017 r. organ, w uzupełnieniu przesłanej odpowiedzi na wniosek dotyczącej punktów 1 i 1.4 poinformował, że wskazywanie wszystkich przepisów prawa oraz ich interpretacja, nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Organ wyjaśnił, że informacją publiczną jest informacja o sprawach publicznych, rozumianych
– w najszerszym znaczeniu - jako te źródła informacji (dokumenty, posiadana wiedza), które powstają w związku z działaniem (zaniechaniem) podmiotu zobowiązanego oraz jego funkcjonariuszy w zakresie wynikającym z wykonywania zadań i kompetencji publicznoprawnych, a także szeroko rozumianym dysponowaniem majątkiem publicznym. Organ stwierdził też, że w piśmie z dnia 2 lutego 2017 r. udzielił odpowiedzi odnośnie żądań zawartych w punkcie 2. wniosku o udostępnienie informacji.
Skarżąca - uznając, że organ w istocie nie udzielił jej żądanej informacji, w dniu 28 lutego 2017 r. ponownie wezwała organ do udzielenia jej informacji we wnioskowanym zakresie. Skarżąca w piśmie tym wskazała, że odpowiedź organu nie odnosi się do zadań sądu orzekającego - ograniczona jest jedynie do relacji działań dyrektorów sądu i prezesa zarządu B. z wdrażania Elektronicznego Potwierdzenia Odbioru. Tymczasem zapytania zawarte we wniosku dotyczyły sfery wykonawczej sądu, jako sądu orzekającego, dlatego oczekuje wskazania stosowanych przepisów wykonawczych.
W odpowiedzi organ - pismem z dnia 1 marca 2017 r. - podtrzymał swoje stanowisko, zaś skarżąca pismem z dnia 6 marca 2017 r. wystosowała przedsądowe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W skardze na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w udostępnieniu informacji publicznej w zakresie organizacji elektronicznego potwierdzenia odbioru korespondencji sądowej na poziomie sądu rozpoznającego sprawy sądowe skarżąca domaga się: nakazania organowi udzielenia informacji we wnioskowanym zakresie; stwierdzenia, że informacje, jakich udzielił organ nie są informacjami, o które wnioskowała skarżąca; stwierdzenia, że informacje, o których udzielenie wnioskowała skarżąca, są informacjami o charakterze publicznym oraz o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 23 u.d.i.p.
Skarżąca stanęła na stanowisku, że informacje w zakresie organizacji elektronicznego potwierdzenia odbioru korespondencji sądowej na poziomie sądu rozpoznającego sprawy sądowe mają charakter informacji publicznej, bowiem organizacja sądu to także sprawa publiczna. Również ustawa o dostępie do informacji publicznej uwzględnia informacje o organizacji, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw przez organy władzy publicznej - do których sąd jak najbardziej należy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o bezczynności Prezesa Sądu Okręgowego, gdyż wnioskodawczyni została poinformowana o braku posiadania wnioskowanej informacji i udostępniono jej informację publiczną w zakresie, w jakim zobowiązany jest w jej posiadaniu.
W piśmie procesowym z dnia 8 maja 2017 r. skarżąca wniosła o odrzucenie odpowiedzi na skargę wskazując, że została ona podpisana przez Wiceprezesa Sądu Okręgowego, czyli osobę nieuprawnioną, gdyż zgodnie
z art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych to Prezes Sądu kieruje sądem i reprezentuje go na zewnątrz, a nie wiceprezes.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta - z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a p.p.s.a.
Kontroli sądu w przypadku skarg na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganej ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), zwanej dalej "u.d.i.p.", jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach określonych przepisami u.d.i.p.
Oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 7 stycznia 2017 roku, Sąd w pierwszej kolejności zważył, że każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlegać winien ocenie z punktu widzenia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych. Udostępnienie informacji objętej wnioskiem może bowiem nastąpić jedynie wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie, należy do katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz, gdy stwierdzone zostanie, że żądana informacja stanowi informację o charakterze publicznym w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Ponadto obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. poz. 1240), oraz partie polityczne (art. 4 ust. 2 u.d.i.p.).
Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., o ile są one w posiadaniu żądanych informacji.
Mając na uwadze powyższe oraz to, że adresatem przedmiotowego wniosku był Prezes Sądu Okręgowego, wskazać należy, że sądy stanowią władzę publiczną, niezależną od innych władz (art. 173 Konstytucji RP). Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe (art. 175 Konstytucji RP). Sądami powszechnymi są sądy rejonowe, sądy okręgowe oraz sądy apelacyjne
(art. 1 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych; Dz. U. z 2016 r., poz. 2062 ze zm.). W tej sytuacji jest oczywiste, że Prezes Sądu Okręgowego, czyli organ wymiaru sprawiedliwości, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Wielokrotnie w orzecznictwie pojawiała się potwierdzająca powyższy pogląd teza, że prezes sądu - kierujący sądem i reprezentujący go na zewnątrz, jest organem władzy publicznej, zatem jest także organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt OSK 1782/04 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 127/14; w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt II SAB/Gd 47/13; w Warszawie z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 170/13 i z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 612/13; w Opolu z dnia 25 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Op 9/13 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie kwestią sporną pozostaje natomiast to, czy objęte żądaniem skarżącej informacje posiadają walor informacji publicznej, a więc czy został spełniony warunek przedmiotowy udostępnienia wnioskowanej informacji na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spór dotyczy przy tym tylko informacji wskazanych w punkcie 1. wniosku, ponieważ co do punktu 2. wniosku skarżąca uzyskała żądane w nim informacje - zgodną z jego treścią. W piśmie z dnia 2 lutego 2017 roku organ wyjaśnił bowiem skarżącej, że jednostką organizacyjną w Ministerstwie Sprawiedliwości, która kontrolowała i kontroluje nadal proces wdrażania Elektronicznego Potwierdzenia Odbioru jest Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych. W jednym z dokumentów załączonych do odpowiedzi wskazano również adres tego departamentu.
Przystępując do analizy powyższego zagadnienia w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p. W świetle ww. przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych rozumianych jako działalność organów władzy publicznej oraz samorządów, osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, komunalnym lub Skarbu Państwa. W orzecznictwie za informację publiczną uznaje się każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne, a także wytworzoną przez inne podmioty wykonujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (vide wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. IV SA/Po 652/07, LEX nr 460751). Takie też stanowisko wyrażono w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. II SAB/Lu 19/06 (LEX nr 236231), Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2004 r., sygn. IV SA/Wa 221/04 (LEX nr 146742) oraz postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. II SAB/Bk 36/08 (LEX nr 146742). Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich.
W świetle powyższego Sąd stwierdził, że nie można zgodzić się ze skarżącą, iż informacje, o które zabiega (wymienione szczegółowo w punkcie 1. wniosku) mają charakter informacji publicznej. Skarżąca podnosi, że informacje te mają taki charakter, ponieważ organizacja sądu to sprawa publiczna a ustawa o dostępie do informacji publicznej uwzględnia jako informacje publiczne także informacje o organizacji, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw przez organy władzy publicznej, do których sąd jak najbardziej należy. Jakkolwiek trzeba zgodzić się ze skarżącą, że ustawa o dostępie do informacji publicznej uwzględnia jako informacje publiczne także informacje o organizacji, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw przez organy władzy publicznej (vide art. 6 ust. 1 pkt 2 lit b i pkt 3 u.d.i.p.), to jednak analiza przedmiotowego wniosku w zakresie żądania zawartego w punkcie 1., dotyczącego "wskazania wszelkich i wszystkich przepisów prawa, zarządzeń, rozporządzeń i innych, które regulowały elektroniczne potwierdzanie doręczeń pism sądowych z operatorem pocztowym", prowadzi do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca w istocie domaga się informacji o przepisach prawa i udzielenia przez organ stosownych wyjaśnień w tej kwestii, a informacja o przepisach prawa i ich wykładni informacją publiczną nie jest. Skarżąca wnioskuje bowiem, określając sposób udostępnienia żądanych informacji, o podanie "w sposób wyczerpujący nazw poszczególnych dokumentów regulujących proces e-doręczeń, ze wskazaniem miejsca ich publikacji", a w piśmie z dnia 28 lutego 2017 roku stwierdza, że domaga się wskazania odpowiednich przepisów wykonawczych.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wedle którego tryb określony w u.d.i.p. nie ma zastosowania do udzielania informacji o przepisach prawa lub informacji o przepisach prawa zastosowanych w indywidualnej sprawie. W kategorii informacji publicznej nie mieści się także ubieganie się o wyjaśnienie charakteru i istoty przepisów prawnych. W takim przypadku adresat wniosku udziela odpowiedzi pismem zawiadamiającym o tym fakcie (por. I. Kamińska, M. Rozbicka -Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Wydanie 3, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., s. 137; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 1064/15 i z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 344/16; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 31/13, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rozstrzygając w dalszej kolejności kwestię pozostawania adresata wniosku w bezczynności co do udzielenia żądanej informacji wskazać należy, że wniosek zainteresowanego rodzi po stronie podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej obowiązek jej udostępnienia jedynie w sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji publicznej, a nadto dana informacja publiczna znajduje się w jego posiadaniu. W konsekwencji w razie skierowania wniosku o udzielenie informacji publicznej, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia, który taki wniosek otrzymał może zachować się w jeden z poniższych sposobów:
1. udzielić, w formie czynności materialno – technicznej, informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.),
2. poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.; vide np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2014 r.,
sygn. I OSK 1401/13 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.),
3. odmówić udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) lub umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), czego winien dokonać w formie decyzji administracyjnej,
4. odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Jak wynika z powyższych regulacji, ustawa przewiduje wydanie decyzji jedynie wtedy, gdy organ odmawia ujawnienia jakiegoś faktu lub dokumentu
(art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), bądź umarza postępowanie w trybie przewidzianym
w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.. Wydanie owych aktów następuje jednak zawsze wtedy gdy mamy do czynienia z informacją publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Natomiast w przypadku, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu owej ustawy, to jedyną dopuszczalną formą odniesienia się podmiotu, do którego wniosek został złożony, jest zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie jest informacją publiczną (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 180/02, niepublikowany, treść [w:] Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka - Ostrowska "Dostęp do informacji publicznej. Orzecznictwo sądów administracyjnych", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2007, s. 123-124; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 2867/02, niepublikowany, treść [w:] Monitor Prawniczy 2003/4/s.147; Mariusz Jabłoński, op. cit. s. 176-177).
Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto gdy nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji bądź żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
W rozpoznawanej sprawie adresat wniosku skarżącej w piśmie z dnia 2 lutego 2017 r. dopełnił obowiązku informacyjnego wskazując, że nie jest w posiadaniu informacji zawartych w punkcie 1. wniosku, a dodatkowo - w piśmie z dnia 15 lutego 2017 r. - prawidłowo wskazał, że żądana informacja – w zakresie wskazania przepisów prawa i ich wykładni (pkt 1. wniosku) - nie jest informacją publiczną.
Należy w tym miejscy wyjaśnić, że w sytuacji, w której podmiot nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku lub posiada ją tylko w pewnym zakresie (w części) i informuje wnioskodawcę o tym fakcie, z podaniem wyjaśnienia, że podmiot nie jest w posiadaniu informacji, względnie nie dysponuje pełną informacją – to taką odpowiedź adresata wniosku trzeba potraktować jako udzielenie informacji, choć oczywiście takie stanowisko może nie satysfakcjonować zainteresowanego. W przeciwnym razie, w sytuacji, gdy organ nie ma żądanej informacji, ewentualne orzeczenie sądu zobowiązujące do udzielenia informacji byłoby w ogóle niewykonalne. Nie można bowiem zobowiązać kogoś do udzielenia informacji, której nie ma (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt II SAB 196/16, Baza Orzeczeń LEX nr 2275956 i wyrok z dnia 21 czerwca 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 57/13, Baza Orzeczeń LEX nr 1328929 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 157/09, Baza Orzeczeń LEX nr 620013). Również w sytuacji, gdy adresat wniosku stwierdzi, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., to prawidłowa reakcja na wniosek powinna polegać na wystosowaniu do wnioskodawcy pisemnej informacji wskazującej na taką właśnie kwalifikację jego żądania. Dokonanie tej czynności usuwa stan bezczynności adresata wniosku w zakresie udostępnienia danych, o jakie wnosiła strona.
W konsekwencji w realiach rozpoznawanej sprawy - skoro organ poinformował wnioskodawczynię, że nie posiada żądanych w punkcie 1. wniosku informacji, a następnie prawidłowo wyjaśnił, że w rzeczywistości wniosek w tym zakresie nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej, to nie sposób uznać za uzasadniony zarzut bezczynności organu w zakresie udzielenia odpowiedzi na punkt 1. wniosku z dnia 7 stycznia 2017 r., a tym samym brak jest podstaw do nałożenia na organ nakazu udzielenia ww. informacji, zgodnie z żądaniem skargi.
Zdaniem Sądu organ nie dopuścił się także bezczynności w zakresie udostępnienia informacji określonych w punkcie 2. wniosku z dnia 7 stycznia 2017 r., tj. wskazania kto/jaka jednostka organizacyjna (nazwa i adres) Ministerstwa Sprawiedliwości kontrolowała i kontroluje nadal proces e-potwierdzeń jako całości, w sensie od tworzenia stosownych przepisów, rozporządzeń regulujących doręczanie pism sądowych przez A./B. po ich wykonanie oraz reklamacje wykonania. Jak wynika bowiem z akt sprawy w piśmie z dnia 2 lutego 2017 r. organ poinformował skarżącą, że jednostką organizacyjną w Ministerstwie Sprawiedliwości, która kontrolowała i kontroluje proces wdrażania Elektronicznego Potwierdzenia Odbioru jest Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych. Do pisma tego załączył też dokument, w którym wskazano adres tego departamentu. W opinii Sądu tak skonstruowana odpowiedź spełnia wymogi zawarte w art. 14 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym brak jest podstaw do nałożenia na organ obowiązku udostępnienia informacji, o którą wnosiła strona w punkcie 2. wniosku.
Jednocześnie Sąd wyjaśnia skarżącej, że zgodnie z art. 22b § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, prezesa sądu zastępuje wiceprezes sądu, a w razie jego nieobecności - wyznaczony sędzia. Wiceprezes Sądu Okręgowego był zatem upoważniony do działania w tej sprawie w imieniu Prezesa Sądu Okręgowego.
Reasumując Sąd uznał skargę za bezzasadną, gdyż Prezes Sądu Okręgowego nie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 7 stycznia 2017 r. i z tej przyczyny - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło